والاستریت ژورنال: اشباع بازار نفت میتواند اهرم فشار حکومت ایران در مذاکرات را تضعیف کند
روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داد، قیمت نفت به سطوح پیش از جنگ بازگشته است؛ تردد نفتکشها در تنگه هرمز بهسرعت در حال بهبود است، و تولیدکنندگان حاشیه خلیج فارس از هماکنون راهاندازی مجدد چاههای غیرفعال خود را آغاز کردهاند.بنا به این گزارش، حجم نفت ذخیرهشده در سراسر جهان نقشی محوری در معادلات قدرت میان ایالات متحده و ایران ایفا میکند؛ به عبارتی هرچه کشورها سریعتر ذخایر احتیاطی نفت خام خود را بازسازی کنند، توانایی حکومت ایران برای تهدید اقتصاد جهانی از طریق گروگانگرفتن تنگه هرمز ضعیفتر میشود.این گزارش به اظهارات جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، اشاره میکند که گفته بود واشینگتن با امضای یادداشت تفاهم با ایران، فرصتی ایجاد کرده تا جهان «بخشی از ذخایر نفتی خود را دوباره پر کند». والاستریت ژورنال این اظهارات را نشانه پیوند مستقیم میان ذخایر نفتی و قدرت چانهزنی در مذاکرات میداند.به نوشته این روزنامه، همزمان، امارات، کویت و عربستان سعودی تولید و صادرات نفت خود را افزایش دادهاند و این روند، همراه با بازسازی تدریجی ذخایر جهانی، میتواند فشار بیشتری بر موقعیت جمهوری اسلامی در مذاکرات وارد کند.
کانون نویسندگان ایران در بیانیه خود که یکشنبه ۱۴ تیر منتشر شد، به بازداشت پارسیپور به دلیل اعتراضش به اعدام خسرو گلسرخی و کرامتالله دانشیان و دستگیری غلامحسین ساعدی پیش از انقلاب بهمن ۵۷ اشاره کرد و و افزود او در سال ۱۳۶۰ نیز به دلیل در اختیار داشتن نشریات سیاسی همراه مادرش به زندان افتاد.
این تشکل در بیانیه خود اضافه کرد که پارسیپور طرح دو رمان «طوبی و معنای شب» و «زنان بدون مردان» را در زندان نوشت، و پس از آزادی با چاپ همین دو رمان به شهرت رسید اما انتشار زنان بدون مردان «به مذاق سرکوبگران خوش نیامد و پس از ایجاد بلوای خیابانی، نویسنده را به جرم نوشتن یک رمان روانه زندان کرد.»
به نوشته این بیانیه، پارسیپور پس از آزادی از زندان، «بیانیه ۱۳۴ نویسنده را امضا کرد، سپس به دلیل ممنوعیت از کار در کشور خودش ناگزیر بار مهاجرت بر دوش کشید و جلای وطن کرد.»
کانون نویسندگان ایران با اشاره به اینکه پارسیپور «در سالهای غربت نیز همواره جانب مخالفت با سانسور و سرکوب را واننهاد و از هر فرصتی برای بیان عقاید آزادیخواهانه خویش استفاده کرد» تاکید کرد: «او بهای استقلال خویش از منابع قدرت را با فقر و کار سخت پرداخت کرد.»
این بیانیه میافزاید که این نویسنده و مترجم در طول فعالیت حرفهای خود، کارنامهای پربار از هفت رمان، چهار مجموعه داستان، سه کتاب جستار و اتوبیوگرافی، ۹ اثر ترجمه و شمار زیادی جستار، مقاله و داستان در نشریات داخل و خارج از ایران بر جای گذاشت. او همچنین در چند فیلم سینمایی بهعنوان بازیگر حضور یافت که از جمله آنها فیلم «زنان بدون مردان» به کارگردانی شیرین نشاط بود؛ اثری اقتباسشده از رمان خودش که موفق به دریافت جایزه اصلی جشنواره فیلم ونیز شد.
این کانون یادآور شد که آثار پارسیپور به زبانهای مختلف ترجمه و با استقبال مخاطبان مواجه شده و برای کتاب زنان بدون مردان، نامزد دریافت جایزه بوکر شده است.
شهرنوش پارسیپور، نویسنده، مترجم و فعال فرهنگی ایرانی، جمعه ۱۲ تیر پس از چند روز بستری بودن در بیمارستانی در حومه سانفرانسیسکو درگذشت.
او متولد سال ۱۳۲۴ در تهران بود و پس از فارغالتحصیلی از دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران در اوایل دهه ۱۳۵۰، نخستین رمان خود با عنوان «سگ و زمستان بلند» را منتشر کرد.
به نوشته والاستریت ژورنال، اگرچه قیمت نفت به سطح پیش از جنگ بازگشته، تردد نفتکشها در تنگه هرمز بهسرعت در حال عادی شدن است و تولیدکنندگان نفت خلیج فارس نیز چاههای غیرفعال خود را دوباره وارد مدار کردهاند، اما بازسازی ذخایر نفتی جهان فرآیندی بسیار زمانبر خواهد بود؛ موضوعی که به اعتقاد این روزنامه، مستقیماً بر موازنه قدرت میان تهران و واشینگتن در مذاکرات اثر میگذارد.
این گزارش میگوید هرچه کشورهای مصرفکننده سریعتر ذخایر راهبردی و تجاری نفت خود را بازسازی کنند، توان حکومت ایران برای تهدید اقتصاد جهانی از طریق اختلال در تنگه هرمز کاهش خواهد یافت. به همین دلیل، سرعت پر شدن دوباره این ذخایر به یکی از متغیرهای مهم در محاسبات سیاسی و اقتصادی دو طرف تبدیل شده است.
در همین ارتباط، والاستریت ژورنال به اظهارات هفته گذشته جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، اشاره میکند که میان ذخایر نفتی و روند مذاکرات با [حکومت] ایران ارتباط مستقیمی برقرار کرده بود. ونس گفته بود ایالات متحده با امضای یادداشت تفاهم با [حکومت] ایران این فرصت را فراهم کرده است که جهان «بخشی از ذخایر نفتی خود را دوباره پر کند و سپس ببیند اوضاع چگونه پیش میرود»؛ اظهارنظری که این روزنامه آن را اشارهای به تاثیر سطح ذخایر جهانی بر موقعیت تهران در مذاکرات توصیف میکند.
بر اساس این گزارش، ذخایر نفتی جهان شامل مخازن تجاری نزدیک پالایشگاهها، نفت ذخیرهشده روی نفتکشها و ذخایر راهبردی دولتهاست. موجودی ذخایر نفت خام کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) از مارس تا مه، ۱۶۳ میلیون بشکه کاهش یافته و به پایینترین سطح خود از دسامبر ۱۹۹۰ رسیده است.
با این حال، والاستریت ژورنال تاکید میکند که بازسازی این ذخایر احتمالاً ماهها و حتی سالها زمان خواهد برد؛ دورهای بسیار طولانیتر از مهلت ۶۰ روزهای که در یادداشت تفاهم میان [حکومت] ایران و آمریکا برای حل مسائل پیچیدهای مانند برنامه هستهای ایران در نظر گرفته شده است.
این روزنامه دو عامل را محرک اصلی بازسازی ذخایر جهانی میداند: کاهش قیمت نفت و افزایش غیرمنتظره عرضه. ناتاشا کانوا، مدیر تیم راهبرد جهانی کالا در بانک جیپی مورگان، میگوید: «موج جدید عرضه نفت در حال ورود به بازاری است که دستکم در شرایط کنونی، نیازی به این حجم از عرضه ندارد.»
در همین حال، برخی تحلیلگران پیشبینی کردهاند قیمت نفت که اکنون حدود ۷۰ دلار در هر بشکه است، در ماههای آینده باز هم کاهش یابد. تحلیلگران دو موسسه «مککواری» و «سیتیگروپ» هفته گذشته پیشبینی کردند قیمتها ممکن است تا حدود ۶۰ دلار در هر بشکه سقوط کند. به نوشته این گزارش، یکی از دلایل این روند آن است که مدیران ذخایر راهبردی هنوز خرید گسترده نفت برای پر کردن دوباره مخازن را آغاز نکردهاند.
برآورد جیپی مورگان نشان میدهد کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی احتمالاً از سهماهه چهارم سال جاری روند بازسازی ذخایر راهبردی خود را آغاز خواهند کرد. آمریکا نیز برنامه احیای ذخایر نفتی خود را از سال ۲۰۲۷ آغاز میکند؛ ابتدا با خرید روزانه ۱۰۰ هزار بشکه و سپس افزایش تدریجی آن به حدود ۱۷۰ هزار بشکه در روز در نیمه دوم همان سال.
روری جانستون، بنیانگذار موسسه پژوهشی «کامادیتی کانتکست»، به والاستریت ژورنال گفت: «این تغییر وضعیت، از بازاری که در آستانه یک شوک خطرناک عرضه قرار داشت به بازاری با مازاد عرضه، تنها چهار ماه پس از بسته شدن تنگه هرمز، تقریباً مضحک به نظر میرسد.»
این گزارش همچنین میافزاید که عبور نفتکشها از تنگه هرمز اکنون به «وضعیت عادی جدید» بین ۳۰ تا ۶۰ کشتی در روز رسیده است. اگرچه این میزان هنوز کمتر از دوران پیش از جنگ است، اما برای کاهش فشار بر بازار جهانی نفت کافی ارزیابی میشود.
به نوشته والاستریت ژورنال، کشورهای تولیدکننده حاشیه خلیج فارس نیز با سرعت در حال افزایش صادرات خود هستند. امارات متحده عربی که در ماه مه پس از سالها اختلاف بر سر سهمیه تولید از اوپک خارج شد، با استفاده از خط لوله ابوظبی-فجیره و همچنین نفتکشهایی که خارج از خلیج فارس فعالیت میکنند، از سریعترین کشورها در بازگرداندن صادرات به سطح پیشین بوده است.
کویت نیز سریعتر از انتظار تولید خود را افزایش داده است. بر اساس این گزارش، صادرات نفت این کشور هفته گذشته به حدود ۱.۶ میلیون بشکه در روز رسید؛ در حالی که پیش از جنگ این رقم حدود ۲.۴ میلیون بشکه در روز بود. عربستان سعودی نیز علاوه بر ازسرگیری تردد نفتکشها از خلیج فارس، همچنان بخشی از صادرات خود را از طریق خط لوله منتهی به دریای سرخ انجام میدهد.
والاستریت ژورنال در پایان نتیجه میگیرد که افزایش عرضه نفت، کاهش قیمتها و احیای تدریجی ذخایر جهانی، در صورت تداوم، میتواند یکی از مهمترین اهرمهای فشار جمهوری اسلامی در مذاکرات با آمریکا، یعنی تهدید اختلال در صادرات نفت از طریق تنگه هرمز، را بهتدریج تضعیف کند.
ژنرال بازنشسته، جک کین، یکشنبه ۱۴ تیر در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز گفت ایالات متحده باید مانع از آن شود که جمهوری اسلامی کنترل تنگه هرمز را در اختیار داشته باشد. او اظهار داشت که [حکومت] ایران همچنان تلاش میکند درباره زمان حرکت کشتیها، مقصد آنها و حتی پرداخت نوعی هزینه یا بیمه برای عبور از این آبراه تصمیمگیری کند و افزود: «ما باید جلوی این وضعیت را بگیریم.»
کین هشدار داد اگر [حکومت] ایران دست به «یک حمله بزرگ» بزند، آمریکا بار دیگر وارد عملیات گسترده نظامی خواهد شد. به گفته او، در صورت حمله دوباره نیروهای ایرانی به کشتیهایی که مقررات تعیینشده از سوی جمهوری اسلامی را رعایت نکنند، واکنش آمریکا میتواند از حملات محدود فراتر رفته و به عملیات نظامی گسترده منجر شود؛ بهویژه اگر واشینگتن به این نتیجه برسد که [حکومت] ایران هرگز حاضر به توافقی نخواهد شد که اهداف دولت دونالد ترامپ را تامین کند.
اظهارات این فرمانده پیشین ارتش آمریکا در حالی مطرح میشود که تهران و واشینگتن پس از امضای یک تفاهمنامه، مذاکراتی را برای دستیابی به «توافق نهایی صلح» دنبال میکنند. یکی از محورهای اصلی این تفاهمنامه، ازسرگیری عبور آزادانه کشتیها از تنگه هرمز بود. با این حال، به نوشته وبسایت هیل، [حکومت] ایران در هفتههای اخیر به برخی شناورها در این آبراه حمله کرده و آمریکا نیز در پاسخ، حملات تلافیجویانهای علیه اهدافی در ایران انجام داده است. آخرین دور تنشها با اعلام هر دو طرف مبنی بر توقف درگیریها برای ازسرگیری مذاکرات پایان یافت.
همزمان، فرماندهی مشترک نیروهای مسلح جمهوری اسلامی هشدار داده است که نفتکشهایی که از مسیرهای مورد تایید ایران در تنگه هرمز تبعیت نکنند، با «پاسخی قاطع» روبهرو خواهند شد. این هشدار پس از آن صادر شد که فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) اعلام کرد در نشست با فرماندهان نظامی کشورهای منطقه، بر تعهد مشترک طرفها به حفظ جریان آزاد تجارت از طریق تنگه هرمز تاکید شده است.
پس از این هشدار، محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، نیز به آمریکا و اسرائیل درباره نقض تفاهمنامه هشدار داد.
کین در ادامه گفت ترامپ «برای استفاده از نیروی نظامی بهمنظور بازگرداندن ایران به میز مذاکره تردیدی ندارد»، اما پیشبینی کرد جمهوری اسلامی به نقض مفاد توافق ادامه خواهد داد و همین مساله میتواند دو طرف را بار دیگر به سوی رویارویی نظامی سوق دهد.
این ژنرال بازنشسته همچنین به تحولات داخلی ایران اشاره کرد و گفت مراسم تشییع جسد علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، از روز جمعه آغاز شده است. او افزود که مجتبی خامنهای، فرزند و جانشین رهبر پیشین، از زمان آغاز جنگ تاکنون در انظار عمومی دیده نشده و گزارشها حاکی از آن است که او در حملات اولیه ماه اسفند زخمی شده است.
کین در پایان با اشاره به آغاز مراسم تشییع در چهارم ژوئیه، همزمان با دویستوپنجاهمین سالگرد استقلال آمریکا، گفت این همزمانی را تصادفی نمیداند و معتقد است جمهوری اسلامی آگاهانه این تاریخ را انتخاب کرده است.
