سخنگوی وزارت دفاع جمهوری اسلامی: یا مطالبات ایران پذیرفته شود یا دشمن در میدان تسلیم شود
رضا طلایینیک، سخنگوی وزارت دفاع جمهوری اسلامی، چهارشنبه ۲۰ آبان در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «پشتوانه تسلیحاتی ایران، متکی بر تولیدات راهبردی و فناوریهای ارتقایافته، فراتر از آمارسازیهای فریبنده ترامپ و پیت بازنده است.»
او افزود: «توان دفاعی ما تقویت شده و سرنوشت جنگ روشن است: یا پذیرش مطالبات بهحق ایران، یا تسلیم دشمن در میدان رزم.»
اوکراین میکوشد با پیوستن هرچه سریعتر به اتحادیه اروپا، روند خروج خود را از مدار نفوذ مسکو تکمیل کند، ولی اختلافهای سیاسی، نگرانیهای اقتصادی و کاهش حمایت افکار عمومی اروپا، تحقق این هدف را با موانعی جدی روبهرو کرده است.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۲۰ آبان گزارش داد با وجود ابراز امیدواری برخی رهبران اروپایی به پذیرش اوکراین در چند سال آینده، بیش از ۱۲ دیپلمات و مقام کشورهای عضو در گفتوگوهای خصوصی با این خبرگزاری، چشمانداز محتاطانهتری ترسیم کردهاند.
بر اساس این گزارش، کییف و اتحادیه اروپا پیش از نهایی شدن عضویت اوکراین باید بر موانع بزرگی غلبه کنند.
این چالشها از پیامدهای جنگ و فساد ریشهدار تا هزینههای اقتصادی و تغییر توازن قدرت در اتحادیه اروپا را در بر میگیرد.
جرالد کناوس، رییس اندیشکده «ابتکار ثبات اروپا»، گفت در بسیاری از کشورهای اروپایی، سیاستمداران انتظار ندارند اوکراین حتی تا ۱۰ سال دیگر نیز به اتحادیه اروپا بپیوندد.
او افزود هر نشانهای از جدی نبودن اتحادیه در پذیرش اوکراین میتواند روحیه مردم این کشور را تضعیف کند؛ پیامدی که به گفته این تحلیلگر، «هیچکس در اروپا خواهان آن نیست».
رویترز نوشت حتی در پروندههایی با پیچیدگی کمتر، انطباق با معیارهای سیاسی، دموکراتیک و اقتصادی اتحادیه اروپا به سالها مذاکره و اصلاحات قانونی نیاز دارد.
نامشخص بودن سرانجام مناقشه کنونی، سابقه فساد و وسعت اوکراین نیز به دشواریهای مسیر عضویت در اتحادیه اروپا دامن زده است.
یک دیپلمات ارشد اروپایی عضویت اوکراین در چند سال آینده را «غیرواقعبینانه» دانست. دیپلمات دیگری نیز گفت انتخابات سراسری سال آینده در چند کشور اروپایی، فرصت دولتها را برای جلب حمایت از گسترش اتحادیه محدود خواهد کرد.
این تردیدها در حالی مطرح میشود که اوکراین همچنان با حملات روسیه روبهرو است.
سرهی کورتسکی، نخستوزیر اوکراین، ۲۰ آبان اعلام کرد نیروهای روسیه شش پست بزرگ برق در چهار منطقه مرکزی و خطوط راهآهن در شرق و مرکز کشور را هدف قرار دادهاند.
روسیه از اسفند ۱۴۰۰ تهاجم گسترده علیه اوکراین را آغاز کرد؛ جنگی که به خونینترین رویارویی نظامی اروپا پس از جنگ جهانی دوم تبدیل شده است.
تلاش نظامیان اوکراینی برای سرنگون کردن پهپاد روسی، منطقه زاپوریژیا، ۱۱ آبان
کاهش حمایت اروپاییها از عضویت اوکراین
بر اساس نظرسنجی بنیاد آلمانی «برتلسمان» در ماه اکتبر، حمایت ساکنان اتحادیه اروپا از عضویت اوکراین در سالهای آینده به ۴۷ درصد رسیده است؛ در حالی که مارس ۲۰۲۲ این رقم ۶۹ درصد بود.
در فرانسه و لهستان، ۵۷ درصد پاسخدهندگان با چنین چشماندازی مخالفت کردند و در آلمان نیز سهم مخالفان به ۵۹ درصد رسید.
قدرت گرفتن احزاب پوپولیست مخالف پذیرش اوکراین، مانع دیگری است. عضویت هر کشور به تایید هر ۲۷ عضو نیاز دارد و فرانسه نیز احتمالا این موضوع را به همهپرسی خواهد گذاشت.
در مقابل، هئورهی تیخی، سخنگوی وزارت خارجه اوکراین، تاکید کرد پیوستن کشورش به سود اتحادیه است، زیرا اوکراین ارتشی یکمیلیونی، جنگآزموده و آماده نبرد دارد.
رهبران کشورهای بالتیک نیز استدلال میکنند حضور اوکراین با ارتش بزرگ و تجربه جنگ پهپادی، اروپا را قدرتمندتر و امنتر خواهد کرد.
به باور تحلیلگران، با توجه به مخالفت آمریکا با پیوستن اوکراین به ناتو، عضویت در اتحادیه اروپا میتواند مهمترین امید کییف برای دستیابی به پیروزی ژئوپلیتیکی در پایان جنگ باشد و انگیزه اصلاحات دموکراتیک را حفظ کند.
همزمان با انتشار این گزارش، مقامهای روسیه، اوکراین و آمریکا دومین روز مذاکرات صلح را در ابوظبی آغاز کردند.
کییف و واشینگتن گفتوگوهای ۱۹ آبان را «سازنده» توصیف کردند، ولی تاکنون نشانهای از پیشرفت تعیینکننده دیده نشده است.
هیات اوکراینی در نشست با نمایندگان اروپا و آمریکا در حاشیه مذاکرات ابوظبی، ۱۹ آبان
هزینههای اقتصادی و نگرانی از تغییر توازن قدرت
رویترز در ادامه نوشت اتحادیه اروپا برآورد تازهای از هزینه پذیرش اوکراین منتشر نکرده است. این هزینه به توافق درباره دسترسی به بازار و مقررات دوره گذار بستگی دارد.
مارین لوپن، سیاستمدار راستگرا و پیشتاز رقابت انتخابات ریاستجمهوری سال آینده فرانسه، هشدار داده است عضویت کییف، پاریس را با رقابت ناعادلانه و کاهش سهم یارانههای کشاورزی روبهرو خواهد کرد.
حزب «آلترناتیو برای آلمان» نیز در سپتامبر با ارائه طرحی به پارلمان این کشور، خواستار کنار گذاشتن گزینه عضویت اوکراین شد.
جمعیت حدود ۴۰ میلیونی اوکراین پیش از جنگ، احتمالا این کشور را به پنجمین یا ششمین عضو پرجمعیت اتحادیه تبدیل خواهد کرد.
از آنجا که در بخشی از رایگیریهای اتحادیه، کشورهای پرجمعیتتر وزن بیشتری دارند، کییف نفوذ سیاسی چشمگیری خواهد یافت.
اوکراین همچنین مشمول کمکهای توسعهای قابل توجه خواهد شد و شهروندانش در نهایت حق رفتوآمد و کار در سراسر اتحادیه را خواهند داشت؛ امتیازهایی که ممکن است در دوره گذار محدود یا به تعویق انداخته شوند.
در پاسخ به این نگرانیها، فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، پیشنهاد «عضویت وابسته» اوکراین را مطرح کرده است؛ جایگاهی که حضور مقامهای اوکراینی در نشستهای سران و وزیران را بدون حق رای ممکن میکند.
کییف این پیشنهاد را ناعادلانه میداند، زیرا در تصمیمگیریها سهمی نخواهد داشت.
کمیسیون اروپا تقویت مشارکت تدریجی کشورهای نامزد عضویت در برنامههای انرژی، حملونقل، فناوری دیجیتال و دفاع را پیشنهاد کرده است.
ورود به هر برنامه به احراز معیارهای آن وابسته خواهد بود.
محدود کردن حمایت مالی و ورود محصولات حساس کشاورزی اوکراین به بازار اتحادیه نیز از دیگر پیشنهادهای این کمیسیون است.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، خانواده بهار شاهمهری، دانشآموز ۱۷ سالهای که در اعتراضات ۱۹ دیماه ۱۴۰۴ در نیشابور با شلیک گلوله جنگی کشته شد، تحت فشارهای شدید امنیتی قرار گرفتند تا فرزندشان را «شهید» معرفی کنند.
یک منبع نزدیک به این خانواده به ایراناینترنشنال گفت با وجود مخالفت با روایت رسمی حکومت، فشارها و تهدیدهای امنیتی ادامه یافت و نهادهای امنیتی تلفن همراه بهار را نیز ضبط کردند.
بهار شاهمهری، متولد ۱۹ اردیبهشت ۱۳۸۷ و ساکن نیشابور، دانشآموز سال دوازدهم رشته گرافیک بود و در کنار تحصیل، به آرایشگری اشتغال داشت.
این منبع به ایراناینترنشنال گفت که بهار ۱۷ و ۱۸ دیماه در اعتراضات شرکت کرده بود و هنگامی که در شامگاه ۱۹ دیماه همراه با مادرش به اعتراضات پیوست، از فاصلهای حدود ۱۰ متر هدف شلیک گلوله جنگی قرار گرفت: «گلوله از سمت راست قفسه سینه او وارد و از سمت چپ خارج شد و پس از عبور از بدنش، به کرکره یک مغازه برخورد کرد.»
به گفته او، آثار اصابت گلوله همچنان بر کرکره مغازه محل حادثه قابل مشاهده است.
این منبع افزود بهار با وجود درد و کسالت جسمی در شب ۱۹ دیماه، اصرار داشت در اعتراضات شرکت کند و نگرانی خانواده درباره شلیک گلوله جنگی نیز نتوانست او را از تصمیمش منصرف کند.
بر اساس این روایت، بهار در پاسخ به هشدار مادرش درباره احتمال تیراندازی مرگبار نیروهای امنیتی گفته بود: «مگر خون ما رنگینتر از آن جوانهایی است که جانشان را برای آزادی ما دادند؟»
بهار حدود ساعت هشت شب همراه با مادرش و سه نفر دیگر راهی خیابان شد و در محدوده پارک باهنر، مدرسه محل تحصیل خود و چهارراه ملاصدرا، به جمع معترضان پیوست.
منبع آگاه گفت حدود ساعت ۹:۳۰ شب، نیروهای حکومتی از پشتبامها و ساختمانهای اطراف به سوی معترضان تیراندازی کردند. در جریان این تیراندازی، مردی از ناحیه مچ پا مجروح شد و بهار برای کمک به او تلاش کرد جلوی خونریزی را بگیرد: «او از مرد مجروح خواست همراهش به محل امنی برود، اما با نزدیک شدن نیروهای سرکوب، مرد مجروح از ادامه حرکت بازماند و افراد دیگری برای کمک به او اقدام کردند.»
این منبع افزود که نیروهای حکومتی در ادامه به سوی گروهی از معترضان تیراندازی کردند و شماری از آنان هدف گلوله قرار گرفتند. در پی این تیراندازی، معترضان پراکنده شدند و بهار و همراهانش به خانهای در همان حوالی پناه بردند.
تو کنارم هستی از چه بترسم؟
بر اساس این روایت، بهار و حدود ۱۱ نفر دیگر نزدیک به یک ساعت در این خانه ماندند تا صدای تیراندازی کاهش یابد.
بهار هنگام حضور در این خانه، در پاسخ به نگرانی مادرش درباره ترس از تیراندازی گفته بود: «تو کنارمی، از چی بترسم؟»
پس از آرام شدن نسبی وضعیت، بهار و همراهانش از کوچههای فرعی به سمت خانه حرکت کردند، اما هنگام عبور از خیابان اصلی، بار دیگر با نیروهای مسلح مواجه شدند.
به گفته منبع آگاه، حدود ۲۰ تا ۳۰ نیروی یگان ویژه و سپاه پاسداران با موتورسیکلت، باتوم و سلاح، در نزدیکی میدان مستقر بودند: «نیروهای حکومتی ابتدا به سمت آنان ساچمه شلیک کردند و سپس یکی از نیروها از جمع جدا شد و از فاصلهای نزدیک به سمت بهار تیراندازی کرد. گلوله به زیر سینه راست بهار اصابت کرد، از سمت چپ بدنش خارج شد و پس از برخورد به کرکره یک مغازه، شیشه پشت آن را نیز شکست.»
محل اصابت گلوله روی کرکره مغازه
این منبع گفت همراهان بهار پس از اصابت گلوله، او را به داخل کوچه مطهری-۲ منتقل کردند و با کمک ساکنان محل، به پارکینگ خانهای بردند.
بهار بر اثر خونریزی شدید رنگپریده شده بود و از سرمای شدید و تنگی نفس داشت.
او در آخرین دقایق هوشیاری خود بارها از مادرش خواسته بود او را در آغوش بگیرد و گفته بود: «مامان سردمه … مامان، نمیتونم نفس بکشم.»
بهار با ماشین شخصی به بیمارستان حکیم نیشابور منتقل شد، اما تلاشها برای نجات جانش بینتیجه ماند.
منبع نزدیک به خانواده به ایراناینترنشنال گفت: «بیمارستان حکیم نیشابور در شامگاه ۱۹ دیماه مملو از مجروحان و پیکرهای کشتهشدگان اعتراضات بود و در آن زمان هیچ نیروی امنیتیای در داخل بیمارستان حضور نداشت.»
به گفته این منبع، خانواده برای جلوگیری از پیامدهای احتمالی امنیتی، نام بهار را هنگام انتقال به بیمارستان «زهرا اولادی» اعلام کردند و پیکر او در سردخانه بیمارستان با همین نام مستعار و شماره ۲۸۷ ثبت شد.
این منبع افزود پس از اعلام جانباختن بهار، خانواده ابتدا برای یافتن پیکر او به بهشت فضل نیشابور مراجعه کردند، اما مسئولان اعلام کردند پیکری با این مشخصات به آنجا منتقل نشده است.
خانواده پس از مراجعه دوباره به بیمارستان و بازگشت به آرامستان، ناچار شدند برای یافتن بهار، پیکرهای منتقلشده در پنج آمبولانس را بررسی کنند.
به گفته این منبع، در هر کدام از آمبولانسها بیش از پنج پیکر زن در داخل کیسه مشکی بود: «خانواده داخل تک تک کیسهها را نگاه کردند و پس از ساعتها جستوجو، سرانجام پیکر بهار برای شناسایی به خانواده نشان داده شد.»
پیکر او در آرامستان روستای شادمهرک به خاک سپرده شد.
فشار نهادهای حکومتی برای تغییر روایت کشتهشدن بهار
یک منبع نزدیک به خانواده به ایراناینترنشنال گفت پس از انتشار گسترده خبر کشتهشدن بهار، مقامها و نمایندگانی از نهادهای مختلف، از جمله آموزشوپرورش، فرمانداری، سپاه پاسداران، آستان قدس رضوی و دانشگاههای آزاد، به خانه و خانواده او مراجعه کردند.
به گفته این منبع، مدیر مدرسه بهار نیز اصرار داشت نام او در فهرست رسمی «شهدا» قرار گیرد، اما خانواده با این درخواست مخالفت کردند.
این منبع افزود افرادی از سپاه پاسداران با حضور بر مزار بهار، خانواده را تهدید کردند که اگر با ثبت نام او در فهرست «شهدا» موافقت نکنند، ممکن است او را وابسته به «گروههای تروریستی» معرفی کنند.
او همچنین از برگزاری جلسهای با حضور مسئولان پزشکی قانونی خبر داد و گفت در این جلسه به خانواده اعلام شد آثار گلوله اصابت کرده به بدن بهار با گلولههای دیگر متفاوت است: «مسئولان تلاش داشتند شلیک گلوله از سوی نیروهای حکومتی را رد کنند، اما خانواده با استناد به مشاهدات مستقیم از لحظه تیراندازی، این ادعا را نپذیرفت.»
خانواده همچنین از ضبط تلفن همراه بهار به دست نهادهای امنیتی در سوم خردادماه خبر داد و گفت از آن زمان، آنان از دسترسی به گوشی و تصاویر و ویدیوهای شخصی او محروم شدهاند.
ماموران امنیتی ضمن ضبط تلفن همراه، خانواده را از فعالیت در حسابهای شبکههای اجتماعی بهار منع کردند.
این منبع افزود پس از آن که اعضای خانواده فعالیت در صفحهای به نام بهار را ادامه دادند، چندین بار به نهادهای امنیتی احضار شدند و در این مراجعات، با بازجویی و تهدید درباره انتشار اطلاعات و تصاویر در اینترنت مواجه شدند.
با وجود درخواستهای مکرر خانواده برای بازگرداندن تلفن همراه بهار که حاوی عکسها، فیلمها و خاطرات شخصی اوست، ماموران اعلام کردند گوشی را باز نخواهند گرداند.
وبسایت تابناک، رسانه نزدیک به محسن رضایی، در گزارشی با انتقاد شدید از مهدی تاج، رییس فدراسیون فوتبال، و امیر قلعهنویی، سرمربی تیم ملی، تصمیم به اعزام ملیپوشان به عراق از مسیر زمینی را زیر سوال برد و این اقدام را بیتوجهی به «شأن و احترام ایران» توصیف کرد.
این رسانه در گزارشی با عنوان «شأن ایران زیر پای مهدی تاج و امیر قلعهنویی» نوشت که پس از لغو مجوز پرواز مستقیم تیم ملی به بصره از سوی عراق، مسئولان فوتبال ایران باید در تصمیم خود برای انجام دو بازی دوستانه با فلسطین و عراق تجدیدنظر میکردند.
نویسنده تابناک با حمله به تاج و قلعهنویی نوشت: «نه مهدی تاج به عنوان رییس فدراسیون فوتبال و نه امیر قلعهنویی به عنوان سرمربی تیم ملی، شأن ایران را در نظر نگرفتند و اعلام کردند که حاضرند زمینی خود را به عراق برسانند!»
در بخش دیگری از این گزارش، تابناک با استفاده از عنوان «خائنان به ایران در خط مقدم» انتقادهای خود را شدت بخشید و نوشت: «خیانت به وطن، فقط جاسوسی نیست؛ خیانت به وطن اشکال مختلفی دارد که یک شکل آن، حفظ نکردن شأن کشور است.»
نویسنده در ادامه مدعی شد که تصمیم مسئولان فوتبال برای ادامه سفر به بصره، به معنای پذیرش بیاحترامی از سوی میزبان است و نوشت: «خائنان به ایران، قرار نیست همیشه پنهان باشند و به اشکال مختلف جاسوسی کنند، اینجا خائنان به وطن در خط مقدم حضور دارند.»
تابناک همچنین ارزش فنی دیدارهای دوستانه مقابل فلسطین و عراق را زیر سوال برد و استدلال کرد که تیم ملی ایران، با توجه به هدفگذاری برای قهرمانی در آسیا، باید خود را با رقیبانی مانند ژاپن، کره جنوبی، استرالیا و عربستان سعودی مقایسه کند.
این رسانه در بخش دیگری از گزارش خود، از روند جوانگرایی امیر قلعهنویی نیز انتقاد کرد و کنار گذاشتن موقت بازیکنان باتجربه را اقدامی نمایشی دانست. نویسنده با اشاره به احتمال بازگشت این بازیکنان در اردوهای بعدی، این پرسش را مطرح کرد که آیا کادر فنی اراده لازم برای تغییر نسل در تیم ملی را دارد یا نه.
تابناک در پایان، احمد دنیامالی، وزیر ورزش و جوانان، را نیز مورد انتقاد قرار داد و از او خواست درباره صدور مجوز سفر تیم ملی به عراق پاسخگو باشد.
نویسنده این گزارش با اشاره به اختیارات شورای برونمرزی وزارت ورزش پرسید: «آیا وزیر ورزش و جوانان این توانایی را دارد که در این تصمیم بازنگری کند، اجازه سفر زمینی به تیم ملی را ندهد یا اگر چنین اتفاقی رقم خورد، دستور بازگشت تیم ملی را بدهد؟»
این انتقادها در حالی مطرح شده که تیم ملی فوتبال ایران پس از لغو مجوز پرواز مستقیم به بصره، از تهران به آبادان رفت و ادامه مسیر تا عراق را زمینی طی کرد.
انتشار تصاویر رونمایی سپاه پاسداران از آنچه «شهر موشکی جدید» خوانده شد، خشم شماری از شهروندان را برانگیخت. آنان با اشاره به گرانی، کوچکتر شدن سفرهها، مشکل تامین انرژی و نبود پناهگاه برای مردم، اولویتهای جمهوری اسلامی در اختصاص منابع کشور به برنامههای نظامی را به چالش کشیدند.
رسانهها در ایران ۱۹ آبان تصاویری از یک مجموعه موشکی زیرزمینی منتشر کردند که در آن علی عبداللهی، رییس ستادکل نیروهای مسلح، و مجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، حضور داشتند.
یکی از اهالی شیراز در واکنش به این رونمایی نوشت: «کوهها را برای شهر موشکی سوراخ کردند و از آن طرف، سفرهها را برای مردم سوراختر.»
مخاطب دیگری با انتقاد از تمرکز حکومت بر گسترش توان موشکی گفت: «یا شهر موشکی افتتاح میکنند یا مسابقهای برای تهدید منطقه، اروپا و آمریکا گذاشتهاند. تنها چیزی که برایشان مهم نیست، مردم و مشکلات آنهاست.»
پیش از این و در ۱۶ آبان، قاسم روانبخش، نماینده قم در مجلس، خواستار افزایش برد موشکها شده و از توانایی احتمالی هدف قرار دادن پایگاهها و زیرساختهای کشورهای اروپایی، از جمله بریتانیا، سخن گفته بود.
شهرهای موشکی در برابر سفرههای کوچکتر
مخاطبی با مقایسه شرایط ایران با کره شمالی، به افزایش نفوذ سپاه پاسداران و گسترش تاسیسات موشکی در مقابل کوچکتر شدن سفره مردم، کاهش رفاه و مشکلات اقتصادی اشاره کرد.
شهروندی رونمایی از این مجموعه زیرزمینی را با وضعیت اقتصادی مردم پیوند داد و نوشت: «معلوم شد که معیشت مردم کجا هزینه میشود.»
یکی از شهروندان نوشت: «اقتدار و قدرت منطقه بودن به رونمایی از شهرهای موشکی نیست، بلکه به تامین مایحتاج و سوخت مردم است تا در مضیقه نباشند.»
شهروند دیگری با اشاره به فقر و مشکلات معیشتی، جمهوری اسلامی را متهم کرد که به جای رسیدگی به نیازهای مردم، منابع کشور را صرف توسعه برنامه موشکی میکند.
برخی پیامها نیز مستقیما به هزینههای ساخت و نگهداری تاسیسات نظامی اشاره داشتند.
شهروندی هزینه ساخت هر کیلومتر شهر موشکی را ۵۰ میلیون دلار برآورد کرد و پرسید: «میدانید این شهرها چقدر گاز و برق مصرف میکنند؟ بعد به ما میگویند کم مصرف کن. چشم عباسآقا!»
این پرسشها همزمان با هشدار تازه دولت درباره بحران انرژی مطرح شد.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت جمهوری اسلامی، ۱۹ آبان از «ناترازی» حدود ۴۳۰ میلیون مترمکعبی گاز خبر داد و با اشاره به احتمال قطع گاز در زمستان، از مردم خواست مصرف خود را کاهش دهند.
مخاطبی دیگر با اشاره به برنامه هستهای و موشکی، پهپادسازی و استخراج رمزارز، حکومت را متهم کرد منابع و زیرساختهای کشور را صرف این فعالیتها میکند، در حالی که سهم مردم از این سیاستها فقر و مشکلات معیشتی است.
شهروند دیگری نیز گفت سپاه پاسداران از طریق شرکتهای پوششی بر تخصیص ارز و مجوزهای واردات تسلط دارد.
به گفته او، منابعی که باید صرف واردات دارو و مواد غذایی شوند، به برنامههای موشکی و نیروهای نیابتی اختصاص مییابند.
خبرگزاری ایلنا در گزارشی از فراوانی آگهیهای فروش اعضای بدن در مرکز تهران خبر داد و نوشت کارگران و شهروندان گرفتار بدهی و بحران معیشت برای تامین مخارج زندگی به فروش کلیه، کبد و مغز استخوان روی آوردهاند.
این گزارش چهارشنبه ۲۰ آبان با عنوان «فرودستان کلیه و مغز استخوان میفروشند؛ آگهی فروش اعضای حساس بدن از فرط ناچاری» منتشر شد.
ایلنا در گزارش میدانی خود از خیابانهای فرهنگ حسینی و والینژاد تهران، روایت افرادی را منتشر کرد که درآمدشان پاسخگوی نیازهای روزمره نیست و جهت پرداخت بدهی، تسویه چک یا حفظ سرپناه خود، بهدنبال یافتن مشتری برای اعضای بدنشان هستند.
در خیابان فرهنگ حسینی که بسیاری آن را «خیابان کلیه» مینامند، شماره تلفن فروشندگان بر دیوارها، درهای فلزی و ساختمانها نقش بسته و به نوشته ایلنا، کمتر نقطهای از این آگهیها خالی مانده است.
حضور یک مرکز درمانی وابسته به شهرداری و انجمن خیریه حمایت از بیماران کلیوی در این محدوده، در کنار تراکم آگهیها، به شهرت این خیابان انجامیده است.
این آگهیها فقط به کلیه محدود نیستند و فروش کبد، مغز استخوان و دیگر اعضای بدن را نیز شامل میشوند.
انتشار گزارشهایی درباره فروش اعضای بدن بهدلیل فقر سابقه دارد. پایگاه خبری تجارتنیوز فروردین ۱۴۰۳ گزارش داده بود نوجوانان و متولدان دهه ۱۳۸۰ برای تامین هزینههای زندگی، کلیه و مغز استخوان خود را میفروشند.
دیوارهایی که از تنگنای معیشت میگویند
ایلنا در ادامه نوشت: «پشت هر شماره تلفن، انسانی قرار دارد که زیر فشار بدهیهای کمرشکن، هزینه مسکن و تنگنای معیشت، فروش بخشی از بدنش را راهی برای جبران کسری زندگی میبیند. این دیوارها فقط محل نصب آگهی نیستند؛ هرکدام نشانی از گرفتاری مالی خانوادهای هستند که به آخر خط رسیده است.»
در میان افرادی که ایلنا با آنان گفتوگو کرده، کارگر ساختمانی، پیک موتوری و صاحبان مشاغل آزاد دیده میشود؛ کسانی که مبلغ درخواستیشان را بر اساس بدهی و نیاز مالی خود تعیین کردهاند.
در ماهها و سالهای گذشته، سیاست خارجی تنشآفرین حکومت، ناکارآمدی مقامهای جمهوری اسلامی و فساد گسترده به وخامت اوضاع اقتصادی ایران دامن زده و تامین هزینههای روزمره را بهویژه برای کارگران و بازنشستگان دشوارتر کرده است.
شماری از شهروندان با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال، از ناتوانی در تامین نیازهای اولیه، از جمله خوراک، لوازمالتحریر و پوشاک فرزندانشان خبر دادند و برخی دیگر از کاهش شدید فروش کسبوکارها، حقوقهای معوق و دشواری پرداخت اجارهخانه گفتند.
فروش کلیه برای پرداخت بدهی
یکی از کارکنان بیمارستان صدرا به ایلنا گفت بیشتر فروشندگان کلیه، کارگران و افراد گرفتار مشکلات مالی هستند.
او افزود قیمتهای پیشنهادی معمولا سه تا چهار میلیارد تومان است، هرچند برای گروه خونی O مثبت ممکن است کلیهای با قیمت ۸۰۰ میلیون تومان نیز پیدا شود و برای گروههای خونی کمیاب، مبلغ درخواستی به چهار تا پنج میلیارد تومان برسد.
یک پیک موتوری ۳۰ ساله ساکن تهران گفت پیشتر پیشنهاد یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومانی برای کلیهاش داشته و قرار بوده بیمه نیز ۲۰۰ میلیون تومان بپردازد، اما این مبلغ برای تسویه بدهیهایش کافی نبوده است.
او توضیح داد به همین دلیل پیشنهاد را نپذیرفته و اکنون کمتر از سه میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان قبول نمیکند.
مرد دیگری، حدود ۵۸ ساله و دارای شغل آزاد، برای پرداخت یک چک به ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیون تومان نیاز دارد و حاضر است عضو بدنش را ۲۰ تا ۳۰ درصد پایینتر از قیمت متعارف بفروشد.
این روایتها در حالی منتشر میشوند که گزارشها از تشدید فشارهای معیشتی و روانی بر شهروندان حکایت دارند.
علی بابایی کارنامی، رییس کمیسیون اجتماعی مجلس، ۱۷ آبان اعلام کرد حدود هشت میلیون نفر در پی اجرای نادرست حذف ارز ترجیحی دچار «فقر مطلق و سوءتغذیه» شدهاند و تا ۵۰ میلیون نفر دیگر برای تهیه مواد غذایی مشکل دارند.
آگهی برای فروش چند عضو
یک کارگر ساختمانی ۳۳ ساله به ایلنا گفت: «برای فروش مغز استخوان چهار میلیارد تومان میخواهم. برای کبد و کلیه هم آگهی گذاشتم. همه آزمایشهای چکاپ و مدارک سلامت را هم دارم و از نظر جسمی کاملا سالمم. ۳۳ سالم است و سنگکار ساختمانم. کمتر از این مبلغ نمیتوانم بفروشم.»
کارگر دیگری نیز که برای فروش کلیه، کبد و بیضه آگهی گذاشته، گفت زندگیاش به بنبست رسیده است.
او پس از آن که خبرنگار ایلنا درباره انجام نشدن پیوند بیضه در ایران توضیح داد، گفت از این موضوع اطلاع نداشته و بهدلیل گرفتاری مالی، حاضر است هر عضوی را که زودتر و با قیمت بالاتر خریدار پیدا کند، بفروشد.
طی ماههای اخیر، فشارهای فزاینده معیشتی برای شمار زیادی از شهروندان پیامدهای سنگینی به همراه داشته است.
جلال هاشمی، رییس هیاتمدیره کانون بازنشستگان هما، چهارم آبان خبر داد دو بازنشسته بهدلیل مشکلات مالی، درمانشان را نیمهکاره رها کردند و جان باختند.
به نوشته ایلنا، دستمزد ماهانه کارگران حداقلبگیر بین ۲۰ تا ۳۰ میلیون تومان است، در حالی که فعالان مستقل کارگری هزینه سبد معیشت یک خانوار را حدود ۱۰۰ میلیون تومان در ماه برآورد میکنند.
بخشی از کارگران نیز با قراردادهای موقت و فصلی، بدون امنیت شغلی یا با درآمدی کمتر از حداقل دستمزد، روزگار میگذرانند.
برای پیک موتوری و کارگر سنگکار، توان جسمی اصلیترین پشتوانه اشتغال است.
ایلنا نوشت: «اکنون بخشی از همان بدن که پیشتر وسیله تامین معاش بوده، در بازار خریدوفروش اعضای بدن به نوعی دارایی قابل معامله تبدیل شده است.»
در انتهای این گزارش آمده است: «فروش عضو شاید بتواند بخشی از مشکلات مالی امروز را بهطور موقت برطرف کند، اما سلامت فرد و توانایی جسمی او برای ادامه کار در سالهای آینده را تحت تاثیر قرار میدهد.»
دیماه ۱۴۰۰، حسین بیگلری، رییس انجمن حمایت از بیماران کلیوی کرمانشاه، خبر داد برخی شهروندان ایرانی داوطلب اهدای کلیه به عراق میروند و کلیه خود را در این کشور با قیمت بیشتر و به دلار میفروشند.