حوثی‌های یمن اعلام کردند ایستگاه‌های پمپاژ خط لوله نفت شرق به غرب عربستان سعودی و فرودگاه ریاض را هدف قرار داده‌اند. ریاض این ادعاها را تایید نکرده و ائتلاف علیه حوثی‌ها از رهگیری موشک شلیک‌شده به سوی پایتخت عربستان سعودی و حمله به مواضع حوثی‌ها در یمن خبر داده است.
خبرگزاری رویترز دوشنبه چهارم آبان گزارش داد حوثی‌ها گفته‌اند فرودگاه بین‌المللی ملک خالد و ایستگاه‌های پمپاژ خط لوله شرق به غرب عربستان سعودی را هدف گرفته‌اند.
این گروه دوم آبان نیز مدعی حمله به خط لوله، تاسیسات آرامکو در ینبع و پالایشگاه رابغ شده بود.
مقام‌های سعودی درباره این ادعاها اظهارنظر نکرده‌اند.
ائتلاف به رهبری عربستان سعودی اعلام کرد دو پرتابگر موشک بالستیک را در صنعا منهدم کرده است.
به گفته این ائتلاف، یکی از پرتابگرها موشکی را به سوی ریاض شلیک کرده بود که رهگیری شد.
ریاض سوم آبان نیز از رهگیری موشک‌ها و پهپادها بر فراز این شهر و مناطق جنوبی عربستان سعودی خبر داده بود.
همزمان، وزیر دفاع عربستان سعودی، فرمانده ارتش پاکستان و رییس سازمان اطلاعات ترکیه، برای گفت‌وگو با مقام‌های جمهوری اسلامی به تهران می‌روند.
این نخستین تماس در سطح مقام‌های ارشد میان تهران و هر سه عضو پیمان دفاعی مکه پس از افزایش حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی است.
مقام‌های کشورهای عضو پیمان مکه درباره امنیت منطقه‌ای گفت‌وگو می‌کنند.
خط لوله شرق به غرب عربستان سعودی، به طول هزار و ۲۰۰ کیلومتر، نفت را از شرق کشور به ساحل دریای سرخ منتقل می‌کند.
عربستان سعودی در شهریور، پس از حمله پهپادی‌ای که ریاض و بغداد آن را منتسب به خاک عراق دانستند، این خط لوله را موقتا تعطیل کرد.
با محدودشدن عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز، این مسیر برای صادرات نفت عربستان سعودی اهمیت بیشتری یافته است.
حملات حوثی‌ها به فرودگاه‌ها و تاسیسات نفتی عربستان سعودی در هفته‌های اخیر افزایش یافته است. حمله به فرودگاه ملک فهد در دمام در ۲۹ مهر و حمله پهپادی به میدان نفتی شیبه چهار کشته و ۱۰ زخمی بر جای گذاشت.
درگیری‌ها همچنین به توقف فعالیت فرودگاه دمام انجامید.
ائتلاف به رهبری عربستان سعودی چهارم آبان اعلام کرد در عملیاتی علیه حوثی‌ها پنج تونل نگهداری موشک‌های بالستیک، چهار پرتابگر و یک انبار موشک را منهدم کرده است.
ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف، افزود خطوط تدارکاتی و تجهیزات نظامی این گروه نیز هدف قرار گرفته‌اند.
عربستان سعودی پس از پیشروی حوثی‌ها در مناطق راهبردی ساحل دریای سرخ در ماه گذشته، حملات خود را افزایش داد. حوثی‌ها از آن مناطق به سوی تنگه باب‌المندب پیشروی کردند؛ گذرگاهی مهم برای کشتیرانی و انتقال نفت.
تشدید نبردها عملا به آتش‌بسی پایان داده است که با میانجی‌گری سازمان ملل از سال ۲۰۲۲ برقرار مانده بود.
روزنامه وال‌استریت ژورنال گزارش داد فرانسه همزمان با کاهش اعتماد اروپا به تضمین‌های امنیتی آمریکا، در حال گسترش همکاری با ۱۰ کشور اروپایی برای تقویت بازدارندگی هسته‌ای در برابر روسیه است.
این روزنامه دوشنبه چهارم آبان نوشت امانوئل مکرون، رییس‌جمهوری فرانسه، در ماه مارس طرح موسوم به «بازدارندگی پیشرو» را معرفی کرد.
در این طرح، استقرار جنگنده‌های رافال با قابلیت حمل تسلیحات هسته‌ای در نقاط مختلف اروپا، ایجاد زیرساخت‌های ارتباطی امن، توسعه سامانه‌های هشدار زودهنگام و گسترش تبادل اطلاعات میان کشورهای مشارکت‌کننده، پیش‌بینی شده است.
هدف این طرح، پیچیده‌تر کردن محاسبات راهبردی ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، است که از زمان آغاز تهاجم روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، بارها احتمال وقوع جنگ هسته‌ای را مطرح کرده است.
روسیه یکی از بزرگ‌ترین زرادخانه‌های هسته‌ای جهان را دارد.
اگزاویه شاتل، مشاور راهبردی مکرون، در کنفرانس امنیتی ورشو گفت این طرح «لایه تازه‌ای» به محاسبات روسیه می‌افزاید و در صورت تشدید تنش‌های هسته‌ای، گزینه‌های بیشتری برای جابه‌جایی و استقرار نیروهای هسته‌ای فرانسه در نقاط مختلف فراهم می‌آورد.
بریتانیا، آلمان، هلند، بلژیک، لهستان، یونان، فنلاند، نروژ، سوئد و دانمارک با سطوح متفاوتی از همکاری به این ابتکار پیوسته‌اند.
استونی، لتونی و لیتوانی، سه کشور حوزه بالتیک، با وجود آسیب‌پذیری بیشتر در برابر مسکو، در فهرست شرکای این طرح نیستند و ایتالیا نیز از مشارکت در آن خودداری کرده است.
اسپن بارت ایده، وزیر امور خارجه نروژ، با اشاره به افزایش تنش‌های ژئوپلیتیکی گفت ابتکار فرانسه قرار نیست جای تضمین‌های هسته‌ای آمریکا را بگیرد، بلکه مکمل آن‌ها خواهد بود.
پس از آغاز جنگ اوکراین، روابط کرملین با بسیاری از کشورهای اروپایی به تیرگی گراییده و نگرانی متحدان اروپایی ناتو از احتمال حمله نظامی روسیه افزایش یافته است.
منافع حیاتی فراتر از مرزها
وال‌استریت ژورنال در ادامه گزارش داد دکترین هسته‌ای فرانسه استفاده از سلاح اتمی را زمانی مجاز می‌داند که «منافع حیاتی» کشور به خطر افتاده باشد.
مکرون تاکید کرده است این منافع به مرزهای فرانسه محدود نیست و بُعدی اروپایی دارد.
او در سخنرانی ماه مارس خود پرسید: «آیا می‌توان تصور کرد بقای نزدیک‌ترین شرکای ما به خطر بیفتد، بی‌آنکه منافع حیاتی ما تحت تاثیر قرار گیرد؟»
مکرون همچنین اعلام کرد کشورش پس از چند دهه تولید جنگ‌افزار هسته‌ای را از سر می‌گیرد و دیگر شمار کلاهک‌های خود را فاش نمی‌کند.
برآوردها نشان می‌دهد فرانسه حدود ۲۹۰ کلاهک هسته‌ای عملیاتی دارد که بسیار کمتر از ذخایر آمریکا و روسیه است
با این حال، پاریس محدوده جغرافیایی دقیق «منافع حیاتی» خود را مشخص نکرده و تاکنون هیچ تضمین هسته‌ای صریحی به متحدان اروپایی‌اش ارائه نداده است.
به نوشته وال‌استریت ژورنال، تصمیم نهایی درباره استفاده از تسلیحات اتمی همچنان منحصرا در اختیار پاریس خواهد ماند.
الکساندر استوب، رییس‌جمهوری فنلاند، گفت کشورش قصد ندارد در زمان صلح میزبان تسلیحات هسته‌ای باشد، اما می‌خواهد روسیه را با «معضل راهبردی» مواجه کند.
او مشارکت در این طرح و دسترسی به اطلاعات را برای امنیت فنلاند مفید دانست و افزود هنوز مشخص نیست این همکاری به کجا خواهد انجامید، اما احتمالا روندی ۱۰ تا ۱۵ ساله خواهد بود.
تردید به چتر هسته‌ای آمریکا
فرانسه در دهه ۱۹۶۰ و دوران ریاست‌جمهوری شارل دوگل، توان هسته‌ای مستقل خود را خارج از ساختار ناتو توسعه داد و همچنان در گروه برنامه‌ریزی هسته‌ای این پیمان شرکت نمی‌کند.
در سوی دیگر، آمریکا از طریق برنامه مشارکت هسته‌ای ناتو تسلیحات تاکتیکی خود را برای استفاده با هواپیماهای متحدان اروپایی مستقر کرده است.
به‌کارگیری این سلاح‌ها به موافقت واشینگتن و کشور میزبان نیاز دارد.
بازدارندگی هسته‌ای بریتانیا نیز برخلاف فرانسه به سامانه‌های ساخت آمریکا وابسته است و در چارچوب فرماندهی ناتو قرار دارد.
تردید درباره اینکه آیا واشینگتن حاضر است برای دفاع از یک متحد اروپایی خطر جنگ اتمی را بپذیرد، سابقه‌ای طولانی دارد.
دوگل در سال ۱۹۶۱ از جان اف. کندی پرسید آیا آمریکا حاضر است برای نجات پاریس، نیویورک را به خطر بیندازد؛ اما پاسخی نگرفت.
به نوشته وال‌استریت ژورنال، این تردیدها با نزدیکی دونالد ترامپ به روسیه، توافق‌های انرژی واشینگتن و مسکو و افزایش فشارهای کاخ سفید بر اوکراین شدت یافته است.
مقام‌های فرانسوی استدلال می‌کنند بازدارندگی پاریس برای اروپا از اعتبار بیشتری برخوردار است، زیرا امنیت همسایگان به‌طور مستقیم با امنیت فرانسه پیوند دارد.
مشاور راهبردی مکرون گفت فرانسه و متحدانش در یک قاره زندگی می‌کنند و پیوندهای اقتصادی و اجتماعی گسترده‌ای دارند.
چالش سیاسی طرح در فرانسه
حزب راست‌گرای «اجتماع ملی» به رهبری مارین لوپن به‌طور ضمنی از ابتکار مکرون حمایت کرده است.
حفظ کنترل کامل فرانسه بر تصمیم‌های هسته‌ای نیز با هدف جلب حمایت جریان‌های گوناگون سیاسی صورت گرفته است.
با این حال، برخی تحلیلگران هشدار می‌دهند پیروزی احتمالی لوپن در انتخابات ریاست‌جمهوری سال آینده فرانسه، با توجه به روابط نزدیک پیشین او با پوتین و تردید حزبش نسبت به تعهدات اروپایی، می‌تواند از جذابیت این طرح برای کشورهای اروپایی بکاهد.
در پی حمله پهپادی به استان ورونژ روسیه، دو نفر کشته و ۱۷ تن، از جمله یک کودک، زخمی شدند. همزمان، مقام‌های اوکراینی از زخمی شدن شش نفر در حملات روسیه به مناطق زاپوریژیا و چرنیهیف خبر دادند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، الکساندر گوسف، فرماندار ورونژ، دوشنبه چهارم آبان اعلام کرد سامانه‌های پدافند هوایی روسیه ۱۱۳ پهپاد را بر فراز این استان منهدم کردند.
به گفته او، این حملات همچنین باعث آتش‌سوزی در چند مرکز صنعتی شده است.
شرکت راه‌آهن روسیه نیز گزارش داد یک قطار مسافربری که از شهر آناپا در منطقه کراسنودار عازم مسکو بود، آسیب دید و پنج مسافر آن زخمی شدند.
در پی این حادثه، حرکت قطارها از مسیر ورونژ متوقف شد.
در تحولی دیگر، سرویس امنیت فدرال روسیه (اف‌اس‌بی) چهارم آبان اعلام کرد طرح حمله پهپادی از داخل خاک این کشور به یکی از بخش‌های کلیدی سامانه پدافند هوایی مسکو و یک تاسیسات برق را خنثی کرده است.
این نهاد همچنین از بازداشت دو مرد در ارتباط با این طرح خبر داد.
به گفته اف‌اس‌بی، بازداشت‌شدگان که اهل منطقه قفقاز جنوبی هستند، برای اجرای حمله به دستور سرویس امنیتی اوکراین (اس‌بی‌یو) فعالیت می‌کردند.
روسیه اسفند ۱۴۰۰ تهاجم گسترده خود به اوکراین را آغاز کرد. این جنگ از آن زمان با درگیری‌های مرگبار ادامه یافته و به خونین‌ترین رویارویی نظامی در اروپا پس از جنگ جهانی دوم تبدیل شده است.
حملات روسیه به شهرها و زیرساخت‌های اوکراین
میخایلو سمیکین، فرماندار استان زاپوریژیای اوکراین، چهارم آبان اعلام کرد حمله شبانه روسیه به شهر زاپوریژیا در جنوب شرقی این کشور، چهار زخمی بر جای گذاشت.
سازمان امداد و نجات اوکراین نیز از زخمی شدن دو نفر دیگر در حملات روسیه به استان چرنیهیف خبر داد.
در همین حال، وزارت دفاع روسیه اعلام کرد نیروهای این کشور یک نیروگاه برق در خارکیف، دومین شهر بزرگ اوکراین، یک انبار در مناطق اطراف آن و نیروگاه دیگری در استان خملنیتسکی را هدف قرار دادند.
این وزارتخانه افزود زیرساخت‌های بندری شهر چورنومورسک و یک کشتی باری در مسیر بندر اودسا نیز هدف حمله قرار گرفتند. مسکو می‌گوید این کشتی برای مقاصد نظامی استفاده می‌شد.
تبادل حملات در شرایطی ادامه دارد که تلاش‌های دیپلماتیک آمریکا برای پایان دادن به جنگ روسیه و اوکراین تاکنون به نتیجه نرسیده است.
استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، ۲۸ مهر در اسلو با ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین، رهبران فنلاند و نروژ و نمایندگان کشورهای اروپایی و ناتو گفت‌وگو کرد.
او یک روز بعد در سن‌پترزبورگ با ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، رایزنی کرد.
فشار آمریکا برای توقف حملات نفتی و اختلاف بر سر استارشیلد
ایالات متحده در هفته‌های اخیر از اوکراین خواسته است حملات خود به پالایشگاه‌های نفت روسیه را متوقف کند.
واشینگتن معتقد است این عملیات به افزایش قیمت انرژی دامن زده‌اند؛ موضوعی حساس برای دولت دونالد ترامپ که همزمان با جنگ علیه جمهوری اسلامی، خود را برای انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا آماده می‌کند.
زلنسکی در مصاحبه با شبکه تلویزیونی «تی‌اس‌ان» اوکراین که سوم آبان پخش شد، توقف حملات کی‌یف به پالایشگاه‌های روسیه را مشروط به پایان حملات مسکو به زیرساخت‌های برق اوکراین دانست.
او دو گزینه دیگر نیز مطرح کرد: آمریکا اجازه استفاده از سامانه اینترنت ماهواره‌ای استارشیلد، نسخه نظامی استارلینک، را بر فراز روسیه برای شناسایی محل پرتاب موشک‌های بالستیک صادر کند یا موشک‌های سامانه پدافندی پاتریوت را در اختیار کی‌یف قرار دهد.
این اظهارات در حالی مطرح شد که عملکرد سامانه استارشیلد، متعلق به شرکت اسپیس‌ایکس، در هفته‌های گذشته و همزمان با افزایش فشارهای دیپلماتیک واشینگتن بر کی‌یف محدود شده بود.
این محدودیت‌ها بر عملیات نظامی اوکراین، از جمله توانایی رهگیری پهپادهای روسی و ارتباطات نیروهای مستقر در خطوط مقدم، تاثیر گذاشته بود.
ایلان ماسک، مدیرعامل اسپیس‌ایکس، دوم آبان ارتش اوکراین را متهم کرد که با استفاده از سرویس تجاری استارلینک برای انجام حملات پهپادی تهاجمی، شرایط استفاده از این سامانه را نقض کرده است.
مقام‌های اوکراینی این اتهام را رد کرده و گفته‌اند محدودیت‌های فنی استارلینک استفاده از آن را برای چنین حملاتی ناممکن می‌کند.
زلنسکی در بخش دیگری از مصاحبه خود اعلام کرد سامانه هشدار آمریکا درباره حملات قریب‌الوقوع موشک‌های بالستیک روسیه پس از اختلالات اخیر به‌طور کامل از سر گرفته شده است. این هشدارها نقشی حیاتی در پدافند هوایی اوکراین دارند.
تحقیق رویترز نشان می‌دهد میانمار با استفاده از قراردادهای صوری و ثبت محموله‌ها به‌عنوان گازوئیل آفریقای جنوبی، سوخت جت تحریم‌شده ایران را وارد کرده است؛ تجارتی با دخالت حکومت نظامی که برای تهران درآمد ارزی فراهم کرده و به تامین سوخت هوانوردی میانمار کمک کرده است.
این خبرگزاری با بررسی قراردادها، مکاتبات اداری، سوابق حمل سوخت و تصاویر ماهواره‌ای گزارش داد که نفتکش‌ها محموله‌های سوخت جت را از بندرعباس به میانمار منتقل کرده‌اند، در حالی که اسناد تجاری، نوع سوخت و کشور مبدا را متفاوت نشان می‌داده‌اند.
به گزارش رویترز، تهران از اکتبر ۲۰۲۴ تا دسامبر ۲۰۲۵ تامین‌کننده اصلی سوخت جت ارتش میانمار بوده است. بخش بزرگی از این تجارت با دو نفتکش «ریف» - که بعدا به «ماریس» تغییر نام داد - و «نوبل» انجام شده است. رویترز همچنین در گزارشی در اکتبر، با استناد به تصاویر ماهواره‌ای و تحلیل شرکت «سین‌مکس اینتلیجنس»، از ادامه ارسال سوخت جت ایران به میانمار در سال جاری خبر داده است.
محموله بندرعباس با قرارداد گازوئیل آفریقای جنوبی وارد شد
یکی از محموله‌های بررسی‌شده، حدود ۱۱۳ هزار بشکه سوخت بود که نفتکش ریف، تحت تحریم آمریکا، در دسامبر ۲۰۲۵ به آب‌های میانمار رساند.
شرکت «داینامیک ویو»، واسطه انرژی مستقر در میانمار، این محموله را سفارش داده بود. در قرارداد ۱۵.۸ میلیون دلاری این شرکت با «تاوان اویل تریدینگ» تایلند، محموله به‌عنوان گازوئیل آفریقای جنوبی معرفی شده بود.
با این حال، رویترز می‌گوید داده‌های سازمان ملل و شرکت «ورتکسا»، ارائه‌دهنده اطلاعات کشتیرانی و انرژی، نشان می‌دهد در سال ۲۰۲۵ چنین تجارتی میان آفریقای جنوبی و میانمار انجام نشده است.
در مقابل، سوابق محموله‌های سوخت، تصاویر ماهواره‌ای و تحلیل سین‌مکس نشان می‌دهد ریف سوخت جت را از ایران حمل کرده است. سین‌مکس مسیر این نفتکش را از بندرعباس تا جنوب‌شرق آسیا ردیابی کرده است.
حکومت نظامی اجازه داد سوخت جت با عنوان گازوئیل ثبت شود
اسناد بررسی‌شده نشان می‌دهد حکومت نظامی میانمار در پنهان کردن ماهیت محموله نقش داشته است.
نهاد ناظر بر ارز خارجی میانمار در نامه‌ای به تاریخ ۳۰ نوامبر چند روز پیش از ورود ریف، به مشتری داینامیک ویو اعلام کرده بود که اسناد واردات را به‌گونه‌ای صادر خواهد کرد که محموله «به جای سوخت جت»، گازوئیل ثبت شود. در این نامه توضیحی درباره هدف این تغییر عنوان ارائه نشده است.
همان نامه به داینامیک ویو و مشتری آن، شرکت «نشنال انرژی پرایم اوییشن سرویسز»، اجازه می‌داد بهای محموله را به تاوان پرداخت کنند. بخشی از مالکیت شرکت مشتری در اختیار دولت مورد حمایت ارتش میانمار است.
گروه فعال «عدالت برای میانمار» این نامه و قرارداد فروش را در اختیار رویترز گذاشته است. این گروه می‌گوید اسناد را از سروری متعلق به حکومت نظامی به دست آورده که برای مدتی کوتاه در دسترس عموم قرار گرفته بود.
رویترز برای بررسی منشا اسناد، در موتور جست‌وجوی داک‌داک‌گو پیوندی ازکارافتاده به یکی از آن‌ها پیدا کرده که نشان می‌دهد سند زمانی روی آن سرور قرار داشته است. تاریخ‌های تحویل و حجم محموله‌ها نیز با سوابق ارسال سوخت جت ایران که خبرگزاری جداگانه بررسی کرده، مطابقت داشته‌اند.
قرارداد ۲۶ میلیون دلاری نیز نشانه‌های مشابهی داشت
رویترز مورد دیگری را شناسایی کرده که به محموله‌ای در بهار و تابستان ۲۰۲۵ مربوط می‌شود. داینامیک ویو در ماه مه آن سال توافق کرده بود ۲۰۲ هزار بشکه سوخت از تاوان بخرد؛ محموله‌ای که در قرارداد، گازوئیل آفریقای جنوبی توصیف شده بود.
طبق قرارداد، سوخت باید ظرف یک ماه به یانگون می‌رسید و داینامیک ویو ۲۶ میلیون دلار به حساب تاوان در «بانک تجاری سیام» تایلند واریز می‌کرد.
اما اطلاعات صورتحساب با مشخصات گازوئیل همخوانی نداشت. به گفته جاشوا هاین، کارشناس سوخت جت دانشگاه ایالتی واشینگتن، و بر اساس داده‌های موسسه اطلاعات انرژی پلتس، چگالی درج‌شده برای سوخت با مشخصات سوخت جت مطابقت داشت، نه گازوئیل عرضه‌شده در جنوب‌شرق آسیا. قیمت محموله نیز بیش از ۵۰ درصد بالاتر از یکی از شاخص‌های جهانی قیمت گازوئیل بود.
سوابق حمل‌ونقل نشان می‌دهد نفتکش نوبل روز ۱۷ ژوئن با اندکی کمتر از ۲۰۰ هزار بشکه سوخت جتِ در نظر گرفته‌شده برای داینامیک ویو وارد یانگون شد. تحلیل تصاویر ماهواره‌ای سین‌مکس نیز نشان می‌دهد این محموله در بندرعباس بارگیری شده بود.
به گفته سین‌مکس، نوبل در مسیر یانگون سیگنال‌های موقعیتی ارسال می‌کرد که چنین نشان می‌داد مقصدش بندر چیتاگونگ در بنگلادش است.
قراردادها پرداخت به حسابی در تایلند را پیش‌بینی کرده بودند
هر دو قرارداد، پرداخت وجه به حساب تاوان در بانک تجاری سیام، قدیمی‌ترین بانک تایلند، را پیش‌بینی کرده بودند.
کارشناسان سازمان ملل در گزارشی در سال ۲۰۲۴، تاوان را از تامین‌کنندگان سوخت جت ارتش میانمار و بانک تجاری سیام را از تسهیل‌کنندگان عمده خریدهای این ارتش معرفی کرده بودند.
بانک پس از انتشار آن گزارش گفته بود که به قوانین مبارزه با پول‌شویی پایبند است و تراکنش‌های مرتبط با میانمار قانونی بوده و ارتباطی با تجارت سلاح نداشته‌اند. رویترز نتوانسته مشخص کند که آیا بانک از ماهیت فعالیت تاوان آگاه بوده است یا نه.
نهادهای ناظر تایلند در سال ۲۰۲۴ به بانک‌ها دستور داده بودند برای رعایت تحریم‌ها و قوانین مبارزه با پول‌شویی، تراکنش‌های مرتبط با میانمار را با دقت بررسی کنند.
تجارت سوخت ایران با وجود تحریم‌ها ادامه یافته است
آمریکا در سال ۲۰۲۳، با اشاره به حملات مرگبار ارتش میانمار به اهداف غیرنظامی، تحریم‌هایی هدفمند علیه صنعت سوخت جت این کشور وضع کرد. خریداران نفت و سوخت ایران نیز در معرض تحریم‌های گسترده آمریکا قرار دارند.
رویترز می‌نویسد تلاش برای پنهان کردن منشا و نوع سوخت نشان می‌دهد تحریم‌ها بر شیوه انجام این تجارت اثر گذاشته‌اند، اما نتوانسته‌اند جریان محموله‌های ایرانی را متوقف کنند. این صادرات برای تهران ارز خارجی فراهم کرده و سوخت مورد نیاز پروازهای تجاری و حملات هوایی میانمار را تامین کرده است.
ارتش میانمار در سال ۲۰۲۱ دولت منتخب آنگ سان سو چی را سرنگون کرد؛ کودتایی که به جنگ داخلی انجامید. سازمان ملل در ماه اوت اعلام کرد حملات هوایی ارتش در جریان این جنگ هزاران نفر، از جمله شمار زیادی غیرنظامی، را کشته است.
وزارت خارجه میانمار در واکنش گفته بود ارتش برای جلوگیری از آسیب به غیرنظامیان «حداکثر خویشتن‌داری» را به خرج می‌دهد. گروه عدالت برای میانمار، که خواستار تحریم‌های بیشتر علیه واردات سوخت جت است، در گزارش روز دوشنبه خود نتیجه گرفته که حکومت نظامی این سوخت را با عنوان نادرست گازوئیل وارد می‌کند.
جمهوری اسلامی و طرف‌های معامله به پرسش‌های رویترز پاسخ ندادند
وزارت امور خارجه حکومت ایران، سخنگویان دولت مورد حمایت ارتش میانمار و نهاد ناظر بر ارز خارجی این کشور به درخواست‌های اظهارنظر رویترز پاسخ ندادند. داینامیک ویو و شرکت مشتری آن نیز درباره محموله‌ها توضیحی ارائه نکردند.
تاوان، بانک تجاری سیام، بانک مرکزی تایلند و شرکت مدیریت‌کننده نفتکش‌های ریف و نوبل نیز به پرسش‌های خبرگزاری پاسخ ندادند. وزارت خزانه‌داری آمریکا هم درباره ارسال سوخت جت از ایران به میانمار اظهارنظر نکرد.
فلاویو بولسونارو پس از تایید پیروزی لولا در انتخابات ریاست‌جمهوری برزیل، شکست را نپذیرفت و اعلام کرد خواستار ابطال دور دوم رای‌گیری خواهد شد. لولا در سخنرانی پیروزی، وعده همکاری با کنگره محافظه‌کار و اداره کشور برای همه ۲۱۵ میلیون برزیلی را داد.
به گزارش رویترز، بولسونارو، سناتور راست‌گرا و پسر ارشد ژائیر بولسونارو، رییس‌جمهوری پیشینِ زندانی، یکشنبه شب، ۲۵ اکتبر، حکم کریستیانو زانین، قاضی دیوان عالی، برای تمدید دو ساعته رای‌گیری را «غیرقابل قبول» خواند و گفت برای ابطال انتخابات اقدام خواهد کرد.
دادگاه انتخاباتی برزیل پیش‌تر پیروزی لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا را تایید کرده بود.
لولا خواستار عبور از رقابت انتخاباتی شد
لولا پس از اعلام پیروزی، در سائوپائولو گفت: «برای ۲۱۵ میلیون برزیلی حکومت خواهم کرد؛ دیگر رقیب انتخاباتی نداریم.»
او با تاکید بر اینکه با کنگره محافظه‌کار منتخب مردم همکاری خواهد کرد، گفت دو ماه آینده را به گفت‌وگو درباره دولت اختصاص می‌دهد و قصد دارد با رهبران کسب‌وکارها دیدار کند.
رییس‌جمهوری برزیل همچنین وعده داد شیوه اداره کشور را تغییر دهد و مشارکت مردم در تصمیم‌گیری‌ها را افزایش دهد.
لولا در بخش دیگری از سخنانش گفت: «برزیل حیاط خلوت هیچ‌کس نیست.» او با تاکید بر ضرورت وضع مقررات برای پلتفرم‌های دیجیتال، گفت که «مداخله خارجی از طریق پلتفرم‌های دیجیتال» شکست خورده است. او افزود که کارزارش توانسته مردم را درباره اهمیت رای دادن برای پاسداری از دموکراسی متقاعد کند.
نتیجه دور دوم، پیشتازی بولسونارو را معکوس کرد
پیروزی لولا، چهارمین دوره غیرمتوالی ریاست‌جمهوری را برای این سیاستمدار ۸۰ساله رقم زد. او نخستین نامزد از زمان بازگشت برزیل به دموکراسی در دهه ۱۹۸۰ است که پس از کسب رتبه دوم در دور نخست، در دور نهایی پیروز می‌شود.
فلاویو بولسونارو در دور نخست بیشترین رای را کسب کرده بود و امیدوار بود جنبش راست افراطی پدرش را به قدرت بازگرداند. با این حال، به گفته مسئولان موسسات نظرسنجی، مشارکت بالاتر از انتظار به سود لولا تمام شد.
پیش از اعلام رسمی نتیجه، موسسه «داتا فولیا» پیروزی لولا را پیش‌بینی کرده بود. هنگام شمارش اندکی بیش از ۷۸ درصد آرا، او با ۵۱.۲۱ درصد در برابر ۴۸.۷۹ درصد بولسونارو پیشتاز بود.
با رسیدن آرای ایالت‌های فقیرتر و پرجمعیت شمال‌شرق، موقعیت لولا تقویت شد. او که در بخشی از شمارش از رقیبش عقب افتاده بود، پس از شمارش حدود نیمی از آرا دوباره پیشتاز شد.
با شمارش تمامی آرا، دادگاه انتخاباتی برزیل اعلام کرد لولا، که به‌زودی ۸۱ساله می‌شود، با کسب ۵۱.۸ درصد آرا، نزدیک به ۴.۴ میلیون رای از رقیبش، بولسونارو، پیش افتاده است. این اعلام نتیجه در پایان شبی پرآشوب در شعب رای‌گیری سراسر برزیل صورت گرفت؛ آشفتگی‌ای که در پی تصمیمی در آخرین لحظات برای تمدید دو ساعته زمان رای‌گیری رخ داد.
رهبران منطقه پیروزی لولا را تبریک گفتند
شماری از رهبران آمریکای لاتین پس از اعلام نتیجه، به لولا تبریک گفتند. خوزه آنتونیو کاست، رییس‌جمهوری شیلی، اعلام کرد در تماس تلفنی با او بر ادامه همکاری در زمینه همگرایی اقتصادی و مبارزه با جرایم سازمان‌یافته تاکید کرده است.
کلائودیا شینباوم، رییس‌جمهوری مکزیک، نوشت: «زنده‌باد دموکراسی؛ مردم برزیل پیروز شدند. تبریک، رییس‌جمهوری لولا!»
سانتیاگو پنیا، رییس‌جمهوری پاراگوئه، و رودریگو پاز، رییس‌جمهوری بولیوی، نیز بر ادامه همکاری با برزیل برای توسعه و رفاه مردم تاکید کردند. یاماندو اورسی، رییس‌جمهوری اروگوئه، گفت در تماس با لولا، پیروزی او و برگزاری این «جشن دموکراتیک» را تبریک گفته است.
میگل دیاز کانل، رییس‌جمهوری کوبا، نتیجه انتخابات را «پیروزی تاریخی» خواند که مسیر صلح، حاکمیت ملی و عدالت اجتماعی را تداوم می‌بخشد. خوزه رائول مولینو، رییس‌جمهوری پاناما، نیز به مردم برزیل و لولا تبریک گفت.
کنگره محافظه‌کار و اقتصاد، دولت آینده را به چالش می‌کشند
وعده لولا برای همکاری با کنگره در شرایطی مطرح شده که برزیل محافظه‌کارترین ترکیب قوه مقننه از دهه ۱۹۸۰ را انتخاب کرده است. بر اساس گزارش رویترز، حزب لیبرال بولسونارو و متحدانش ممکن است بیش از ۲۸۰ کرسی مجلس نمایندگان و تا ۵۰ کرسی سنا را در اختیار بگیرند؛ تعدادی که اکثریتی مطمئن در هر دو مجلس فراهم می‌کند.
لولا در کارزار انتخاباتی بر کاهش فقر و نابرابری و گسترش حمایت‌های رفاهی تاکید داشت، اما اجرای برنامه‌هایش با محدودیت‌های اقتصادی نیز روبه‌رو خواهد بود. دولت رشد اقتصادی سال آینده را ۲.۳ درصد پیش‌بینی کرده و بدهی عمومی از ۸۲ درصد تولید ناخالص داخلی فراتر رفته است.
در چنین شرایطی، تلاش کنگره راست‌گرا برای کاهش هزینه‌ها و تعهد لولا به حمایت‌های اجتماعی، زمینه اختلاف بر سر سیاست‌های اقتصادی دوره چهارم او را فراهم می‌کند.
دادگاه انتخاباتی برزیل پیروزی لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا را در دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری تایید کرد. این رهبر چپ‌گرا با شکست فلاویو بولسونارو، چهارمین دوره غیرمتوالی خود را به دست آورد؛ اما با کنگره‌ای محافظه‌کار و فشارهای اقتصادی روبه‌رو خواهد بود.
به گزارش رویترز، پیروزی لولا در انتخابات یکشنبه، ۲۵ اکتبر، بازگشتی کم‌سابقه برای رییس‌جمهوری ۸۰ساله برزیل بود. او نخستین نامزد از زمان بازگشت این کشور به دموکراسی در دهه ۱۹۸۰ است که پس از کسب رتبه دوم در دور نخست، در دور نهایی پیروز می‌شود.
رقیب او، فلاویو بولسونارو، سناتور راست‌گرا و پسر ارشد ژائیر بولسونارو، رییس‌جمهوری پیشینِ زندانی، در دور نخست پیشتاز شده بود و می‌کوشید جنبش راست افراطی پدرش را به قدرت بازگرداند.
مشارکت بالاتر و آرای شمال‌شرق به لولا کمک کرد
پیش از اعلام رسمی نتیجه، موسسه نظرسنجی «داتا فولیا» پیروزی لولا را پیش‌بینی کرده بود. در مرحله‌ای که اندکی بیش از ۷۸ درصد آرا شمارش شده بود، لولا با ۵۱.۲۱ درصد در برابر ۴۸.۷۹ درصد بولسونارو پیشتاز بود. این ارقام مربوط به شمارش میانی است و نتیجه نهایی آرا نیست.
به گفته مسئولان موسسات نظرسنجی، مشارکت فراتر از انتظار به پیروزی لولا کمک کرد. آندری رومان، مدیرعامل «اطلس‌اینتل»، نیز پیش از اعلام رسمی نتیجه به رویترز گفته بود انتظار دارد رییس‌جمهوری بار دیگر انتخاب شود.
روند شمارش آرا با جابه‌جایی پیشتاز همراه بود. لولا ابتدا موقعیت بهتری داشت، سپس بولسونارو از او جلو افتاد و با شمارش حدود نیمی از آرا، لولا دوباره پیشتاز شد.
در انتخابات برزیل، نامزدهای محافظه‌کار معمولا در مراحل ابتدایی شمارش عملکرد بهتری دارند؛ با رسیدن آرای ایالت‌های فقیرتر و پرجمعیت شمال‌شرق در ساعات پایانی شب، موقعیت چپ‌گرایان تقویت می‌شود.
وعده‌های رفاهی در برابر نارضایتی رای‌دهندگان قرار گرفت
لولا در شرایطی پیروز شد که افزایش قیمت‌ها و سابقه رسوایی‌های فساد، بخشی از رای‌دهندگان را از او و حزب کارگران دلسرد کرده بود. تغییر ساختار بازار کار و گسترش مشاغل غیررسمی و مبتنی بر اپلیکیشن نیز ارتباط این رهبر پیشین اتحادیه‌های کارگری با نسل تازه شاغلان را به چالش کشیده بود.
او در کارزار انتخاباتی، کاهش فقر و نابرابری را برجسته کرد و به پایین آمدن بیکاری، بی‌سوادی و جنگل‌زدایی در سومین دوره ریاست‌جمهوری‌اش استناد کرد.
افزایش ۱۵درصدی کمک‌های برنامه رفاهی شاخص دولت و وعده حمل‌ونقل عمومی رایگان در روزهای آخر هفته، از محورهای تلاش او برای جلب رای بود. اجرای افزایش کمک‌های رفاهی آغاز شده، اما پیشنهاد حمل‌ونقل رایگان هنوز باید به‌طور رسمی به کنگره ارائه شود.
این پیروزی فصل دیگری از بازگشت‌های سیاسی لولاست. او در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ به اتهام فساد زندانی بود، اما پس از لغو احکام محکومیتش توانست در انتخابات ۲۰۲۲ ژائیر بولسونارو را شکست دهد.
پیروزی لولا گسترش نفوذ متحدان ترامپ را محدود می‌کند
رویترز پیروزی لولا را مانعی در برابر موج پیروزی‌های انتخاباتی راست‌گرایان در آمریکای لاتین توصیف کرد. این نتیجه همچنین آمریکا را از همراهی یک دولت مهم دیگر با مجموعه دولت‌های راست‌گرای منطقه که با سیاست‌های امنیتی و مهاجرتی واشینگتن همسو شده‌اند، محروم می‌کند.
لولا در کارزار خود هشدار داده بود که پیروزی بولسونارو، علاوه بر کاهش حمایت‌های رفاهی و عقب‌گرد اجتماعی، استقلال برزیل در برابر دولت دونالد ترامپ را تضعیف خواهد کرد.
سلسو آموریم، وزیر خارجه پیشین برزیل، به رویترز گفت حضور لولا برای ایجاد تعادل در آمریکای لاتین اهمیت خواهد داشت.
کنگره و اقتصاد، پیروزی را به آزمونی دشوار تبدیل می‌کنند
پیروزی انتخاباتی به معنای هموار بودن مسیر دولت تازه نیست. برزیل همزمان محافظه‌کارترین کنگره خود از دهه ۱۹۸۰ را انتخاب کرده و حزب لیبرال بولسونارو و متحدانش ممکن است در هر دو مجلس اکثریتی مطمئن داشته باشند.
الیور استونکل، استاد روابط بین‌الملل، پیش‌بینی کرد که لولا از آغاز با قدرت عمل محدود، ائتلاف‌های دشوار و حتی تهدید استیضاح روبه‌رو شود.
در عرصه اقتصادی نیز دولت رشد سال آینده را تنها ۲.۳ درصد پیش‌بینی کرده است. بدهی عمومی از ۸۲ درصد تولید ناخالص داخلی فراتر رفته و نرخ‌های بهره بالا و افزایش بدهی خانوارها بر فشارها افزوده‌اند.
در چنین شرایطی، تلاش کنگره راست‌گرا برای کاهش هزینه‌ها و تصویب اصلاحات به سود کسب‌وکارها می‌تواند با تعهد لولا به حمایت‌های اجتماعی و رشد اقتصادی با هدایت دولت در تعارض قرار گیرد؛ تقابلی که از چالش‌های اصلی چهارمین دوره ریاست‌جمهوری او خواهد بود.
