رویترز: میانجی‌ها دوشنبه یا سه‌شنبه با نمایندگان تهران و واشینگتن جداگانه مذاکره می‌کنند
رویترز دوشنبه ۶ مهر به نقل از یک مقام مطلع از مذاکرات گزارش داد میانجی‌ها قرار است دوشنبه یا سه‌شنبه گفت‌وگوهای جداگانه‌ای با آمریکا و جمهوری اسلامی داشته باشند.
به گفته این مقام، عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، و میانجی‌های قطری در آمریکا حضور دارند و انتظار می‌رود محور گفت‌وگوها نسخه اصلاح‌شده یک پیشنهاد هفت‌روزه باشد که جمهوری اسلامی در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل ارائه کرده بود.
بر اساس این گزارش که دوشنبه ششم مهر منتشر شد، تحقیقات درباره حمله پهپادی به این خط لوله از خاک عراق به مراحل پایانی رسیده و قرار است گزارش نهایی پس از تکمیل بررسی‌های فنی و امنیتی، به‌زودی به علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، ارائه شود.
یک فرمانده ارشد ارتش عراق به العربی الجدید گفت تحقیقات نشان می‌دهد حمله از منطقه مرزی الطیب در استان میسان در جنوب عراق انجام گرفت و بیش از ۱۵ پهپاد انفجاری به‌طور هم‌زمان در آن به کار گرفته شدند.
خط لوله شرق-غرب ۱۹ شهریور هدف قرار گرفت و از مدار خارج شد.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، ۲۱ شهریور گفت احتمالا حکومت ایران در این حمله دست داشته است.
در سوی دیگر، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۳ شهریور نقش تهران در این حمله را تکذیب کرد.
خبرگزاری رویترز ۳۱ شهریور گزارش داد عربستان سعودی فعالیت خط لوله شرق-غرب را از سر گرفته است.
ورود غیرقانونی عوامل حمله از ایران به عراق
العربی الجدید در ادامه به نقل از یک مقام امنیتی عراق نوشت طبق یافته‌های تحقیقات، عوامل حمله به خط لوله عربستان سعودی چند روز پیش از اجرای عملیات، به‌صورت غیرقانونی از ایران وارد عراق شدند و خود را به منطقه مرزی الطیب رساندند.
به گزارش این روزنامه، این افراد پس از آماده‌سازی و پرتاب پهپادها به سوی عربستان سعودی، به خاک ایران بازگشتند.
این مقام عراقی افزود ورود و خروج مهاجمان از مسیرهایی خارج از گذرگاه‌های رسمی مرزی انجام شد و شبکه‌هایی در داخل عراق در جابه‌جایی و پشتیبانی از آنها نقش داشتند.
به گفته او، گروهی که در داخل عراق با مهاجمان همکاری می‌کرد، با یکی از گروه‌های مسلح ارتباط داشت و همچنین اقدامات خود را با حوثی‌های یمن هماهنگ کرده بود.
عربستان سعودی در هفته‌های اخیر با تشدید حملات حوثی‌ها و ادامه تهدیدها علیه زیرساخت‌های انرژی خود روبه‌رو بوده است.
دولت عراق ۲۰ شهریور پس از تایید پرتاب پهپادهای مهاجم به خط لوله شرق-غرب عربستان سعودی از استان میسان، فرمانده عملیات این استان را برکنار کرد.
این خط لوله پس از کاهش تردد نفتکش‌ها در تنگه هرمز، به یکی از مسیرهای اصلی صادرات نفت عربستان سعودی تبدیل شده است.
دولت عراق در ماه‌های اخیر کوشیده است در مسیر خلع سلاح گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی گام بردارد، اما گزارش‌ها از مخالفت و کارشکنی مقام‌های حکومت ایران و برخی گروه‌های مسلح در این زمینه حکایت دارند.
احتمال اخراج نمایندگی حوثی‌ها از عراق
یکی دیگر از مقام‌های عراقی به العربی الجدید گفت بغداد اطلاعات و شواهد مربوط به حمله، از جمله هویت مهاجمان، ارتباطات آنها و مسیرهای ورود و خروجشان از عراق را در اختیار تهران قرار داده است، اما جمهوری اسلامی تاکنون پاسخی ارائه نکرده است.
این منبع همچنین فاش کرد دولت عراق با توجه به یافته‌های تحقیقات درباره نقش حوثی‌ها در هماهنگی حمله، در حال بررسی درخواست خروج نمایندگی این گروه از کشور است.
با این حال، برخی جریان‌های سیاسی عضو «چارچوب هماهنگی» با اعمال فشار بر دولت عراق می‌کوشند مانع اجرای این تصمیم شوند.
چارچوب هماهنگی ائتلافی متشکل از احزاب و گروه‌های سیاسی شیعه عراق است که اکثریت پارلمان این کشور را در اختیار دارد.
به گفته این مقام عراقی، یافته‌های تحقیقات نشان می‌دهد فعالیت نمایندگی حوثی‌ها در عراق از حوزه فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی فراتر رفته است.
العربی الجدید به هویت سه مقام عراقی که اظهارات آنها مبنای گزارش این روزنامه بوده، اشاره نکرده است.
پیش‌تر در ۱۳ مرداد، پایگاه خبری وای‌نت نوشت حوثی‌های یمن و شبه‌نظامیان عراقی مورد حمایت جمهوری اسلامی در منطقه جرف‌الصخر عراق یک مرکز عملیاتی مشترک ایجاد کرده‌اند.
منابع مطلع، شرایط این زندان را بحرانی و فاجعه‌بار توصیف کرده و از تراکم شدید جمعیت، شیوع بیماری‌های عفونی و دشواری دسترسی بیماران به درمان خبر دادند.
کمبود غذا و تغذیه نامناسب در زندان
یک زندانی سابق زندان دستگرد به ایران‌اینترنشنال گفت وضعیت تغذیه در این زندان به حدی نامناسب است که بسیاری از زندانیان با ضعف جسمانی و تضعیف سیستم ایمنی مواجه شده‌اند.
به گفته او، برخی روزها صبحانه توزیع نمی‌شود و وعده‌های ناهار و شام نیز به شکل محدود و جیره‌بندی‌شده در اختیار زندانیان قرار می‌گیرد.
این منبع همچنین گفت در شرایطی که دسترسی به مواد غذایی حتی از فروشگاه زندان دشوار است، سیگار به‌طور مستمر در بوفه موجود است و انواع مواد مخدر نیز در داخل زندان به‌راحتی در دسترس قرار دارد.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایران اینترنشنال، جمعیت زندانیان دستگرد در حال حاضر حدود ۱۰ هزار نفر است در حالی که ظرفیت استاندارد آن حدود چهار تا پنج هزار نفر عنوان شده است.
یک منبع به ایران‌اینترنشنال گفت در برخی اندرزگاه‌ها بین هزار و ۳۰۰ تا هزار و ۵۰۰ زندانی نگهداری می‌شوند و تراکم جمعیت، همراه با کمبود امکانات بهداشتی، زمینه شیوع گسترده بیماری را فراهم کرده است.
او وضعیت زندان را حتی در مقایسه با سال ۱۴۰۱ وخیم‌تر توصیف کرد و گفت زندانیان، به‌ویژه زندانیان سیاسی، در مواردی از حقوق اولیه از جمله تماس تلفنی، درمان، دارو، غذای مناسب، نظافت، نامه‌نگاری و برخی حقوق قضایی محروم بوده‌اند.
ایران‌اینترنشنال ۳۰ تیر گزارش داده بود زندانیان برای مراجعه به بهداری باید نام‌نویسی کنند و از هر اتاق حدود ۴۰ نفره، تنها دو نفر در هفته امکان مراجعه به مرکز درمانی زندان را دارند.
مننژیت و بیماری‌های عفونی؛ گزارش‌هایی از مرگ زندانیان
چند منبع در ماه‌های اخیر از گسترش مننژیت در زندان دستگرد خبر داده‌اند. ایران‌اینترنشنال پیش‌تر گزارش کرد که این بیماری به چندین بند زندان گسترش یافته و شماری از زندانیان به بیمارستان الزهرا منتقل شده‌اند.
یک زندانی سابق گفت روز ورودش به زندان، دو زندانی مبتلا به مننژیت بودند که یکی در بخش پذیرش تشنج کرد و جان باخت و دیگری بعد از انتقال به بیمارستان الزهرا جان خود را از دست داد.
به گفته او، در سال‌های گذشته هنگام ورود زندانیان، واکسن مننژیت و کزاز تزریق می‌شد، اما در دوره اخیر چنین واکسیناسیونی انجام نشده است.
منبع دیگری به ایران‌اینترنشنال گفت طی حدود پنج ماه گذشته بیش از ۷۰ زندانی بر اثر بیماری جان باخته‌اند و تا ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ دست‌کم ۱۵ نفر از جان‌باختگان متعلق به یک بند بوده‌اند.
بر اساس روایت‌های رسیده، زندانیان مشکوک به مننژیت در مواردی برای نمونه‌گیری از مایع نخاعی به بیمارستان‌های الزهرا و فارابی منتقل شده‌اند، اما برخی از آنان پیش از طی کامل دوره درمان و بهبودی، دوباره به زندان بازگردانده شده‌اند.
منابع، محیط زندان را آلوده و مملو از حشرات از جمله ساس توصیف کرده‌اند. گزارش‌های اخیر ایران‌اینترنشنال نیز از شیوع ساس، کک و کنه و افزایش بیماری‌های پوستی و عفونی در بندهای زندان دستگرد حکایت دارند.
یکی از زندانیان سابق گفت پتوها و وسایل خواب به‌شدت آلوده‌اند و برخی زندانیان پس از تماس با آنها دچار عفونت شدید چشم می‌شوند؛ به‌طوری که صبح قادر به باز کردن چشم‌هایشان نیستند.
او گفت پس از آزادی با وثیقه، نزدیک به دو ماه تحت درمان قرار داشته و در دو هفته نخست به‌طور مستمر آمپول و سرم دریافت کرده است.
به گفته او، تب‌ولرز، بدن‌درد، عفونت ریه، عفونت گلو، چشم و گوش در میان زندانیان شایع بوده و ابتلای هم‌زمان به چند بیماری، بدن بسیاری از آنان را به‌شدت تضعیف کرده است.
نبود دارو و محدودیت دسترسی به درمان
یکی دیگر از محورهای اصلی روایت‌های رسیده از زندان دستگرد، کمبود شدید دارو و محدودیت دسترسی زندانیان به خدمات پزشکی است.
یک زندانی سابق گفت زندانیان سیاسی حتی در صورت بیماری نیز به‌سادگی به درمانگاه منتقل نمی‌شوند و به گفته او، محرومیت از درمان در مواردی به ابزاری برای اعمال فشار تبدیل شده است.
به گفته این منبع، مسئولان زندان در پاسخ به درخواست دارو و درمان گفته‌اند کلینیک زندان سوخته، دارویی وجود ندارد و بودجه‌ای نیز برای تهیه دارو در اختیار ندارند.
بر اساس این روایت، یکی از زندانیان پیشنهاد کرده تا شخصا ۵۰ میلیون تومان به حساب زندان واریز کنند تا برای زندانیان دارو تهیه شود.
منبع مطلع به ایران‌اینترنشنال گفت این پیشنهاد پذیرفته شد، اما بخش عمده داروهایی که در ادامه تهیه شد شامل استامینوفن و داروهای ساده سرماخوردگی بود و آنتی‌بیوتیک کافی برای درمان عفونت‌های شدید در اختیار زندانیان قرار نگرفت.
او همچنین گفت خانواده‌ها در مواردی تلاش کرده‌اند داروی مورد نیاز زندانیان را از بیرون تحویل دهند، اما مسئولان زندان یا از دریافت دارو خودداری کرده‌اند یا بخشی از داروها هنگام بازرسی ضبط شده است.
این منبع در توصیف شرایط زندان گفت: «مننژیت و سرماخوردگی در زندان بیداد می‌کند و قرص و دارو وجود ندارد.»
در مقابل، به گفته این زندانی سابق، قرص‌های آرام‌بخش و خواب‌آور و مواد مخدر به‌وفور میان زندانیان توزیع می‌شود.
رویترز دوشنبه ششم مهر نوشت کارآگاهان واحد مبارزه با تروریسم بریتانیا هنوز اعلام نکرده‌اند چه افراد یا گروه‌هایی را مسئول احتمالی این اقدام می‌دانند. با این حال، یک منبع آگاه از روند تحقیقات گفت وجود «انگیزه‌ای مرتبط با ایران»، محتمل‌ترین سناریوی مورد بررسی است.
احتمال دست داشتن روسیه در یک عملیات خرابکارانه یا ارتباط این ماجرا با یک توطئه اسلام‌گرایانه نیز در دست بررسی قرار دارد.
هویت بازداشت‌شدگان هنوز اعلام نشده اما اعلام شده است که هر پنج نفر تبعه بریتانیا و ساکن لندن هستند.
ماموران پلیس این افراد را پنجم مهر پس از دریافت گزارشی درباره مشاهده سه ون بزرگ سفیدرنگ که به سوی پایگاه فرفورد در جنوب‌غربی انگلستان در حرکت بودند، بازداشت کردند.
یک کشاورز محلی گفت پس از مشاهده گروهی از «مردان کلاه‌دار و نقاب‌پوش» که به سوی مزارع می‌دویدند، موضوع را به پلیس اطلاع داده است.
دولت بریتانیا به آمریکا اجازه داده بود از بمب‌افکن‌های مستقر در پایگاه فرفورد برای حمله به مواضع موشکی جمهوری اسلامی استفاده کند.
این مواضع برای هدف قرار دادن کشتی‌ها در تنگه هرمز به کار گرفته می‌شدند.
سپاه پاسداران پیش‌تر هشدار داده بود هر پایگاهی که برای انجام چنین حملاتی مورد استفاده قرار گیرد، «هدفی مشروع» خواهد بود.
هشدار سفارت آمریکا درباره افزایش خطر حملات تروریستی
سفارت ایالات متحده در لندن شامگاه پنجم مهر در پی بازداشت مظنونان در نزدیکی پایگاه فرفورد، با انتشار بیانیه‌ای به شهروندان آمریکایی هشدار داد احتیاط کنند و مراقب امنیت شخصی خود باشند.
در این بیانیه آمده است تاسیسات، گردهمایی‌ها و سازمان‌های مرتبط با واشینگتن ممکن است در معرض خطر بیشتری قرار داشته باشند.
این سفارت‌خانه تاکید کرد: «به شهروندان آمریکایی یادآوری می‌کنیم که مقام‌های بریتانیا سطح تهدید تروریسم در این کشور را شدید ارزیابی می‌کنند.»
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده، نیز اعلام کرد مظنونان قصد داشتند «خسارت گسترده‌ای» وارد کنند و مقام‌های بریتانیایی و آمریکایی پیش‌تر درباره فعالیت‌های آنان تحقیق کرده بودند.
با این حال، پلیس بریتانیا تاکنون اطلاعات اندکی درباره این پرونده منتشر کرده است. از این رو، هنوز مشخص نیست مظنونان تا چه اندازه و به چه مدت تحت نظارت نهادهای امنیتی قرار داشته‌اند.
افزایش تهدیدهای فرامرزی جمهوری اسلامی در سال‌های اخیر به نگرانی‌ها درباره گسترش شبکه‌های نفوذ حکومت ایران، به‌ویژه سپاه پاسداران، دامن زده است.
دولت بریتانیا ۲۶ تیر سپاه پاسداران را به‌عنوان تهدیدی علیه امنیت ملی این کشور معرفی کرد و نام آن را در فهرست گروه‌های غیرقانونی قرار داد.
بررسی احتمال ارتباط مظنونان با جمهوری اسلامی
وس استریتینگ، وزیر دفاع بریتانیا، ششم مهر اعلام کرد درباره انگیزه‌های احتمالی مظنونان گمانه‌زنی نخواهد کرد، زیرا تحقیقات درباره این پرونده همچنان ادامه دارد.
او با اشاره به تهدیدهای جمهوری اسلامی علیه بریتانیا گفت: «می‌دانیم ایران و نیروهای نیابتی آن قصد آسیب رساندن به ما را دارند. می‌دانیم که آنها از دموکراسی ما متنفرند و ما مرتب ناچاریم تلاش‌های ایران را برای تهدید منافع خود یا متحدانمان خنثی کنیم.»
تریستان ویلکینسون، عضو شورای منطقه‌ای کاتسولد در غرب انگلستان، نیز به رویترز گفت جمهوری اسلامی حدود شش هفته پیش تهدید مشخصی علیه پایگاه فرفورد مطرح کرده بود که به افزایش نظارت‌های امنیتی در منطقه منجر شد.
بریتانیا پیش‌تر در اردیبهشت‌ماه ۱۲ فرد و نهاد مرتبط با حکومت ایران را به اتهام مشارکت در «فعالیت‌های خصمانه» تحریم کرد.
این اتهامات شامل طراحی حملات و ارائه خدمات مالی به گروه‌هایی بود که برای بی‌ثبات کردن بریتانیا و دیگر کشورها تلاش می‌کنند.
تشدید تدابیر امنیتی در پایگاه‌های آمریکا
رویترز در ادامه گزارش داد پلیس بریتانیا محدوده‌ای امنیتی به شعاع ۴۰۰ متر در اطراف پایگاه فرفورد ایجاد و ساکنان ۸۵ خانه را تخلیه کرده است.
همچنین پنجم مهر، یک ربات خنثی‌سازی بمب در اطراف سه ون سفیدرنگ مشغول فعالیت بود و هم‌زمان تدابیر امنیتی در اطراف پایگاه تشدید شد.
ماموران مسلح پلیس در ورودی اصلی پایگاه مستقر شدند و دیگر مسیرهای دسترسی را نیز با استفاده از ماشین‌آلات سنگین مسدود کردند.
در پی این حادثه، تدابیر امنیتی در سایر پایگاه‌های نظامی آمریکا در بریتانیا نیز افزایش یافت.
این موضوع در یکی از برنامه‌های اخیر «به وقت ایران» مطرح شد. چهار نفر در این برنامه حضور داشتند و سه نفر از آنان درباره روش‌های تازه ابوظبی برای ادامه صادرات نفت از تنگه هرمز گفت‌وگو کردند.
یکی از حاضران پیشنهاد کرد جمهوری اسلامی نفتکش‌های کوچک در حال رفت‌وآمد در تنگه هرمز یا محل حرکت آنها را هدف قرار دهد.
فرد دیگری این رویکرد را ناکافی دانست و گفت حمله صرف به این شناورها پاسخ موثری به تغییر راهبرد امارات نخواهد بود.
کارشناس سوم گفت ابوظبی به‌جای رویارویی مستقیم با توان نظامی جمهوری اسلامی، منطق اقتصادی اهرم فشار تهران در تنگه هرمز را هدف گرفته است.
به گفته او، امارات عملا «منطق بستن تنگه هرمز» را از کار انداخته است.
کشتی‌های ارزان معادله را تغییر داده‌اند
بر اساس تحلیل مطرح‌شده در این برنامه، بخشی از راهبرد جمهوری اسلامی بر آسیب‌پذیری نفتکش‌های بسیار بزرگ حامل نفت خام استوار بود. ارزش بالای این کشتی‌ها و هزینه سنگین خسارت احتمالی سبب می‌شد تهدید حمله ایران، شرکت‌های بیمه را از پوشش سفرهای آنها منصرف و عبور از تنگه را از نظر تجاری پرهزینه کند.
امارات برای کاستن از این فشار، زنجیره‌ای لجستیکی با پشتیبانی دولت ایجاد کرده و به استفاده از نفتکش‌های کوچک‌تر و ارزان‌تری روی آورده است که در صورت آسیب دیدن، به‌سرعت قابل جایگزینی‌اند.
یکی از کارشناسان گفت ابوظبی میدان رویارویی را به شکلی طراحی کرده که به سود خودش باشد: جمهوری اسلامی می‌تواند این شناورها را هدف قرار دهد، اما امارات نیز می‌تواند پی‌درپی کشتی‌های دیگری را جایگزین آنها کند.
طبق این گفت‌وگو، ابوظبی از نفتکش‌های بسیار بزرگ و سالخورده‌ای نیز استفاده می‌کند که به پایان عمر عملیاتی خود رسیده‌اند و به‌دلیل رعایت نکردن استانداردهای زیست‌محیطی یا ایمنی، دیگر اجازه ورود به بسیاری از بنادر را ندارند و معمولا باید اوراق شوند.
ارزش برخی از این نفتکش‌ها به‌مراتب کمتر از محموله نفتی آنهاست. در نتیجه، حتی آسیب دیدن کشتی نیز لزوما زیان اقتصادی سنگینی به اندازه از دست رفتن نفت بارگیری‌شده ایجاد نمی‌کند.
کارشناسان برنامه همچنین گفتند نیروهای جمهوری اسلامی معمولا ابتدا از طریق بی‌سیم به کشتی‌ها هشدار می‌دهند، سپس تیر اخطار شلیک می‌کنند و در صورت ادامه حرکت، پل فرماندهی را هدف قرار می‌دهند؛ روشی که به خدمه حدود ۳۰ تا ۴۰ دقیقه فرصت تخلیه می‌دهد.
به گفته یکی از آنان، امارات با شناخت این الگو، یدک‌کش‌هایی را در منطقه مستقر کرده است تا نفتکش‌های آسیب‌دیده را به بندر صحار در عمان منتقل کنند. محموله نفت این کشتی‌ها پس از انتقال به ساحل عمان تخلیه می‌شود و در نتیجه، حمله لزوما مانع رسیدن نفت به مقصد نمی‌شود.
تردید در کارآمدی راهبرد نظامی جمهوری اسلامی
حاضران در این برنامه گفتند افزایش شمار حملات به کشتی‌های ارزان و قابل جایگزینی، اهرم فشار جمهوری اسلامی را احیا نمی‌کند.
یکی از آنان گفت امارات «منطق نظامی» تهران را هدف گرفته و پاسخ موثر نیز باید معطوف به همین منطق تازه باشد.
کارشناس دیگری تاکید کرد مشکل جمهوری اسلامی کمبود اراده سیاسی برای مقابله با امارات نیست، بلکه ادامه استفاده از چارچوبی است که دیگر نتیجه مورد نظر را به همراه ندارد.
کارشناس اصلی برنامه نیز این وضعیت را ناشی از «خطای شناختی» در محاسبات تهران دانست.
هم‌زمان با پخش این برنامه، یک مقام ارشد اسرائیلی یک‌شنبه پنجم مهر گفت بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در سفری در این روز به ابوظبی، با شیخ محمد بن زاید آل نهیان، رییس امارات متحده عربی، دیدار کرد.
شبکه آی۲۴نیوز، ششم مهر گزارش داد مذاکرات نتانیاهو در سفر شش ساعته او به امارات، عمدتا بر موضوع ایران متمرکز بوده است.
از سوی دیگر، مصطفی نجفی، پژوهشگر و مفسر مسائل خاورمیانه، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت امارات طی هفته‌های گذشته برای تضعیف اهرم فشار جمهوری اسلامی در تنگه هرمز و انتقال نفت دیگر کشورها از این آبراه، تلاش کرده است.
او بدون ارائه مدرک، ابوظبی را به اخلال در توافق جمهوری اسلامی و عمان برای مدیریت تنگه هرمز و رایزنی با آمریکا و اسرائیل برای حمله به ایران متهم کرد.
نجفی نوشت: «پس از اسرائیل، هیچ بازیگری به اندازه امارات رویای تضعیف و تجزیه ایران را در سر ندارد.»
او خواستار آن شد که واکنش تهران به اقدامات ابوظبی از محدوده سیاسی و دیپلماتیک فراتر رود.
این اظهارات نشان‌دهنده نگرانی فزاینده در میان تحلیلگران نزدیک به حکومت است؛ نگرانی از اینکه امارات بدون غلبه مستقیم بر توان نظامی جمهوری اسلامی، در حال بی‌اثر کردن اهرم راهبردی‌ای است که تهران می‌کوشد از طریق تهدید کشتیرانی در تنگه هرمز حفظ کند.
