• العربية
  • English
Brand
  • برنامه‌ها
  • تلویزیون
  • شنیداری
  • ایران
  • جهان
  • حقوق بشر
  • انقلاب ملی
  • جاویدنامان
  • گزارش ویژه
  • ورزش
  • بازار
  • برنامه‌ها
  • تلویزیون
  • شنیداری
  • ایران
  • جهان
  • حقوق بشر
  • انقلاب ملی
  • جاویدنامان
  • گزارش ویژه
  • ورزش
  • بازار
  • پوسته
  • زبان
    • العربية
    • English
  • برنامه‌ها
  • تلویزیون
  • شنیداری
  • ایران
  • جهان
  • حقوق بشر
  • انقلاب ملی
  • جاویدنامان
  • گزارش ویژه
  • ورزش
  • بازار
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به ولانت‌مدیا است.
volant media logo

بازرس پیشین آژانس در «تیتر اول»: حل پایدار پرونده هسته‌ای در گرو جلب اعتماد آژانس است

۸ تیر ۱۴۰۵، ۱۹:۵۲ (‎+۱ گرینویچ)

دیوید آلبرایت، بازرس پیشین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و رییس موسسه «علوم و امنیت بین‌الملل»، در برنامه «تیتر اول» شبکه ایران‌اینترنشنال گفت: «ایران باید در هر دو حوزه، یعنی راستی‌آزمایی ذخایر مواد هسته‌ای و همکاری شفاف با آژانس، اعتماد و اطمینان لازم را ایجاد کند.»

او افزود: «تنها در صورتی می‌توان به حل‌وفصل پایدار این پرونده امیدوار بود که آژانس بتواند با اطمینان اعلام کند برنامه هسته‌ای ایران ماهیتی صلح‌آمیز دارد. در غیر این صورت، این بحران ادامه خواهد یافت و احتمالا در آینده نه‌چندان دور دوباره با وضعیتی مشابه آنچه امروز شاهد آن هستیم، روبه‌رو خواهیم شد.»

Banner
Banner

پربازدیدترین‌ها

در کانزاس سیتی چه گذشت که منجر به حذف ایران از جام جهانی شد؟
۱

در کانزاس سیتی چه گذشت که منجر به حذف ایران از جام جهانی شد؟

۲

وزیر ورزش خطاب به ملی‌پوشان: امیدوارم تلاش شما موجب خشنودی رهبر انقلاب اسلامی شده باشد

۳

رسانه وابسته به سپاه ساخت بمب اتم را «تنها چاره» جمهوری اسلامی دانست

۴

هیجان بیش از حد تلفات داد؛ گوشی هوادار کانادایی هنگام موج مکزیکی در استادیوم سقوط کرد

۵

علیرضا بیرانوند: حضور در جام جهانی یکی از دشوارترین چالش‌های زندگی‌ام بود

انتخاب سردبیر

  • بهره‌برداری اقتصادی ترکیه از جنگ ایران

    بهره‌برداری اقتصادی ترکیه از جنگ ایران

  • تهران در کانون هشدارهای اطلاعاتی آلمان؛ از جاسوسی تا تلاش برای دستیابی به فناوری‌های حساس

    تهران در کانون هشدارهای اطلاعاتی آلمان؛ از جاسوسی تا تلاش برای دستیابی به فناوری‌های حساس

  • آیا توافق اسرائیل و لبنان بن‌بست را تشدید می‌کند و به درگیری‌ها دامن می‌زند؟
    تحلیل

    آیا توافق اسرائیل و لبنان بن‌بست را تشدید می‌کند و به درگیری‌ها دامن می‌زند؟

  • ایلنا: نگاه طبقاتی مسئولان، کارگران جنگ‌زده را بی‌سرپناه گذاشته است

    ایلنا: نگاه طبقاتی مسئولان، کارگران جنگ‌زده را بی‌سرپناه گذاشته است

  • وزیر امنیت داخلی آمریکا: خوشحالم که ایران از جام جهانی حذف شد و رفت، حتی از خوشحالی رقصیدم

    وزیر امنیت داخلی آمریکا: خوشحالم که ایران از جام جهانی حذف شد و رفت، حتی از خوشحالی رقصیدم

بازی‌های جام جهانی ۲۰۲۶

•
•
•

مطالب بیشتر

تهران ادعای آمریکا مبنی بر دیدار در دوحه را تکذیب کرد

۸ تیر ۱۴۰۵، ۱۹:۴۲ (‎+۱ گرینویچ)
تهران ادعای آمریکا مبنی بر دیدار در دوحه را تکذیب کرد
100%

با وجود تاکید کاخ سفید بر برگزاری نشست هیات‌های تهران و واشینگتن در قطر در روز سه‌شنبه، مقام‌های جمهوری اسلامی می‌گویند چنین دیداری در روزهای آینده انجام نمی‌شود. این اظهارات متفاوت، در پی افزایش ناآرامی‌ها در تنگه هرمز، مذاکرات میان دو کشور را در هاله‌ای از ابهام قرار داده است.

دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، دوشنبه هشتم تیر در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «ایران درخواست برگزاری نشست کرده است. این نشست فردا در دوحه برگزار خواهد شد!»

او جزییات بیشتری درباره ترکیب هیات‌ها یا دستور کار احتمالی این نشست ارائه نکرد، اما کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، ساعاتی بعد به برنامه «فاکس اند فرندز» شبکه فاکس نیوز گفت استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، و جرد کوشنر، داماد رییس‌جمهوری آمریکا، برای شرکت در این نشست به قطر می‌روند.

لیویت گفت: «تا جایی که به ما مربوط است، ما به تعهدات خود در آتش‌بس پایبند هستیم. اما خشونت با خشونت پاسخ داده خواهد شد.»

او افزود: «ایالات متحده آمریکا بهترین و قدرتمندترین ارتش جهان را دارد. رییس‌جمهوری حق استفاده از آن را برای خود محفوظ می‌داند. اما بار دیگر می‌گویم، گفت‌وگوها درباره یادداشت تفاهم ادامه خواهد یافت. آتش‌بس برقرار است و ما امیدواریم بتوانیم به توافق خوبی برسیم.»

  • وال‌استریت ژورنال از تعویق مذاکرات خبر داد، اکسیوس نوشت مذاکرات سه‌شنبه ادامه می‌یابد

    وال‌استریت ژورنال از تعویق مذاکرات خبر داد، اکسیوس نوشت مذاکرات سه‌شنبه ادامه می‌یابد

با این حال، مقام‌های جمهوری اسلامی برگزاری هرگونه گفت‌وگوی مستقیم یا فنی میان تهران و واشینگتن در روزهای آینده را تکذیب کردند.

کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی و مذاکره‌کننده ارشد ایران، گفت هرچند رایزنی‌ها با قطر، از جمله درباره پیگیری اجرای تعهدات طرف مقابل، طبق روال ادامه دارد، اما خبر برخی رسانه‌ها درباره برگزاری گفت‌وگوهای فنی کارگروه‌ها در دوحه تایید نمی‌شود.

خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، به نقل از غریب‌آبادی نوشت: «اولین دور گفت‌وگوهای فنی در چارچوب کارگروه‌های تعیین‌شده، با فراهم شدن شرایط و پس از توافق در خصوص تاریخ و محل آن برگزار خواهد شد و رایزنی‌ها در این خصوص، از طریق کشورهای میانجی ادامه دارد.»

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، نیز به خبرنگاران گفت در روزهای آینده هیچ گفت‌وگویی میان ایران و آمریکا انجام نخواهد شد.

او اعلام کرد: «اولویت کنونی پیگیری اجرای یادداشت تفاهم است. یک هیات فنی ایرانی در همین هفته به قطر سفر خواهد کرد تا درباره اجرای این یادداشت تفاهم گفت‌وگو کند.»

بقائی افزود: «مذاکرات برای توافق نهایی هنوز آغاز نشده است، زیرا اجرای برخی بندهای یادداشت تفاهم باید ابتدا تکمیل شود. سفر مقام‌های آمریکایی به قطر ارتباطی با سفر هیات جمهوری اسلامی به دوحه ندارد و در روزهای آینده هیچ گفت‌وگویی میان ایران و آمریکا انجام نخواهد شد.»

اختلاف روایت‌ها میان واشینگتن و تهران پس از چند روز درگیری در تنگه هرمز و اطراف آن مطرح می‌شود. به نظر می‌رسد این درگیر‌ها روند شکننده مذاکرات برای پایان دادن به بحران را با اختلال روبه‌رو کرده است.

آمریکا و ایران اواخر خرداد بر سر یک یادداشت تفاهم که چارچوب مذاکرات جاری را شکل می‌دهد، به توافق رسیدند. بر اساس این یادداشت تفاهم، تهران موظف می‌شود ذخایر اورانیوم با غنای ۶۰ درصد خود را رقیق کند. در مقابل، تحریم‌ها به‌مدت ۶۰ روز تعلیق می‌شوند. این تفاهم همچنین بازگشایی تنگه هرمز را پیش‌بینی می‌کند و به دو طرف ۶۰ روز فرصت می‌دهد تا درباره توافقی گسترده‌تر مذاکره کنند.

روند گفت‌وگوها و عملیاتی شدن یادداشت تفاهم پس از تبادل آتش میان آمریکا و جمهوری اسلامی در روزهای چهارم و پنجم تیر در تنگه هرمز با چالش تازه‌ای روبه‌رو شد.

  • چرا کاهش قیمت نفت به معنای پایان بحران تنگه هرمز نیست؟

    چرا کاهش قیمت نفت به معنای پایان بحران تنگه هرمز نیست؟

وال‌‌استریت ژورنال شامگاه چهارم تیر نوشت سپاه پاسداران در میانه همان روز به یک کشتی باری با پرچم سنگاپور حمله کرده است. رویترز نیز به نقل از دو مقام آمریکایی گزارش داد نیروهای جمهوری اسلامی به سوی یک کشتی باری آتش گشوده‌اند.

ساعاتی بعد، ترامپ در تروث سوشال این حملات را تایید کرد و نوشت دست‌کم چهار پهپاد انتحاری به سمت کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز پرتاب شده است.

شامگاه پنجم تیر رسانه‌های ایران از شنیده شدن صدای انفجار در جزیره سیریک خبر دادند. ستاد فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده، سنتکام، نیز در بیانیه‌ای این حملات را تایید و اعلام کرد که هواپیماهای آمریکایی ذخایر موشک‌ها و پهپادهای جمهوری اسلامی و همچنین سایت‌های راداری ساحلی را هدف قرار داد.

پس از این حملات، سپاه نیز به پایگاه‌های آمریکا در کویت و بحرین حمله کرد. وزارت خارجه بحرین صبح ششم تیر در بیانیه‌ای اعلام کرد جمهوری اسلامی بامداد این روز با چند پهپاد به خاک این کشور حمله کرده است.

ترامپ یکشنبه هفتم تیر بار دیگر جمهوری اسلامی را تهدید کرد و در تروث سوشال نوشت ممکن است آمریکا ناچار شود کاری را که به گفته او «با موفقیت بسیار» آغاز کرده، از نظر نظامی به پایان برساند.

او هشدار داد: «اگر چنین شود، جمهوری اسلامی ایران دیگر وجود نخواهد داشت.»

پزشکیان: شش میلیارد دلار به ایران بازمی‌گردد

هم‌زمان با بالا گرفتن ابهام درباره ادامه مذاکرات، مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، در اظهاراتی که دوشنبه نهم تیر از سوی خبرگزاری دولتی ایرنا منتشر شد، از توافق موقت میان دو کشور تمجید کرد و آن را «پیروزی بزرگی برای مردم ایران» خواند.

پزشکیان گفت: «بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، شش میلیارد دلار از مجموع ۱۲ میلیارد دلار منابع ایران در قطر آزاد و به کشور بازگردانده خواهد شد و پیگیری‌های لازم در حال انجام است.»

او توضیح بیشتری درباره زمان‌بندی یا سازوکار آزادسازی این منابع ارائه نکرد.

مقام‌های آمریکایی در ۱۰ روز گذشته بارها تاکید کرده‌اند که هیچ دارایی مسدودشده‌ای از ایران آزاد نشده است. قطر نیز چنین انتقالی را تایید نکرده است.

رایزنی تهران و مسقط درباره سرنوشت تنگه هرمز

در بخش دیگری از تحولات مرتبط با جنگ ایران و پیامدهای آن، بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، دوشنبه هشتم تیر گفت عمان و ایران در حال بررسی دریافت هزینه‌های مرتبط با خدمات از کشتی‌های تجاری عبوری از این تنگه هستند.

او گفت این خدمات می‌تواند شامل تدابیر ایمنی دریایی، جلوگیری از آلودگی، کمک به ناوبری و آمادگی برای حوادثی مانند آتش‌سوزی باشد.

البوسعیدی در جریان سفر به فرانسه به رادیو مونت‌کارلو گفت «نمونه‌های موفقی» از ارائه خدمات مشابه در چارچوب قوانین دریایی وجود دارد.

با این حال، وزیر خارجه عمان تاکید کرد مسقط از وضع عوارض برای عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز حمایت نمی‌کند. او گفت: «این کار از نظر بین‌المللی ممنوع است و ما به این قواعد پایبندیم.»

وزارت خارجه عمان نیز در شبکه ایکس اعلام کرد این کشور از وضع عوارض برای عبور از تنگه هرمز حمایت نمی‌کند. بر اساس این اعلام، بدر البوسعیدی گفته است عمان درباره خدمات دریایی و زیست‌محیطی در تنگه هرمز، به‌صورت داوطلبانه با کشورهای بهره‌بردار از این آبراه گفت‌وگو خواهد کرد.

وزیر خارجه عمان همچنین گفت مسقط و تهران توافق کرده‌اند هرگونه سازوکار آتی درباره تنگه هرمز در چارچوب حقوق بین‌الملل باشد.

تهران ادعای فرانسه برای مشارکت در مین‌روبی تنگه هرمز را تکذیب کرد

در ادامه واکنش‌ها به وضعیت تنگه هرمز، امانوئل مکرون، رییس‌جمهوری فرانسه، پس از دیدار با هیثم بن طارق، سلطان عمان، در پاریس گفت فرانسه و عمان برای کاهش تنش‌ها در خاورمیانه همکاری می‌کنند.

مکرون در شبکه ایکس نوشت: «عمان و فرانسه امروز از طریق توافق‌های تاریخی در حوزه‌های اقتصادی، علمی، فرهنگی و صنعتی، شراکت خود را تقویت می‌کنند.»

او افزود: «ما با یکدیگر برای کاهش تنش‌ها در خاورمیانه تلاش می‌کنیم. تصمیم گرفته‌ایم به‌صورت مشترک، در ارتباط با شرکای خود، در مین‌روبی تنگه همکاری کنیم تا امنیت مسیرهای دریایی و عبور آزاد در تنگه هرمز تضمین شود.»

اظهارات مکرون با واکنش غریب‌آبادی روبه‌رو شد. معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی در شبکه ایکس نوشت طبق یادداشت تفاهم اسلام‌آباد، مین‌روبی تنگه هرمز «صرفا توسط ایران انجام می‌شود و نه هیچ کشور دیگری».

او افزود جمهوری اسلامی «اصولا اجازه» مین‌روبی تنگه هرمز از سوی هیچ کشور دیگری را نمی‌دهد و به فرانسه توصیه کرد «با تحریکاتش» شرایط حساس و پیچیده را پیچیده‌تر نکند.

تنگه هرمز که میان ایران و عمان قرار دارد، یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان به شمار می‌رود و بخش قابل توجهی از نفت و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور می‌کند. افزایش تنش‌ها در این آبراه، هم‌زمان با اختلاف روایت‌ها درباره آینده مذاکرات ایران و آمریکا، نگرانی‌ها درباره شکنندگی توافق موقت و احتمال بازگشت درگیری‌ها را افزایش داده است.

الشرق: در ضمیمه امنیتی محرمانه توافق لبنان و اسرائیل خلع سلاح حزب‌الله گنجانده شده است

۸ تیر ۱۴۰۵، ۱۹:۱۹ (‎+۱ گرینویچ)
الشرق: در ضمیمه امنیتی محرمانه توافق لبنان و اسرائیل خلع سلاح حزب‌الله گنجانده شده است
100%

بر اساس گزارش رسانه «الشرق نیوز» متعلق به عربستان سعودی، در یک ضمیمه امنیتی محرمانه که میان لبنان و اسرائیل به امضا رسیده، ارتش لبنان موظف شده که خلع سلاح گروه حزب‌الله تحت حمایت جمهوری اسلامی، و همچنین تمامی دیگر گروه‌های مسلح دیگر را تضمین کند.

بر اساس این گزارش، این ضمیمه همزمان با توافق‌نامه سه‌جانبه میان آمریکا، لبنان و اسرائیل به امضا رسیده و ایجاد یک منطقه آزمایشی اولیه در بخش جنوب رود لیتانی را پیش‌بینی می‌کند.

در این گزارش آمده است که این ضمیمه، یک الگوی چهارمرحله‌ای را تعیین می‌کند که شامل پاکسازی، راستی‌آزمایی، کنترل توسط ارتش لبنان و بازسازی تحت هدایت دولت است.

این گزارش می‌افزاید که اسرائیل و لبنان یک «گروه هماهنگی نظامی برای لبنان» تشکیل خواهند داد تا مدیریت جلوگیری از درگیری، راستی‌آزمایی و اجرای توافق را از طریق کانال‌های غیرمستقیم ارتباط نظامی با نظامی بر عهده داشته باشد.

بر اساس گزارش الشرق، اسرائیل متعهد خواهد شد که خروج مرحله‌ای و مشروط خود را از خاک لبنان انجام دهد؛ مشروط به آنکه روند مورد توافق و قابل راستی‌آزمایی خلع سلاح و برچیدن تسلیحات با موفقیت به پایان برسد.

بقائی: در روزهای آینده هیچ گفت‌وگویی میان ایران و آمریکا انجام نخواهد شد

۸ تیر ۱۴۰۵، ۱۸:۳۹ (‎+۱ گرینویچ)

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرد: «اولویت کنونی پیگیری اجرای یادداشت تفاهم است. یک هیات فنی ایرانی در همین هفته به قطر سفر خواهد کرد تا درباره اجرای این یادداشت تفاهم گفت‌وگو کند.»

او افزود: «مذاکرات برای توافق نهایی هنوز آغاز نشده است، زیرا اجرای برخی بندهای یادداشت تفاهم باید ابتدا تکمیل شود. سفر مقام‌های آمریکایی به قطر ارتباطی با سفر هیات جمهوری اسلامی به دوحه ندارد و در روزهای آینده هیچ گفت‌وگویی میان ایران و آمریکا انجام نخواهد شد.»

خبرورزشی: قلعه‌نویی پیش از شروع جام جهانی یک میلیون دلار پاداش گرفت

۸ تیر ۱۴۰۵، ۱۸:۲۶ (‎+۱ گرینویچ)
خبرورزشی: قلعه‌نویی پیش از شروع جام جهانی یک میلیون دلار پاداش گرفت
100%

خبرورزشی گزارش داده که امیر قلعه‌نویی، سرمربی تیم ملی فوتبال، پیش از حضور در جام جهانی ۲۰۲۶ یک میلیون دلار از پاداش دو میلیون دلاری فدراسیون فوتبال برای صعود به جام جهانی را دریافت کرده است. همچنین بازیکنان و سایر اعضای تیم ملی نیز یک میلیون دلار دیگر را دریافت کردند.

در این گزارش آمده: «طبق اخبار رسیده، امیر قلعه‌نویی که در پایان دیدار با مصر اعلام کرد خدا با او سر ناسازگاری دارد مبلغ پاداش حضور تیم ملی در جام جهانی را تمام و کمال (معادل ریالی یک میلیون دلار به ارزش روز بازار ارز) دریافت کرده است.»

به نوشته خبرورزشی، قلعه‌نویی و بازیکنان درحالی این پاداش را گرفته‌اند که به دلیل تشدید تحریم‌ها در ماه‌های اخیر و محدودیت‌های شدیدتر اخیر بانکی، حتی این مبلغ پاداش فیفا هنوز در اختیار فدراسیون فوتبال هم قرار نگرفته «اما اعضای هیات رییسه به منظور ایجاد روحیه بیشتر و تقویت سرمربی تیم با تامین بودجه، این مبلغ را به حساب اعضای تیم ملی از جمله امیر قلعه‌نویی واریز کردند اما تیم ملی نه‌تنها از گروه خود صعود نکرد بلکه حتی موفق به کسب یک پیروزی هم نشد و در نهایت از رسیدن به مرحله یک‌شانزدهم نهایی هم باز ماند.»

پیش‌تر فوتبال ۳۶۰ گزارش داده بود که امیر قلعه‌نویی پیش از بازی با نیوزیلند شرط کرده بود که باید پاداش یک میلیون دلاری برای صعود به جام جهانی را دریافت کند تا حاضر شود تیم ملی را در این مسابقه هدایت کند اما این گزارش از سوی فدراسیون فوتبال تکذیب شد.

آیا کارزار مبارزه با فساد در عراق به نیابتی‌های تهران هم می‌رسد؟

۸ تیر ۱۴۰۵، ۱۸:۱۹ (‎+۱ گرینویچ)
•
تروسکه صادقی
آیا کارزار مبارزه با فساد در عراق به نیابتی‌های تهران هم می‌رسد؟
100%
دولت علی زیدی، نخست‌وزیر جدید عراق، عملیات سپیده‌دم را بخشی از کارزار مبارزه با فساد در این کشور معرفی کرده است. عکس از رویترز

بازداشت ده‌ها مقام عراقی در «عملیات سپیده‌دم» بیش از آنکه صرفا پرونده‌ای قضایی باشد، آزمونی برای دولت علی زیدی است و این پرسش را پیش می‌کشد که آیا کارزار ضدفساد او که صبح هفتم تیر علنی شد، به شبکه‌های مسلح نزدیک به جمهوری اسلامی می‌رسد یا در سطح مقام‌های سیاسی می‌ماند؟

حمله بامداد یکشنبه تحت عنوان «عملیات سپیده‌دم» برای بازداشت مسئولان عراقی متهم به فساد، با بازداشت ۶۷ نفر، از جمله ۱۷ عضو پارلمان عراق، تا شامگاه یکشنبه ادامه یافت.

این بزرگ‌ترین موج بازداشت مقام‌های سیاسی و دولتی عراق در سال‌های اخیر به شمار می‌رود؛ عملیاتی که از ساعات نخست اجرای آن، اخبار ضدونقیض و گمانه‌زنی‌های گسترده‌ای را درباره اهداف، ابعاد و پیامدهای آن در فضای سیاسی عراق به راه انداخت.

شیخ عبدالله الجغیفی، مشاور کمیته امنیت استانداری الانبار عراق، ضمن اعلام حمایت از این عملیات، در پاسخ به پرسش ایران اینترنشنال گفت: «هر کس مرتکب فساد یا تخلف شده باشد باید پاسخگو شود.»

او با تمجید از کارزار «عملیات سپیده‌دم» تاکید کرد هدف نخست‌وزیر عراق پایان دادن به فسادی است که سال‌ها به مردم این کشور آسیب زده است. الجغیفی در عین حال تاکید کرد حمایت او از این روند مشروط به آن است که «این عملیات نه تنها متوقف نشود، بلکه حتی در برابر گروه‌ها و چهره‌های بانفوذ نیز ادامه پیدا کند».

  • رویترز: سپاه پاسداران برای حمله به کشورهای خلیج فارس هسته‌های مخفی در عراق ایجاد کرده است

    رویترز: سپاه پاسداران برای حمله به کشورهای خلیج فارس هسته‌های مخفی در عراق ایجاد کرده است

بازتاب دستگیر شدن مقامات متهم به فساد در عراق بسیار گسترده بود. برخی بلافاصله احتمال نقش یا نظارت آمریکا بر این پرونده را مطرح کردند. از یک سو، بازداشت‌ها بر پایه اعترافات عدنان الجمیلی آغاز شد و از سوی دیگر، یکی از بازداشت‌شدگان، علی بهادلی، پیش‌تر از سوی آمریکا به اتهام کمک به قاچاق نفت جمهوری اسلامی و انتقال میلیاردها دلار به خزانه ایران تحریم شده بود.

در همین چارچوب، یک منبع آگاه از بغداد، یکشنبه هفتم تیر در گفت‌وگو با ایران‌اینترنشنال تایید کرد «این عملیات پس از سفر اخیر تام باراک، فرستاده ویژه رئیس‌جمهوری آمریکا، به عراق و دیدار او با علی زیدی، نخست‌وزیر این کشور، انجام شده است». به گفته این منبع، در میان بازداشت‌شدگان، «مقام‌هایی وابسته به احزاب شیعه نزدیک به جمهوری اسلامی نیز حضور دارند.»

در نتیجه، بسیاری از ناظران این عملیات را صرفا یک پرونده قضایی نمی‌دانند، بلکه آن را همزمان تلاشی برای پاسخ به فشارهای خارجی، مدیریت بحران اقتصادی و بازسازی اعتماد عمومی به دولت جدید ارزیابی می‌کنند.

بر اساس گزارش رسانه‌های عراقی، در مرحله نخست عملیات، بخش عمده بازداشت‌شدگان از چهره‌های نزدیک به محمد شیاع السودانی، نخست‌وزیر سابق عراق، هستند. در همین راستا، برخی منابع آگاه احتمال دادند این پرونده‌ها با تنش‌های اخیر در «بیت شیعی» و اختلافات داخلی میان جریان‌ها، از جمله نوری المالکی و محمد شیاع السودانی، مرتبط باشد.

  • وزارت خزانه‌داری آمریکا یک شبکه قاچاق نفت جمهوری اسلامی در عراق را تحریم کرد

    وزارت خزانه‌داری آمریکا یک شبکه قاچاق نفت جمهوری اسلامی در عراق را تحریم کرد

با این حال، هم نوری المالکی، هم محمد شیاع السودانی و هم دیگر مقامات سُنی و کُرد، از اجرای این عملیات حمایت کرده و آن را به نخست‌وزیر جدید تبریک گفته‌اند.

برخلاف بسیاری از پرونده‌های فساد در سال‌های گذشته که در همان مراحل اولیه متوقف شدند، دامنه بازداشت‌های «عملیات سپیده‌دم» از مدیران اجرایی فراتر رفت و اعضای پارلمان و چهره‌های بانفوذ سیاسی را نیز دربر گرفت؛ موضوعی که باعث شده برخی آن را کم‌سابقه‌ترین کارزار ضدفساد سال‌های اخیر عراق توصیف کنند.

این عملیات در شرایطی انجام می‌شود که عراق سال‌هاست با فساد گسترده، نفوذ احزاب در ساختار دولت و بحران اقتصادی دست‌وپنجه نرم می‌کند. پیامدهای جنگ اخیر در منطقه، کاهش درآمدهای نفتی و فشار بر منابع مالی دولت نیز این وضعیت را دشوارتر کرده و دولت عراق را با یکی از سخت‌ترین شرایط مالی سال‌های اخیر روبه‌رو کرده است.

بر اساس آمار رسمی بانک مرکزی عراق، ذخایر ارزی این کشور از ۱۰۰.۳۴ میلیارد دلار در آغاز سال فروردین ۱۴۰۵ به ۹۷.۸۱ میلیارد دلار در پایان نیمه اردیبهشت ۱۴۰۵ کاهش یافته؛ یعنی تنها ظرف تقریبا یک ماه حدود ۲.۵۳ میلیارد دلار از ذخایر ارزی عراق کاسته شده است.

در همین رابطه، شاهو قره‌داغی، پژوهشگر و مشاور مرکز مطالعات و تحقیقات عراق، در گفت‌وگو با ایران‌اینترنشنال گفت، علی زیدی برای مدیریت وضعیت اقتصادی کشور فعلی در نتیجه حوادث اخیر منطقه‌ای، نیازمند بازگرداندن بخشی از اموال و منابع مالی از دست‌رفته در پرونده‌های فساد دولت‌های گذشته است و وخیم‌تر شدن وضعیت ذخایر ارزی پس از جنگ و کاهش درآمدهای نفتی، یکی از مهم‌ترین انگیزه‌های آغاز این عملیات به شمار می‌رود.

این تحولات در آستانه سفر برنامه‌ریزی‌شده علی زیدی به واشینگتن رخ داد؛ سفری که قرار است ماه آینده میلادی انجام شود، هرچند زمان دقیق آن هنوز مشخص نیست. به نظر می‌رسد «عملیات سپیده‌دم» می‌تواند تلاشی برای تقویت موقعیت زیدی پیش از دیدار با دونالد ترامپ باشد؛ به‌ویژه آنکه ترامپ طی ماه‌های اخیر آشکارا از دولت جدید او حمایت کرده است.

با وجود این، عملیات سپیده‌دم تاکنون به رهبران و فرماندهان گروه‌های مسلح یا چهره‌های کلیدی نزدیک به جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران نرسیده است.

این در حالی است که این گروه‌ها نیز سال‌هاست به داشتن شبکه‌های گسترده اقتصادی، قاچاق نفت و نفوذ در بخش‌هایی از ساختار اقتصادی و امنیتی عراق متهم هستند، اما تاکنون نامی از رهبران آنها در فهرست بازداشت‌شدگان دیده نشده است.

رحیم العبودی، از اعضای ارشد جریان حکمت ملی عراق در مصاحبه با شبکه خبری رووداو تایید کرد هیچ عملیاتی بدون هماهنگی با ائتلاف جریان‌های شیعی انجام نمی‌شود.

بر مبنای اظهارات این مقام همسو با جمهوری اسلامی، پرسش اصلی همچنان بی‌پاسخ است: آیا این کارزار تنها به پرونده‌های فساد اداری محدود می‌ماند یا به شبکه‌های اقتصادی و امنیتی گروه‌های مسلح نزدیک به جمهوری اسلامی نیز خواهد رسید؟

عمر الجنابی، روزنامه‌نگار شناخته‌شده مخالف گروه‌های مسلح که پس از اعتراضات مردمی اکتبر ۲۰۱۹ ناچار به ترک عراق شد، در گفت‌وگو با ایران‌اینترنشنال درباره احتمال رسیدن عملیات به شبه‌نظامیان مرتبط با تهران گفت: «آنچه اتفاق افتاد، بازتابی از شرایط جدید منطقه‌ای و بین‌المللی پس از جنگ ایران است.»

به گفته او بدون تغییر موازنه منطقه‌ای پس از جنگ، چنین برخوردی با چهره‌های نزدیک به جمهوری اسلامی ممکن نبود.

از همین رو، سرنوشت واقعی عملیات سپیده‌دم نه با شمار بازداشت‌ها، بلکه با پاسخ به یک پرسش تعیین خواهد شد؛ آیا دولت علی زیدی حاضر است این کارزار را به شبکه‌های اقتصادی و رهبران گروه‌های مسلح نیز گسترش دهد، یا این عملیات در همین مرحله متوقف خواهد شد؟

پاسخ به این پرسش، نه‌تنها سرنوشت «عملیات سپیده‌دم»، بلکه میزان آمادگی دولت علی زیدی برای رویارویی با شبکه‌های قدرت، فساد و نفوذ در عراق را نیز روشن خواهد کرد.