دفتر ریاستجمهوری لبنان اعلام کرد جوزف عون، رییسجمهوری این کشور، از ایالات متحده خواسته است اسرائیل را برای توقف حملات، پایبندی به آتشبس و خودداری از تخریب خانهها در جنوب لبنان تحت فشار قرار دهد.
دفتر ریاستجمهوری لبنان دوشنبه در بیانیهای اعلام کرد که عون در دیدار با میشل عیسی، سفیر آمریکا در لبنان، بر «ضرورت فشار بر اسرائیل برای توقف آتش و عملیات نظامی و همچنین تخریب و خانهها با بولدوزر» تاکید کرد.
بر اساس این بیانیه، عون و عیسی همچنین «تحولات مرتبط» با دور سوم مذاکراتی را که قرار است در واشینگتن میان نمایندگان دولتهای لبنان و اسرائیل برگزار شود، بررسی کردند.
آمریکا ماه گذشته میلادی میزبان دو دور مذاکرات میان سفیران اسرائیل و لبنان در واشینگتن بود. این مذاکرات، بالاترین سطح تماس میان دو کشور در دهههای اخیر محسوب میشود.
وزارت خارجه آمریکا اعلام کرده که این کشور در ۲۴ و ۲۵ اردیبهشت، دور سوم مذاکرات میان لبنان و اسرائیل را برگزار خواهد کرد.
رهبری هیات لبنانی را سیمون کرم، سفیر پیشین این کشور در واشینگتن، بر عهده خواهد داشت.
کرم از سوی رییسجمهوری لبنان مامور شده است. عون شنبه در دیداری دستورالعملهای خود را به او ابلاغ کرد.
اسرائیل در جنوب لبنان در حال تخریب روستاها است و میگوید علیه شبهنظامیان حزبالله، گروه تحت حمایت جمهوری اسلامی، که در مناطق غیرنظامی مستقر هستند، اقدام میکند.
تصمیم بیروت برای انجام مذاکرات رودررو با اسرائیل نشاندهنده شکاف عمیق در لبنان درباره تسلیحات حزبالله و تصمیم این گروه برای حمله به اسرائیل است.
منتقدان حزبالله را متهم میکنند که بهطور یکجانبه لبنان را به جنگ کشانده است.
روزنامه هاآرتص پیشتر گزارش داده بود خلع سلاح حزبالله گره اصلی در مذاکرات میان لبنان و اسرائیل به شمار میرود.
تداوم حملات
سخنگوی وزارت بهداشت لبنان دوشنبه اعلام کرد که با وجود آتشبسی که ماه گذشته در درگیری میان حزبالله لبنان و ارتش اسرائیل اعلام شده بود، در سه روز گذشته ۷۴ نفر در حملات اسرائیل کشته شدهاند.
درگیری کنونی حزبالله، گروه لبنانی مورد حمایت جمهوری اسلامی، و اسرائیل در ۱۱ اسفند با حملات این گروه به خاک اسرائیل در حمایت از جمهوری اسلامی آغاز شد.
اسرائیل میگوید در این مدت ۱۷ سرباز این کشور در جنوب لبنان و همچنین دو غیرنظامی در شمال اسرائیل کشته شدهاند.
پیشتر نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، ضمن انتقاد از مذاکرات مستقیم لبنان و اسرائیل گفت که در لبنان هیچ آتشبسی برقرار نیست.
خبرگزاری رویترز دوشنبه ۲۱ اردیبهشت گزارش داد دومین نفتکش حامل گاز طبیعی مایع قطر در روزهای اخیر در حال عبور از تنگه هرمز است.
بر اساس دادههای رهگیری شرکت اطلاعات مالی الاساییجی، نفتکش «میهزم» با ظرفیت ۱۷۴ هزار متر مکعب، دوشنبه بندر راس لفان قطر را ترک کرده و به سمت بندر قاسم پاکستان در حرکت است.
این دومین محموله گاز طبیعی مایع قطر است که از زمان آغاز جنگ ایران با موفقیت از تنگه هرمز عبور میکند.
پیشتر نفتکش «الخریطیات» نیز از مسیر شمالی مورد تایید جمهوری اسلامی وارد تنگه هرمز شده بود و یکشنبه موفق شد از این آبراه عبور کند.
دو منبع آگاه به رویترز گفتند این محمولهها در چارچوب توافق دولتی میان قطر و پاکستان فروخته شدهاند و جمهوری اسلامی برای «اعتمادسازی» با دوحه و اسلامآباد با عبور آنها موافقت کرده است.
به گفته این منابع، دو نفتکش دیگر حامل گاز طبیعی مایع قطر نیز در روزهای آینده راهی پاکستان خواهند شد.
یک منبع مطلع از مذاکرات تهران و اسلامآباد نیز گفت پاکستان برای مقابله با کمبود گاز، با جمهوری اسلامی درباره عبور تعداد محدودی از نفتکشهای گاز از تنگه هرمز گفتوگو کرده است.
عبور نفتکشهای نفت خام با ردیاب خاموش
رویترز همچنین در گزارشی جداگانه نوشت سه نفتکش حامل نفت خام عراق و امارات متحده عربی در روزهای اخیر با خاموش کردن سیستمهای رهگیری خود از تنگه هرمز عبور کردهاند تا خطر حملات جمهوری اسلامی را کاهش دهند.
بر اساس دادههای شرکتهای کپلر و الاساییجی، دو نفتکش بسیار بزرگ «آگیوس فانوریوس یک» و «کیارا ام» که هر کدام حامل دو میلیون بشکه نفت خام عراق بودند، یکشنبه از تنگه هرمز عبور کردند.
نفتکش «آگیوس فانوریوس یک» به سمت ویتنام در حرکت است تا محموله خود را در پالایشگاه «نگی سون» تخلیه کند. این کشتی پس از بارگیری نفت خام عراق در ۲۸ فروردین، دستکم در دو تلاش قبلی نتوانسته بود از تنگه هرمز عبور کند.
رویترز نوشت نفتکش «کیارا ام» با پرچم سنمارینو نیز در حالی که سیستم فرستنده خود را خاموش کرده بود، از خلیج فارس خارج شد.
پیشتر نیز نفتکش «بصره انرژی» که حامل دو میلیون بشکه نفت خام امارات بود، پس از عبور از تنگه هرمز، محموله خود را در پایانه نفتی فجیره تخلیه کرد.
شرکت ادنوک در امارات متحده عربی و خریداران نفت آن در هفتههای اخیر چندین نفتکش را برای انتقال نفتهای متوقفشده در خلیج فارس، از تنگه هرمز عبور دادهاند.
ناوگان ششم نیروی دریایی آمریکا دوشنبه ۲۱ اردیبهشت در بیانیهای کوتاه اعلام کرد یک زیردریایی کلاس «اوهایو» یکشنبه وارد جبلالطارق، قلمرو بریتانیا در جنوب اسپانیا، شده است.
بیانیه ناوگان ششم ایالات متحده پهلو گرفتن این زیردریایی را نشاندهنده توانمندی، انعطافپذیری و تعهد مستمر آمریکا به متحدان خود در ناتو خوانده است.
در ادامه این بیانیه آمده است: «زیردریاییهای موشک بالستیک کلاس اوهایو، سکوهایی پنهان و شناساییناپذیر برای پرتاب موشکهای بالستیک از زیر دریا هستند و بخشی از سهگانه هستهای آمریکا به شمار میروند که در برابر حمله دشمن بیشترین امکان بقا و پاسخدهی را دارد.»
پنتاگون نام این زیردریایی را اعلام نکرد.
به نوشته رسانه آمریکایی هیل، محل استقرار زیردریاییهای هستهای آمریکا معمولا از محرمانهترین اطلاعات نظامی این کشور به شمار میرود و انتشار عمومی آن اقدامی نادر محسوب میشود.
این خبر در حالی منتشر شد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دوشنبه گفت آتشبس میان آمریکا و جمهوری اسلامی در وضعیت شکنندهای قرار دارد و آن را چون بیماری در حال احتضار توصیف کرد که احتمال زنده ماندنش، به گفته او، کمتر از یک درصد است.
بر اساس این گزارش، جمهوری اسلامی در پیشنهاد متقابل خود خواستار دریافت غرامت جنگی، به رسمیت شناختن حاکمیت جمهوری اسلامی بر تنگه هرمز و پایان تحریمهای آمریکا شده بود.
ترامپ یکشنبه این پیشنهاد را «کاملا غیرقابل قبول» خوانده بود.
کلاس اوهایو شامل ۱۴ زیردریایی حامل موشکهای بالستیک و چهار زیردریایی مجهز به موشکهای هدایتشونده است.
این زیردریاییها قابلیت حمل موشکهای بالستیک «ترایدنت ۲» را دارند و برای ماموریتهای بازدارندگی طولانیمدت طراحی شدهاند.
زیردریاییهای هدایتشونده این کلاس همچنین میتوانند بیش از ۱۵۰ موشک کروز «تاماهاک» حمل کنند.
در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی، یک زیردریایی آمریکایی ۱۳ اسفند در نزدیکی سریلانکا یک ناو جنگی ایرانی به نام «دنا» را هدف قرار داد که در نتیجه آن دستکم ۸۷ نفر کشته شدند.
این ناو پس از شرکت در یک رزمایش دریایی چندجانبه به میزبانی هند در حال بازگشت به ایران بود؛ رزمایشی که ۱۸ کشتی از کشورهای مختلف در آن حضور داشتند.
این نخستین بار پس از جنگ جهانی دوم بود که یک زیردریایی آمریکایی با شلیک اژدر یک کشتی جنگی را هدف قرار میدهد.
ترامپ دوشنبه ۲۱ اردیبهشت، در گفتوگوهای جداگانهای با رسانههای فاکسنیوز و سیبیاِس و پس از آن در حاشیه مراسمی در کاخ سفید، به موضوع مذاکرات با جمهوری اسلامی پرداخت و نارضایتی خود از پاسخ ارائه شده از سوی تهران را ابراز کرد.
او در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «وضعیت آتشبس شبیه به وقتی است که پزشک میگوید احتمال زنده ماندن عزیزتان در اغما تقریبا یک درصد است.»
ترامپ پاسخ جمهوری اسلامی به پیشنهاد آمریکا را با عبارتهایی کمتر مرسوم در ادبیات سیاسی آمریکا توصیف کرد و گفت: «یک متن آشغال خواندم که آن را ضعیفترین مینامم. حتی خواندنش را هم تمام نکردم، گفتم: آیا قرار است وقتم را برای خواندن این تلف کنم؟ متنی که فرستادهاند یکی از ضعیفترینهاست.»
در روزهای گذشته آتشبس میان آمریکا و جمهوری اسلامی با تبادل آتش میان طرفین و شلیک موشک و پهپاد از سوی ایران به قطر، کویت و امارات با چالش روبهرو شده است. در تازهترین تحول، انفجار یک پهپاد در سواحل قطر در بیستم اردیبهشت به آتشسوزی در دستکم یک کشتی منجر شد. همان روز، و ورود پهپادهایی به حریم هوایی امارات متحده عربی آتشبس را با چالشی تازه روبهرو کرد.
با این حال، پیشتر ترامپ تاکید کرده بود که آتشبس همچنان برقرار است.
جمهوری اسلامی موضع خود را تغییر داد
رییسجمهوری آمریکا همچنین در اظهار نظرهای خود در روز دوشنبه ۲۱ اردیبهشت گفت که تهران با انتقال اورانیوم غنیشده خود به ایالات متحده موافقت کرده بود، اما بعدا موضع خود را تغییر داد و این تعهد را در پاسخ مکتوبی که پس از چهار روز ارسال کردند، نگنجاند.
ترامپ گفت: «آنها به ما گفتند که شما باید آن [اورانیوم با غنای ۶۰ درصد] را تحویل بگیرید. ما قرار بود همراه آنها پیش برویم، اما نظرشان را عوض کردند چون آن را در متن ننوشتند.»
او افزود: «آنها با ما توافق میکنند و بعد حرفشان را پس میگیرند.»
ترامپ همچنین بار دیگر بر اراده آمریکا برای جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح اتمی تاکید کرد.
همزمان با این اظهارات، سیبیاس نیوز به نقل از ترامپ گزارش داد آخرین پیشنهاد صلح ارائه شده از سوی حکومت ایران «بد» است. در این گزارش به نقل از رییسجمهوری آمریکا تاکید شده بود که تهران در مورد برنامه هستهای خود برخی امتیازها داده، اما «بههیچوجه کافی نیست.»
ترامپ در پاسخ به این پرسشِ سیبیاس که چه چیزی را در پاسخ تهران غیرقابل قبول میداند، گفت: «این فقط یک پیشنهاد بد بود، در واقع یک پیشنهاد احمقانه بود.»
رییسجمهوری آمریکا ساعاتی پس از اعلام خبر ارائه پاسخ تهران به پیشنهاد یکصفحهای آمریکا از طریق میانجی پاکستانی، این پاسخ را «کاملا غیرقابل قبول» خوانده بود.
احتمال حمله دوباره آمریکا به جمهوری اسلامی
رییسجمهوری آمریکا همچنین تاکید کرد ایالات متحده میتواند بهسرعت اهداف نظامی باقیمانده ایران را هدف قرار دهد و افزود که تهران از نظر نظامی تا حد زیادی شکست خورده است.
ترامپ به خبرنگاران گفت: «ایران از نظر نظامی کاملا شکست خورده و چیز کمی برایشان باقی مانده است. ما ظرف حدود یک روز آن را هم از بین خواهیم برد.»
ترامپ همچنین در گفتوگو با فاکسنیوز گفت که در حال بررسی احیای «پروژه آزادی» برای بازگشایی تنگه هرمز است. او افزود این بار هدایت کشتیها از طریق این تنگه تنها بخش کوچکی از یک عملیات نظامی گستردهتر علیه جمهوری اسلامی خواهد بود.
کاربرد واژه «غرامت» در پاسخ تهران
خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از دو دیپلمات منطقهای گزارش داد که درخواست جمهوری اسلامی برای دریافت غرامت جنگی، از جمله مسائلی بود که به کلافگی ترامپ و ناامیدی او از گفتوگوهای جاری با تهران برای توافق احتمالی منجر شد.
این گزارش به نقل از دیپلماتها میگوید ترامپ نسبت به استفاده از واژه «غرامت» در پیشنهادهای تهران محتاط بوده، زیرا موافقت با آن میتواند بهمنزله پذیرش شکست تلقی شود.
سال گذشته نیز، پس از جنگ ۱۲روزه، وزارت خارجه آمریکا تقاضای جمهوری اسلامی برای دریافت غرامت از آمریکا در ازای از سرگیری مذاکرات را «مضحک» خواند.
یکی از دیپلماتها گفت پاکستان در حال تلاش برای میانجیگری با هدف تدوین یک یادداشت تفاهم میان ایالات متحده و ایران است که به جنگ پایان دهد و امکان ادامه گفتوگوهای گستردهتر برای حل مسائل حلنشده را فراهم آورد.
این دیپلمات افزود پاکستان از حمایت دیگر کشورهای منطقه برخوردار است و رهبران این کشور، با هر دو طرف و همچنین دولتهای منطقه در تماساند تا به حفظ آتشبس، پایان جنگ و توافق طرفها برای برگزاری مذاکرات حضوری در هفته آینده کمک کنند.
استارمر دوشنبه ۲۱ اردیبهشت در جریان سخنرانی در یک مرکز اجتماعی در لندن اعلام کرد که از زمان پیروزیش در سال ۲۰۲۴ در برخورد با انبوه مشکلاتی که بریتانیا با آنها روبهرو بوده، بیش از حد محتاط عمل کرده است.
او گفت مسئولیتِ یکی از بدترین شکستهای حزب کارگر در انتخابات محلی هفته گذشته را میپذیرد.
استارمر فضای جهانی، از جمله درگیریها در اوکراین و ایران، را وضعیتی «خطرناکتر از هر زمان دیگری در طول زندگی سیاسی» خود توصیف کرد و گفت شیوه راهبری محتاطانهای را که به «وضع موجود» منجر شده است، بهطور کامل کنار خواهد گذاشت.
او همچنین وعده داد که برای بهبود یافتن سطح زندگی مردم و ساختن بریتانیایی «قویتر و عادلانهتر» با «امید» و «فوریت» بیشتری رهبری خواهد کرد.
حزب کارگرد برای انتخابات سراسری سال ۲۰۲۹ باید بر استقبالها از حزب «اصلاح بریتانیا» از جناح راست و حزب سبزها از جناح چپ غلبه کند.
استارمر گفت: «پاسخ ما این بار باید متفاوت باشد، یک تغییر جهت کامل. ما باید این کشور را قویتر کنیم و کنترل امنیت اقتصادیمان را به دست بگیریم. میدانم مردم از وضعیت بریتانیا ناامید شدهاند. از سیاست ناامید شدهاند و بعضیها از من هم ناامید هستند.»
استارمر در برابر جمعی از هواداران حزب کارگر که چندین بار او را ایستاده تشویق کردند، گفت: «میدانم عدهای در تواناییهای من تردید دارند و میدانم که باید ثابت کنم اشتباه میکنند. این کار را خواهم کرد.»
حزب کارگر در انتخابات اخیر شوراهای محلی انگلستان و پارلمانهای اسکاتلند و ولز صدها کرسی از دست داده و گمانهزنیها درباره کنار گذاشتن استارمر از رهبری حزب شدت گرفته است.
کاترین وست، از نمایندگان پارلمان بریتانیا، تهدید کرد اگر استارمر تغییرات رادیکال ارائه نکند، برای برگزاری رقابت رهبری اقدام خواهد کرد.
او دوشنبه از نمایندگان حزب کارگر خواست از تعیین جدول زمانی برای کنارهگیری استارمر حمایت کنند تا انتخابات رهبری حزب در ماه سپتامبر برگزار شود.
تاکنون هیچ چهره برجستهای در حزب کارگر برای به چالش کشیدن رهبری استارمر و رقابت با او در انتخابات رهبری حزب پیشقدم نشده است.
آنجلا رینر، معاون پیشین نخستوزیر که پس از انتقاد از عملکرد دولت استارمر در روز یکشنبه بهعنوان یکی از گزینههای بالقوه رهبری حزب کارگر مطرح شده، در کنفرانس اتحادیه کارگری گفت که دولت بر اساس عملکردش قضاوت خواهد شد، نه فقط حرفهایش.
استارمر مدتهاست تاکید کرده که داوطلبانه از سمت خود کنارهگیری نخواهد کرد. تیم او نیز اعلام کرد این سخنرانی تلاشی بود برای نشان دادن اینکه این وکیل سابق، که معمولا با لحنی آرام سخن میگوید، در تحقق وعدههایش نهفقط در خصوص حزب کارگر، بلکه درباره کل کشور مصمم است.
استارمر با اشاره به دولتهای محافظهکار پیشین بریتانیا که طی ۶ سال، پنج رهبر مختلف را تجربه کردند، گفت: «قرار نیست کنار بکشم. فکر میکنم آنچه در دولت قبلی شاهدش بودیم، هرجومرج ناشی از تغییر مداوم رهبران بود.»
استارمر در حالی که اذعان داشت اشتباهاتی مرتکب شده، از برخی تصمیمهایش دفاع کرد و گفت تصمیمش مبنی بر وارد نشدن به جنگ ایران درست بود. او همچنین تاکید کرد که در خدمات درمانی عمومی پیشرفتهایی حاصل شده است.
او گفت اکنون برای قرار گرفتن بریتانیا در قلب اروپا کارهای بیشتری انجام خواهد داد؛ هرچند تنها سیاست مشخصی که برای نزدیکتر شدن به اتحادیه اروپا مطرح کرد، پیشنهاد اجرای طرح تبادل جوانان با کشورهای عضو این اتحادیه بود.
استارمر وعده داد که چهارشنبه در جریان سخنرانی پادشاه بریتانیا برای آغاز دوره جدید پارلمان، سیاستهای بیشتری ارائه خواهد شد؛ اما برخی نمایندگان حزب کارگر گفتند سخنرانی دوشنبه تغییر چندانی در دیدگاهشان نسبت به آینده او ایجاد نکرده است.
یووال اشتاینیتز، رییس این شرکت، دوشنبه ۲۱ اردیبهشت در کنفرانس «مرکز امور امنیتی و خارجی اورشلیم» گفت از زمان حمله هفتم اکتبر، حماس از نوار غزه و حزبالله از لبنان در مجموع حدود ۴۰ هزار راکت به سوی اسرائیل شلیک کردهاند.
او افزود گنبد آهنین توانسته بیشتر این راکتها را با دقتی حدود ۹۸ تا ۹۹ درصد رهگیری کند؛ سامانهای که به گفته او «کامل نیست، اما تقریبا به کامل شدن نزدیک است».
به گفته رییس شرکت رافائل، حکومت ایران از سال ۲۰۲۴ در دو مرحله حدود ۱۵۰۰ موشک بالستیک به سوی اسرائیل شلیک کرده که تنها «چند ده فروند» از آنها رهگیری نشدهاند.
اشتاینیتز همچنین تاکید کرد اسرائیل با کمبود موشکهای رهگیر مواجه نیست.
شرکت دولتی رافائل از بزرگترین صنایع دفاعی اسرائیل است که در زمینه توسعه سامانههای پدافندی، موشکی و فناوریهای نظامی، از جمله گنبد آهنین، فعالیت میکند.
ادامه تنشها در منطقه
اظهارات اشتاینیتز در حالی مطرح میشود که تنشها در منطقه ادامه دارد و اسرائیل و حزبالله همچنان دست به حملات متقابل میزنند.
ارتش اسرائیل ۲۱ اردیبهشت اعلام کرد یک سرباز این کشور در حملهای پهپادی به منطقه المناره در نزدیکی مرز لبنان کشته شد. بدین ترتیب، شمار نظامیان کشتهشده اسرائیلی از ابتدای درگیریهای اخیر به ۱۸ نفر رسید.
سه سرباز اسرائیلی نیز در حمله پهپادی حزبالله به جنوب لبنان زخمی شدند. جراحات این نظامیان «سطحی» گزارش شده است.
در سوی دیگر، ارتش اسرائیل برای ۹ روستا و شهرک در جنوب لبنان هشدار تخلیه صادر کرد و مواضع حزبالله را در این منطقه هدف قرار داد.
همزمان، چشمانداز آتشبس موقت در جنگ ایران در هالهای از ابهام قرار دارد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۰ اردیبهشت پاسخ جمهوری اسلامی به پیشنهاد واشینگتن برای پایان دادن به جنگ را رد کرد و آن را «کاملا غیرقابل قبول» خواند.
در مقابل، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۱ اردیبهشت در نشست رسانهای روزانه خود آمریکا را به «پافشاری بر خواستههای نامعقول» متهم کرد و گفت طرح تهران برای پایان درگیریها «سخاوتمندانه» بوده است.
بقایی افزود طرح تهران شامل «پایان جنگ در منطقه، توقف راهزنی دریایی علیه کشتیهای ایران، آزادسازی داراییهای متعلق به مردم ایران و تردد ایمن در تنگه هرمز» میشود.
رویترز ۲۱ اردیبهشت خبر داد که در پی تحولات اخیر، بهای نفت بیش از ۳.۵ درصد افزایش یافت.
بنبست دیپلماتیک تهران و واشینگتن
پایگاه خبری ارمنیوز امارات ۲۱ اردیبهشت به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد پاسخ منفی جمهوری اسلامی به پیشنهاد واشینگتن، مسیر دستیابی به راهحل دیپلماتیک با تهران را مسدود کرده است.
این مقامها گفتند هنوز مشخص نیست ترامپ پس از دریافت پاسخ مقامهای ایران چه اقداماتی انجام خواهد داد.
همچنین به گزارش رسانههای اسرائیلی، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این کشور، در پی پاسخ جمهوری اسلامی به طرح پیشنهادی آمریکا، قرار است ظهر ۲۱ اردیبهشت یک نشست امنیتی برگزار کند.
جلسه دادگاه نتانیاهو نیز بهدلیل حضور او در این نشست امنیتی، زودتر از زمان تعیینشده پایان یافت.
