بهنوشته رویترز ازسرگیری این درگیری به فعالترین جبهه در جنگ گستردهتر ایران تبدیل شده است؛ جنگی که در یمن هزاران کشته و زخمی و صدها هزار آواره بر جای گذاشته و تلاشهای عربستان سعودی برای جذب سرمایهگذاری در بخشهای غیرنفتی و میزبانی رویدادهای بینالمللی را مختل کرده است.
موضعگیریهای عمومی در عربستان درباره جنگ نیز بهتدریج تغییر کرده و مقامها و رسانههای این کشور بیش از گذشته از پیامدهای آن سخن میگویند.
بهگفته این دو مقام غربی که برای بیان جزئیات گفتوگوهای غیرعلنی با همتایان سعودی خود به شرط ناشناس ماندن سخن گفتند، مقامهای عربستان اکنون پیشبینی میکنند که این کارزار تا شش ماه دیگر ادامه یابد. هدف ریاض آن است که پیش از آغاز هرگونه مذاکره با حوثیها، متحدان یمنی عربستان به دستاوردهایی در میدان نبرد برسند.
منبع سومی که از برنامههای عربستان اطلاع دارد، این اظهارات را تایید کرد. هر سه منبع گفتند توافقی برای پایان دادن به جنگ گستردهتر ایران میتواند به کاهش شدت درگیریها در یمن منجر شود.
منبع سوم همچنین گفت ریاض معتقد است حمایت تهاجمی آمریکا از عملیات عربستان در یمن، که دولت دونالد ترامپ تاکنون از ارائه آن خودداری کرده است، میتواند روند جنگ را تغییر دهد و احتمالا به نیروهای مورد حمایت عربستان امکان دهد ظرف چند هفته به دستاوردهای مورد نظر خود برسند.
فراز و فرودهای میدان نبرد
عربستان سعودی نخستین بار در سال ۲۰۱۵ در رأس ائتلافی عربی وارد جنگ یمن شد تا پس از تصرف صنعا، پایتخت یمن، و بخش بزرگی از این کشور به دست حوثیها، دولت یمن را به قدرت بازگرداند. درگیریها پس از نبردهای خونین به بنبست رسید و طرفها در سال ۲۰۲۲ به آتشبسی دست یافتند که تا تابستان امسال دوام آورد.
از زمان ازسرگیری جنگ، حوثیها سواحل دریای سرخ و تنگه راهبردی بابالمندب را از نیروهای مورد حمایت عربستان تصرف کردهاند. آنها همچنین شهر تعز را که در ارتفاعات مشرف به عدن، پایتخت موقت دولت یمن در ساحل جنوبی این کشور، قرار دارد، به محاصره درآوردهاند.
نیروهای دولتی یمن ماه گذشته ضدحملهای را آغاز کردند و مناطقی در اطراف تنگه را بازپس گرفتند، اما آخر هفته گذشته برای دفاع از عدن عقبنشینی کردند؛ تحولی که ناکامی بزرگی برای آنها به شمار میرود.
به گفته یکی از مقامهای غربی، نیروهای سعودی و یمنی اکنون در حال تجدید سازمان هستند و برنامههایی برای محافظت از عدن در برابر پیشروی حوثیها و احتمالا انتقال محور عملیات تهاجمی خود به جبهههای شرقی دارند؛ جبهههایی که در آنها به پیشرویهایی دست یافتهاند یا دستکم توانستهاند مواضع خود را حفظ کنند.
عربستان سعودی دوشنبه اعلام کرد فرمانده مسئول ائتلاف تحت رهبری خود را تغییر داده است. دو فرد آگاه از برنامههای دولت یمن به رویترز گفتند انتظار میرود این دولت نیز تغییراتی در فرماندهی نظامی خود ایجاد کند.
از مساله یمن تا مساله عربستان
عربستان سعودی تلاش کرده بود درگیری تازه خود با حوثیها را مسالهای مربوط به یمن جلوه دهد؛ به این معنا که ریاض از متحدان یمنی خود حمایت میکند و در برابر حملات فرامرزی از خود دفاع میکند، اما طرفی نیست که بهطور کامل در جنگ مشارکت داشته باشد.
با این حال، حفظ این موضع با توجه به حملات مکرر و پرسروصدا به شهرهای عربستان بهطور فزایندهای دشوار شده است. این وضعیت باعث شده بازتاب جنگ در موضعگیریهای عمومی داخل عربستان، از رسانهها گرفته تا مساجد، پررنگتر شود.
هفته گذشته، حمله حوثیها حفرهای بزرگ در ساختمان مرتفع دفتر مرکزی شرکت نفت دولتی آرامکو در ریاض ایجاد کرد. همچنین مجموعهای از حملات مرگبار به فرودگاه ریاض باعث شده است این فرودگاه از ماه اکتبر تاکنون به روی بیشتر پروازها بسته بماند.
این وضعیت به لغو یا تعویق رویدادهای مهم و معتبری مانند کنفرانس شاخص سرمایهگذاری «ابتکار سرمایهگذاری آینده» (FII) منجر شده است. مسابقات فوتبال جام ملتهای آسیا نیز که بخش مهمی از تلاش دیرینه عربستان برای تبدیل شدن به یکی از مراکز اصلی میزبانی رویدادهای ورزشی جهان به شمار میرود، از ژانویه ۲۰۲۷ به دسامبر همان سال موکول شده است.
مقامهای عربستان از ماه گذشته انتشار هشدارهای منظم پیش از حملات و بیانیههای مفصلتر اندکی پس از آنها را آغاز کردهاند؛ تغییری نسبت به رویکرد پیشین که در آن اطلاعات نسبتا محدودی منتشر میشد.
انتشار تصاویر پیامدهای حملات بر اساس قوانینی که توزیع چنین تصاویری را جرمانگاری میکنند، محدود شده است. با این حال، معاون استاندار ریاض دو روز پس از حمله به برج آرامکو در ریاض از آن بازدید کرد و رسانههای دولتی نیز خسارتهای واردشده را نشان دادند.
اطلاعرسانی و موضعگیری عمومی درباره جنگ به مساجد نیز کشیده شده است؛ جایی که دولت موضوع خطبهها را هدایت میکند. این خطبهها معمولا بر مسائل روزمره مانند ازدواج یا حسن همجواری تمرکز دارند.
جمعه هفته گذشته، تمام خطبه نماز جمعه در یکی از مساجد بزرگ ریاض به درگیری با حوثیها اختصاص یافت. امام جماعت در این خطبه به رزمندگان وعده «پیروزی یا شهادت» داد و برای سربازان سعودی مستقر در مرز جنوبی این کشور دعا کرد.