تححولات مربوط به رویارویی آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی در چهارم اردیبهشت را در اینجا بخوانید.
این ناو مستقر در نورفولک، دوره تعمیرات و بهروزرسانی برنامهریزیشده خود را زودتر از موعد به پایان رسانده؛ اقدامی که در شرایط افزایش تقاضا برای حضور نظامی آمریکا در مناطق مختلف جهان، اهمیت راهبردی دارد.
به نوشته نشریه فوربس، این تحول در حالی رخ میدهد که ناو «یواساس تئودور روزولت» نیز اخیراً عملیات معمول خود را در اقیانوس آرام انجام داده و احتمال میرود بهزودی برای ماموریت جدید اعزام شود. مقصد این ناو اعلام نشده، اما گمانهزنیها از احتمال اعزام آن به خاورمیانه برای جایگزینی یکی از ناوهای مستقر در منطقه حکایت دارد.
در حال حاضر، سه ناو هواپیمابر آمریکایی در حوزه عملیاتی فرماندهی مرکزی (سنتکام) حضور دارند: «یواساس جورج اچ. دبلیو. بوش» که بهتازگی به منطقه وارد شده، ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» که از فوریه در دریای عرب مستقر است، و «یواساس جرالد آر. فورد» که در دریای سرخ فعالیت میکند. ناو فورد، جدیدترین ناو نیروی دریایی آمریکا، اخیراً با ثبت بیش از ۳۰۰ روز حضور در دریا رکورد طولانیترین ماموریت پس از جنگ ویتنام را شکسته است.
دوره تعمیرات برنامهریزیشده که برای این ناو انجام شد، شامل مجموعهای از تعمیرات، نوسازیها و ارتقاهای فنی برای حفظ عمر عملیاتی ۵۰ ساله و آمادگی برای ماموریتهای آینده بوده است. به گفته مقامهای پروژه، بیش از ۴ هزار نفر روزانه در این برنامه مشارکت داشتند و بیش از ۲۵ هزار روز کاری صرف اجرای آن شد، در حالی که پروژه با مدیریت منابع و صرفهجویی، زیر بودجه پیشبینیشده به پایان رسید.
این در حالی است که هفته گذشته یک آتشسوزی کوچک در ناو آیزنهاور منجر به زخمی شدن سه ملوان شد که به گفته نیروی دریایی، همگی به خدمت بازگشتهاند.
با وجود در اختیار داشتن ۱۱ ناو هواپیمابر هستهای، طولانی بودن فرآیند تعمیر و آمادهسازی این ناوها باعث شده ظرفیت عملیاتی نیروی دریایی آمریکا تحت فشار قرار گیرد. در حال حاضر، مشخص نیست بهجز آیزنهاور و تئودور روزولت، ناو دیگری در سال ۲۰۲۶ آماده اعزام شود.
همزمان، تاخیر در ساخت ناو هواپیمابر «جان اف کندی» باعث شده برنامه بازنشستگی ناو قدیمی «یواساس نیمیتز» نیز به تعویق بیفتد. ناو نیمیتز اکنون در قالب یک ماموریت پایانی در آمریکای جنوبی فعالیت میکند و در رزمایشهای مشترک و بازدید از بنادر کشورهای منطقه مشارکت دارد.
کارشناسان نظامی تاکید دارند که در شرایط کنونی، که حضور نظامی آمریکا در چندین جبهه بهطور همزمان مورد نیاز است، هرگونه تاخیر در آمادهسازی ناوهای هواپیمابر میتواند خلایی راهبردی ایجاد کند. از این رو، تسریع در بازگشت ناو آیزنهاور به ناوگان عملیاتی، بهعنوان یک ضرورت امنیت ملی برای ایالات متحده ارزیابی میشود.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، در ماههای اخیر، حکومت ایران با مسدود کردن این گذرگاه حیاتی، صادرات انرژی کشورهای منطقه را هدف قرار داده و حملات آن به زیرساختهای انرژی، خساراتی بر جای گذاشته که ترمیم آنها ممکن است ماهها زمان ببرد. این در حالی است که حتی با وجود یک آتشبس شکننده، تهدید ازسرگیری درگیریها همچنان بر اقتصاد منطقه - فراتر از بخش نفت - سایه انداخته و برنامههای تنوعبخشی اقتصادی کشورهای خلیج فارس را که بهعنوان مقصدی امن برای سرمایهگذاری و گردشگری معرفی میشدند، در معرض خطر قرار داده است.
ابهام درباره سرنوشت مذاکرات، که تاکنون بر موضوعاتی چون کنترل تنگه هرمز و غنیسازی اورانیوم متمرکز بوده، بر نگرانیها افزوده است. کشورهای خلیج فارس خواهان توافقی هستند که کنترل حکومت ایران بر این آبراه را محدود کرده و برنامه موشکی و شبکه نیروهای نیابتی آن را مهار کند، اما هنوز مشخص نیست چنین توافقی حاصل خواهد شد یا نه. تحلیلگران هشدار میدهند تداوم این بلاتکلیفی، روند احیای اقتصادی را طولانیتر کرده و توان کشورهای منطقه برای تاثیرگذاری بر تصمیمات واشینگتن در خصوص جنگ و صلح را کاهش میدهد.
نشانههای این فشار در سطح اقتصادی و اجتماعی نیز قابل مشاهده است. قطر تولید گاز طبیعی مایع را متوقف کرده و همراه با کویت و بحرین وضعیت «فوق العاده» اعلام کردهاند. در دبی، کاهش محسوس ترافیک و خلوتی مناطق گردشگری نشان میدهد که این شهر هنوز از شوک بحران خارج نشده است. اگرچه با گذشت چند هفته از آتشبس، بخشی از زندگی عادی از سر گرفته شده و مدارس در امارات و قطر بازگشایی شدهاند، اما بسیاری از خانوادهها منطقه را ترک کردهاند و برخی دانشآموزان همچنان بهصورت آنلاین تحصیل میکنند.
در بازار کار نیز فشارها افزایش یافته است؛ گزارشها حاکی است برخی کارکنان هتلها به مرخصی بدون حقوق فرستاده شدهاند و در برخی بخشها کاهش دستمزدها اعمال شده است. صندوق بینالمللی پول پیشبینی کرده که نیمی از کشورهای خلیج فارس در سال جاری با کاهش رشد اقتصادی مواجه خواهند شد و رشد در کشورهایی مانند عربستان سعودی و امارات نیز کند خواهد شد. با این حال، مقامهای این نهاد تاکید میکنند کشورهای نفتخیز با منابع مالی قابل توجه میتوانند اقتصاد خود را احیا کنند، اما این امر به مدت زمان بحران و دستیابی به توافقی پایدار بستگی دارد.
محاصره تنگه هرمز همچنین وابستگی عمیق کشورهای منطقه به این مسیر حیاتی را آشکار کرده است. حتی کشورهایی مانند امارات و عربستان که از خطوط لوله جایگزین برخوردارند، در برنامههای تنوعبخشی اقتصادی خود با ریسکهای جدی مواجه شدهاند؛ برنامههایی که برای تبدیل این کشورها به قطبهای فناوری، از جمله در حوزه هوش مصنوعی و مراکز داده، حیاتی محسوب میشوند.
تحلیلگران معتقدند این بحران نهتنها معادلات اقتصادی، بلکه موازنههای سیاسی منطقه را نیز تحت تاثیر قرار داده است. در حالی که برخی کشورها مانند امارات رویکردی سختگیرانهتر در قبال حکومت ایران اتخاذ کردهاند، کشورهایی مانند عربستان سعودی از تلاشهای میانجیگرانه پاکستان حمایت میکنند.
در همین حال، با وجود روابط نزدیک این کشورها با دونالد ترامپ، آنها عملاً در حاشیه مذاکرات قرار گرفتهاند، در حالی که بیشترین آسیب را از این بحران متحمل میشوند. به گفته تحلیلگران، ناتوانی در تاثیرگذاری بر تصمیمات واشینگتن و تداوم بیثباتی، میتواند منطقه را با سناریویی مواجه کند که در آن نااطمینانی اقتصادی و امنیتی برای مدت طولانی ادامه یابد.
