سنتکام: چند موشک و پهپاد پرتاب شده ایرانی به سوی تنگه هرمز و همسایگانش را رهگیری کردیم
فرماندهی مرکزی ایالات متحده،سنتکام، اعلام کرد: «نیروهای آمریکایی چند موشک بالستیک و پهپاد ایرانی را که توسط ایران به سوی تنگه هرمز و همسایگانش در خلیج فارس شلیک شده بود، رهگیری کردند.»
در این بیانیه آمده است: «ساعاتی پس از آنکه سنتکام چهار پهپاد انتحاری ایرانی را که به سمت تنگه هرمز پرتاب شده بودند، سرنگون کرد، ایران هفت موشک بالستیک به سمت کویت و بحرین شلیک کرد.»
سنتکام اشاره کرد که این پهپادهای تهاجمی «تهدیدی فوری برای ترافیک دریایی منطقهای بودند» و افزود: «نیروهای آمریکایی برای دفاع در برابر حملات دریایی بیشتر، به سایتهای رادار نظارتی ساحلی ایران در گورک و جزیره قشم حمله کردند.»
در بیانیه آمده است: «ارزیابیهای اولیه نشان میدهد که شش موشک از موشکهای پرتاب شده ایران رهگیری شدند و موشک هفتم به هدف مورد نظر خود نرسیده است.»
سنتکام اضافه کرد: «در حال حاضر، هیچ گزارشی در مورد وارد آمدن آسیب به پرسنل آمریکایی وجود ندارد و ادعاهای ایران مبنی بر آسیب رساندن به ستاد ناوگان پنجم ایالات متحده در بحرین نادرست است.»
فرماندهی مرکزی ایالات متحده تاکید کرد: «نیروهای سنتکام همچنان هوشیار و آماده هستند تا به پاسخ به تجاوزات بیدلیل ایران در دفاع از خود ادامه دهند.»
بهنام بنطالبلو، مدیر ارشد برنامه ایران در بنیاد دفاع از دموکراسیها، در مطلبی با اشاره به آمار تانکر ترکرز درباره به صفر رسیدن صادرات نفت ایران در ماه مه در پی محاصره دریایی نوشت اقدام جمهوری اسلامی در بستن تنگه هرمز، معادله را به زیان حاکمان تهران تغییر داده است.
بر اساس دادههای شرکت تانکر ترکرز، ایران در این ماه هیچ نفت خامی صادر نکرد و تنها ۲ میلیون بشکه نفتا صادر کرد که معادل حدود ۶۴ هزار بشکه در روز است. این رقم در مقایسه با بیش از ۲.۱ میلیون بشکه در روز در ماه فوریه، آخرین ماه کامل پیش از آغاز جنگ با آمریکا و اسرائیل، کاهش چشمگیری نشان میدهد.
این مطلب که در وبسایت بنیاد دفاع از دموکراسیها منتشر شده، با تاکید بر اینکه محاصره دریایی آمریکا عملا شریان اصلی تامین مالی حکومت را قطع کرده است، نوشت: «اقدام جمهوری اسلامی در بستن تنگه هرمز، معادله را به زیان حاکمان تهران تغییر داده و توان مالی حکومت را هدف قرار داده است.»
بنطالبلوبا اشاره به اینکه محاصره دریایی همچنان ابزار اصلی فشار اقتصادی واشینگتن به شمار میرود، هشدار داد کنار گذاشتن این ابزار فشار اقتصاد کلان صرفا برای بازگرداندن تردد در خلیج فارس میتواند اشتباه راهبردی باشد.
او افزود: اگر این اهرم اقتصادی زودتر از موعد کنار گذاشته شود، سیاستگذاران نباید انتظار امتیازهای عمده در مسائل گستردهتر امنیتی را داشته باشند.
روابط عمومی سپاه پاسداران در بیانیهای که در رسانههای ایران منتشر شد، گفت که به دنبال حمله آمریکا به سیریک و جزیره قشم، «دو پایگاه هوایی آمریکا به نامهای علیالسالم کویت و تاسیسات مهم باقی مانده در ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین» را هدف موشکهای هوافضا قرار داده است.
پیش از این، گزارشها حاکی از شنیده شدن آژیر خطر در کویت و بحرین بوده است.
سپاه پاسداران همچنین اعلام کرد اگر «شرارتهای» آمریکا ادامه پیدا کند، ایالات متحده مسئول پیامدهای بسته شدن کامل تنگه هرمز برای صادرات نفت و گاز خواهد بود.
جمعه ۱۵ خرداد سنتکام اعلام کرد نیروهای آمریکایی چند موشک بالستیک و پهپاد ایرانی را که از سوی ایران به سمت تنگه هرمز و کشورهای همسایه در خلیج فارس شلیک شده بود، رهگیری کردهاند.
این نهاد همچنین اعلام کرد از زمان آغاز محاصره دریایی ایران، ۱۲۹ کشتی تجاری ناچار به تغییر مسیر شدهاند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با اشاره به توان موشکی جمهوری اسلامی گفت حکومت ایران هنوز ۲۱ تا ۲۲ درصد از موشکهای خود را حفظ کرده است.
او همچنین گفت: «ما در مورد ایران موفقیت بزرگی داریم. آنها قرار نیست به سلاح هستهای دست پیدا کنند.»
در تحولی دیگر، روزنامه نیویورکتایمز گزارش داد تیم ملی فوتبال ایران پس از ماهها بلاتکلیفی مجوز ورود به آمریکا برای حضور در جام جهانی ۲۰۲۶ را دریافت کرده است.
بر اساس این گزارش، درخواست ویزای شماری از اعضای کادر پشتیبانی و مسئولان فدراسیون فوتبال ایران، از جمله مهدی تاج، رییس فدراسیون فوتبال، رد شده است.
همزمان، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری آذربایجان گزارش شبکه سیانان درباره استقرار نیروهای ویژه اسرائیل در خاک این کشور در جریان جنگ ایران را رد کرد و آن را «ادعاهای بیاساس» خواند.
ارتش آمریکا اعلام کرد پس از رهگیری و سرنگونی چهار پهپاد ایرانی در نزدیکی تنگه هرمز، مواضع راداری و نظارتی ایران در قشم و گورک را هدف قرار داده است. این حملات در حالی صورت میگیرد که تهران و واشینگتن همزمان در حال مذاکره برای دستیابی به توافقی جهت پایان دادن به جنگ هستند.
ارتش آمریکا بامداد شنبه ۱۶ خرداد اعلام کرد در واکنش به پرتاب چهار پهپاد ایرانی به سمت منطقه تنگه هرمز، چند مرکز راداری و نظارتی ایران در سواحل خلیج فارس را هدف قرار داده است؛ اقدامی که نشاندهنده ادامه تنشهای نظامی میان دو کشور، همزمان با جریان مذاکرات دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ است.
به گزارش رویترز، یک مقام آمریکایی گفت ارزیابی ارتش آمریکا نشان میدهد پهپادهای ایرانی با هدف تهدید یا هدف قرار دادن تردد دریایی در منطقه به پرواز درآمده بودند. فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) نیز اعلام کرد نیروهای آمریکایی پس از سرنگونی این پهپادها، مراکز نظارتی ایران در منطقه گورک و جزیره قشم را هدف قرار دادند.
ساعاتی بعد خبرگزاری کویت خبر داد که پدافند هوایی این کشور «حملات موشکی و پهپادی» را رهگیری کرده است.ستاد کل ارتش کویت گفت که صدای هرگونه انفجار، نتیجه رهگیری توسط سامانههای پدافند هوایی بوده است و از مردم خواست تا دستورالعملهای ایمنی و امنیتی صادر شده توسط سازمانهای مربوطه را رعایت کنند.
دقایقی بعد وزارت کشور بحرین آژیر حمله هوایی را فعال کرد. وزارت کشور بحرین در همین ارتباط از شهروندان و ساکنان خواست به نزدیکترین محل امن بروند.
پس از آن روابط عمومی سپاه پاسداران در بیانیهای که در رسانههای ایران منتشر شد، اعلام کرد که به دنبال حمله آمریکا به سیریک و جزیره قشم، «پایگاههای دشمن در منطقه» را هدف موشکهای هوافضا قرار داده است.
در ادامه نیز فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا با صدور بیانیهای اعلام کرد نیروهای آمریکایی چندین موشک بالستیک و پهپاد ایرانی را که به سمت تنگه هرمز و منطقه خلیج فارس شلیک شده بودند، رهگیری کردهاند. در بیانیه سنتکام آمده است که [حکومت] ایران چند ساعت پس از آنکه نیروهای آمریکایی چهار پهپاد انتحاری ایرانی را که به سمت تنگه هرمز پرتاب شده بودند سرنگون کردند، هفت موشک بالستیک به سوی کویت و بحرین شلیک کرد. بر اساس ارزیابی اولیه ارتش آمریکا، شش فروند از موشکهای شلیکشده از سوی جمهوری اسلامی رهگیری و منهدم شدهاند و موشک هفتم نیز به هدف مورد نظر خود نرسیده است.
این درگیریها در حالی رخ میدهد که تهران و واشینگتن بهطور غیرمستقیم درباره یک توافق موقت مذاکره میکنند؛ توافقی که هدف آن توقف جنگی است که از اسفند سال گذشته آغاز شده و اکنون وارد چهارمین ماه خود شده است. بر اساس گزارش رویترز، موضوعاتی مانند برنامه هستهای ایران قرار است در مذاکرات بعدی بررسی شود.
تهران چه میخواهد؟ به نوشته رویترز، جمهوری اسلامی برای پذیرش هرگونه توافق خواستار دسترسی به میلیاردها دلار درآمد نفتی، کاهش یا لغو محدودیتهای صادرات نفت خام، پایان محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا و حفظ نقش خود در تنگه هرمز شده است.
از زمان آغاز جنگ، حکومت ایران عملاً عبور و مرور در تنگه هرمز را مختل کرده است؛ آبراهی که پیش از جنگ حدود ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور میکرد.
ترامپ: جمهوری اسلامی هنوز بخشی از توان موشکی خود را حفظ کرده است دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در گفتوگو با شبکه انبیسی گفت با وجود حملات گسترده آمریکا، حکومت ایران هنوز بخشی از توان موشکی و پهپادی خود را در اختیار دارد.
او گفت «ایران هنوز تعدادی موشک و پهپاد دارد» و برآورد کرد که حدود ۲۱ تا ۲۲ درصد از ذخایر موشکی این کشور باقی مانده است.
ترامپ در پاسخ به این پرسش که چرا تهران هنوز با توافق موافقت نکرده است، گفت رهبران جمهوری اسلامی «قوی و مغرور» هستند، اما در نهایت «چارهای جز توافق نخواهند داشت.»
لبنان؛ گره دیگر مذاکرات رویترز گزارش داد که همزمان با مذاکرات حکومت ایران و آمریکا، درگیریها در لبنان نیز ادامه دارد. حزبالله لبنان روز جمعه اعلام کرد دو عملیات علیه نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان انجام داده است. منابع امنیتی لبنان نیز از حملات هوایی اسرائیل به مناطق مختلف جنوب این کشور خبر دادند.
به نوشته رویترز، حکومت ایران همچنان از حزبالله حمایت میکند و خروج نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان را یکی از شروط اصلی برای هرگونه توافق منطقهای و آتشبس فراگیر میداند.
تهران همچنین برقراری آتشبس میان اسرائیل و حزبالله را بخشی از چارچوب مورد نظر خود برای دستیابی به توافق با آمریکا و بازگشایی مسیرهای کشتیرانی در تنگه هرمز معرفی کرده است.
اختلاف بر سر طرح آتشبس لبنان نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، این هفته توافق پیشنهادی آمریکا میان دولت لبنان و اسرائیل را رد کرد و گفت این توافق خروج نیروهای اسرائیلی از خاک لبنان را تضمین نمیکند و حزبالله نیز در مذاکرات آن مشارکت نداشته است.
در مقابل، اسرائیل اعلام کرده است که عملیات نظامی خود در جنوب لبنان را ادامه خواهد داد و فعلاً برنامهای برای خروج نیروهایش از این مناطق ندارد.
در همین حال، نبیه بری، رییس پارلمان لبنان و از متحدان حزبالله، اعلام کرد اگر نیروهای اسرائیلی همزمان از مناطق اشغالی لبنان خارج شوند، با عقبنشینی نیروهای حزبالله از جنوب لبنان موافقت خواهد کرد.
آتشبسهای شکننده رویترز در پایان گزارش خود نوشت که با وجود توافقهای آتشبس مورد حمایت آمریکا، درگیریها در چندین جبهه منطقهای ادامه دارد. در روزهای اخیر لبنان، غزه، شمال اسرائیل و حتی کویت شاهد حملات و تنشهای امنیتی بودهاند.
این تحولات نشان میدهد که اگرچه مذاکرات سیاسی برای پایان دادن به جنگ در جریان است، اما در میدان نبرد هنوز فاصله قابل توجهی تا دستیابی به یک آتشبس پایدار و فراگیر وجود دارد.
دو پژوهشگر در گزارشی تحلیلی در وبسایت بنیاد دفاع از دموکراسیها در مورد پیامدهای جنگ ۴۰ روزه نوشتند که جمهوری اسلامی «ضربه ویرانگری را متحمل شد، زیرا محاصره و تحریمهای آمریکا عمیقاً به اقتصاد رژیم ضربه زد.»
سعید قاسمینژاد، عضو ارشد اتحادیه ملی دموکراسی در ایران، و بهنام بن طالبلو، مدیر ارشد برنامه ایران در بنیاد دفاع از دموکراسیها، با استناد به دادههای تانکر ترکرز اشاره کردند ایران در این ماه نفت خام صادر نکرد و تنها دو میلیون بشکه «نفتا»، معادل تقریباً ۶۴ هزار بشکه در روز، صادر کرد.
به اعتقاد این دو پژوهشگر، این رقم نسبت به کمی بیش از ۲.۱ میلیون بشکه در روز در ماه فوریه سال جاری میلادی، کاهش یافته است.
آنها نوشتند از نظر آماری، این کمترین حجم صادرات بخش انرژی ایران در بیش از یک دهه است، و با استناد به دادهها افزودند که محاصره دریایی ایالات متحده عملاً «شریان مالی اصلی رژیم را قطع کرده و با هدف قرار دادن توان پرداخت بدهیهای دولت، در حالی که ایران تنگه هرمز را بسته است، سناریو را برای روحانیون تهران وارونه کرده است.»
قاسمینژاد و طالبلو در مورد پیامدهای محاصره دریایی بنادر جنوب ایران توسط ایالات متحده نوشتند: «تا پایان آوریل، صادرات دریایی فرآوردههای نفتی ایران به زیر یک میلیون بشکه در روز کاهش یافت» و این موضوع را «نشاندهنده کاهش شدید نسبت به فوریه و ۱.۱۵ میلیون بشکه در روز در مارس» دانستند.
بر اساس این گزارش تحلیلی، صادرات نفت خام در ماه مه به صفر مطلق رسید.
در این حال، دور زدن محاصره دریایی از سوی چمهوری اسلامی به کریدورهای کشتیرانی کوچک محدود شد. تنها چهار کشتی با ظرفیت کم از اجرای قوانین ایالات متحده عبور کردند. این کشتیها شامل نفتکشهای کلاس پاناماکس و هندیمکس بودند که محموله نفتای باقیمانده را منحصراً به چین منتقل کردند.
این دو پژوهشگر بنیاد دفاع از دموکراسیها در بخش دیگری از این گزارش خود نوشتند: «درآمدهای حاصل از صادرات غیرقانونی انرژی مدتهاست که بخش عمدهای از ارز خارجی مورد استفاده برای تأمین مالی عملیات دولتی ایران، از جمله ارتش و دستگاه تروریستی فراملی آن را تشکیل میدهد.»
آنها اضافه کردند: «اجرای محاصره، این جریان درآمدی را به شدت کاهش داده است.»
این دو درادامه به نرخ تورم بسیار بالا در ایران اشاره کردند و نوشتند: «اگر محاصره ادامه یابد، صادرات ایران در ماه ژوئن احتمالاً تقریباً به همان اندازه ماه مه پایین خواهد ماند. تورم نیز قرار است ادامه یابد و اختلال بیشتر در صادرات و واردات به دلیل محاصره منجر به کاهش قابل توجه تولید خواهد شد و بر بخشهای کلیدی اقتصاد ایران، مانند بخش خدمات، تأثیر خواهد گذاشت.»
به نوشته این گزارش تحلیلی، «محاصره همچنان نقطه اصلی اهرم اقتصادی واشینگتن است و به ایالات متحده قدرت چانهزنی واقعی برای اعمال نفوذ در پرونده هستهای، برنامه موشکهای بالستیک، حمایت از تروریسم، بستن تنگه هرمز و حتی مسائل داخلی میدهد.»
قاسمینژاد و طالبلو نوشتند: «کنار گذاشتن این فشار کلان اقتصادی صرفاً برای بازگرداندن ترانزیت از طریق خلیج فارس یک اشتباه استراتژیک خواهد بود. اگر چنین اهرم اقتصادی به طور زودهنگام خرج شود، سیاستگذاران نباید انتظار امتیازات عمدهای در مسائل امنیتی گستردهتر داشته باشند.»
