سراج، نماینده تهران: فقط بازرسان روسیه و چین میتوانند بر تاسیسات اتمی ایران نظارت کنند


محمد سراج، نماینده تهران در مجلس، در گفتوگویی با خبرگزاری خبرآنلاین، درباره فعالیتهای هستهای جمهوری اسلامی گفت: «بازرسان سازمان بینالمللی را نمیپذیریم. حالا چه کسی بیاید نظارت کند؟ ما میگوییم کشورهای چین و روسیه میتوانند ناظرانشان را بفرستند، نظارت کنند و برگردند؛ اشکالی ندارد.»سراج درباره طرح سهفوریتی خروج از انپیتی گفت: «نظر شخصی بنده این است که خروجمان از انپیتی زمانی به نفع ماست که ما دنبال سلاح هستهای باشیم. اگر بخواهیم از انپیتی خارج بشویم، دوستانمان را از دست میدهیم.»
نماینده تهران درباره مذاکره با آمریکا گفت: «ما با آمریکا مذاکره نداریم. آمریکا شرایط ما را پذیرفت و پای آن شرایط را امضا کرد. الان هم اگر بخواهیم مسیر غیرجنگی را پیش بگیریم، راهش این است که به تعهداتش عمل کند. مثل گذشته نیست که امضا کند و به تعهداتش عمل نکند.»
سراج افزود: «ما تا انتقام نگیریم، ول نمیکنیم. نکته اول این است که تا خسارتمان را نگیریم، ول نمیکنیم. ضمن اینکه محاصرهای که میگوید، حرف غلطی است. بلوکه کردن اموال ایران غلط است. جنگ در سایر ساحات که عمدتا جبهه مقاومت هستند، غلط است و حتی تحریمها علیه ایران هم غلط است. اینها ظالمانه و غلط است.»






روزنامه نیویورکتایمز گزارش داد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تصمیم گرفته است دستکم در مقطع کنونی به کارزار عربستان سعودی برای حمله به حوثیهای یمن نپیوندد؛ تصمیمی که در واپسین مراحل آمادهسازی عملیات گرفته شده است.
این روزنامه دوشنبه ۳۰ شهریور نوشت در دو هفته گذشته، درخواستهای مکرر ریاض از واشینگتن برای حمله به مواضع حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی، ترامپ را با چالش روبهرو کرده است.
ورود ایالات متحده به این درگیری میتواند جبهه تازهای در جنگ ایران بگشاید؛ آن هم در شرایطی که واشینگتن برای ادامه این کارزار به همکاری ریاض نیاز دارد.
ترامپ طی هفتههای گذشته بارها درباره درخواست عربستان سعودی برای کمک در مقابله با حوثیها تغییر موضع داده بود.
۱۹ شهریور، پایگاه خبری اکسیوس گزارش داد محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، در دو تماس تلفنی از ترامپ خواست تا واشینگتن حوثیها را هدف قرار دهد، اما رییسجمهوری ایالات متحده این درخواست را رد کرد.
این گروه نیابتی حکومت ایران در هفتههای اخیر و همزمان با گسترش بیثباتی در خاورمیانه، حملات خود را علیه عربستان سعودی از سر گرفته است.
تغییر نظر ترامپ در آستانه حمله
نیویورکتایمز در ادامه گزارش داد بن سلمان ۲۶ شهریور با ترامپ تماس گرفت و بار دیگر از او خواست برای مهار پیشروی حوثیها وارد عمل شود.
ترامپ تنها یک روز پیش از این تماس با مشاورانش دیدار کرده و گفته بود با حمله موافق نیست، اما پس از رایزنی با بن سلمان نظر خود را تغییر داد و از پنتاگون خواست برای حملات هوایی علیه حوثیها آماده شود.
با این حال، او یکشنبه ۲۹ شهریور بار دیگر از تصمیم خود عقب نشست و به گفته مقامهای دولت آمریکا، دستکم در مقطع کنونی قرار نیست حمله هوایی علیه حوثیها انجام شود.
دو منبع آگاه اعلام کردند این تصمیم در حالی اتخاذ شد که فرماندهان فهرست اهداف را تایید کرده بودند، نیروها بمبها را روی جنگندهها بارگیری میکردند و موج حملات در آستانه آغاز بود.
به گفته یک مقام ارشد دولت آمریکا، اکثر نزدیکان ترامپ، بهویژه با توجه به فشار ناشی از جنگ ایران بر ارتش آمریکا، درباره ورود به نبرد عربستان سعودی با حوثیها بهشدت تردید داشتند یا کاملا با آن مخالف بودند.
ترامپ ۲۹ شهریور در گفتوگو با فاکسنیوز اعلام کرد آمریکا بهطور مداوم با حوثیها در تماس است و این گروه تاکنون پذیرفته است با ایالات متحده وارد جنگ نشود.
نیویورکتایمز افزود همین وضعیت ترامپ را در برابر یک دوراهی قرار داده است؛ حوثیها از حمله به کشتیهای آمریکایی خودداری کردهاند، اما عربستان سعودی را هدف قرار میدهند.
نیاز واشینگتن به همکاری ریاض
به گزارش نیویورکتایمز، برخی مقامهای نظامی ایالات متحده معتقدند واشینگتن برای جنگ ایران به همکاری ریاض نیاز دارد و عربستان سعودی نیز نشان داده است در صورت همراهی نکردن آمریکا، حاضر است از اهرمهای خود استفاده کند.
برای نمونه، عربستان سعودی در اردیبهشتماه با تعلیق استفاده ارتش آمریکا از پایگاهها و حریم هوایی خود، عملا طرح کاخ سفید موسوم به «پروژه آزادی» را برای اسکورت نفتکشهای تجاری در تنگه هرمز، متوقف کرد.
مقامهای آمریکایی گفتند در صورت پیوستن واشینگتن به نبرد علیه حوثیها، حملات هوایی احتمالا با عملیات زمینی جدید نیروهای دولت یمن همراه خواهد شد.
با این حال، مقامهای کاخ سفید درباره توانایی این نیروها دچار تردید هستند، زیرا آنها در هفتههای اخیر در نخستین رویارویی جدی با حوثیها از هم پاشیده و عقبنشینی کردهاند.
گرگوری جانسن، پژوهشگر موسسه کشورهای عربی خلیج فارس در واشینگتن، ائتلاف ضد حوثی در یمن را به «فرانکنشتاین» تشبیه کرد و گفت گروههای تشکیلدهنده آن اهداف بسیار متفاوت و گاه کاملا متضادی دارند و در نتیجه، بیش از آنکه با حوثیها بجنگند، با یکدیگر درگیر میشوند.
حوثیها از سال ۲۰۱۴ با دولت قانونی یمن که مورد حمایت ریاض است، در جنگ بودهاند.
پس از برقراری آتشبس در سال ۲۰۲۲، شدت درگیریها کاهش یافت، اما این گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی ۲۹ تیر از آغاز محاصره دریایی عربستان سعودی خبر داد و به تنشهای منطقهای دامن زد.
حوثیها همچنین مناطقی مهم را در نزدیکی تنگه بابالمندب، گذرگاهی راهبردی در دریای سرخ، تصرف کردهاند؛ تحولی که میتواند در کنار بیثباتی تنگه هرمز، اختلال بیشتری در بازار جهانی انرژی ایجاد کند.
تردید درباره نتیجه حملات آمریکا
به گزارش نیویورکتایمز، دیپلماتها و فرماندهان کنونی و پیشین آمریکا نسبت به این موضوع ابراز تردید کردهاند که یک کارزار محدود هوایی بتواند حوثیها را به مذاکره و عقبنشینی از خواستههای اصلیشان وادار کند.
آمریکا در بهار ۲۰۲۵ برای هفتهها مواضع حوثیها را بمباران کرد. هدف این عملیات احیای آزادی کشتیرانی در دریای سرخ و متوقف کردن حملات این گروه به کشتیهای تجاری و شناورهای نیروی دریایی آمریکا بود.
کمتر از دو ماه پس از آغاز این کارزار، ترامپ بهطور ناگهانی از توافق آتشبس با حوثیها خبر داد و گفت: «آنها به ما قول دادند که دیگر به کشتیها شلیک نکنند و ما به این قول احترام میگذاریم.»
از آن زمان حوثیها حمله به کشتیهای آمریکایی را متوقف کردهاند؛ وضعیتی که به گفته یک مقام ایالات متحده، در صورت آغاز دوباره حملات واشینگتن میتواند دستخوش تغییر شود.
شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، پنجشنبه دوم مهر در کاخ سفید با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا دیدار میکند تا توافق موقت تجاری دو کشور را که به زودی منقضی میشود، حفظ کنند. دو طرف انتظار دستیابی به توافقی بزرگ را پایین آوردهاند و بازارها در انتظار تمدید تفاهم موجودند.
خبرگزاری رویترز دوشنبه ۳۰ شهریور نوشت مناقشه کنونی ادامه جنگ تجاری دوره نخست ترامپ است که سال ۲۰۱۸ با وضع تعرفه بر صدها میلیارد دلار کالای چینی آغاز شد.
کسری تجاری، یارانههای صنعتی و انتقال فناوری همچنان محل اختلافاند. ناترازیهای تجاری نیز اخیرا پکن را در برابر گروه ۲۰ قرار داد.
افزایش تعرفهها تا ۱۴۵ درصد
ترامپ در بهمن ۱۴۰۳، پس از بازگشت به قدرت، فرمان وضع تعرفه ۱۰ درصدی بر کالاهای چینی را با استناد به نگرانیهای مربوط به فنتانیل و مهاجرت صادر کرد. این تعرفه از ۱۶ بهمن اجرا شد.
چین همان روز تعرفه بر زغالسنگ، گاز طبیعی مایع، نفت خام و خودروهای آمریکایی و محدودیت صادرات پنج فلز را اعلام کرد. این اقدامات از ۲۲ بهمن اجرا شدند.
آمریکا ۱۴ اسفند تعرفه مرتبط با فنتانیل را به ۲۰ درصد رساند. چین نیز تعرفههایی ۱۰ تا ۱۵ درصدی بر محصولات کشاورزی آمریکا وضع کرد که ۲۱ میلیارد دلار صادرات را در بر میگرفت.
ترامپ در فروردین ۱۴۰۴ تعرفههای موسوم به «روز آزادی» را اعلام کرد و نرخ ویژه چین را به ۳۴ درصد رساند که از ۲۰ فروردین اجرا شد.
پس از اقدام متقابل پکن، دو کشور نرخها را ابتدا به ۸۴ و سپس به ۱۲۵ درصد افزایش دادند. تعرفه موثر آمریکا بر کالاهای چینی به ۱۴۵ درصد رسید. چین صادرات عناصر خاکی کمیاب را محدود کرد و درباره سفر به آمریکا هشدار داد.
مذاکرات ژنو در ۲۰ و ۲۱ اردیبهشت به توافقی ۹۰ روزه انجامید که ۲۲ اردیبهشت اعلام و از ۲۴ اردیبهشت اجرا شد.
آمریکا تعرفههای خود را از ۱۴۵ به ۳۰ درصد و چین از ۱۲۵ به ۱۰ درصد کاهش داد.
این توافق ۲۰ مرداد برای ۹۰ روز دیگر تمدید شد.
از توافق کره جنوبی تا دیدار کاخ سفید
چین ۱۷ مهر ۱۴۰۴ محدودیتهای صادرات عناصر خاکی کمیاب را گسترش داد. ترامپ ۱۸ مهر از تعرفه اضافی ۱۰۰ درصدی، کنترل صادرات نرمافزارهای حیاتی و احتمال محدود کردن فروش قطعات بوئینگ خبر داد.
ترامپ و شی هشتم آبان در کره جنوبی به تفاهم رسیدند. آمریکا پذیرفت تعرفهها را کاهش دهد و چین متعهد شد با صادرات مواد اولیه فنتانیل مقابله کند، خرید سویای آمریکا را از سر بگیرد و محدودیتهای تازه عناصر خاکی کمیاب را متوقف سازد.
دیوان عالی آمریکا اول اسفند ۱۴۰۴ تعرفههای اضطراری ترامپ، از جمله تعرفه فنتانیل و تعرفههای متقابل، را لغو کرد. ترامپ سپس با استناد به قانونی دیگر، تعرفه موقت و جهانی ۱۰ درصدی وضع کرد.
ترامپ ۲۴ و ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ به پکن رفت. دو طرف تشکیل هیاتهای تجارت و سرمایهگذاری را اعلام کردند و چین با خرید هواپیماهای بوئینگ و محصولات کشاورزی آمریکا موافقت کرد.
واشینگتن دوم مرداد بر کالاهای ۶۰ شریک تجاری، از جمله چین، تعرفه ۱۲.۵ درصدی وضع کرد و آنها را به کوتاهی در جلوگیری از واردات محصولات تولیدشده با کار اجباری، متهم ساخت.
در این شرایط، تمدید توافق تجاری، موضوع صادرات عناصر خاکی کمیاب، خرید محصولات کشاورزی و آینده تعرفهها، در دستور کار دیدار دوم مهر قرار دارد که نتیجه آن میتواند بر زنجیره تامین، تورم و بازارهای جهانی اثر بگذارد.
فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، پس از شکستهای سنگین حزبش در دو انتخابات ایالتی، با فشار فزاینده و گمانهزنی درباره احتمال برکناری روبهرو شده است. او برای رسیدگی به پیامدهای این شکستها، سفر خود به نیویورک برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل را لغو کرد.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، حزب راست میانه اتحادیه دموکرات مسیحی در انتخابات یکشنبه ۲۹ شهریور در ایالت مکلنبورگ-فورپومرن و برلین، بهترتیب از حزب راست گرای «آلترناتیو برای آلمان» و حزب چپگرای «دی لینکه» شکست خورد.
در مکلنبورگ-فورپومرن، سهم آرای اتحادیه دموکرات مسیحی در جریان شمارش به زیر حد نصاب پنج درصد رسید و این حزب از راهیابی به پارلمان ایالتی بازماند. آلترناتیو برای آلمان در این انتخابات اول شد، اما به نظر میرسد حزب چپ میانه سوسیال دموکرات بتواند با تشکیل ائتلافی با متحدان چپگرای خود، اداره ایالت را حفظ کند.
این نتایج دو هفته پس از آن رقم خورد که آلترناتیو برای آلمان در ایالت زاکسن-آنهالت نیز شکست سنگینی به حزب مرتس تحمیل کرده بود.
مرتس ۷۰ ساله روز یکشنبه، تنها چند دقیقه پس از انتشار نخستین نتایج نظرسنجیهای هنگام خروج از شعب رایگیری، در اقدامی غیرمعمول در پیامی تلویزیونی با مردم سخن گفت. او نتیجه حزبش در مکلنبورگ-فورپومرن را «فاجعه» خواند و احزاب رادیکال چپ و راست را به تضعیف اعتماد عمومی به نهادهای کشور متهم کرد.
صدراعظم گفت عبور از شرایط کنونی به «صلابت، استواری و شکیبایی» نیاز دارد و تاکید کرد این ویژگیها را در مقام رییس حزب و صدراعظم نشان خواهد داد.
گمانهزنی درباره جانشینی مرتس شدت گرفته است
تنها ۱۶ ماه پس از آغاز صدراعظمی مرتس، میزان رضایت از عملکرد او به اندکی بیش از ۱۰ درصد رسیده و آلترناتیو برای آلمان در نظرسنجیهای سراسری پیشتاز شده است.
در هفتههای اخیر، احتمال تلاش ائتلاف حزبی اتحادیه دموکرات مسیحی و اتحادیه سوسیال مسیحی برای کنار گذاشتن مرتس مطرح شده است. هندریک ووست، نخستوزیر نوردراین-وستفالن، و مارکوس زودر، نخستوزیر بایرن و رییس اتحادیه سوسیال مسیحی، از چهرههایی هستند که نامشان بهعنوان جانشین احتمالی مطرح شده، اما هیچیک آشکارا برای تصاحب این مقام اقدام نکردهاند.
الیور لمبکه، استاد علوم سیاسی دانشگاه رور بوخوم، به خبرگزاری فرانسه گفت که سخنرانی زودهنگام مرتس را تلاشی برای تعیین روایت شکستها و جلوگیری از بالا گرفتن بحث تغییر رهبری میداند. کارستن برزسکی، اقتصاددان بانک آیانجی، نیز این حضور تلویزیونی را اقدامی برای مهار گمانهزنیها درباره استعفای احتمالی صدراعظم ارزیابی کرد.
وعدههای اصلاحات با دشواری روبهرو شدهاند
مرتس هنگام آغاز به کار در ماه مه سال گذشته وعده داده بود اقتصاد کمرمق آلمان را احیا کند، توان نظامی کشور را برای بازدارندگی در برابر روسیه افزایش دهد و با کاهش مهاجرت غیرقانونی، بخشی از رایدهندگان را از آلترناتیو برای آلمان دور کند.
با این حال، او برای پیشبرد اصلاحات اقتصادی و رفاه اجتماعی وعدهدادهشده در ائتلاف با حزب سوسیال دموکرات با دشواری روبهرو شده است.
هفته گذشته، هشت نخستوزیر ایالتی در بیانیهای مشترک اعلام کردند آلمان «اکنون بیش از هر زمان دیگری به ثبات» نیاز دارد و نباید درگیر بحث درباره تغییر افراد شود. این موضع بخشی از حمایت مورد نیاز مرتس را فراهم کرد، اما امضاکنندگان از اعلام حمایت شخصی از او خودداری کردند.
آمریکا در آستانه دیدار ترامپ و شی جینپینگ، ایجاد سازوکاری مشترک با چین برای اطلاعرسانی درباره حوادث هوش مصنوعی با پیامدهای امنیت ملی را پیشنهاد کرد. این پیشنهاد در مذاکرات مقامهای اقتصادی دو کشور در نیویورک مطرح شد؛ مذاکراتی که کاهش تعرفه برخی کالاها نیز از محورهای آن بود.
به گزارش رویترز، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، یکشنبه ۲۹ شهریور، پس از گفتوگو با هه لیفنگ، معاون نخستوزیر چین، گفت دو طرف درباره راهاندازی گفتوگویی تازه در زمینه هوش مصنوعی با تاکید بر نگرانیهای امنیت ملی مذاکره کردهاند.
به گفته بسنت، سازوکار پیشنهادی حوادث مرتبط با هوش مصنوعی را که به سطح تهدید امنیت ملی میرسند، پوشش خواهد داد و قرار است ترامپ و شی در دیدار این هفته خود آن را بررسی کنند.
وزیر خزانهداری آمریکا گفت افزایش شفافیت میان دو قدرت نخست هوش مصنوعی جهان، مانند هر فعالیت فرامرزی دیگر، اهمیت دارد.
واکنش پکن به این پیشنهاد هنوز روشن نیست. خبرگزاری دولتی شینهوا تنها بهاختصار گزارش داد که دو طرف درباره هوش مصنوعی گفتوگو کردهاند و رایزنیهای اقتصادی و تجاری آنها را «صریح، عمیق و سازنده» توصیف کرد.
ترامپ و شی در دیدار ماه مه در پکن نیز درباره امکان رایزنی در زمینه توسعه هوش مصنوعی صحبت کرده بودند، اما آن گفتوگوها به ایجاد چارچوبی رسمی منجر نشد.
جیمیسون گریر، نماینده تجاری آمریکا، تاکید کرد محدودیتهای صادراتی واشینگتن بر تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی و تجهیزات تولید نیمهرساناها در دستور کار مذاکرات مربوط به این سازوکار نبوده است.
کاهش تعرفه کالاهای غیرراهبردی بررسی میشود
مقامهای دو کشور همچنین درباره اجرای روندی موسوم به «شورای تجارت» مذاکره کردند که در ماه مه بر سر آن توافق شده بود. در این چارچوب، واشینگتن و پکن کالاهای غیرراهبردی را که امکان کاهش تعرفه آنها وجود دارد، شناسایی میکنند.
گریر گفت هدف، انتخاب گروهی نسبتا کوچک از کالاهای غیرحساس آمریکایی و چینی است که بتوان آنها را بهصورت متوازن مبادله کرد.
به گفته او، کالاهای مصرفی و اقلام با فناوری ساده از چین و انرژی، محصولات کشاورزی و تجهیزات پزشکی از آمریکا ممکن است مشمول این طرح شوند. با این حال، هنوز فهرست مشخصی از کالاها اعلام نشده است.
گریر این مذاکرات را زمینهساز دیداری «موفق» میان ترامپ و شی توصیف کرد. قرار است روسای جمهوری دو کشور پنجشنبه و جمعه پیش رو در واشینگتن دیدار کنند؛ در حالی که آتشبس تجاری آمریکا و چین ۱۰ نوامبر به پایان میرسد.
اختلافها بر سر مواد معدنی و تعهدات خرید باقی مانده است
بسنت و گریر از پیشرفتی در تامین مواد معدنی حیاتی برای شرکتهای آمریکایی خبر ندادند. مقامهای آمریکایی پیشتر گفته بودند با وجود تعهد پکن به تسهیل محدودیتها در چارچوب آتشبس تجاری سال گذشته، عرضه این مواد همچنان ناکافی است.
آنها همچنین اطلاعات تازهای درباره تعهد چین به افزایش سالانه خرید محصولات کشاورزی آمریکا به میزان ۱۷ میلیارد دلار و خرید بیش از ۲۰۰ فروند هواپیمای بوئینگ ارائه نکردند؛ موضوعاتی که پس از دیدار ماه مه همچنان حلنشده ماندهاند.
همزمان، وزارت بازرگانی چین اعلام کرده هه لیفنگ ریاست هیاتی از شرکتهای چینی را در سفر به آمریکا بر عهده خواهد داشت تا پیش از نشست سران در رایزنیهای اقتصادی و تجاری شرکت کنند.
اعزام این هیات در شرایطی اعلام شد که ترامپ از آمادگی برای پذیرش احداث کارخانههای خودروسازان چینی در آمریکا سخن گفته است. در مقابل، تشکلهای صنعت خودروسازی آمریکا از او خواستهاند ممنوعیت عملی فروش خودروهای چینی را به دلایل امنیت ملی حفظ کند.
در حالی که توزیع واکسن آنفلوانزا در داروخانههای ایران هنوز آغاز نشده، یک داروساز در گفتوگو با شرق قیمت احتمالی آن را حدود یکونیم میلیون تومان برآورد کرده است. سازمان غذا و دارو افزایش قیمت محمولههای جدید را تایید کرده، اما هنوز قیمت رسمی را اعلام نکرده است.
به گزارش روزنامه شرق، در آستانه پاییز، توزیع واکسن آنفلوانزا در داروخانههای ایران هنوز آغاز نشده و تولید داخلی آن نیز متوقف شده است. سازمان غذا و دارو از پیگیری تامین واکسن از چین و روسیه خبر داده، اما زمان عرضه عمومی و قیمت نهایی آن همچنان نامشخص است.
شرق در گزارشی درباره وضعیت تامین واکسن در شهریور ۱۴۰۵ نوشت تاخیر در واردات، مشکلات انتقال پول و توقف تولید داخلی، دسترسی به واکسن را با مشکل روبهرو کرده است. همزمان، سازمان غذا و دارو اعلام کرده قیمت ارزی و ریالی محمولههای جدید از سالهای گذشته بالاتر خواهد بود.
اکبر عبداللهیاصل، مدیرکل داروی سازمان غذا و دارو، گفته است سفارشگذاری و قراردادهای تامین واکسن برای شبکه بهداشت و داروخانهها ماهها پیش انجام شده، اما تولیدکنندگان اصلی واکسنهای «واکسیگریپ» و «اینفلوواک» با تاخیر در تولید و افزایش قیمت مواجه شدهاند. به گفته او، تحریمها و دشواری انتقال پول و حملونقل نیز تامین واکسن برای ایران را پیچیدهتر کرده است.
حسین کرمانپور، سخنگوی وزارت بهداشت، نیز پیش از این در شبکه اجتماعی ایکس نوشته بود تلاش شرکتهای واردکننده این دو واکسن اروپایی تاکنون به نتیجه قطعی نرسیده است. او با اشاره به «شرایط جنگی» گفت با وجود ثبت سفارش در بهمن ۱۴۰۴، تامین و انتقال واکسن هنوز قطعی نشده است.
در مقابل، هادیپور، داروساز و داروخانهدار ساکن تهران، به شرق گفت: «هیچ خبری از توزیع واکسن نیست و به نظر نمیرسد به این زودیها هم خبری برسد.»
تامین یک میلیون دوز برای شبکه بهداشت پیگیری میشود
به گفته عبداللهیاصل، حدود یک میلیون دوز واکسن برای شبکه بهداشت از منابع مختلف، از جمله چین و روسیه، در حال تامین است. او پیشبینی کرده این واکسنها از اواخر شهریور و اوایل مهر در اختیار گروههای واجد شرایط قرار گیرند.
برای عرضه در داروخانهها نیز پیشنهادهایی از چین، روسیه و شمار محدودی از کشورهای اروپایی دریافت شده، اما به گفته این مقام، در زمان اعلام خبر هنوز همه آنها قطعی نشده بودند.
این برنامه به معنای آغاز توزیع عمومی نیست؛ محمولههای پیشبینیشده برای شبکه بهداشت و واکسنهایی که قرار است در داروخانهها عرضه شوند، مسیرهای تامین جداگانهای دارند و زمان دسترسی مردم به واکسن در داروخانهها هنوز روشن نیست.
قیمت یکونیم میلیون تومانی فعلا برآورد است
در کنار تاخیر در عرضه، افزایش هزینه خرید واکسن نیز مطرح است. هادیپور در گفتوگو با شرق قیمت احتمالی واکسن امسال را حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان برآورد کرده، اما سازمان غذا و دارو هنوز قیمت رسمی مصرفکننده را اعلام نکرده است.
بر اساس ارقام گردآوریشده در گزارش شرق، قیمت واکسن خارجی هلندی در سال ۱۴۰۲، ۲۹۶ هزار تومان بود و قیمت واکسن چهارظرفیتی وارداتی در سال ۱۴۰۴ به ۹۱۷ هزار و ۵۰۰ تومان رسید؛ بیش از سه برابر در فاصله دو سال.
هادی احمدی، مدیر روابط عمومی انجمن داروسازان ایران، افزایش قیمت در سال گذشته را به واردات با ارز آزاد نسبت داده بود. اکنون سازمان غذا و دارو از افزایش دوباره قیمت محمولههای جدید خبر میدهد، بیآنکه میزان آن مشخص شده باشد.
تولید داخلی نیز متوقف شده است
شرق گزارش داده تولید داخلی واکسن آنفلوانزا نیز امسال متوقف شده است؛ ظرفیتی که قرار بود بخشی از وابستگی به واردات را کاهش دهد.
در سال ۱۴۰۱، سازمان غذا و دارو برنامه تامین دو میلیون و ۵۰۰ هزار دوز واکسن را اعلام کرده بود که قرار بود حدود یک میلیون دوز آن از تولید داخل تامین شود. بر اساس گزارش شرق، استقبال بازار از واکسن ایرانی از چالشهای تولید داخلی بوده است، اما جزئیات بیشتری درباره علت و مدت توقف تولید در سال جاری ارائه نشده است.
فاصله میان وعده تامین و عرضه تکرار شده است
سابقه گردآوریشده در گزارش شرق نشان میدهد فاصله میان برنامههای اعلامشده و عرضه واکسن پیشتر نیز تکرار شده است.
در سال ۱۳۹۹ و همزمان با همهگیری کرونا، مسئولان از برنامه واردات ۱۰ تا ۱۲ میلیون دوز واکسن آنفلوانزا خبر داده بودند، اما بنا بر این گزارش، در نهایت حدود دو میلیون و ۵۰۰ هزار دوز به شبکه بهداشت اختصاص یافت و حدود ۶۰۰ هزار دوز برای داروخانهها در نظر گرفته شد. مقامهای وقت، مشکلات بانکی ناشی از تحریمها را از موانع اجرای سفارشها عنوان کرده بودند.
در سال ۱۴۰۴ نیز برنامه واردات پنج میلیون دوز اعلام شد، اما تا اوایل مهر حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار دوز وارد کشور شده بود.
امسال هم وعده تامین واکسن برای اواخر شهریور و اوایل مهر مطرح شده است، در حالی که هنوز تعداد قطعی واکسنهای قابل عرضه در داروخانهها، تاریخ آغاز توزیع و قیمت نهایی آنها اعلام نشده است.