حمله پهپادی طالبان به پاکستان
طالبان افغانستان اعلام کرد حملاتی هوایی به خاک پاکستان انجام داده است. در همین حال اسلامآباد خبر داد نیروهایش چهار پهپاد را در استان بلوچستان، منطقهای غنی از منابع طبیعی در جنوب این کشور، رهگیری و سرنگون کردهاند.
طالبان افغانستان اعلام کرد حملاتی هوایی به خاک پاکستان انجام داده است. در همین حال اسلامآباد خبر داد نیروهایش چهار پهپاد را در استان بلوچستان، منطقهای غنی از منابع طبیعی در جنوب این کشور، رهگیری و سرنگون کردهاند.
در تازهترین دور از درگیریهای میان دو همسایه شرقی ایران، وزارت دفاع طالبان چهارشنبه ۱۰ تیر اعلام کرد نیروهایش حملات هوایی و پهپادی را علیه آنچه «مرکز داعش» در شهر سرانان در استان مرزی بلوچستان پاکستان خواند، انجام دادهاند.
این وزارتخانه طالبان همچنین از حملاتی در نقاطی از استان خیبر پختونخوا خبر داد.
در مقابل ارتش پاکستان در بیانیهای اعلام کرد پهپادهای مهاجم بلافاصله شناسایی و منهدم شدند.
مقامهای محلی نیز حمله پهپادی را تایید کردند و گفتند یک پهپاد در نزدیکی یک مدرسه دولتی در شهر سرانان مشاهده شده است.
به گفته مقامها، دو نفر در این حمله زخمی شدند.
طالبان جنگنده در اختیار ندارد، اما بر اساس دادههای «موسسه بینالمللی مطالعات راهبردی» مستقر در لندن، دستکم شش هواپیما و ۲۳ بالگرد در اختیار دارد.
همچنین نیروهای طالبان به پهپادهایی مجهز هستند که پیشتر در درگیریها با پاکستان از آنها استفاده کردهاند.
پاکستان، افغانستان را به پناه دادن به شبهنظامیانی متهم میکند که به گفته اسلامآباد، حملات داخل پاکستان را طراحی میکنند.
طالبان افغانستان این اتهام را رد کرده و میگوید فعالیت گروههای شبهنظامی، مشکلی داخلی برای پاکستان است.
دستکم ۲۸ غیرنظامی در حملات هوایی دوشنبه هشتم تیر پاکستان به مناطق مرزی افغانستان کشته و ۴۹ نفر دیگر زخمی شدند.
اسلامآباد این حملات را پاسخی به آنچه «حملات تروریستی» در خاک پاکستان خواند، توصیف کرد.
عطاالله تارار، وزیر اطلاعرسانی پاکستان، بامداد دوشنبه، در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد چهار عضو وابسته به گروه «جماعت الاحرار» در عملیات زمینی کشته شدند. جماعت الاحرار یکی از شاخههای طالبان پاکستان به شمار میرود.
این حمله، پاسخی به انفجار ششم تیر بود. ارتش پاکستان ششم تیر اعلام کرد در جریان بمبگذاری و حمله مسلحانه از سوی گروه جماعت الاحرار به یکی از مراکز نیروهای شبهنظامی «سند رنجرز» در شهر کراچی، سه نیروی این یگان کشته و چهار نفر دیگر زخمی شدند.
درگیری میان این دو متحد سابق که اکنون به رقیب یکدیگر تبدیل شدهاند، از زمستان ۱۴۰۴ تاکنون صدها کشته بر جای گذاشته است. تلاشهای میانجیگرانه چین برای کاهش تنش نیز تاکنون نتیجهای در پی نداشته است.
در بیانیه وزارت خزانهداری آمریکا که سهشنبه ۹ تیر منتشر شد، از نهادهای مالی «القرض الحسن» و «بیتالمال» و همچنین مقامهای ارشد آنها نام برده شده است.
وزارت خزانهداری آمریکا این اقدام هماهنگ تحریمی را نشانه «تعهد مشترک اعضای تیافتیسی برای مختل کردن توان حزبالله در سوءاستفاده از نظام مالی بینالمللی» توصیف و تاکید کرد همه نهادهای تحریمشده از سوی تیافتیسی، پیشتر از سوی آمریکا تحریم شده بودند.
مرکز هدفگیری تامین مالی تروریسم، ائتلافی متشکل از آمریکا و شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس است که برای هماهنگی در شناسایی و تحریم شبکههای تامین مالی تروریسم تشکیل شده است.
بیانیه وزارت خزانهداری آمریکا نهادها و افراد تحریمشده را «تهدیدی برای منافع مشترک و تجارت جهانی» خواند و افزود اعضای مرکز هدفگیری تامین مالی تروریسم با محدود کردن دسترسی حزبالله به منابع مالی، برای حفاظت از سلامت نظام مالی بینالمللی، حمایت از مردم لبنان و مقابله با شبکههای تروریستی تلاش میکنند.
این سومین اقدام تحریمی تیافتیسی در دولت کنونی و نهمین اقدام از زمان ایجاد این مرکز در دوره ریاستجمهوری ترامپ در سال ۲۰۱۷ است.
بر اساس این بیانیه، القرض الحسن با وجود آنکه در پوشش یک سازمان غیردولتی و با مجوز وزارت کشور لبنان فعالیت میکند، خدمات مالی مشابه بانک ارائه میدهد و بهگفته وزارت خزانهداری آمریکا، در عمل از طریق حسابهای صوری و واسطهها، وجوه مرتبط با حزبالله را جابهجا میکند.
وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد حزبالله از القرض الحسن برای تسهیل فعالیتهای نظامی بیثباتکننده خود استفاده کرده و این نهاد با احتکار ارز خارجی مورد نیاز اقتصاد لبنان، به حزبالله امکان داده است پایگاه حمایتی خود را تقویت کند و ثبات دولت لبنان را به خطر بیندازد.
وزارت خزانهداری آمریکا همچنین موسسه مالی بیتالمال را «خزانه غیررسمی حزبالله» معرف کرد و نوشت این نهاد، تحت نظارت مستقیم دبیرکل حزبالله، داراییهای این گروه را نگهداری میکند، برای این گروه سرمایهگذاری میکند و واسطه میان حزبالله و بانکهای اصلی است.
در میان افراد معرفیشده در این بیانیه، ابراهیم علی ظاهر، رییس واحد مرکزی مالی حزبالله، قرار دارد. وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد این واحد بر بودجه و هزینههای کلی حزبالله، از جمله تامین مالی عملیات این گروه در داخل و خارج لبنان، نظارت دارد.
این بیانیه همچنین از عادل محمد منصور، مدیر اجرایی القرض الحسن، نام برده و اعلام کرده است او علاوه بر نقش خود در این نهاد، از حسابهای بانکی شخصی خود برای انجام تراکنش با نهادهای مختلف حزبالله استفاده کرده است.
این رای یکی از مهمترین شکستهای حقوقی دولت ترامپ در اجرای سیاستهای سختگیرانه مهاجرتی او محسوب میشود.
دیوان عالی آمریکا سهشنبه ۹ تیر در حکمی با شش رای موافق در برابر سه رای مخالف، فرمان اجرایی ترامپ برای محدود کردن حق شهروندی بر اساس تولد را مغایر متمم ۱۴ قانون اساسی دانست و رای پیشین درباره توقف اجرای این فرمان را تایید کرد.
بر اساس این فرمان، نهادهای دولتی موظف میشدند کودکانی را که در خاک آمریکا متولد میشوند اما هیچیک از والدینشان شهروند آمریکا یا دارنده اقامت دائم قانونی نیستند، بهعنوان شهروند آمریکا به رسمیت نشناسند.
اجرای این فرمان پیشتر با احکام چند دادگاه فدرال متوقف شده بود و دیوان عالی آمریکا پس از درخواست دولت ترامپ، رسیدگی به این پرونده را پذیرفت.
مخالفان فرمان استدلال کردند این اقدام با بند شهروندی در متمم ۱۴ قانون اساسی آمریکا مغایرت دارد؛ بندی که شهروندی را برای همه افرادی که در خاک آمریکا متولد شده و مشمول صلاحیت قضایی این کشور هستند، تضمین میکند.
جان رابرتس، رییس دیوان عالی آمریکا، در متن رای نوشت متمم چهاردهم قانون اساسی، جز در چند مورد استثنایی محدود، شهروندی آمریکا را برای تقریبا همه کسانی که در خاک این کشور متولد میشوند تضمین کرده است و دیوان دلیلی برای عدول از رویه تثبیتشده خود در این زمینه نمیبیند. او افزود: «ما امروز نیز به این وعده پایبند میمانیم.»
رابرتس همچنین استدلال دولت ترامپ درباره تفسیر محدودکننده عبارت «مشمول صلاحیت قضایی» را فاقد پشتوانه کافی دانست و نوشت شواهد اندکی برای پذیرش این برداشت وجود دارد.
برت کاوانا، قاضی دیوان عالی آمریکا، نیز با نتیجه نهایی رای موافقت کرد، اما استدلال متفاوتی ارائه داد و گفت فرمان ترامپ با قانون فدرال مربوط به حق شهروندی در تعارض است، نه لزوما با متمم ۱۴ قانون اساسی.
واکنش ترامپ به رای دیوان عالی
ترامپ در نخستین روز بازگشت به کاخ سفهید این فرمان اجرایی را در چارچوب سیاستهای سختگیرانهاش برای مقابله با مهاجرت قانونی و غیرقانونی صادر کرده بود. پس از آن پروندهای علیه این فرمان به دادگاههای محلی ارائه شد و در نهایت دولت ترامپ پرونده «ترامپ علیه باربارا» را به دیوان عالی فرستاد. باربارا نام مستعار یکی از شاکیان این پرونده است.
ترامپ پس از انتشار رای دیوان عالی، در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت دیوان عالی «شهروندی بر اساس تولد» را تایید کرده که به گفته او «برای کشور بد است»، اما «میتوان بهراحتی» این موضوع را با قانونگذاری در کنگره جبران کرد.
او افزود نیازی به «اصلاحیه طولانی و دستوپاگیر قانون اساسی» نیست و کنگره باید «از همین امروز» کار برای پایان دادن به شهروندی بر اساس تولد را آغاز کند؛ حقی که ترامپ آن را «پرهزینه و ناعادلانه» خواند.
ترامپ تاکید کرد تلاش کنگره برای پایان دادن به شهروندی بر اساس تولد از «حمایت کامل و همهجانبه» او برخوردار خواهد بود.
دیوان عالی در رای خود همچنین به پرونده تاریخی سال ۱۸۹۸ موسوم به «ایالات متحده علیه وونگ کیم آرک» استناد کرد. این حکم حق شهروندی را برای متولدشدگان در خاک آمریکا تثبیت میکند، حتی اگر والدینشان خارجی باشند.
رابرتس نوشت دیوان عالی طی ۱۲۸ سال گذشته بارها این قاعده را تایید کرده و دلیلی برای برگشتن از آن وجود ندارد.
به نوشته رویترز، کارشناسان پیش از صدور این رای برآورد کرده بودند اجرای فرمان ترامپ میتوانست هر سال وضعیت قانونی حدود ۲۵۰ هزار نوزاد را تحت تاثیر قرار دهد و میلیونها خانواده را ناچار به اثبات وضعیت اقامتی یا شهروندی فرزندانشان کند.
وبسایت آمریکایی اکسیوس سهشنبه ۹ تیر نوشت این ابهام از آنجا ناشی میشود که واشینگتن همزمان دو مسیر دیپلماتیک را دنبال میکند؛ مسیری با محوریت تهران که با مشارکت جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، پیش رفته و مسیری دیگر با تمرکز بر لبنان و اسرائیل که مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، هدایت آن را بر عهده داشته است.
به نوشته این وبسایت، این روندها در قالب سه توافق دنبال شدهاند: یادداشت تفاهم ۲۷ خرداد میان واشینگتن و تهران، توافق ۳۱ خرداد که ونس در سوئیس با جمهوری اسلامی درباره لبنان به دست آورد و چارچوب توافقی که با هدایت روبیو، جمعه پنجم تیر میان اسرائیل و لبنان امضا شد.
اکسیوس افزود موفقیت مذاکرات تهران و واشینگتن، که به بازگشت ثبات نسبی به بازارهای جهانی نفت کمک کرد، تا حد زیادی به توانایی ترامپ در ایجاد توازن میان این دو مسیر و مدیریت منافع متضاد جمهوری اسلامی، اسرائیل و لبنان بستگی دارد.
بر اساس این گزارش، در مسیر روبیو، طرفها برای جلوگیری از دخالت جمهوری اسلامی در لبنان تلاش کردهاند. اما توافقی که ونس با تهران درباره لبنان پیش برده، برای جمهوری اسلامی نقشی در روند آتشبس میان اسرائیل و حزبالله در نظر گرفته شده است.
اکسیوس نوشت این تفاوت رویکرد، مذاکرهکنندگان اسرائیلی و لبنانی را درباره موضع واقعی واشینگتن دچار ابهام کرد. به همین دلیل، آنها هفته گذشته از میانجیهای آمریکایی خواستند روشن کنند کدامیک از این دو مسیر، سیاست رسمی دولت ترامپ را بازتاب میدهد.
همزمان، یک مقام کاخ سفید به سیانان گفت جرد کوشنر، نماینده ویژه ترامپ، سهشنبه برای دیدار با شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر و دیگر میانجیها به دوحه میرود.
سیانان نوشت کوشنر در شکلدهی سیاست خاورمیانهای دولت ترامپ، از جمله پیشبرد «پیمان ابراهیم»، نقش مهمی داشته است.
ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت خارجه قطر نیز برگزاری نشست در سطح عالی میان مقامهای آمریکایی و جمهوری اسلامی را رد کرد و گفت کوشنر و استیو ویتکاف برای گفتوگو با میانجیها به قطر سفر میکنند.
اختلاف بر سر نقش جمهوری اسلامی در لبنان
یادداشت تفاهم ۱۴ بندی تهران-واشینگتن بهطور ضمنی خروج اسرائیل از لبنان را بخشی از توافق نهایی دو طرف میداند، اما در توافق امضاشده میان اسرائیل و لبنان، نیروهای اسرائیلی باید طی چند مرحله و مشروط به خلع سلاح حزبالله از لبنان خارج شوند.
حزبالله و متحدانش توافقی را که با هدایت روبیو به دست آمده، بیاعتبار اعلام کرده و خواستار پایبندی طرفها به یادداشت تفاهم آمریکا و جمهوری اسلامی شدهاند که ونس در امضای آن نقش داشت. با این حال، مقامهای آمریکایی میگویند این دو توافق با یکدیگر در تعارض نیستند.
به گفته یک مقام ارشد آمریکایی، یادداشت تفاهم تهران-واشینتگتن بر «حاکمیت لبنان» تاکید دارد و توافق امضاشده میان اسرائیل و لبنان نیز با همین اصل سازگار است، زیرا دولت لبنان آن را امضا کرده است.
در همین حال، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، گفت پایان جنگ در لبنان «تعهد آمریکا» است و واشینگتن باید اسرائیل را نیز به اجرای آن وادار کند.
در سوی دیگر، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، سهشنبه خطاب به نیروهای ارتش این کشور گفت حزبالله «مهمترین حلقه محور جمهوری اسلامی در لبنان» است و اکنون تنها هشت درصد از موشکها و راکتهای آن باقی مانده است.
او افزود با اقدامات ارتش اسرائیل، به جمهوری اسلامی و حزبالله گفته شد «اینجا جایی برای شما نیست» و این یک ضربه سنگین به محور جمهوری اسلامی است.
در بخش دیگری از گزارش اکسیوس آمده است ونس و روبیو در جریان بررسیهای داخلی دولت درباره یادداشت تفاهم ۲۷ خرداد دیدگاههای متفاوتی داشتند.
به نوشته این وبسایت، ونس از توافق با جمهوری اسلامی برای پایان جنگ، بازگشایی تنگه هرمز و کمک به ثبات اقتصاد آمریکا حمایت میکرد، در حالی که روبیو نسبت به این یادداشت تفاهم و احتمال دستیابی به یک توافق جامع هستهای تردید داشت.
با این حال، مقامهای دولت آمریکا به اکسیوس تاکید کردند میان ونس و روبیو اختلافی وجود ندارد و هر دو هماهنگ با یکدیگر و در چارچوب سیاستهای ترامپ عمل میکنند.
یکی از مشاوران دولت نیز گفت ونس و روبیو را نباید «دو روی یک سکه» دانست، بلکه آنها بیشتر شبیه «ابزارهای متفاوت یک چاقوی سوئیسی» هستند و این ترامپ است که تصمیم میگیرد در هر مقطع از کدام ابزار استفاده کند.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که رایزنیهای دیپلماتیک درباره جمهوری اسلامی و لبنان همچنان ادامه دارد و مقامهای آمریکایی بر هماهنگی مسیرهای مختلف مذاکرات تاکید میکنند.
