نیویورک تایمز گزارش داد کشورهای خلیج فارس در جریان جنگ ایران بیش از ۱۰۰ شیعه را به اتهام خیانت بازداشت کردهاند. در بحرین ۶۹ نفر سلب تابعیت و ۴۱ نفر به اتهام ارتباط با سپاه پاسداران بازداشت شدند. در امارات متحده عربی نیز ۲۷ نفر به عضویت در «سازمان تروریستی شیعه» متهم شدهاند.
هان ژنگ، معاون رییسجمهوری چین، دیوید پردو، سفیر آمریکا در چین، شیه فنگ، سفیر چین در آمریکا و ما ژائوشو، معاون اجرایی وزیر امور خارجه چین، در دومین سفر رییسجمهوری آمریکا به چین از او استقبال کردند.
پس از او، اریک ترامپ، پسرش، و لارا ترامپ، عروس او، همراه با شماری از همراهان سفر، از جمله ایلان ماسک، مدیر شرکت اسپیسایکس، از هواپیما پیاده شدند.
ترامپ بدون پاسخ دادن به پرسشهای خبرنگاران سوار لیموزین شد تا به سوی هتل محل اقامتش برود.
طبق اعلام کاخ سفید دیدار ترامپ با همتای چینی خود، شی جینپینگ، روزهای پنجشنبه و جمعه، ۲۴ و ۲۵ اردیبهشت، بر تجارت، مساله فنتانیل و پرونده جنگ ایران متمرکز خواهد بود؛ موضوعاتی که به گزارش رسانه پولیتیکو، دولت ترامپ در ۱۶ ماه آغاز به کارش نتوانسته بر سر آنها به توافقی چشمگیر با پکن برسد یا امتیاز قابلتوجهی از چین بگیرد.
مقامهای آمریکایی پیشتر اعلام کرده بودند که هیاتهای آمریکا و چین در این سفر دو روزه قرار است درباره پرونده جنگ ایران، مساله تایوان، هوش مصنوعی و تسلیحات هستهای گفتوگو کنند. توافق مربوط به مواد معدنی حیاتی نیز یکی از محورهای این گفتوگوها خواهد بود.
پکن هنوز هیچ جزئیاتی درباره دستور کار نشست میان روسای جمهوری دو کشور ارائه نکرده است. گو جیاکون، سخنگوی وزارت امور خارجه چین، دوشنبه گفت ترامپ و شی درباره «مسائل مهم مربوط به روابط چین و آمریکا و صلح و توسعه جهانی» گفتوگو خواهند کرد.
خود ترامپ نیز پاسخهای متفاوتی درباره موضوعات دستور کار داده است. او دوشنبه ۲۱ اردیبهشت گفت ایران و انرژی هر دو در فهرست موضوعات قرار دارند، اما سهشنبه، پیش از ترک کاخ سفید به مقصد پکن، این اظهارات را پس گرفت و گفت: «ما موضوعات زیادی برای گفتوگو داریم. صادقانه بگویم، نمیگویم ایران یکی از آنهاست، چون ایران کاملا تحت کنترل ماست.»
او در عوض گفت موضوع اصلی، تجارت خواهد بود.
زک کوپر، دستیار پیشین معاون مشاور امنیت ملی در دولت جورج دبلیو بوش، که بهطور منظم با مقامهای دولت آمریکا و مقامهای چینی دیدار میکند، به پولیتیکو گفت: «این نشست هر روز کوچکتر میشود.»
او افزود: «کاملا روشن است که تیم ترامپ در موقعیت بسیار دشواری قرار دارد و کاملا ممکن است ترامپ با ذهنی درگیر و در موضعی تضعیفشده به پکن برود.»
این نخستین سفر ترامپ در دوره دوم ریاستجمهوریاش به چین و دومین سفر او در مقام رهبر آمریکا به این کشور است. او حدود یک ماه پیش از عزیمت به چین، این دیدار را «رویدادی عظیم» توصیف کرد و کمی بعد از این اظهار نظر، در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت که از شی جینپینگ چیزی کمتر از یک «آغوش گرم و بزرگ» انتظار ندارد.
با این حال، ناظران میگویند این سفر با سفر مجلل قبلیاش در سال ۲۰۱۷، زمانی که چین برای جلب نظر او سنگ تمام گذاشت و در شهر ممنوعه ۶۰۰ ساله یک ضیافت شام به افتخار او ترتیب داد، تفاوت دارد.
دستور کار این سفر نیز به همان اندازه دشوار و پرچالش است؛ با این تفاوت که پرونده ایران اکنون به منبع تازهای از تنش تبدیل شده و در کنار تجارت، فناوری و تایوان قرار گرفته است.
بهگزارش سیانان، یک تفاوت عمده میان این دو سفر تغییر در قدرت سیاسی چین است. این رسانه نوشت: «در قیاس با سال ۲۰۱۷ چین قدرتمندتر و بسیار قاطعتر شده است؛ شی با جاهطلبی برنامههایی را برای توسعه نیروهای مولد جدید، سرمایهگذاریهای سنگین در انرژیهای تجدیدپذیر، روباتیک و هوش مصنوعی پیش برده و با جدیت کوشیده است که ثابت کند در تعاملهای بینالمللی در جایگاهی برابر با آمریکا قرار دارد.
سایه تعرفهها و جنگ ایران بر رابطه ترامپ و شی
رای ۲۰ فوریه دیوان عالی آمریکا درباره تعرفههای تجاری و جنگ ایران که اثری عمیق بر معادلات انرژی در جهان گذاشته است، موازنه قدرت میان دو رهبر را تغییر داده است. به نوشته پولیتیکو، ترامپ اکنون اهرم فشار کمتری برای وادار کردن شی به پذیرش نتایج ملموس از این دیدار دارد؛ نتایجی که رییسجمهوری آمریکا بتواند پس از بازگشت به ایالات متحده آنها را بهعنوان پیروزی عرضه کند. و چین این را میداند.
انبیسی نوشته است که هرچند هدف ترامپ و تیم همراهش در این سفر بازگشت به واشینگتن با دستاوردهای دهانپرکن اقتصادی و نمایشی از رابطه دوستانه و نزدیک شخصی میان ترامپ و شی است، اما انتظارها درباره تحقق تمام و کمال این اهداف پررنگ نیست.
به نوشته این رسانه، ترامپ، که میزان محبوبیتش در پایینترین سطح در دوره دوم ریاستجمهوریاش قرار دارد، شاهد آن بوده که بخش بزرگی از نظام تعرفهای جهانیاش از سوی دادگاههای آمریکا و در راس آن دادگاه عالی آمریکا لغو شده است. او همچنین درگیر جنگی نامحبوب با ایران است که از جدول زمانی اولیه ششهفتهای فراتر رفته و باعث جهش قیمت بنزین شده است.
شی نیز با مشکلات اقتصادی دیرینه از جمله بیکاری بالای جوانان، ضعف تقاضای مصرفکنندگان و فروپاشی بخش مسکن دستوپنجه نرم میکند. افزون بر این، نگرانیهای تازهای نیز درباره این مطرح شده که چین تا چه مدت میتواند شوکهای انرژی ناشی از جنگ ایران را تاب بیاورد.
سیانان پیشبینی کرده است که هرچند انتظار میرود رهبران دو کشور از توافقهای بزرگ تجاری رونمایی کنند و مسیر نمایش یک پیروزی بزرگ را هموار کنند، اما به احتمال زیاد مساله ایران بر گفتوگوها مسلط خواهد بود.
این در حالی است که به نظر میرسد منافع آمریکا در گرو محاصره دریایی بندرهای جنوب ایران است و این امر پیامدهای عمدهای برای چین، بزرگترین مصرفکننده نفت ایران، خواهد داشت.
این رسانه آمریکایی پیشبینی میکند که ترامپ از شی را بخواهد جمهوری اسلامی را به بازگشایی تنگه هرمز و توافق صلح ترغیب کند. از سوی دیگر، سفر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی به چین و دیدارش با وانگ یی، همتای چینی خود در آستانه سفر ترامپ به این کشور را میتوان نشانهای از فشار احتمالی جمهوری اسلامی به آمریکا از طریق چین برای پایان دادن به جنگ تصور کرد؛ اهدافی که با خواستهها و منافع آمریکا در تضاد است.
پولیتیکو به نقل از یک مقام ارشد کاخ سفید نوشت که «چین پیش از این، [حکومت] ایران را برای رسیدن به توافق تحت فشار قرار داده است.»
تحلیل این رسانه بر این فرض استوار است که دستاوردهای ژئواستراتژیک پکن از جنگ آمریکا علیه جمهوری از جمله منحرف کردن توجه واشینگتن از هند و اقیانوس آرام و انتقال داراییهای پنتاگون از آسیا به خاورمیانه، بهحدی است که سبب میشود شی جین پینگ انگیزه کمی برای سرعت بخشیدن به حلوفصل این مناقشه داشته باشد.
کریگ سینگلتون، پژوهشگر ارشد امور چین در اندیشکده «بنیاد دفاع از دموکراسیها»، گفت: «چین همچنان خواستار آرامش و کاهش تنش در سطحی گستردهتر خواهد شد. فکر نمیکنم پکن برای حل جنگی که نه آغازگر آن بوده و نه کنترلی بر آن دارد، خود را به خطر بیندازد.»
روزنامه والاستریت ژورنال چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت به نقل از مقامهای عرب و یک منبع آگاه گزارش داد بارنئا در دو ماه گذشته، دستکم دو بار با هدف هماهنگی درباره جنگ با جمهوری اسلامی به امارات متحده عربی سفر کرده است.
آنچه در این گزارش آمده است، نشانهای از گسترش همکاریهای امنیتی میان اسرائیل و امارات متحده عربی است.
والاستریت ژورنال نوشت دو کشور در طول جنگ، هماهنگی امنیتی نزدیکی داشتهاند.
این روزنامه پیشتر گزارش داده بود اسرائیل سامانههای پدافندی گنبد آهنین و دهها نیروی نظامی را برای مقابله با حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی به امارات متحده عربی فرستاده است.
والاستریت ژورنال ۲۱ اردیبهشت نیز به نقل از منابع آگاه خبر داد که امارات متحده عربی بهطور مخفیانه حملاتی به جمهوری اسلامی کرده و در یکی از این حملات در ماه آوریل، پالایشگاه نفتی جزیره لاوان در ایران را هدف قرار داده است.
بهنوشته والاستریت ژورنال، این اقدام میتواند امارات را به یکی از طرفهای فعال جنگی تبدیل کند که در آن، خود بیش از هر کشور دیگری هدف حملات حکومت ایران بوده است.
برخی مقامات جمهوری اسلامی پیش از این از دست داشتن امارات در بعضی حملات به جنوب ایران سخن گفته بودند.
رهبران جمهوری اسلامی در جریان آتشبس نیز به تندی به این کشور هشدار دادهاند.
امارات متحده عربی حتی در جریان آتشبس چند بار هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گرفته است.
وزارت خارجه امارات متحده عربی و دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، تاکنون به درخواست والاستریت ژورنال برای اظهار نظر پاسخ ندادهاند.
موساد: همین حالا وقت عمل است
کانال ۱۳ اسرائیل ۱۹ اردیبهشت به نقل از یک مقام اسرائیلی که نامش فاش نشده گزارش داد دولت این کشور همچنان در وضعیت «انتظار دائمی» درباره تصمیم مورد انتظار دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در قبال ایران قرار دارد.
بر اساس این گزارش، مقامهای نظامی و اطلاعاتی اسرائیل در جریان نشستهای اخیر، مواضعی تهاجمیتر علیه تهران را به نتانیاهو ارائه کردهاند.
این گزارش افزود ارتش اسرائیل وضعیت کنونی توان نظامی [حکومت] ایران را یک «فرصت عملیاتی» برای از سرگیری حملات و «تکمیل ماموریت» میداند.
کانال ۱۳ تلویزیون اسرائیل گزارش داد موساد به نتانیاهو گفته است: «باید همین حالا به ایران حمله کرد.»
بنا بر این گزارش، موساد معتقد است از سرگیری جنگ میتواند روند فروپاشی حکومت ایران را تسریع کند.
ترامپ چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت پیش از ورود به پکن، در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، همراه او در هواپیمای ریاستجمهوری آمریکا حضور دارد و گزارش شبکه سیانبیسی درباره دعوت نشدن او به این سفر «خبر جعلی» است.
بر اساس آنچه ترامپ نوشت «جنسن، ایلان، تیم اپل، لری فینک، استیون شوارتزمن، کلی اورتبرگ از بوئینگ، برایان سایکس از کارگیل، جین فریزر از سیتی، لری کالپ از جیای ایرواسپیس، دیوید سولومون از گلدمن ساکس، سانجی مهروترا از مایکرون، کریستیانو آمون از کوالکام و بسیاری دیگر» در این سفر حضور دارند.
رییسجمهوری آمریکا اعلام کرد قصد دارد در دیدار با شی جینپینگ از او بخواهد اقتصاد چین را بیش از پیش به روی شرکتها و سرمایهگذاری آمریکایی باز کند.
او نوشت: «از رییسجمهوری شی خواهم خواست چین را باز کند تا این افراد بتوانند تواناییهای خود را به کار بگیرند و به ارتقای جمهوری خلق چین کمک کنند.»
حل مسائل تجاری
رویترز نوشت بیشتر شرکتهای حاضر در این سفر به دنبال حل مسائل تجاری و محدودیتهای موجود در بازار چین هستند.
انویدیا از جمله شرکتهایی است که برای فروش تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی خود در چین با محدودیتهای نظارتی روبهرو شده است.
به گزارش رویترز، مذاکرات دو طرف علاوه بر تجارت، موضوعاتی چون جنگ ایران، فروش تسلیحات آمریکا به تایوان، صادرات فناوریهای پیشرفته، هوش مصنوعی و کاهش تنشهای تجاری میان واشینگتن و پکن را در بر میگیرد.
همزمان اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا مذاکرهکننده تجاری آمریکا، در کره جنوبی با مقامهای چینی دیدار کرد. خبرگزاری دولتی شینهوا این گفتوگوها را «صریح، عمیق و سازنده» توصیف کرد.
رویترز نوشت ترامپ در حالی وارد مذاکرات با چین شده که ادامه جنگ ایران و افزایش تورم در آمریکا، فشار سیاسی بر او را افزایش داده است. در مقابل، شی جینپینگ با فشار داخلی کمتری روبهرو است.
انتظار میرود ترامپ در دیدار با شی، از چین بخواهد تهران را برای رسیدن به توافق با واشینگتن و پایان دادن به جنگ ایران ترغیب کند؛ هرچند ترامپ گفته تصور نمیکند به کمک پکن نیاز داشته باشد.
چین چهارشنبه بار دیگر مخالفت شدید خود را با فروش تسلیحات آمریکا به تایوان اعلام کرد. هنوز مشخص نیست آیا ترامپ بسته تسلیحاتی ۱۴ میلیارد دلاری برای تایوان را تایید خواهد کرد یا نه.
آمریکا با وجود نداشتن روابط دیپلماتیک رسمی با تایوان، بر اساس قانون موظف است ابزارهای دفاعی لازم را در اختیار این جزیره قرار دهد.
روزنامه «جوییش کرونیکل» چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت در گزاشی به نقل از این مرد که با نام مستعار «نیما» معرفی شده، نوشت او پس از بازگشت به بریتانیا، موضوع را به پلیس گزارش کرده و روزنامهنگاری را که برای یک رسانه فارسیزبان کار میکند، در جریان قرار داده است.
نیما که حدود یک دهه است در بریتانیا زندگی میکند و در یک بار کار میکند، گفت این ماجرا در جریان سفر تفریحیاش به جنوب اروپا آغاز شد؛ جایی که به یک رستوران ایرانی رفت و با دو مرد آشنا شد که یکی از آنها را از ایران میشناخت.
به گزارش جوییش کرونیکل، آن مرد ابتدا درباره راهاندازی یک بار در لندن صحبت کرد و با مطرح کردن موضوع بهعنوان یک پیشنهاد کاری، اطلاعات تماس نیما را گرفت.
پیشنهادی برای قتل
نیما گفت دیدار دوم شکل متفاوتی پیدا کرد؛ زمانی که آن مرد همراه دو نفر دیگر آمد و شروع به اشاره به جزییات زندگی او در بریتانیا و بستگانش در ایران کرد.
نیما به جوییش کرونیکل گفت: «به من گفت تو آدم محترمی هستی. خانوادهای در ایران داری که به حمایت تو نیاز دارند. میخواهم کاری به تو پیشنهاد بدهم؛ با پرداخت اولیه ۴۰ هزار پوند.»
بر اساس این گزارش، آن مرد سپس به یک روزنامهنگار ایرانی در لندن اشاره کرد که نیما پیشتر در فضای مجازی با او مشاجره کرده بود و گفت میخواهد او را «مجازات» کند.
او از نیما پرسید آیا خودش میتواند این کار را انجام دهد یا فرد دیگری را برای آن پیدا کند.
نیما گفت به او پیشنهاد شده بود ۲۰ هزار پوند نقد همان ابتدا دریافت کند و بقیه مبلغ را پس از مشخص کردن محل اقامت آن روزنامهنگار بگیرد.
او افزود این افراد تصور میکردند آن روزنامهنگار در خانه امن زندگی میکند.
به گفته نیما، فرد مظنون مستقیما خود را عضو سپاه پاسداران معرفی نکرد، اما یکی از آشنایانش گفته بود او در ایران نفوذ دارد و هنگام صحبت درباره کمک احتمالی به خانواده نیما، از «سپاه» نام برده بود.
افزایش نگرانیهای امنیتی در بریتانیا
این گزارش در شرایطی منتشر شده است که نگرانیها در بریتانیا درباره تهدیدهای مرتبط با جمهوری اسلامی علیه مخالفان، روزنامهنگاران و نهادهای یهودی افزایش یافته است.
یک گروه همسو با جمهوری اسلامی (حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه)، مسئولیت حمله به چند مکان یهودی در بریتانیا و اروپا، از جمله حملات ماه گذشته به دو کنیسه در شمال لندن را بر عهده گرفته است.
کن مککالوم، مدیرکل سازمان اطلاعات داخلی بریتانیا «امآی۵» بارها هشدار داده جمهوری اسلامی که از طریق سپاه پاسداران عمل میکند، تهدیدی «احتمالا مرگبار» برای بریتانیا بهشمار میرود.
به گفته مقامهای بریتانیایی، از سال ۲۰۲۲ تاکنون چندین طرح منتسب به جمهوری اسلامی که قصد داشته است مخالفان، روزنامهنگاران و افراد یا نهادهای مرتبط با اسرائیل و یهودیان را در این کشور هدف قرار دهد، خنثی شده است.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت گزارش داد استارمر در روزهای اخیر با فشار فزایندهای برای کنارهگیری از قدرت روبهرو شده و دهها نماینده حزب کارگر او را مسئول شکست سنگین این حزب در انتخابات محلی اخیر میدانند.
در این مدت، چند تن از وزرای ردهپایین دولت در اعتراض به عملکرد استارمر استعفا دادهاند، اما تاکنون هیچ یک از چهرههای برجسته حزب کارگر نتوانستهاند حمایت کافی را برای آغاز رسمی رقابت بر سر رهبری حزب به دست آورند.
در همین حال، دیدار ۲۰ دقیقهای وس استریتینگ، وزیر بهداشت بریتانیا و یکی از گزینههای احتمالی جانشینی استارمر، با نخستوزیر در دفتر داونینگاستریت در صبح ۲۳ اردیبهشت، توجه رسانهها را به خود جلب کرد. ملاقاتی که برخی رسانههای بریتانیایی آن را نشانه تشدید اختلافات در حزب کارگر توصیف کردند.
با این حال، نیک توماس-سیموندز، وزیر امور اروپا و از متحدان استارمر، تاکید کرد در حال حاضر، هیچ یک از چهرههای حزب از حمایت کافی نمایندگان برای به چالش کشیدن رهبری نخستوزیر برخوردار نیستند و احتمال وقوع چنین سناریویی اندک است.
مراسم افتتاح پارلمان؛ استارمر در کنار پادشاه
به گزارش رویترز، استارمر ۲۳ اردیبهشت در مراسم افتتاح رسمی پارلمان بریتانیا شرکت خواهد کرد. رویدادی باشکوه به رهبری چارلز سوم، پادشاه بریتانیا، که دولت در آن اولویتهای سیاسی و برنامه قانونگذاری خود را برای سال پیش رو اعلام میکند.
استارمر در بیانیهای گفت: «بریتانیا در لحظهای سرنوشتساز قرار دارد. یا باید به اجرای برنامهای برای ساختن کشوری قویتر و عادلانهتر ادامه دهیم، یا به هرجومرج و بیثباتی گذشته بازگردیم.»
او افزود مردم بریتانیا انتظار دارند دولت بر کاهش هزینههای زندگی، کوتاه شدن صف انتظار خدمات درمانی و حفظ امنیت کشور در «جهانی که روزبهروز خطرناکتر میشود»، تمرکز کند.
دولت بریتانیا اعلام کرده است بستهای شامل بیش از ۳۵ لایحه و پیشنویس قانونی را ارائه خواهد کرد که محور اصلی آن بهبود وضعیت اقتصادی، تقویت امنیت ملی و اصلاح ساختار حکمرانی با هدف ایفای نقش فعالتر دولت در حمایت از مردم است.
آینده سیاسی استارمر در ابهام
رویترز در ادامه نوشت چارلز سوم با حضور در پارلمان، متن رسمی دولت در خصوص برنامههای آتی آن را قرائت خواهد کرد، اما در این میان، آینده سیاسی استارمر بیش از هر زمان دیگری در هالهای از ابهام قرار گرفته است.
این در حالی است که اگر نخستوزیر کنونی بریتانیا از قدرت کنار گذاشته شود، جانشین او الزامی به پیروی از همین برنامه نخواهد داشت.
تنها ساعاتی پیش از آغاز این مراسم، گروهی از اتحادیههای نزدیک به حزب کارگر خواستار کنارهگیری استارمر شدند؛ موضوعی که فشارها را بر او بیش از پیش افزایش داده است.
استارمر که ۲۲ اردیبهشت را عمدتا در دفتر نخستوزیری و در تلاش برای حفظ حمایت همحزبیها برای ماندن در قدرت سپری کرد، ۲۳ اردیبهشت در برابر دوربینها و در کنار رهبران احزاب رقیب در مراسم رسمی پارلمان حضور خواهد یافت.
او همچنین قرار است در جریان مناظره پارلمانی پس از سخنرانی پادشاه، از برنامههای دولت دفاع کند. رخدادی که پیشبینی میشود مخالفان از آن برای به چالش کشیدن اقتدار سیاسی او بهره ببرند.
