فایننشال تایمز گزارش داد که با افزایش حملات جمهوری اسلامی به کشتی‌ها، کاپیتان نفتکش‌ها برای عبور از تنگه هرمز دستمزدی معادل ماهانه ۱۰۰ هزار دلار و برای هر سفر ۵۰ هزار دلار پاداش دریافت می‌کنند. مالکان کشتی‌ها برای ترغیب دریانوردان، «حق خطر» پرداخت می‌کنند.
ملوانان عادی نیز هنگام عبور از تنگه هرمز دست‌کم چهار تا شش برابر دستمزد معمول خود دریافت می‌کنند.
بر اساس این گزارش، بیشتر کشتی‌ها شب‌ها و با تجهیزات ارسال سیگنال جی‌پی‌اس خاموش از تنگه هرمز عبور می‌کنند.
وزارت حمل‌ونقل یمن چهارشنبه ۱۵ مهر اعلام کرد حوثی‌ها با دو موشک بالستیک و چند پهپاد، باند و ترمینال مسافری فرودگاه بین‌المللی عدن را هدف قرار دادند.
این حمله بامداد چهارشنبه به وقت محلی انجام شده است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، یکی از موشک‌ها دقایقی پیش از فرود پرواز شماره ۶۰۳ خطوط هوایی یمن از قاهره در نزدیکی باند اصابت کرد.
مقام‌ها هواپیما را به جده هدایت کردند و دو هواپیمای مستقر در فرودگاه نیز به دلیل نگرانی از حملات بیشتر، منتقل شدند.
حوثی‌ها بلافاصله درباره حمله به فرودگاه عدن اظهارنظر نکردند.
این فرودگاه اصلی‌ترین دروازه بین‌المللی مناطق خارج از کنترل حوثی‌ها در یمن است.
از سوی دیگر، ائتلاف تحت رهبری عربستان سعودی اعلام کرد یک موشک بالستیک حوثی‌ها را در شمال ریاض رهگیری و منهدم کرده است.
ائتلاف همچنین از رهگیری یک موشک بالستیک حوثی‌ها به سوی خمیس مشیط خبر داد.
یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثی‌ها، نیز گفت این گروه فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض را با چند پهپاد هدف قرار داده است.
سریع در بیانیه‌ای جداگانه گفت حوثی‌ها فرودگاه بین‌المللی ابها و یک پایگاه هوایی در خمیس مشیط را با موشک‌های بالستیک و پهپاد هدف قرار داده‌اند.
سازمان هواپیمایی کشوری عربستان سعودی ۱۳ مهر اعلام کرد فرودگاه‌های جازان و نجران هدف حمله قرار گرفتند که سه زخمی و خسارت‌های مادی بر جای گذاشت.
این حملات هم‌زمان با تشدید نبردها در یمن صورت گرفت.
نیروهای دولتی با حمایت هوایی ائتلاف تحت رهبری عربستان سعودی این هفته عملیاتی برای بازپس‌گیری سواحل دریای سرخ در اطراف تنگه باب‌المندب و شهر مخا آغاز کردند و حوثی‌ها را از مناطقی که ماه گذشته تصرف کرده بودند، عقب راندند.
معمر الاریانی، وزیر اطلاع‌رسانی دولت یمن، ۱۳ مهر گفت نیروهای دولتی با پشتیبانی هوایی عربستان سعودی در امتداد ساحل پیشروی کرده و مواضع کلیدی منطقه ذباب در کنار باب‌المندب را به دست گرفته‌اند.
افزایش قیمت نفت با تشدید نگرانی‌ها درباره روند عرضه
قیمت نفت ۱۵ مهر افزایش یافت.
بازار احتمال اختلال در عرضه بر اثر طوفان در مناطق نفت‌خیز آمریکا و حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی را در کنار افزایش عرضه نفت خام از خاورمیانه ارزیابی می‌کند.
بر اساس داده‌های وب‌سایت تریدینگ اکونومیکس، بهای نفت برنت حدود ساعت ۱۰ صبح به وقت تهران با ۰.۹۱ درصد افزایش به ۱۰۱ دلار و ۴۹ سنت در هر بشکه رسید. نفت خام وست تگزاس اینترمدیت نیز با ۰.۹۲ درصد افزایش، ۹۰ دلار و ۲۷ سنت معامله شد.
پیش‌بینی‌کنندگان هواشناسی آمریکا ۱۴ مهر اعلام کردند طوفان در حال شکل‌گیری در خلیج مکزیک ظرف دو روز به نخستین توفند اقیانوس اطلس در سال ۲۰۲۶ تبدیل خواهد شد و احتمالا تاسیسات تولید نفت و گاز را تحت تاثیر قرار خواهد داد.
مناطق فراساحلی واقع در مسیر طوفان حدود ۱۵ درصد نفت خام و پنج درصد گاز طبیعی آمریکا را تولید می‌کنند.
این طوفان همچنین ممکن است بر فعالیت شش پالایشگاه تاثیر بگذارد.
برخی تحلیلگران گفتند نگرانی بازار از اختلال احتمالی در عرضه ادامه دارد و با تداوم حملات به کشتی‌ها، خطر اختلال در عرضه از خاورمیانه همچنان جدی است.
با این حال، عرضه نفت منطقه در حال بهبود است. شاهزاده عبدالعزیز بن سلمان، وزیر انرژی عربستان سعودی، ۱۴ مهر اعلام کرد انتقال نفت از طریق خط لوله شرق به غرب این کشور به ۵.۸ میلیون بشکه در روز رسیده است.
فایننشال‌تایمز هفتم مهر گزارش داد عربستان سعودی بخشی از فعالیت خط لوله شرق به غرب را از سر گرفته و مجموع صادرات نفت این کشور در سپتامبر بیش از دو برابر شده و به ۶.۹ میلیون بشکه در روز رسیده است.
رییس شرکت ویتول نیز گفت طی هفت تا ۱۰ روز گذشته روزانه حدود ۱۲ میلیون بشکه نفت خام و دو میلیون بشکه فرآورده‌های پالایش‌شده با نفتکش‌ها از خاورمیانه خارج شده است.
یک تحلیلگر ارشد نفت در موسسه ایکس آنالیستس در سیدنی، گفت حملات و اختلال در فعالیت پالایشگاه‌ها احتمالا حاشیه سود پالایش را بالا نگه خواهد داشت و کمبود عرضه به بازار نفت خام منتقل خواهد شد.
او افزود در صورت رخ ندادن «تنش‌زدایی قابل توجه»، قیمت نفت خام احتمالا نزدیک ۱۰۰ دلار باقی خواهد ماند.
از سوی دیگر، روابط تهران و واشینگتن همچنان پرتنش است.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، ۱۴ مهر گفت «بزرگ‌ترین مشکل» این است که «هیچ‌کس نمی‌داند چه کسی ایران را اداره می‌کند».
جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهوری آمریکا، نیز گفت واشینگتن با مسعود پزشکیان و عباس عراقچی مذاکره می‌کند، اما مشخص نیست آن‌ها تا چه اندازه اختیار تصمیم‌گیری دارند.
این رسانه چهارشنبه ۱۵ مهر به نقل از پنج دیپلمات و مقام اروپایی نوشت سفیران ۲۷ کشور عضو در هفته‌های اخیر، «بدون حضور دستیاران و همراه داشتن تلفن»، درباره این سناریو گفت‌وگو کرده‌اند.
کشف پهپاد حامل مواد منفجره در فرودگاه لایپزیگ آلمان در مرداد ماه، به این رایزنی‌ها شتاب داده است.
اتحادیه اروپا پیش‌تر نیز برای هماهنگی در برابر حملات سایبری، دخالت در انتخابات و خرابکاری، سازوکارهایی داشت، اما تمرکز تازه بر حملاتی است که می‌توانند جان شهروندان را بگیرند.
بروکسل می‌گوید روسیه پس از تهاجم گسترده به اوکراین، عملیات پنهانی و خرابکاری در اروپا را تشدید کرده است.
در واکنش به حادثه لایپزیگ نیز مقام‌های اروپایی بر ضرورت تحریم‌های تازه علیه مسکو تاکید کرده بودند.
از اعزام تیم‌های اضطراری تا اطلاع‌رسانی در بحران
محور گفت‌وگوها، اعزام تیم‌های واکنش اضطراری، اختصاص منابع مالی اتحادیه اروپا به کشور آسیب‌دیده و هماهنگی پیام‌های رهبران نهادهای اروپایی است.
یک دیپلمات ارشد به پولیتیکو گفت حادثه لایپزیگ نشان داد وقوع رویدادی با چندین قربانی دور از انتظار نیست.
مقام دیگری نیز تلفات نداشتن چنین ماجراهایی تا امروز را نتیجه «شانس محض» توصیف کرد.
حملات ترکیبی اصطلاحی برای اقداماتی مخرب است که پایین‌تر از آستانه جنگ مستقیم قرار می‌گیرند.
پولیتیکو از آتش‌سوزی مشکوک در ایستگاه ارتباطات زمینی استارلینک در لهستان، طرح کارگذاری وسایل آتش‌زا در مراکز حمل‌ونقل و نقض مکرر حریم هوایی کشورها در اروپا، به‌عنوان نمونه‌های تهدیدهای اخیر نام برد.
نگرانی از موازی‌کاری و درز اطلاعات
برخی دولت‌ها نگرانند که ورود گسترده‌تر اتحادیه اروپا به مسائل امنیتی، وظایف ناتو را تکرار کند.
اوانا لونگسکو، سخنگوی پیشین ناتو، هشدار داد ابهام درباره مسئولیت‌ها می‌تواند باعث کندی واکنش در شرایطی که زمان حیاتی است، بشود.
نگرانی دیگر، امنیت ارتباطات و احتمال درز اطلاعات حساس است.
به نوشته پولیتیکو، گزارش‌ها درباره انتقال محتوای نشست‌های رهبران اروپا از سوی وزیر خارجه پیشین مجارستان به همتای روسی‌اش، بی‌اعتمادی را تشدید کرده است.
این اختلاف‌ها در حالی مطرح است که اورسولا فون‌درلاین، رییس کمیسیون اروپا، پیشنهاد «پروتکل امنیتی اضطراری» و تشکیل «شورای امنیت اروپا» را ارائه کرده است.
انتظار می‌رود این پیشنهادها در راهبرد امنیتی تازه اتحادیه، در اوایل آبان، مطرح شوند.
منتقدان می‌گویند اتحادیه از پیش سازوکار هماهنگی سیاسی در بحران، موسوم به «آی‌پی‌سی‌آر»، را دارد که در دوران همه‌گیری کرونا نیز به کار گرفته شد.
لونگسکو برای جلوگیری از سردرگمی، تقسیم وظایف را پیشنهاد می‌کند: ناتو مسئول تبادل اطلاعات و بازدارندگی نظامی باشد و اتحادیه بر واکنش غیرنظامی تمرکز کند. تصمیم درباره مسیر واکنش همچنان بر عهده کشور هدف حمله خواهد بود.
پلیس مبارزه با تروریسم بریتانیا در بیانیه‌ای اعلام کرد در پرونده حمله احتمالی به این پایگاه یک مرد ۲۲ ساله، شهروند بریتانیا، سه‌شنبه ۱۴ مهر به ظن تدارک اقدامات تروریستی در منطقه وست‌مینستر، در مرکز لندن بازداشت شد. ماموران یک مِلک در همین منطقه را نیز بازرسی کردند.
این بازداشت پس از خروج بمب‌افکن‌های آمریکایی از فرفورد، در پی صورت گرفت.
پرونده فرفورد به تحقیقات درباره طرح احتمالی حمله به این پایگاه هوایی بریتانیا مربوط است؛ پایگاهی که محل استقرار بمب‌افکن‌های آمریکایی بود و نیروهای آمریکا از آن برای حملات هوایی به ایران استفاده کرده‌اند. این تحقیقات پنج مهر با بازداشت پنج مرد بریتانیایی در نزدیکی پایگاه آغاز شد و مقام‌های بریتانیایی در حال بررسی احتمال نقش جمهوری اسلامی در این طرح هستند.
واشینگتن‌پست در گزارشی درباره بازداشت هفتمین مظنون، به نقل از دو فرد مطلع از تصمیم پنتاگون و یک مقام بریتانیایی گزارش داد فرماندهان پنتاگون در روزهای ۱۱ و ۱۲ مهر، پس از دریافت هشدارهایی از چند منبع اطلاعاتی درباره احتمال حمله، حدود ۱۲ فروند بمب‌افکن دوربرد بی‌وان را به‌طور ناگهانی از این پایگاه خارج کردند.
این سه منبع به دلیل حساسیت موضوعات نظامی، به شرط فاش نشدن نامشان صحبت کردند. پایگاه فرفورد، متعلق به نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا، در حدود ۱۲۰ کیلومتری شمال غرب لندن قرار دارد.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، ۱۳ مهر خروج بمب‌افکن‌ها را به تهدیدهای امنیتی مرتبط دانست و گفت این جابه‌جایی اتفاقی نبوده است. او افزود آمریکا می‌داند چه کسی پشت این تهدید بوده است.
پنتاگون ۱۲ مهر بازگشت همه بمب‌افکن‌های مستقر در فرفورد به آمریکا را تایید کرده بود، اما در آن زمان علت این تصمیم را اعلام نکرد.
ادامه تحقیقات و آزادی شش مظنون قبلی با وثیقه
پرونده فرفورد از بامداد پنجم مهر و با بازداشت پنج مرد بریتانیایی در نزدیکی پایگاه آغاز شد. این افراد به ظن جرایم مرتبط با مواد منفجره و تدارک اقدامی تروریستی بازداشت و ششم مهر با شرایط سختگیرانه و با وثیقه آزاد شدند. پلیس تاکید کرد آزادی این افراد به معنای پایان تحقیقات نیست.
پلیس در سه ون مورد استفاده مظنونان بنزین پیدا کرد، اما هیچ وسیله انفجاری دست‌سازی نیافت. روزنامه تایمز نیز هفت مهر گزارش داد یکی از مظنونان پیش از بازداشت با پلیس تماس گرفته بود. انگیزه این تماس روشن نیست.
ماموران ۹ مهر یک شهروند دوتابعیتی ایرانی‌ـ‌بریتانیایی را نیز در ارتباط با این پرونده بازداشت کردند. طبق بیانیه تازه پلیس، هر شش مظنون قبلی اکنون با وثیقه آزادند و تحقیقات درباره پرونده ادامه دارد.
اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا، هشتم مهر در مصاحبه با بی‌بی‌سی از وجود «نشانه‌هایی قوی» درباره نقش حکومت ایران در حادثه فرفورد سخن گفت، اما تاکید کرد تحقیقات پلیس همچنان ادامه دارد و پرونده پیچیده است.
جمهوری اسلامی هرگونه دخالت در این ماجرا را رد کرده است. وزارت امور خارجه ایران نیز ۹ مهر در اعتراض به اظهارات مقام‌های بریتانیایی، سفیر این کشور در تهران را احضار کرد.
آکادمی سلطنتی علوم سوئد سه‌شنبه ۱۴ مهر اعلام کرد پژوهش‌های این استاد دانشگاه ویسکانسین‌ـ‌مدیسون، راه تازه‌ای برای مطالعه کیهان گشوده است.
هالزن ۸۲ ساله، جایزه ۱۲ میلیون کرونی، معادل حدود ۱.۲ میلیون دلار، را دریافت می‌کند.
نوترینوها ذراتی با جرم بسیار ناچیز و بدون بار الکتریکی‌اند که به‌ندرت با ماده برهم‌کنش دارند. آن‌ها می‌توانند از زمین و بدن انسان عبور کنند، بی‌آن‌که اثری قابل تشخیص بر جای بگذارند. این ویژگی لقب «ذرات شبح‌گون» را برایشان به همراه آورده است.
اوا اولسون، از آکادمی سلطنتی علوم سوئد، این ذرات را پیام‌آورانی از کیهان توصیف کرد که اطلاعاتی از کهکشان‌های دوردست و فرایندهای انفجار ستارگان به زمین می‌رسانند.
رصد کیهان در اعماق یخ
هالزن در سال ۱۹۸۸ پیشنهاد کرد از یخ‌های قطب جنوب برای آشکارسازی نوترینوها استفاده شود.
این ایده سرانجام به ساخت رصدخانه آیس‌کیوب انجامید که در سال ۲۰۱۱ تکمیل شد.
آشکارسازهای این رصدخانه در یک کیلومتر مکعب یخ شفاف جنوبگان، تا عمق دو هزار و ۵۰۰ متری و نزدیک ایستگاه «آموندسن‌ـ‌اسکات»، جای گرفته‌اند. آن‌ها آثار برهم‌کنش نادر نوترینوها با ماده را ثبت می‌کنند تا دانشمندان بتوانند مسیر این ذرات را تا سرچشمه‌هایشان دنبال کنند.
این سرچشمه‌ها ممکن است انفجار ستارگان، فوران‌های پرتو گاما یا رویدادهای عظیم مرتبط با سیاه‌چاله‌ها و ستارگان نوترونی باشند.
نوترینوها تحت تاثیر میدان‌های مغناطیسی منحرف نمی‌شوند؛ بنابراین جهت رسیدن آن‌ها می‌تواند سرنخی مستقیم از محل پیدایششان باشد.
آیس‌کیوب نشان داده است نوترینوهای پرانرژی هم از درون کهکشان راه شیری و هم از مناطقی بسیار دورتر به زمین می‌رسند.
هالزن در تماس تلفنی با نشست خبری اعلام جایزه نوبل فیزیک، گفت هنگام آغاز پروژه، بسیاری ایده را امیدوارکننده می‌دانستند، اما کمتر کسی، حتی خودش، مطمئن بود که عملی شود.
آغاز راهی تازه در اخترشناسی
داده‌های آیس‌کیوب به شناخت چگونگی تولید نوترینوهای پرانرژی کمک می‌کنند و ممکن است پدیده‌هایی ناشناخته را آشکار کنند.
با این حال، هالزن معتقد است مهم‌ترین دستاوردهای این روش هنوز در پیش است.
او درباره آنچه این پژوهش‌ها می‌توانند از جهان آشکار کنند گفت: «هیجان واقعی این است که هنوز نمی‌توانم به این پرسش پاسخ بدهم.»
به گفته او، این دستاورد مقدمه‌ای برای پژوهش‌های آینده است.
نوبل فیزیک سال گذشته به جان کلارک، میشل دووره و جان مارتینیس برای آزمایش‌هایی درباره پدیده‌های کوانتومی تعلق گرفت. پژوهش‌هایی که به توسعه نسل آینده فناوری‌های محاسباتی کمک می‌کنند.
جوایز نوبل بر اساس وصیت آلفرد نوبل، مخترع سوئدی، بنیان گذاشته شدند.
مدال‌های نوبل دهم دسامبر، برابر با ۱۹ آذر و سالگرد درگذشت او، در استکهلم اهدا می‌شوند.
جایزه صلح نوبل، جداگانه در اسلو اهدا خواهد شد.
