بیژن جیرسرایی: اروپا نباید با حکومت ایران که مردم خود را به قتل میرساند، مماشات کند
بیژن جیرسرایی، سخنگوی سیاست خارجی حزب دموکرات آزاد آلمان، در مراسم اهدای جایزه آزادی بنیاد «فریدریش ناومان» به شاهزاده رضا پهلوی به نمایندگی از مردم ایران، گفت: «مردم ایران دهههاست که برای آزادی مبارزه میکنند و به همین دلیل شایسته دریافت جایزه آزادی بنیاد فریدریش ناومان هستند.»
سخنگوی سیاست خارجی حزب دموکرات آزاد آلمان افزود: «آزادی ارزشی جهانی است و مردم ایران فقط برای دستیابی به کشوری آزاد، دموکراتیک و مبتنی بر حاکمیت قانون مبارزه نمیکنند، بلکه مبارزه آنها برای آزادی در سراسر جهان است.»
بیژن جیرسرایی ادامه داد: «حکومتی که شمار زیادی از مردم خود را به قتل میرساند و مشکلات گستردهای برای جهان ایجاد میکند، نباید از سیاست مماشات اروپا بهرهمند شود.»
در روز اهدای جایزه آزادی ۲۰۲۶ بنیاد فریدریش ناومان به مردم ایران، تجمعهایی در استرالیا و ژاپن آغاز شد و هزاران ایرانی نیز برای گردهمایی در فرانکفورت آماده شدند. شاهزاده رضا پهلوی این جایزه را به نمایندگی از مردم ایران دریافت کرد.
او شنبه ۱۶ آبان در مراسم اهدای این جایزه گفت: «برای من لحظهای بسیار تاثیرگذار و افتخاری بزرگ است که از من خواسته شده این جایزه معتبر را به نمایندگی از هممیهنان شجاعم دریافت کنم.»
شاهزاده رضا پهلوی تاکید کرد: «ایران در دهههای گذشته مانند خانهای بوده که ساکنان و صاحبان اصلی آن یا از خانه خود بیرون رانده شدند یا در آن زندانی شدهاند. کلیدهای این خانه در سال ۱۳۵۷ از مردم گرفته شد.»
او گفت: «هیچ فرد ایرانیای نمیخواهد که روی کشورش بمب بیندازند و من مخالف این راهحلهای دو محوری، یعنی جنگ یا مماشات هستم.»
مراسم اهدای جایزه آزادی بنیاد فریدریش ناومان در کلیسای سنت پل فرانکفورت برگزار شد.
ناومان (۱۸۶۰-۱۹۱۹)، سیاستمدار و نظریهپرداز لیبرال برجسته آلمانی بود. منابع تاریخی او را از چهرههای مهم لیبرالیسم و از نظریهپردازان «لیبرالیسم اجتماعی» میدانند. «بنیاد فریدریش ناومان برای آزادی» به افتخار او نامگذاری شده است.
جایزه آزادی ۲۰۲۶ این بنیاد به مردم ایران اهدا و اعلام شد شاهزاده رضا پهلوی آن را به امانت از سوی هموطنانش دریافت میکند.
شاهزاده رضا پهلوی در ادامه سخنان خود در این مراسم گفت: «پس از کشتار معترضان و با درد فراوان، مجبور شدیم بپذیریم فشار نظامی راهی برای ضعیف کردن رژیم و دادن فرصت به مردم ایران است.»
او افزود: «به جای مماشات یا جنگ، همواره از راه سومی دفاع کردهام که بر اعمال حداکثر فشار بر جمهوری اسلامی و همزمان حمایت حداکثری از مردم ایران استوار است. با این حال، جهان سال از پس سال سیاست مماشات را انتخاب کرد.»
به گفته شاهزاده رضا پهلوی، «جمهوری اسلامی حکومت مشروع ایران نیست» و «نقطه مقابل هر چیزی است» که مردم ایران نماینده آن هستند.
او تاکید کرد: «نقش من کمک به این است که دموکراسی در ایران به شکلی امن و سالم برقرار شود و دوام بیاورد؛ اگر بتوانم به تحقق این هدف کمک کنم، وظیفه خود را انجام دادهام.»
بیژن جیرسرایی، سخنگوی سیاست خارجی حزب دموکرات آزاد آلمان، نیز در این مراسم گفت: «مردم ایران دهههاست که برای آزادی مبارزه میکنند و به همین دلیل شایسته دریافت جایزه آزادی بنیاد فریدریش ناومان هستند.»
ماریآگنس اشتراک-تسیمرمان، رییس کمیته امنیت و دفاع پارلمان اروپا، نیز در این مراسم سخنرانی کرد.
او گفت: «وقتی هزاران نفر در خیابانهای ایران کشته میشوند، سپاه پاسداران باید در فهرست سازمانهای تروریستی قرار بگیرد.»
اشتراک-تسیمرمان تاکید کرد: «بقای جمهوری اسلامی به ایجاد ترس و وحشت در داخل ایران و فراموش شدن آنچه در این کشور میگذرد در خارج از مرزها وابسته است؛ اما ما نمیخواهیم مردم ایران را فراموش کنیم.»
او گفت: «دولت فدرال آلمان باید حمایت بیشتری از مبارزه مردم ایران برای آزادی به عمل آورد و این موضوع باید فراتر از اختلافات حزبی و جناحی باشد و همه جریانهای سیاسی برای حمایت از مردم ایران همکاری کنند.»
همزمان، تجمع ایرانیان در نقاط مختلف جهان شکل گرفت.
گردهماییها از استرالیا و ژاپن آغاز شد و با برگزاری برنامه اصلی در فرانکفورت ادامه یافت؛ تجمعی که برگزارکنندگان، آن را در حمایت از انقلاب ملی و مردم ایران ترتیب دادند.
در فرانکفورت، مقامهای شهر محل تجمع اصلی را از اسکله وزلر به پارک اوست منتقل کردند.
شهرداری اعلام کرد محل قبلی برای جمعیت پیشبینیشده ظرفیت کافی نداشت.
راهپیمایی از میدان رومربرگ به سوی پارک اوست از ساعت هشت تا ۱۴ و تجمع در پارک از ساعت ۱۰ تا ۲۱ برنامهریزی شده.
برای راهپیمایی ۲۴ هزار نفر و برای تجمع در مجموع ۳۰ هزار شرکتکننده پیشبینی شده است.
حضور شاهزاده رضا پهلوی در کانون توجه
یاسمین پهلوی گفته است پلیس فرانکفورت به او و همسرش اطلاع داده که بهدلیل تهدیدهای احتمالی جمهوری اسلامی، شاهزاده رضا پهلوی نمیتواند در تجمع حاضر شود یا سخنرانی کند.
دفتر شاهزاده رضا پهلوی بعدتر اعلام کرد او همچنان قصد دارد پس از دریافت جایزه در گردهمایی ایرانیان حضور یابد.
هنوز روشن نیست که او امکان سخنرانی خواهد داشت یا نه.
بنیاد فریدریش ناومان گفته است جایزه به مردم ایران تعلق دارد و دریافت آن از سوی شاهزاده رضا پهلوی تا زمانی امانی خواهد بود که نمایندگان منتخب مردم بتوانند آن را دریافت کنند.
این جایزه از سال ۲۰۰۶ هر دو سال یک بار به افرادی اهدا میشود که در گسترش جامعه مدنی و ارزشهای آزادیخواهانه نقش داشتهاند.
روزنامه گاردین شنبه ۱۶ آبان نوشت پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای آمریکا ممکن است روابط جیانی اینفانتینو، رییس فیفا، با دونالد ترامپ را زیر ذرهبین کنگره ببرد. جیمی راسکین، نماینده دموکرات، پیشتر خواستار بررسی اتهامهای فساد و روابط مالی فیفا با نزدیکان ترامپ شده بود.
این هفته این احساس شکل گرفت که روابط اینفانتینو با رییسجمهوری آمریکا شاید یک گام دیگر به بررسی دقیقتر، شفافیت و پیامدهای احتمالی نزدیک شده باشد.
راسکین پیشتر در نامهای به اینفانتینو از آنچه «راهبرد رشوهدهی آشکار» فیفا برای جلب رضایت ترامپ خوانده، انتقاد کرده است.
این اتهامها اثبات نشدهاند و کاخ سفید پیشتر ادعاهای مشابه را سیاسی دانسته است.
نویسنده گاردین در مقاله خود با کلمات و جملات تندی رابطه رییس فیفا با رییسجمهوری آمریکا را توصیف کرده است و درباره حضور اینفانتینو در دیدار با ترامپ در کاخ سفید، نوشته است:
تماشای رفتارهای اینفانتینو در برابر رییسجمهوری آمریکا یکی از زنندهترین نمایشهای سالهای اخیر در حاشیه ورزش بوده است. این چه نوع رابطهای بود؟ تاریخ آن نمایش تملقگویی در برابر قدرت را چگونه به یاد خواهد آورد؟
رییس فیفا که ظاهرا باید فردی غیرسیاسی باشد، پشت میزی با روکش چوب گردو نشسته بود و هنگام مطرح شدن تازهترین سیاست مهاجرتی، با حالتی جدی سر تکان میداد. وقتی صحبتهای بیربطی درباره رمزارزها به میان میآمد، لبخند میزد.
او در جریان این نمایش به شخصیتی هرچه نامتعارفتر تبدیل میشد؛ گویی عصاره فریبکاری انسانی را گرفته، به خمیری نرم تبدیل کرده، داخل کتوشلواری آبیرنگ تزریق کرده و به آن یاد دادهاند راه برود و جملهای شبیه این بگوید: «توپ جادویی من، جهان طلایی صلح را متحد میکند.»
در آن زمان، این صحنهها مانند آژیر هشدار به نظر میرسید؛ طنزی زنده درباره مفهوم قدرت اجرایی بدون پاسخگویی.
دونالد ترامپ و جیانی اینفانتینو، در نشستی با کارگروه کاخ سفید برای جام جهانی ۲۰۲۶ در دفتر بیضی کاخ سفید؛ ۱۷ نوامبر ۲۰۲۵
آیا اکنون چنین رفتاری مجاز شده است؟ آیا اینفانتینو تجسم انسانی این واقعیت است که اگر طوری رفتار کنید که گویی فراتر از قوانین قرار دارید، نیمی از راه رسیدن به چنین موقعیتی را پیمودهاید؟
شاید هم نه.
از چهارشنبه، برای نخستین بار این احساس به وجود آمده است که نمایش علنی رابطه این دو نفر ممکن است پیامدهایی ویرانگر برای خودشان داشته باشد.
ترامپ ممکن است در دو سال پایانی ریاستجمهوریاش با قدرتی کاهشیافته روبهرو شود. اما آنچه میتوان «سندرم قرار گرفتن در معرض هسته راکتور ترامپ» نامید، همچنان برقرار است.
اصل ماجرا این است: بله، ترامپ به شما گرما، نور و درخششی مرگبار میدهد، اما همزمان صورتتان را نیز ذوب میکند.
شاید این فرایند اکنون سرانجام به سراغ دومین رییس منتخب جنجالبرانگیز جهان نیز آمده باشد.
نامزدی کوزو تاشیما
خبر اصلی مربوط به فیفا در این هفته، اعلام نامزدی کوزو تاشیما، عضو شورای فیفا، برای انتخابات ریاست این نهاد در ماه مارس بود.
دستکم اکنون گزینه دیگری هم برای رای دادن وجود دارد.
اما در عرصهای گستردهتر، و احتمالا با اهمیتی بیشتر برای ساختار قدرت اینفانتینو، انتخابات میاندورهای آمریکا با پیروزی گسترده دموکراتها در مجلس سنا و مجلس نمایندگان همراه شد.
فوتبال، مثل همیشه، تنها بخش بسیار کوچکی از فهرست کارهایی است که باید انجام شود.
در حال حاضر، این نتایج بیش از هر چیز بیانگر مخالفت با وضع موجود است. هنوز روشن نیست در مرحله بعد چه اتفاقی خواهد افتاد.
اما صحبتهایی درباره پاکسازی ساختار قدرت مطرح شده است.
مسایل قضایی داخلی اکنون کاملا در اختیار مخالفان ترامپ قرار گرفته است. برخی دموکراتها هشدار دادهاند که افراد مرتبط باید «وکیل بگیرند» و از ضرورت اصلاح افراطیترین نمونههای فرصتطلبی در دو سال گذشته سخن گفتهاند.
اینفانتینو در تلاش برای تضمین آینده
در همین حال، اینفانتینو همچنان در تلاش است آینده خود را تضمین کند، در حالی که مجموعهای از افشاگریها مانند ابری از پشهها پیرامون او میچرخند و آزارش میدهند. از استفاده از منابع فیفا برای فعالیت انتخاباتی گرفته تا گزارشهایی درباره مطرح شدن موضوع ویزای خدمتکار او در سطح دولت.
اما چیزی که واقعا ممکن است به اینفانتینو آسیب برساند، نیرویی خارج از کنترل اوست.
اینجاست که راسکین وارد صحنه میشود؛ نماینده حوزه هشتم ایالت مریلند که بسیاری پیشبینی میکنند رییس جدید کمیته قضایی مجلس نمایندگان شود.
راسکین از منتقدان سرسخت آن چیزی است که «فساد» در بخشهایی از ساختار حکومت ترامپ مینامد.
و فیفا نیز در میان موضوعات مورد توجه او قرار دارد.
نامه راسکین به اینفانتینو به تاریخ ۲۶ ژوییه، ارزش دوباره خواندن دارد.
او ابتدا به پرونده کلاهبرداری الکترونیکی و پولشویی علیه شرکت فول پلی گروپ اشاره میکند؛ پروندهای که بخشی از کیفرخواستهای سال ۲۰۱۵ علیه ساختار قدرت دوران سپ بلاتر، رییس پیشین فیفا، بود و دولت ترامپ آن را به این دلیل که «در اولویت قرار ندارد»، کنار گذاشت.
راهبرد رشوهدهی آشکار
راسکین در نامه خود از «کارزار گستاخانه فیفا برای جلب رضایت ترامپ از زمان انتخاب دوباره او» سخن میگوید.
او همچنین به «جایزه صلح فیفا که به شکلی مضحک ساختگی است» و اجاره فضای اداری در برج ترامپ با نرخی که از نظر اقتصادی توجیهپذیر نیست، اشاره میکند.
راسکین این اقدامات و موارد دیگر را بخشی از «راهبرد رشوهدهی آشکار» توصیف کرده است.
در نامه او همچنین نمونههایی از قیمتگذاری بیش از حد و «شیوههای فروش متقلبانه» مطرح شده است؛ موضوعاتی که میتوانند زمینه افشای مکاتبات فیفا با سازمان ترامپ و آغاز یک تحقیق کامل در کنگره را فراهم کنند.
در زمان انتشار نامه، این تهدیدها بیشتر قدرتنمایی سیاسی به نظر میرسیدند، اما اکنون دیگر چنین نیست.
این نامه همچنین پیش از مطرح شدن طرح مرتبط با جاشوا کوشنر برای فروش بخشی از حقوق تجاری جام جهانی به شرکتهای سرمایهگذاری خصوصی ارسال شده بود.
کلاهبرداری غارتگرانه
راسکین این طرح را «کلاهبرداری غارتگرانهای با ابعادی عظیم» توصیف کرده است.
او به گاردین گفت: «اکنون میبینیم تمام این رشوهها، پرداختهای پنهانی و قراردادهای ویژه به کجا منتهی شدهاند.»
این همان سیاستمدار دموکراتی است که اکنون ممکن است اختیار قانونی احضار افراد برای ادای شهادت و مطالبه اسناد از فیفا، جیپی مورگان، بانک دخیل در فرایند فروش، و نهادهای مرتبط با خانواده کوشنر را به دست آورد.
کاخ سفید پیشتر چنین اتهامهایی را دارای انگیزه سیاسی دانسته و رد کرده است.
فیفا نیز ترجیح داده سرش را پایین نگه دارد و سکوت کند.
چه کسی میداند؟ شاید حتی سروصدا، فشار و پیامدهای احتمالی این ماجرا برای تاثیر گذاشتن بر برخی افراد که قرار است ماه مارس سال آینده در رباط، پایتخت مراکش، برای انتخاب رییس فیفا رای بدهند، کافی باشد.
اینفانتینو علیه خودش
عملکرد اینفانتینو در سالهای گذشته از جمله تبلیغ خودش بهعنوان یک برند جهانی تکنفره، رفتار شبیه اعضای دربار سلطنتی، گرفتن عکس سلفی کنار تابوت پله و مدیریت ریزبهریز فرایند رایگیری برای میزبانی جام جهانی ۲۰۳۴، همگی تنشهای داخلی خاص خود را ایجاد کردهاند.
چرخهای عدالت گاهی به شکلی ناامیدکننده کُند و گرفتار موانع هستند و به سختی حرکت میکنند.
اما این بار انگیزهها و توجه عمومی به اندازهای جدی به نظر میرسند که بتوانند به روند ماجرا نیرو بدهند. دستکم اکنون توپ به حرکت درآمده است.
و در مرکز ماجرا، طنزی تلخ وجود دارد: اینفانتینو خودش را به بازیگری در این صحنه تبدیل کرد، جهان را به تماشا فراخواند و داوطلبانه خود را به آغوش آن رابطه انداخت.
کانال ۱۲ اسرائیل گزارش داد بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، چند روز پیش از انتخابات این کشور کوشید اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی را پیش ببرد، اما مخالفت مقامهای امنیتی و مداخله واشینگتن مانع اجرای آن شد. به گفته این شبکه، رییس موساد از این طرح حمایت میکرد.
کانال ۱۲ جمعه ۱۵ آبان در برنامه «اولپان شیشی» گزارش داد رومن گوفمن، رییس موساد، از اقدام موردنظر نتانیاهو پشتیبانی کرده بود.
مقامهای حرفهای دیگر هشدار داده بودند که این اقدام میتواند به تشدید خطرناک درگیری و تعویق انتخابات بینجامد.
بهنوشته این شبکه، روند پیشبرد طرح سرعت گرفته بود تا اینکه یک منبع اسرائیلی «با بیاحتیاطی»، آمریکاییها را از آمادهسازیها باخبر کرد. پس از اطلاع ایالات متحده، واشینگتن بلافاصله برای متوقف کردن این طرح وارد عمل شد.
این روایت از سوی مقامهای آمریکایی تایید نشده است.
دفتر نخستوزیر اسرائیل گزارش را رد کرد و گفت نتانیاهو «همان زمان بهروشنی اعلام کرده بود که حمله پیش از انتخابات اسرائیل در دستور کار نیست».
گفته میشود زامیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، خواستار بررسی بیشتر و دریافت اسناد امضاشده درباره مجوز قانونی اقدام شده است.
نتانیاهو در مصاحبه با شبکه ۱۴ اسرائیل، گزارش اختلاف با زامیر را رد کرد و گفت «هیچ دعوایی» میان آنها رخ نداده است.
او در همین مصاحبه گفت به تازگی به ارتش و موساد دستور داده است حکومت ایران را سرنگون کنند.
اختلاف بر سر حمله یا مذاکره
در روزهای اخیر، گزارشهایی از فشار نتانیاهو برای ازسرگیری حملات و تمایل ترامپ به ادامه مذاکرات منتشر شده است.
در همین رابطه، واشینگتنپست گزارش داد اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، با حمایت رییسجمهوری ایالات متحده، از چین خواسته است برای پایان جنگ از نفوذش بر تهران استفاده کند.
به گفته یک مقام آمریکایی، پکن این پیام را به جمهوری اسلامی منتقل کرده است.
اکسیوس اما گزارش داد نتانیاهو از ترامپ خواسته بوده بلافاصله پس از انتخابات میاندورهای آمریکا به ایران حمله کند، اما ترامپ خواسته است تا به مذاکرات فرصت بدهد.
بر اساس گزارش واینت، پس از انتخابات اسرائیل و آمریکا، احتمال حمله به ایران همچنان مطرح است. با این حال، تحرکات نظامی آمریکا تاکنون به تقویت نیروها در جنوب اسرائیل و چند جابهجایی نهچندان غیرعادی در دریای عرب محدود بوده است.
گزارش کانال ۱۲ از اختلاف بر سر زمان و پیامدهای اقدام نظامی حکایت دارد: نتانیاهو برای پیشبرد طرح تلاش کرده است، اما مقامهایی در ارتش اسرائیل و دولت آمریکا نسبت به خطر تشدید درگیری هشدار دادهاند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، با حمایت دونالد ترامپ از چین خواسته است برای پایان جنگ از نفوذش بر تهران استفاده کند. به گفته یک مقام آمریکایی، پکن این پیام را به جمهوری اسلامی منتقل کرده است.
همزمان جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، نیز با ارسال نامهای به محسن رضایی، مسیر جداگانهای را برای تماس با رهبران جمهوری اسلامی پیش برده است.
واشینگتنپست جمعه ۱۵ آبان به نقل از یک مقام آگاه آمریکایی نوشت بسنت این درخواست را مطرح کرده و پکن نیز پیام واشینگتن را به تهران رسانده است.
این مقام درباره زمان انتقال پیام یا پاسخ احتمالی چین و جمهوری اسلامی توضیح بیشتری نداد.
بر اساس این گزارش، ونس نقش اصلی را در تلاشهای دیپلماتیک دولت ترامپ برعهده دارد.
او پیش از این نامهای برای دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، فرستاده است.
علی الثوادی، مقام قطری و واسطه میان کاخ سفید و تهران، به واشینگتنپست گفت رهبران جمهوری اسلامی منتظرند ببینند آیا نتیجه انتخابات میاندورهای آمریکا به تغییر رفتار واشینگتن منجر میشود یا نه.
او افزود مقامهای ایرانی نامه ونس را «نشانه احترام» تلقی کردهاند و از اینکه او جنگ را اشتباه خوانده، استقبال کردهاند.
از سوی دیگر هیات تحریریه روزنامه والاستریت ژورنال در سرمقالهای نوشت اظهارات علنی ونس درباره ضرورت پایان جنگ، در مقطعی حساس به حکومت ایران پیام استیصال میدهد و آزادی عمل ترامپ را محدود میکند.
والاستریت ژورنال همچنین گزارش داد که ونس و متحدان واشینگتن در کشورهای حاشیه خلیج فارس به ترامپ توصیه میکنند به جنگ پایان دهد، اما گروه دیگری از مشاوران او در تلاشند تا رییسجمهوری آمریکا را به ازسرگیری حملات متقاعد کنند.
این روزنامه به نقل از منابع خود نوشت: «توافق پیشنهادی مدت زمان مذاکرات بین واشینگتن و تهران را از ۶۰ روز به دو روز کاهش میدهد.»
والاستریت ژورنال همچنین اشاره کرد که یک هیات از تهران «برای بررسی توافق احتمالی میان واشینگتن و تهران به دوحه سفر خواهد کرد».
بر اساس این گزارش، استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ، از مسیر دیپلماتیک برای بازگشایی تنگه هرمز حمایت میکند و مارکو روبیو، وزیر خارجه، و بسنت، از تشدید تحریمها و ادامه محاصره ایران.
والاستریت ژورنال همچنین نوشت که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، همچنان برای انجام حملات نظامی مجدد آمریکا به جمهوری اسلامی فشار میآورد و پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، و برد کوپر، فرمانده سنتکام، در نشستهای توجیهی اخیر از بازگشت به عملیات نظامی گسترده حمایت کردهاند.
در همین چارچوب، تماس با پکن نیز اهمیت پیدا میکند.
علی باقریکنی، معاون رضایی، اوایل آبان در پکن با وانگ یی، وزیر خارجه چین، دیدار کرد.
وانگ در آن دیدار گفتوگو را راهحل مناقشات خاورمیانه دانست و از حمایت چین از ایران سخن گفت.
جزییات بیشتری درباره نقشی که پکن ممکن است در مذاکرات ایفا کند، منتشر نشد اما گوئو جیاکون، سخنگوی وزارت خارجه چین، پنجم آبان اعلام کرد پکن بهشدت نگران درگیریها در خاورمیانه و مناطق پیرامونی آن است و بهزودی نماینده ویژهای را برای کمک به کاهش تنشها به کشورهای منطقه اعزام خواهد کرد.
گزارش واشینگتنپست نشان میدهد دولت ترامپ همزمان چند مسیر را برای ارتباط با تهران دنبال میکند: درخواست از چین برای استفاده از نفوذش، نامه ونس به رضایی و میانجیگری قطر.
با این حال، اظهارات مقام قطری حاکی است رهبران جمهوری اسلامی هنوز درباره قابل اعتماد بودن واشینگتن تردید دارند و تغییر احتمالی سیاست آمریکا پس از انتخابات را دنبال میکنند.
والاستریت ژورنال، اکسیوس و انبیسینیوز از اختلاف در دولت ترامپ بر سر جنگ ایران خبر دادند. جیدی ونس برای توافق تلاش میکند و پیت هگست از حملات تازه حمایت کرده است؛ دونالد ترامپ هنوز تصمیم نهایی نگرفته است.
بر اساس این گزارشها، ترامپ هنوز تصمیم نهایی خود را اعلام نکرده است. رایزنیهای دیپلماتیک با میانجیگری قطر و پاکستان ادامه دارد و ارتش آمریکا نیز برای اجرای حملات تازه آماده میشود.
والاستریت ژورنال جمعه ۶ نوامبر، برابر با ۱۵ آبان، به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد هگست، وزیر جنگ، و دریاسالار برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، در جلسات بررسی گزینههای نظامی از ازسرگیری عملیات رزمی گسترده دفاع کردهاند. به گفته منابع این روزنامه، آنها حمله به زیرساختهای انرژی، تاسیسات هستهای و ذخایر موشکی و پهپادی حکومت ایران را راه وادار کردن تهران به واگذاری مواد هستهای میدانند.
در مقابل، به نوشته همین روزنامه، ونس و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، خواهان ادامه حمایت رییسجمهوری از تلاشهای دیپلماتیک برای پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز هستند. مارکو روبیو، وزیر خارجه، و اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، نیز از تشدید تحریمها و ادامه محاصره تجارت ایران حمایت کردهاند.
اکسیوس در گزارشی به نقل از دو منبع آگاه نوشت ونس طی دو هفته گذشته شخصا در مذاکرات غیرمستقیم با حکومت ایران مشارکت داشته و تقریبا هر روز با نخستوزیر قطر، فرمانده ارتش پاکستان و دیگر میانجیها گفتوگو کرده است. ویتکاف و جرد کوشنر، مشاور و داماد ترامپ، نیز در این روند حضور دارند.
به گزارش اکسیوس، احتمال برگزاری نشستی فنی در سطح کارشناسی میان حکومت ایران و آمریکا در روزهای آینده بررسی شده، اما چنین نشستی هنوز برگزار نشده است. منابع مشارکتکننده در میانجیگری به این رسانه گفتند پیشرفتهایی حاصل شده، اما روند آن بسیار کند بوده است.
والاستریت ژورنال نیز گزارش داد طرح مورد بحث میتواند مهلت گفتوگوهای مقدماتی را از ۶۰ روز به دو روز کاهش دهد تا مذاکرات هستهای تقریبا بلافاصله آغاز شود. به گفته منابع این روزنامه، مشخص نیست تهران چنین ترتیبی را بپذیرد. مقامهای ایرانی قرار است در روزهای آینده برای بررسی توافق احتمالی به دوحه بازگردند.
این تلاشها در پی شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای شدت گرفته است. انبیسی نیوز گزارش داد در نظرسنجی خروج از شعب رایگیری این شبکه، ۶۲ درصد رایدهندگان اقدام نظامی علیه ایران را تصمیمی اشتباه دانستهاند. ونس نیز پس از انتخابات، جنگ را عامل اصلی شکست حزب خود معرفی کرد.
انبیسی نیوز به نقل از مقامهای آمریکایی نوشت برخی مشاوران ترامپ به او گفتهاند فرصت آغاز کارزار نظامی تازه محدود است و بهتر است پیش از آغاز به کار کنگره تحت کنترل دموکراتها در ژانویه تصمیم بگیرد. به گفته این منابع، تحقیقات کنگره، محدودیت بودجه یا مصوبههایی برای جلوگیری از اقدام نظامی ممکن است پس از آن، تشدید جنگ را دشوار کند.
این شبکه همچنین گزارش داد تمدید ماموریت شمار زیادی از نیروها، کشتیها و هواپیماهای آمریکایی در خاورمیانه، نگرانیهایی درباره آمادگی ارتش ایجاد کرده است. به گفته منابع انبیسی، آمریکا بیش از ۵۰ هزار نیرو در منطقه مستقر کرده و میتواند محاصره دریایی ایران را با حضوری کوچکتر ادامه دهد.
والاستریت ژورنال نوشت گروه رزمی ناو هواپیمابر تئودور روزولت و یک یگان اعزامی دیگر تفنگداران دریایی در مسیر منطقه هستند. منابع این روزنامه، اواخر ماه جاری میلادی را، پس از رسیدن تجهیزات بیشتر، بازه مطلوبتر برای ازسرگیری عملیات توصیف کردهاند؛ هرچند ارتش برای اجرای سریع دستور رییسجمهوری نیز آمادگی دارد.
تصویری از بازدید ماه گذشته فرمانده سنتکام از تنگه هرمز
به گزارش انبیسی، ترامپ در ماههای گذشته چند بار کارزار نظامی تازهای را تایید کرده، اما ساعاتی پیش از آغاز، آن را لغو کرده است. منابع این شبکه گفتهاند عملیات احتمالی بعدی میتواند کوتاهتر اما شدیدتر باشد و زیرساختهای نفت و گاز و تاسیسات هستهای، از جمله کوه کلنگ، را هدف بگیرد.
ترامپ در اظهاراتی در جریان سفر به فلوریدا گفت درباره ایران «پیشرفت زیادی» حاصل شده و تعامل با تهران ادامه دارد. او در عین حال بار دیگر تاکید کرد اجازه نخواهد داد حکومت ایران به سلاح هستهای دست یابد. والاستریت ژورنال نیز به نقل از یک مقام کاخ سفید نوشت رییسجمهوری برای تصمیمگیری عجله ندارد.
کارشناسانی که با والاستریت ژورنال گفتوگو کردهاند، درباره نتیجه حملات بیشتر تردید دارند. گرگوری برو، کارشناس اوراسیا گروپ، هشدار داد ادامه تحریمها و محاصره نیز به معنای تداوم جنگ، بالا ماندن قیمت نفت و استمرار ناامنی در تنگه هرمز خواهد بود. به این ترتیب، هر سه مسیر پیش روی ترامپ - توافق، حمله گسترده یا حفظ وضع موجود - با هزینهها و ابهامهای جدی همراه است.