بروجردی: در برابر هرگونه اقدام ماجراجویانه پاسخ قاطع و بدون ملاحظه میدهیم
علاالدین بروجردی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، وضعیت فعلی کشور را «شکننده» خواند و گفت در شرایط «نه جنگ و نه صلح»، همه سناریوها محتمل است و باید برای بدترین گزینهها آمادگی داشت.
او تاکید کرد: «ما باید همواره برای بدترین گزینهها آمادگی لازم را داشته باشیم تا دشمنان اشتباهات گذشته خود را تکرار نکنند.»
بروجردی همچنین هشدار داد جمهوری اسلامی در برابر هرگونه اقدام «ماجراجویانه» پاسخ «قاطع و بدون ملاحظه» خواهد داد.
این عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با اشاره به روند مذاکرات گفت: «مذاکرات صحنه کارزار سیاسی است، در آن صحنه نیز قالیباف در حال جنگ است و به همراه وزیر امورخارجه کشور با پشتوانه مردم و نیروهای مسلح از موضوع قدرت صحبت میکنند.»
تحلیلگران به رویترز میگویند کنترل [حکومت] ایران بر تنگه هرمز، تداوم برنامه هستهای و باقی ماندن ساختار جمهوری اسلامی، ادعاهای ترامپ درباره پیروزی را با تردید مواجه کرده است.
به گزارش رویترز، اگرچه آمریکا در ماههای گذشته ضربات سنگینی به توان نظامی حکومت ایران وارد کرده، اما توانایی تهران در حفظ اهرمهای راهبردی - از جمله کنترل بر تنگه هرمز و مقاومت در برابر امتیازدهی هستهای - این پرسش را مطرح کرده که آیا واشینگتن میتواند موفقیتهای تاکتیکی را به دستاورد سیاسی و ژئوپلیتیک تبدیل کند یا نه.
به نوشته این گزارش، ادعاهای مکرر ترامپ درباره «پیروزی کامل» برای برخی تحلیلگران قانعکننده نیست؛ بهویژه در شرایطی که مسیر بحران میان مذاکرات نامطمئن و تهدیدهای متناوب برای ازسرگیری حملات در نوسان است.
رویترز هشدار میدهد این خطر وجود دارد که آمریکا و متحدان عرب آن در خلیج فارس از جنگ در موقعیتی ضعیفتر خارج شوند، در حالی که [حکومت] ایران - با وجود خسارتهای نظامی و اقتصادی - ممکن است به دلیل نشان دادن توانایی خود در مختل کردن حدود یکپنجم عرضه جهانی نفت و گاز، نفوذ بیشتری به دست آورده باشد.
جنگ کوتاه ترامپ ممکن است به شکست راهبردی تبدیل شود
آرون دیوید میلر، مذاکرهکننده پیشین دولتهای جمهوریخواه و دموکرات آمریکا در خاورمیانه، به رویترز گفته است: «سه ماه گذشته و به نظر میرسد جنگی که قرار بود یک پیروزی کوتاهمدت برای ترامپ باشد، در حال تبدیل شدن به یک شکست راهبردی بلندمدت است.»
رویترز مینویسد این وضعیت برای ترامپ حساسیت ویژهای دارد؛ زیرا او همواره نسبت به تصویر «بازنده» بودن حساس بوده و این تعبیر را علیه رقبای سیاسی خود به کار برده است.
تحلیلگران معتقدند همین مساله ممکن است او را به سمت رد هر توافقی سوق دهد که شبیه عقبنشینی از مواضع حداکثری یا بازگشت به توافق هستهای سال ۲۰۱۵ با حکومت ایران باشد؛ توافقی که ترامپ در دوره نخست ریاستجمهوری خود لغو کرد.
با این حال، کاخ سفید این ارزیابیها را رد میکند. اولیویا والز، سخنگوی کاخ سفید، گفته است: «آمریکا به همه اهداف نظامی خود در عملیات خشم حماسی دست یافته یا از آن فراتر رفته است.»
او افزوده: «رییسجمهوری ترامپ همه برگهای برنده را در اختیار دارد و همه گزینهها را روی میز نگه داشته است.»
افزایش فشار داخلی؛ از قیمت سوخت تا انتخابات
به گزارش رویترز، ادامه بحران با ایران در حالی رخ میدهد که ترامپ با افزایش قیمت بنزین، افت محبوبیت و فشار سیاسی پیش از انتخابات میاندورهای نوامبر روبهرو است.
جنگ با ایران همچنین با وعدههای انتخاباتی او درباره پرهیز از مداخلات نظامی غیرضروری در تضاد قرار گرفته است.
برخی تحلیلگران میگویند ترامپ اکنون میان دو گزینه گرفتار شده است؛ پذیرش توافقی ناقص برای خروج از بحران و یا تشدید دوباره درگیری و خطر گرفتار شدن در بحرانی طولانیتر.
به گفته این تحلیلگران، یکی از سناریوهای احتمالی میتواند انجام حملات محدود اما شدید علیه ایران و معرفی آن بهعنوان «پیروزی نهایی» باشد.
اهداف اعلامشده ترامپ؛ بدون تحقق روشن
ترامپ اهداف اصلی جنگ را «جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای»، «پایان دادن به توانایی ایران برای تهدید منطقه و منافع آمریکا» و «ایجاد شرایطی برای تضعیف یا سرنگونی حکومت ایران» توصیف کرده بود. اما رویترز مینویسد هیچ نشانه روشنی از تحقق این اهداف وجود ندارد.
جاناتان پانیکوف، مقام پیشین اطلاعاتی آمریکا، گفته است: «رهبران [حکومت] ایران بقای خود پس از حمله آمریکا را موفقیت میدانند و همزمان دریافتهاند تا چه حد میتوانند بر کشتیرانی خلیج فارس نفوذ اعمال کنند.»
او افزوده [حکومت] ایران به نظر میرسد معتقد است میتواند فشار اقتصادی بیشتری نسبت به ترامپ تحمل کرده و دوام بیاورد.
برنامه هستهای جمهوری اسلامی همچنان پابرجاست
به نوشته رویترز، مهمترین هدف اعلامی ترامپ یعنی خلع هستهای ایران همچنان محقق نشده است. برآورد میشود بخشی از ذخایر اورانیوم با غنای بالا پس از حملات آمریکا و اسرائیل همچنان باقی مانده و امکان بازیابی و فرآوری بیشتر آن وجود داشته باشد.
دو مقام ارشد ایرانی نیز به رویترز گفتهاند رهبر جمهوری اسلامی دستور داده اورانیوم نزدیک به درجه تسلیحاتی به خارج از کشور منتقل نشود.
برخی تحلیلگران هشدار دادهاند جنگ ممکن است حکومت ایران را بیش از گذشته به سمت توسعه بازدارندگی هستهای سوق دهد؛ مشابه مسیری که کره شمالی طی کرده است.
حکومت ایران همچنان توان منطقهای خود را حفظ کرده است
رویترز گزارش میدهد هدف دیگر ترامپ، یعنی توقف حمایت جمهوری اسلامی از نیروهای نیابتی، نیز محقق نشده است.
علاوه بر این، پس از جنگ، رهبران جدید حکومت ایران تندروتر از اسلاف کشتهشده خود توصیف میشوند و همچنان به باور تحلیلگران، موشکها و پهپادهای کافی برای تهدید کشورهای منطقه در اختیار دارند.
پیامدهای جهانی؛ اروپا، روسیه و چین
به نوشته رویترز، جنگ با ایران همچنین به روابط آمریکا با متحدان اروپایی آسیب زده؛ زیرا بسیاری از دولتهای اروپایی از حمایت از جنگی که درباره آن مورد مشورت قرار نگرفته بودند، خودداری کردهاند.
همزمان، چین و روسیه نیز به گفته تحلیلگران از ضعفهای ارتش آمریکا در مقابله با تاکتیکهای نامتقارن حکومت ایران و کاهش ذخایر تسلیحاتی واشینگتن درس گرفتهاند.
رابرت کیگن، پژوهشگر موسسه بروکینگز، در تحلیلی نوشته پیامد این جنگ ممکن است حتی بیش از عقبنشینیهای آمریکا از ویتنام و افغانستان به اعتبار جهانی واشینگتن آسیب بزند.
او نتیجه گرفته است: «هیچ بازگشتی به وضعیت پیشین وجود نخواهد داشت و هیچ پیروزی نهایی آمریکا نمیتواند آسیبهای ایجادشده را جبران کند.»
رویترز در جمعبندی مینویسد در حالی که جنگ وارد ماه چهارم شده، پرسش اصلی دیگر این نیست که ترامپ چند نبرد را برده، بلکه این است که آیا آمریکا در حال از دست دادن جنگی است که قرار بود موازنه قدرت در خاورمیانه را به سود واشینگتن تغییر دهد.
به گزارش نشریه اماراتی گلفنیوز، ابهامها درباره آینده تنگه هرمز پس از انتشار گزارشهایی مبنی بر گفتوگوهای حکومت ایران و عمان برای ایجاد چارچوب پرداخت هزینه عبور کشتیها افزایش یافته است؛ اقدامی که میتواند نشاندهنده تلاش تهران برای تبدیل نفوذ خود بر مهمترین مسیر انتقال انرژی جهان به اهرمی راهبردی و بلندمدت باشد.
این گفتوگوها که پیشتر توسط بلومبرگ و نیویورکتایمز گزارش شدهاند، از نگاه ناظران حائز اهمیتاند؛ زیرا ممکن است نشاندهنده تلاش حکومت ایران برای جلب حمایت منطقهای جهت ایجاد سازوکاری جدید برای مدیریت کشتیرانی در تنگه هرمز باشد.
هشدار آژانس بینالمللی انرژی درباره ورود بازار نفت به «منطقه خطر»
به نوشته گلفنیوز، طولانی شدن اختلال در تردد از تنگه هرمز پس از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه حکومت ایران، نگرانیها درباره بحران عرضه نفت را تشدید کرده است.
فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بینالمللی انرژی هشدار داده در صورت ادامه محدودیتها بر عبور نفتکشها و احیا نشدن عرضه، بازار جهانی نفت ممکن است تا ماههای ژوئیه یا اوت وارد «منطقه قرمز» شود.
او گفته است بسته ماندن طولانیمدت هرمز، ذخایر اضطراری انرژی را کاهش داده و بازارهای جهانی را با خطر کمبود شدید عرضه مواجه کرده است.
این تحولات در حالی است که اختلال در تردد از تنگه هرمز اکنون وارد چهارمین ماه خود شده است.
تحریمهای تازه اتحادیه اروپا علیه جمهوری اسلامی
همزمان، شورای اتحادیه اروپا اعلام کرده دامنه تحریمهای مرتبط با حکومت ایران را گسترش میدهد تا افراد و نهادهایی را که در اقدام علیه حق عبور ترانزیتی و آزادی ناوبری در تنگههای بینالمللی نقش دارند، شامل شود.
طبق اصلاحات جدید، اتحادیه اروپا میتواند افراد و نهادهای مرتبط با اقداماتی که آزادی ناوبری در تنگه هرمز را محدود میکند، هدف تحریمهای بیشتری قرار دهد.
این اقدامات شامل ممنوعیت ورود یا عبور از قلمرو اتحادیه اروپا و همچنین توقیف داراییها خواهد بود.
نگرانی از تشدید تنشها در خلیج فارس
گلفنیوز مینویسد افزایش نگرانیها درباره بحران نفت، تشدید محدودیتهای حریم هوایی ایران و نشانههای افزایش آمادگی نظامی آمریکا، همگی بازتابدهنده شکنندگی وضعیت امنیتی در خلیج فارس هستند.
در حالی که چشمانداز مذاکرات میان تهران و واشینگتن روشن نیست، بازارهای جهانی انرژی خود را برای احتمال اختلالی طولانیمدت در عرضه نفت و پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی آماده میکنند.
