صدراعظم آلمان: توافق برای پایان جنگ ایران میتواند الگویی برای اوکراین باشد
فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان درباره ایران گفت: «ما آماده مشارکت هستیم. اطمینان دارم این توافق عملی خواهد شد و جمهوری اسلامی شرایط آن را خواهد پذیرفت، زیرا چارهای ندارد.»
به گزارش رویترز، او افزود که برتری نظامی آمریکا برای جمهوری اسلامی گزینه دیگری باقی نمیگذارد.
صدراعظم آلمان تاکید کرد: «به ترامپ گفتم این نمونهای است که نشان میدهد قدرت نظامی میتواند به یک راهحل دیپلماتیک منجر شود و میتواند الگویی برای اوکراین باشد.»
مرتس درباره تحریمهای جدید علیه روسیه نیز گفت: «ترامپ را در حالوهوایی همکاریجویانه دیدهام و تا حدی خوشبین هستم که اروپاییها و آمریکاییها هر کاری را برای پایان دادن به این جنگ انجام خواهند داد.»
خبرگزاری رویترز در گزارشی که ۲۶ خرداد منتشر شد، به نقل از ۱۱ فرد آگاه از این عملیات نوشت که دو محل مشخص که انتقال رفت و برگشتی کشتی به کشتی در آنها انجام میشود، شناسایی شده است؛ یکی در نزدیکی ساحل فجیره در امارات متحده عربی و دیگری در نزدیکی بندر صحار عمان.
این عملیات اوایل ماه مه (نیمه دوم اردیبهشت) آغاز شد و بر اساس دادههای کشتیرانی و تصاویر ماهوارهای بررسیشده از سوی رویترز، دستکم ۹۲ کشتی در این انتقالها دخیل بودهاند.
بر اساس تصاویر ماهوارهای بررسیشده از سوی رویترز، تا ۲۱ خرداد، ۱۷ جفت کشتی در این دو محل بهطور همزمان در حال انتقال نفت دیده میشدند.
دو نقطهای که این انتقالها در آنها انجام میشود، در دریای عمان و نزدیک خروجی تنگه هرمز قرار دارند و به مرزهایی نزدیکاند که «نهاد مدیریت آبراه خلیج فارس» بهعنوان محدوده تحت کنترل حکومت ایران تعیین کرده است.
این نهاد ۱۵ اردیبهشت و در جریان بحران تنگه هرمز تاسیس شد و شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی نیز ایجاد آن را بهطور رسمی در ۲۸ اردیبهشت تایید کرد.
ارتباط بالگرد آپاچی ساقطشده با عملیات انتقال نفت
ارتش ایالات متحده با استفاده از پهپادهای هوایی و دریایی و بالگردها از کاروانهای در حال حرکت به سوی نفتکشهای حاوی نفت پشتیبانی میکرد.
چهار منبع، از جمله یک مقام پیشین آمریکایی آگاه به حملات آمریکا، به این رسانه گفتهاند بالگرد آپاچی که ۱۹ خرداد در نزدیکی سواحل عمان هدف نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت و سقوط کرد، در عملیات انتقال نفت دخیل بود. سقوط این بالگرد به بمبارانهای تلافیجویانه ایالات متحده منجر شد.
رویترز با استفاده از تصاویر ماهوارهای، در روزی که آپاچی سرنگون شد، ۱۲ نفتکش را کنار هم و در محدودهای کوچک در نزدیکی بندر صحار شمرده است.
بندر فجیره نیز در دورهای که عملیات انتقال محرمانه نفت به رهبری آمریکا در جریان بود، بارها از سوی سپاه هدف قرار گرفت.
این رسانه به نقل از یک مقام دفاعی آمریکا نوشت که هیچ نیرویی از فرماندهی مرکزی آمریکا در عملیات انتقال نفت از کشتی به کشتی در دریا مشارکت ندارد.
کاخ سفید پرسشهای رویترز را به سنتکام ارجاع داد و حکومت ایران نیز به درخواستهای این رسانه برای اظهارنظر درباره عملیات انتقال پاسخ نداد.
جمهوری اسلامی در واکنش به جنگ آمریکا و اسرائیل، تنگه هرمز را بست. مسدود شدن آبراهی که یکپنجم مصرف جهانی نفت از آن عبور میکند، بزرگترین اختلال در عرضه جهانی انرژی در تاریخ را ایجاد کرد و به تورم در سراسر جهان دامن زد.
شیوه اجرای عملیات
هشت منبع، از جمله یک پیمانکار امنیتی خصوصی که در این عملیات انتقال دخیل بوده است، به رویترز گفتند این عملیات بهطور کامل تحت کنترل ارتش ایالات متحده اجرا شد.
به گفته یکی از منابع و همچنین بر اساس تصاویر ماهوارهای، نفتکشها باید پیش از رسیدن به تنگه به یک نقطه ملاقات بروند و سپس زمان حرکت خود را طوری تنظیم کنند که حدود ۳۰۰۰ تا ۴۰۰۰ متر از هم فاصله داشته باشند. به گفته چهار منبع، فرستندههای شناسایی آنها خاموش باید خاموش و چراغهایشان کمنور شده باشد.
در این روش، چند نقطه مشخص در مسیر تعیین میشوود تا ارتش آمریکا بتواند حرکت نفتکشها را مرحلهبهمرحله زیر نظر بگیرد. با این حال، یکی از منابع گفت نظارت آمریکاییها در عمل دائمی است و آنها در تمام طول مسیر کشتیها را رصد میکنند.
رویترز در توضیح انتقال نفت میان دو کشتی نوشت: «وقتی نفتکشها از تنگه هرمز عبور میکنند، درست آن سوی منطقهای که ایران آن را تحت کنترل خود ترسیم کرده است، کنار نفتکشهای غولپیکرِ دریافتکننده قرار میگیرند تا انتقال نفت آغاز شود. تکمیل این انتقالها بین ۲۴ تا ۴۰ ساعت طول میکشد. سپس نفتکشهای خالی دوباره از تنگه بازمیگردند و نفتکشهای بسیار بزرگ نفت خام که تازه بارگیری کردهاند به مسیر خود ادامه میدهند.»
این عملیات کشتیبهکشتی از آن رو امکانپذیر شده که چند شرکت کشتیرانی، با وجود محاصره ایران، پذیرفتهاند کشتیهای خود را از تنگه عبور دهند و نفت را به نفتکشهایی برسانند که در انتظار دریافت محمولهاند.
رونوشتی از روش آزمودهشده تهران و پکن
جمهوری اسلامی سالهاست از روش انتقال کشتی به کشتی برای دور زدن تحریمها استفاده میکند، زیرا این روش منبع نفت را پنهان میکند. تفاوت روش کار جمهوری اسلامی با آنچه آمریکا در هفتههای گذشته آزموده است، تغییر کشتیهای دخیل در انتقال است.
به گزارش رویترز، جمهوری اسلامی برای اجتناب از شناسایی و هم به این دلیل که صادرات نفت پیش از جنگ ۴۰ روزه نسبتا محدود شده بود، در هر نوبت انتقال دو کشتی دخیل در فرآیند را تغییر میداد.
اما در عملیات به رهبری آمریکا که شامل انتقالهای گسترده است، به تولیدکنندگان خلیج فارس محافظت بیشتری در برابر حملات تلافیجویانه ایران میدهد تا بتوانند نفت خام، میعانات گازی و فرآوردههای نفتی را به خریداران بینالمللی منتقل کنند.
رویترز با بررسی بیش از دوازده تصویر ماهوارهای از فاصله ۲ مه تا ۱۱ ژوئن (۱۲ اردیبهشت تا ۲۱ خرداد) مواردی از انتقال نفت از کشتیهای متعلق به ناوگانهای دولتی خلیج فارس به نفتکشهای بینالمللی را شناسایی کرد. دادههای کشتیرانی الاسایجی و کپلر نیز نشان میدهد نفتکشهای فعال در این منطقه در همین مدت بارها در نقاطی مشخص کنار هم قرار گرفتهاند.
مایکل فرومن، رییس اندیشکده شورای روابط خارجی، مستقر در آمریکا، جمعه ۲۲ خرداد در یادداشتی الگو گرفتن ایالات متحده از «دفترچه راهنمای چین، روسیه، کُره شمالی و ایران» را «طنزآمیز» خوانده بود.
دریافتکنندگان نفت: گردانندگان بینالمللی نفتکشها
رویترز نوشت بررسی سوابق کشتیرانی نشان میدهد طرف دریافتکننده نفت در این عملیات عمدتا شرکتهای بینالمللی ادارهکننده نفتکشها هستند. از جمله این شرکتها «دیناکام تانکرز منیجمنت» مستقر در یونان است که از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، به تلاش برای یافتن راههای ابتکاری انتقال نفت از تنگه اشاره کرده است.
متخصصان امنیت دریایی و مقامهای صنعت کشتیرانی درباره ریسکهای این عملیات برای کشتیهای دخیل در آن گفتند فرستندههایی که برای اعلام موقعیت کشتیها استفاده میشوند باید در این روش خاموش شوند. به این ترتیب، شرکتها از طریق مراکز گزارشدهی معمول گزارش نمیدهند و این مساله خطر برخورد میان کشتیهایی را که شبانه، با چراغهای خاموش حرکت میکنند، افزایش میدهد.
چهار منبع آگاه به رویترز گفتند شرکتهایی که میخواهند از این سامانه استفاده کنند، باید پیش از دریافت زمان عبور از تنگه، از یک روند بررسی و تایید عبور کنند و اطلاعات لازم را به دفتر «همکاری و راهنمایی دریایی برای کشتیرانی» نیروی دریایی آمریکا در بحرین ارائه دهند.
دو سند اولیهای که رویترز بررسی کرده نشان میدهد این شرکتها باید سوابق کامل ردیابی کشتیها، اطلاعات مربوط به مالکیت نهایی، اسناد محموله و همچنین آمادگی خود را برای اجازه دادن به آزمایش محموله ارائه کنند.
در صورت تایید، برای کشتیهای مشارکتکننده بازههای مشخصی برای عبور تعیین میشود و آنها در طول سفر با دفتر نظامی آمریکا در بحرین در تماس میمانند.
به نوشته رویترز، بررسی سوابق کشتیرانی نشان میدهد صادرات امارات بخش قابل توجهی از این عملیات انتقال نفت تحت نظارت آمریکا را تشکیل میدهد. شش منبع گفتند شرکت ملی نفت ابوظبی، ادنوک، از فعالترین مشارکتکنندگان در این انتقال بودهاند.
شرکت نفتکش کویت نیز در این عملیات فعال بوده است. بر اساس دادههای تانکر ترکرز، نهاد مستقل ردیابی کشتیها، در ۶ ژوئن (۱۶ خرداد)، یکی از شلوغترین روزهای این انتقالها، حدود ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار بشکه نفت خام از یکی از کشتیهای این شرکت در نزدیکی ساحل صحار به کشتی دیگری منتقل شد. کشتی دریافتکننده، با نام «سی روبی»، پنج روز بعد در نزدیکی ساحل جنوبغربی هند دیده شد و به سوی چین در حرکت بود. انتظار میرفت محموله آن در چین تخلیه شود.
دولت امارات، ادنوک و شرکت نفتکشهای کویت به درخواستها برای اظهارنظر پاسخ ندادند.
رویترز بر اساس تصاویر محاسبه کرد که از اوایل ماه مه (نیمه دوم اردیبهشت) ممکن است دستکم ۹۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآوردههای نفتی از این شبکه دریایی عبور کرده باشد. این حجم که بر اساس ظرفیت حمل نفتکشها محاسبه شده است، همچنان در مقایسه با میانگین پیش از جنگ، یعنی حدود ۲۰ میلیون بشکهای که روزانه از تنگه عبور میکرد، اندک است.
نوام ریدان، پژوهشگر ارشد موسسه واشینگتن و متخصص ریسک دریایی که یافتههای رویترز در این گزارش را بررسی کرده است، این روش انتقال را «راهحلی موقت در شرایطی استثنایی» توصیف کرد و گفت چنین کاری نمیتواند یک راهحل دائمی باشد.
