به گزارش رویترز، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دوشنبه در دفتر بیضی کاخ سفید به خبرنگاران گفت که نشست میان هیاتهای آمریکا و جمهوری اسلامی در قطر در این هفته «شاید مهم باشد، شاید هم نه. بعدا خواهیم فهمید.»
او پیشتر در شبکه تروثسوشال نوشت: «جمهوری اسلامی درخواست برگزاری یک نشست را داده است و این نشست فردا در دوحه برگزار خواهد شد.»
ترامپ در ادامه بار دیگر تاکید کرد جمهوری اسلامی به سلاح هستهای دست نخواهد یافت.
او گفت: «از نظر نظامی، ما در حال پیروزی هستیم. ما نمیخواهیم ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند و هم قرار نیست به سلاح هستهای دست پیدا کند، خودشان هم با این موضوع موافقت کردهاند.»
به گزارش رسانههای ایران، محمدرضا عارف، معاون اول مسعود پزشکیان، درباره «حادثه سایبری بانکها» گفت: «این اتفاق قابل پیشبینی بود و در آینده حتما تکرار خواهد شد».
او افزود: «برای جلوگیری از این اتفاقات، ارتقای امنیت سایبری کشور باید در اولویت قرار گیرد.»
معاون اول پزشکیان گفت: «اسم اتفاق پیشآمده برای بانکها را نمیتوان حمله گذاشت؛ این یک هشدار برای حملات بدتر بعدی است.»
او افزود که جمهوری اسلامی در حوزه امنیت سایبری فعالیت لازم را نداشته و «ضعف خود را به قوت دشمن تعبیر میکند».
عارف، گفت: «اتفاقی که رخ داده در حدی نیست که بخواهیم آن را به دشمن نسبت دهیم؛ یک دانشجوی جوان من که سه واحد رمز پاس کرده باشد هم میتواند این کار را انجام دهد.»
تیم ملی فوتبال برزیل در مرحله یکشانزدهم نهایی جام جهانی با نتیجه دو بر یک برابر ژاپن به پیروزی رسید و راهی دور بعد شد. برای شاگردان آنچلوتی در این مسابقه کاسمیرو و مارتینلی گلزنی کردند. سانو نیز تک گل ژاپن را به ثمر رساند.
شاگردان موریاسو که بدون ترس از نام پرافتخارترین تیم تاریخ جام جهانی وارد زمین شده بودند، در دقیقه ۲۹ توسط کایشو سانو به گل نخست بازی رسیدند و با دفاع هوشمندانه، نیمه اول را برنده به رختکن رفتند.
در شروع نیمه دوم برزیل خیلی زود با ایجاد فشار کشنده روی دروازه سوزوکی، در دقیقه ۵۶ با ضربه سر کاسمیرو به گل تساوی رسید.
در ادامه بازی حملات دو تیم راهی به دروازه پیدا نکرد و درحالی که همه چیز برای رفتن بازی به وقتهای اضافه آماده بود، گابریل مارتینلی در پنجمین دقیقه وقتهای تلف شده گل پیروزیبخش تیمش را وارد دروازه ژاپن کرد تا سلسائو به مرحله بعد صعود کند.
برزیل در مرحله بعد با برنده نروژ و ساحل عاج مسابقه خواهد داد.
دیوید آلبرایت، بازرس پیشین آژانس بینالمللی انرژی اتمی و رییس موسسه «علوم و امنیت بینالملل»، در برنامه «تیتر اول» شبکه ایراناینترنشنال گفت: «ایران باید در هر دو حوزه، یعنی راستیآزمایی ذخایر مواد هستهای و همکاری شفاف با آژانس، اعتماد و اطمینان لازم را ایجاد کند.»
او افزود: «تنها در صورتی میتوان به حلوفصل پایدار این پرونده امیدوار بود که آژانس بتواند با اطمینان اعلام کند برنامه هستهای ایران ماهیتی صلحآمیز دارد. در غیر این صورت، این بحران ادامه خواهد یافت و احتمالا در آینده نهچندان دور دوباره با وضعیتی مشابه آنچه امروز شاهد آن هستیم، روبهرو خواهیم شد.»
با وجود تاکید کاخ سفید بر برگزاری نشست هیاتهای تهران و واشینگتن در قطر در روز سهشنبه، مقامهای جمهوری اسلامی میگویند چنین دیداری در روزهای آینده انجام نمیشود. این اظهارات متفاوت، در پی افزایش ناآرامیها در تنگه هرمز، مذاکرات میان دو کشور را در هالهای از ابهام قرار داده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دوشنبه هشتم تیر در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «ایران درخواست برگزاری نشست کرده است. این نشست فردا در دوحه برگزار خواهد شد!»
او جزییات بیشتری درباره ترکیب هیاتها یا دستور کار احتمالی این نشست ارائه نکرد، اما کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، ساعاتی بعد به برنامه «فاکس اند فرندز» شبکه فاکس نیوز گفت استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، و جرد کوشنر، داماد رییسجمهوری آمریکا، برای شرکت در این نشست به قطر میروند.
لیویت گفت: «تا جایی که به ما مربوط است، ما به تعهدات خود در آتشبس پایبند هستیم. اما خشونت با خشونت پاسخ داده خواهد شد.»
او افزود: «ایالات متحده آمریکا بهترین و قدرتمندترین ارتش جهان را دارد. رییسجمهوری حق استفاده از آن را برای خود محفوظ میداند. اما بار دیگر میگویم، گفتوگوها درباره یادداشت تفاهم ادامه خواهد یافت. آتشبس برقرار است و ما امیدواریم بتوانیم به توافق خوبی برسیم.»
با این حال، مقامهای جمهوری اسلامی برگزاری هرگونه گفتوگوی مستقیم یا فنی میان تهران و واشینگتن در روزهای آینده را تکذیب کردند.
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی و مذاکرهکننده ارشد ایران، گفت هرچند رایزنیها با قطر، از جمله درباره پیگیری اجرای تعهدات طرف مقابل، طبق روال ادامه دارد، اما خبر برخی رسانهها درباره برگزاری گفتوگوهای فنی کارگروهها در دوحه تایید نمیشود.
خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، به نقل از غریبآبادی نوشت: «اولین دور گفتوگوهای فنی در چارچوب کارگروههای تعیینشده، با فراهم شدن شرایط و پس از توافق در خصوص تاریخ و محل آن برگزار خواهد شد و رایزنیها در این خصوص، از طریق کشورهای میانجی ادامه دارد.»
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، نیز به خبرنگاران گفت در روزهای آینده هیچ گفتوگویی میان ایران و آمریکا انجام نخواهد شد.
او اعلام کرد: «اولویت کنونی پیگیری اجرای یادداشت تفاهم است. یک هیات فنی ایرانی در همین هفته به قطر سفر خواهد کرد تا درباره اجرای این یادداشت تفاهم گفتوگو کند.»
بقائی افزود: «مذاکرات برای توافق نهایی هنوز آغاز نشده است، زیرا اجرای برخی بندهای یادداشت تفاهم باید ابتدا تکمیل شود. سفر مقامهای آمریکایی به قطر ارتباطی با سفر هیات جمهوری اسلامی به دوحه ندارد و در روزهای آینده هیچ گفتوگویی میان ایران و آمریکا انجام نخواهد شد.»
اختلاف روایتها میان واشینگتن و تهران پس از چند روز درگیری در تنگه هرمز و اطراف آن مطرح میشود. به نظر میرسد این درگیرها روند شکننده مذاکرات برای پایان دادن به بحران را با اختلال روبهرو کرده است.
آمریکا و ایران اواخر خرداد بر سر یک یادداشت تفاهم که چارچوب مذاکرات جاری را شکل میدهد، به توافق رسیدند. بر اساس این یادداشت تفاهم، تهران موظف میشود ذخایر اورانیوم با غنای ۶۰ درصد خود را رقیق کند. در مقابل، تحریمها بهمدت ۶۰ روز تعلیق میشوند. این تفاهم همچنین بازگشایی تنگه هرمز را پیشبینی میکند و به دو طرف ۶۰ روز فرصت میدهد تا درباره توافقی گستردهتر مذاکره کنند.
روند گفتوگوها و عملیاتی شدن یادداشت تفاهم پس از تبادل آتش میان آمریکا و جمهوری اسلامی در روزهای چهارم و پنجم تیر در تنگه هرمز با چالش تازهای روبهرو شد.
والاستریت ژورنال شامگاه چهارم تیر نوشت سپاه پاسداران در میانه همان روز به یک کشتی باری با پرچم سنگاپور حمله کرده است. رویترز نیز به نقل از دو مقام آمریکایی گزارش داد نیروهای جمهوری اسلامی به سوی یک کشتی باری آتش گشودهاند.
ساعاتی بعد، ترامپ در تروث سوشال این حملات را تایید کرد و نوشت دستکم چهار پهپاد انتحاری به سمت کشتیهای عبوری از تنگه هرمز پرتاب شده است.
شامگاه پنجم تیر رسانههای ایران از شنیده شدن صدای انفجار در جزیره سیریک خبر دادند. ستاد فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده، سنتکام، نیز در بیانیهای این حملات را تایید و اعلام کرد که هواپیماهای آمریکایی ذخایر موشکها و پهپادهای جمهوری اسلامی و همچنین سایتهای راداری ساحلی را هدف قرار داد.
پس از این حملات، سپاه نیز به پایگاههای آمریکا در کویت و بحرین حمله کرد. وزارت خارجه بحرین صبح ششم تیر در بیانیهای اعلام کرد جمهوری اسلامی بامداد این روز با چند پهپاد به خاک این کشور حمله کرده است.
ترامپ یکشنبه هفتم تیر بار دیگر جمهوری اسلامی را تهدید کرد و در تروث سوشال نوشت ممکن است آمریکا ناچار شود کاری را که به گفته او «با موفقیت بسیار» آغاز کرده، از نظر نظامی به پایان برساند.
او هشدار داد: «اگر چنین شود، جمهوری اسلامی ایران دیگر وجود نخواهد داشت.»
پزشکیان: شش میلیارد دلار به ایران بازمیگردد
همزمان با بالا گرفتن ابهام درباره ادامه مذاکرات، مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، در اظهاراتی که دوشنبه نهم تیر از سوی خبرگزاری دولتی ایرنا منتشر شد، از توافق موقت میان دو کشور تمجید کرد و آن را «پیروزی بزرگی برای مردم ایران» خواند.
پزشکیان گفت: «بر اساس برنامهریزیهای انجامشده، شش میلیارد دلار از مجموع ۱۲ میلیارد دلار منابع ایران در قطر آزاد و به کشور بازگردانده خواهد شد و پیگیریهای لازم در حال انجام است.»
او توضیح بیشتری درباره زمانبندی یا سازوکار آزادسازی این منابع ارائه نکرد.
مقامهای آمریکایی در ۱۰ روز گذشته بارها تاکید کردهاند که هیچ دارایی مسدودشدهای از ایران آزاد نشده است. قطر نیز چنین انتقالی را تایید نکرده است.
رایزنی تهران و مسقط درباره سرنوشت تنگه هرمز
در بخش دیگری از تحولات مرتبط با جنگ ایران و پیامدهای آن، بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، دوشنبه هشتم تیر گفت عمان و ایران در حال بررسی دریافت هزینههای مرتبط با خدمات از کشتیهای تجاری عبوری از این تنگه هستند.
او گفت این خدمات میتواند شامل تدابیر ایمنی دریایی، جلوگیری از آلودگی، کمک به ناوبری و آمادگی برای حوادثی مانند آتشسوزی باشد.
البوسعیدی در جریان سفر به فرانسه به رادیو مونتکارلو گفت «نمونههای موفقی» از ارائه خدمات مشابه در چارچوب قوانین دریایی وجود دارد.
با این حال، وزیر خارجه عمان تاکید کرد مسقط از وضع عوارض برای عبور کشتیها از تنگه هرمز حمایت نمیکند. او گفت: «این کار از نظر بینالمللی ممنوع است و ما به این قواعد پایبندیم.»
وزارت خارجه عمان نیز در شبکه ایکس اعلام کرد این کشور از وضع عوارض برای عبور از تنگه هرمز حمایت نمیکند. بر اساس این اعلام، بدر البوسعیدی گفته است عمان درباره خدمات دریایی و زیستمحیطی در تنگه هرمز، بهصورت داوطلبانه با کشورهای بهرهبردار از این آبراه گفتوگو خواهد کرد.
وزیر خارجه عمان همچنین گفت مسقط و تهران توافق کردهاند هرگونه سازوکار آتی درباره تنگه هرمز در چارچوب حقوق بینالملل باشد.
تهران ادعای فرانسه برای مشارکت در مینروبی تنگه هرمز را تکذیب کرد
در ادامه واکنشها به وضعیت تنگه هرمز، امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، پس از دیدار با هیثم بن طارق، سلطان عمان، در پاریس گفت فرانسه و عمان برای کاهش تنشها در خاورمیانه همکاری میکنند.
مکرون در شبکه ایکس نوشت: «عمان و فرانسه امروز از طریق توافقهای تاریخی در حوزههای اقتصادی، علمی، فرهنگی و صنعتی، شراکت خود را تقویت میکنند.»
او افزود: «ما با یکدیگر برای کاهش تنشها در خاورمیانه تلاش میکنیم. تصمیم گرفتهایم بهصورت مشترک، در ارتباط با شرکای خود، در مینروبی تنگه همکاری کنیم تا امنیت مسیرهای دریایی و عبور آزاد در تنگه هرمز تضمین شود.»
اظهارات مکرون با واکنش غریبآبادی روبهرو شد. معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی در شبکه ایکس نوشت طبق یادداشت تفاهم اسلامآباد، مینروبی تنگه هرمز «صرفا توسط ایران انجام میشود و نه هیچ کشور دیگری».
او افزود جمهوری اسلامی «اصولا اجازه» مینروبی تنگه هرمز از سوی هیچ کشور دیگری را نمیدهد و به فرانسه توصیه کرد «با تحریکاتش» شرایط حساس و پیچیده را پیچیدهتر نکند.
تنگه هرمز که میان ایران و عمان قرار دارد، یکی از مهمترین گلوگاههای انرژی جهان به شمار میرود و بخش قابل توجهی از نفت و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکند. افزایش تنشها در این آبراه، همزمان با اختلاف روایتها درباره آینده مذاکرات ایران و آمریکا، نگرانیها درباره شکنندگی توافق موقت و احتمال بازگشت درگیریها را افزایش داده است.
بر اساس گزارش رسانه «الشرق نیوز» متعلق به عربستان سعودی، در یک ضمیمه امنیتی محرمانه که میان لبنان و اسرائیل به امضا رسیده، ارتش لبنان موظف شده که خلع سلاح گروه حزبالله تحت حمایت جمهوری اسلامی، و همچنین تمامی دیگر گروههای مسلح دیگر را تضمین کند.
بر اساس این گزارش، این ضمیمه همزمان با توافقنامه سهجانبه میان آمریکا، لبنان و اسرائیل به امضا رسیده و ایجاد یک منطقه آزمایشی اولیه در بخش جنوب رود لیتانی را پیشبینی میکند.
در این گزارش آمده است که این ضمیمه، یک الگوی چهارمرحلهای را تعیین میکند که شامل پاکسازی، راستیآزمایی، کنترل توسط ارتش لبنان و بازسازی تحت هدایت دولت است.
این گزارش میافزاید که اسرائیل و لبنان یک «گروه هماهنگی نظامی برای لبنان» تشکیل خواهند داد تا مدیریت جلوگیری از درگیری، راستیآزمایی و اجرای توافق را از طریق کانالهای غیرمستقیم ارتباط نظامی با نظامی بر عهده داشته باشد.
بر اساس گزارش الشرق، اسرائیل متعهد خواهد شد که خروج مرحلهای و مشروط خود را از خاک لبنان انجام دهد؛ مشروط به آنکه روند مورد توافق و قابل راستیآزمایی خلع سلاح و برچیدن تسلیحات با موفقیت به پایان برسد.
