شورای عالی کار حداقل دستمزد روزانه کارگران در سال جاری را ۵۵۴ هزار تومان و حداقل دستمزد ماهانه را ۱۶ میلیون و ۲۵۵ هزار تومان اعلام کرد. هرچند این رقمها نسبت به سال گذشته ۶۰ درصد افزایش نشان میدهد، اما قدرت خرید کارگران به دلار در قیاس با سال گذشته حدود ۱۷ درصد کاهش یافته است.
روابط عمومی وزارت کار سهشنبه یکم اردیبهشت اعلام کرد از ابتدای سال ۱۴۰۵ «حداقل مزد روزانه» با نرخ یکسان برای تمام کارگرانِ مشمول قانون کار، فارغ از دائم یا موقت بودن قراردادشان، روزانه ۵۵۴,۱۸۵ تومان است.
بر این اساس، حداقل دستمزد ماهانه کارگران در سال ۱۴۰۵ به ۱۶ میلیون و ۲۵۵ هزار تومان میرسد؛ رقمی که در مقایسه با حداقل دستمزد ۱۰ میلیون و ۳۹۱ هزار تومانی سال ۱۴۰۴، حدود ۶۰ درصد افزایش نشان میدهد.
با این حال، سنجش این رقم بر مبنای نرخ دلار آزاد نشان میدهد که افزایش اسمی دستمزدها لزوما به معنای بهبود قدرت خرید کارگران نیست. در پایان فروردین ۱۴۰۴، قیمت دلار آزاد حدود ۸۳ هزار تومان بود و بر این اساس، حداقل دستمزد آن سال ارزشی معادل حدود ۱۲۵ دلار داشت.
در مقابل، با در نظر گرفتن نرخ حدود ۱۶۰ هزار تومان برای هر دلار در پایان فروردین ۱۴۰۵، حداقل دستمزد ۱۶ میلیون و ۲۵۵ هزار تومانی معادل حدود ۱۰۴ دلار است. به این ترتیب، قدرت خرید کارگران بر پایه دلار نهتنها افزایش نیافته، بلکه حدود ۱۶.۸ درصد کاهش پیدا کرده است.
هرچند مقامهای جمهوری اسلامی اعلام میکنند که حداقل دستمزد با احتساب تورم و افزایش قیمتهای اقلام ضروری تعیین شده است، اما در محاسبات آنها تورم با نرخ رسمی تورم سال گذشته در نظر گرفته شد. این در حالی است که پیش از آغاز جنگ دوم در نهم اسفند ۱۴۰۴ تورم سالانه از ۷۰ درصد فراتر رفته و به بالاترین سطح تجربهشده از جنگ جهانی دوم رسیده بود.
پس از جنگ تورم مواد غذایی نیز سهرقمی شد؛ بهنحوی که قیمت کالاهای اساسی مانند نان و غلات ۱۴۰ درصد و روغن خوراکی نیز بیش از ۲۰۰ درصد گران شد.
پس از اعلام آتشبس، گزارشها از نصف شدن قدرت خرید ریال در بازهای ششماهه خبر میدهد. تورم خوراکیها که با اغماض حدود ۷۰ درصد بود، سهرقمی شد و بین ۱۰۵ تا ۱۱۵ درصد تخمین زده میشد. همه این جهشها در کمتر از یک سال اتفاق افتاد.
خبرگزاری ایلنا مهر ۱۴۰۴ با انتشار گزارشی خبر داد که حداقل دستمزد کارگران در این سال در مقایسه با سال ۱۳۹۵ با ملاحظه پایه دستمزد دلاری، نزدیک به ۶۲ درصد کمتر شده و از ۲۳۸ دلار به ۹۱ دلار در ماه رسیده است.
آذر ۱۴۰۴، چهار تشکل مستقل صنفی در ایران در بیانیه مشترکی با اشاره به افزایش نرخ تورم و شرایط سخت معیشتی مزدبگیران نوشتند که آنها برای تامین هزینه های زندگی در سطح متوسط جامعه در سال آینده، نیازمند دستکم ۶۰ میلیون تومان در ماه هستند.
حداقل دستمزد ماهانه کارگران در ایران نسبت به بسیاری از کشورهای منطقه پایینترین مبلغ معین است. در میان کشورهای عمان، عربستان، ترکیه، عراق، قطر، پاکستان و لبنان، کمترین حداقل دستمزد متعلق به پاکستان است. کارگران در این کشور دستکم معادل ۱۳۳ دلار حقوق میگیرند. این مبلغ در لبنان حدود ۲۰۱ دلار، در قطر حدود ۲۷۵ دلار و در عراق حدود ۳۴۵ دلار و در ترکیه و عمان بهترتیب ۶۲۵ و ۵۸۵ دلار است.
یورگنسن سهشنبه یکم اردیبهشت در مادرید به خبرنگاران گفت اتحادیه اروپا در حال در نظر گرفتن تمهیداتی برای کاهش اثرات جنگ ایران بر تامین سوخت هواپیماهاست.
او افزود: «در صورت نیاز ممکن است منابع سوخت جت موجود را دوباره توزیع و به اشتراک بگذاریم.»
شرکتهای هواپیمایی اروپایی هشدار دادهاند که به دلیل جنگ ایران که مسیر اصلی تامین سوخت از طریق تنگه هرمز را مسدود کرده است، طی چند هفته آینده با کمبود سوخت مواجه خواهند شد.
حدود ۷۵ درصد از سوخت هواپیماها در اروپا از خاورمیانه تامین میشود.
پیشتر کمیسر اقتصادی اتحادیه اروپا به کشورهای عضو هشدار داده بود صرف کردن هزینههای خارج از بودجه برای مهار قیمت سوخت، «پیامدهای مالی جدی» خواهد داشت و از دولتها خواست از حمایتهای مالی بیش از حد برای پایین نگه داشتن قیمت انرژی خودداری کنند.
مقامات اتحادیه اروپا هشدار دادند شوک ناشی از جنگ ایران ممکن است باعث بروز بحران مالی در اتحادیه اروپا شود.
کمیسیون اروپا در گفتوگو با کشورهای عضو تاکید کرد سیاستهای حمایتی مانند اعطای یارانه، کاهش مالیات و تعیین سقف قیمت، باید از نظر زمان و دامنه، محدود باشند.
بروکسل نمیخواهد بحران انرژی سال ۲۰۲۲ تکرار شود. این بحران به تورم شدید و افزایش چشمگیر بدهی دولتها انجامید.
افزایش دامنه تحریمهای اتحادیه اروپا علیه جمهوری اسلامی
دو دیپلمات اتحادیه اروپا اعلام کردند که این اتحادیه معیارهای تحریمهای خود علیه جمهوری اسلامی را گسترش خواهد داد تا افرادی را نیز شامل شود که مسئول مسدود کردن تنگه هرمز هستند.
تنگه هرمز نزدیک به دو ماه است تا حد زیادی بسته شده و بازارهای جهانی انرژی و کالا را دچار اختلال کرده است.
تهران عملا این تنگه را ۹ اسفند، پس از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل بست و حدود یکپنجم عرضه جهانی نفت و گاز طبیعی مایع را قطع کرد.
تعداد نفتکشهایی که پس از بازگشایی کوتاه تنگه هرمز در روز جمعه توانستند از این تنگه عبور کنند، اندکی افزایش یافت اما با بسته شدن دوباره این تنگه، این تعداد بهشدت کاهش یافت.
یکی از این دیپلماتها به رویترز گفت: «میان سفرای کشورهای عضو اتحادیه اروپا توافقی سیاسی شکل گرفته بود که بر اساس آن، معیارها برای تحریم ایران تغییر کند تا بتوان افراد و نهادهایی را که در ایجاد اختلال در کشتیرانی آزاد در تنگه هرمز موثرند، در فهرست تحریمها قرار داد.»
منبع دیپلماتیک دوم نیز گفت که سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا به چند هفته زمان نیاز دارد تا هرگونه فهرستگذاری جدید را آماده کند.
اتحادیه اروپا بهمن سال گذشته سپاه پاسداران را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار داد و اسفند ۱۴۰۴ نیز شماری دیگر از مقامهای جمهوری اسلامی را به دلیل نقض حقوق بشر به فهرست تحریمهای خود افزود.
بر اساس اعلام وزارت جنگ ایالات متحده، کشتی «تیفانی» دو بار در محدوده سنگاپور و در شرایطی که سامانه رهگیری خود را خاموش کرده بود، نفت ایران را بارگیری کرد.
پیشتر آمریکا شرکت «ایاناسای» را که مدیریت این کشتی را بر عهده دارد، بهدلیل مشارکت در حمل نفت ایران تحریم کرده بود.
رسانههای ایران از این اقدام بهعنوان توقیف دومین کشتی ایران از سوی آمریکا پس از آغاز محاصره دریایی بنادر ایران نام بردند.
وزارت جنگ آمریکا دوشنبه اول اردیبهشت در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «نیروهای آمریکایی طی شب گذشته در منطقه تحت فرماندهی بخش اقیانوس هند و اقیانوس آرام، عملیات "بازرسی حق بازدید" و رهگیری دریایی را بدون هیچ حادثهای انجام دادند، به کشتیِ بدون تابعیت و تحت تحریم تیفانی وارد شدند و آن را توقیف کردند.»
وزارت جنگ آمریکا افزود: «همانطور که پیشتر نیز اعلام کردهایم،تلاشهای جهانی برای اجرای قوانین دریایی را ادامه خواهیم داد تا شبکههای غیرقانونی را مختل کنیم و کشتیهای تحت تحریم را که به [حکومت] ایران حمایت مادی ارائه میدهند، در هر نقطهای که فعالیت کنند، متوقف و رهگیری کنیم.»
این وزارتخانه تاکید کرد: «آبهای بینالمللی نباید به پناهگاهی امن برای کشتیهای تحت تحریم تبدیل شوند. وزارت جنگ آمریکا همچنان به محدود کردن آزادی عمل بازیگران غیرقانونی و کشتیهای وابسته به آنها در حوزه دریایی ادامه خواهد داد.»
جزئیاتی درباره اولین کشتی توقیفشده: توسکا
توقیف نفتکش مرتبط با جمهوری اسلامی از سوی آمریکا در حالی است که پیشتر رویترز گزارش داد کشتی «توسکا» با پرچم جمهوری اسلامی که یکشنبه ۳۰ فروردین توقیف شد، احتمالا حامل اقلامی با «کاربری دوگانه» با امکان استفاده نظامی و صنعتی بوده است.
رویترز به نقل از منابع امنیت دریایی گزارش داد ارزیابیهای اولیه نشان میدهد این کشتی پس از سفری از آسیا و توقف در چین و مالزی چنین اقلامی را حمل میکرده و پیشتر نیز کالاهای مشابهی را جابهجا کرده بود. درباره ماهیت دقیق محموله توضیحی ارائه نشده است.
رویترز همچنین نوشت خدمه توسکا شامل یک کاپیتان ایرانی و شماری ملوان ایرانی بودهاند، هرچند مشخص نیست همه خدمه تابعیت ایرانی داشتهاند یا نه.
بر اساس تحلیل ماهوارهای شرکت «سینمکس»، توسکا ۲۵ مارس (۵ فروردین) در بندر تایکانگ چین دیده شده، سپس با توقف در بندر گائولان در جنوب چین و بندر کلانگ، مهمترین بندر مالزی، کانتینر بارگیری کرده است. این کشتی هنگام رسیدن به دریای عمان حامل کانتینر بوده است.
نیکی هیلی، سفیر پیشین آمریکا در سازمان ملل، نیز پیشتر اعلام کرد که این کشتی توقیف شده به دست نیروهای آمریکایی از چین به مقصد ایران در حرکت بود و با محمولههای شیمیایی مرتبط با برنامه موشکی جمهوری اسلامی ارتباط داشت.
همچنین سنتکام اعلام کرد ناوشکن «یواساس اسپروئِنس» پس از شش ساعت بیتوجهی خدمه کشتی «توسکا» به هشدارها، با شلیک توپ موتورخانه آن را از کار انداخت و تفنگداران دریایی وارد کشتی شدند.
این شناور که بهسمت بندرعباس میرفت، به اتهام نقض محاصره در بازداشت آمریکاست.
در حالی که اینترنت در ایران همچنان قطع است، ماشین تبلیغات جمهوری اسلامی تصاویری گزینشی از «عادی بودن اوضاع» مخابره میکند، اما واقعیت روی زمین چیز دیگری است.
در تهران و دیگر شهرهای بزرگ، چهره خیابانها به فضای دهه ۶۰ و دوران جنگ هشت ساله بازگشته است.
شهر در تسخیر «ایستگاههای صلواتی» و نمادهای جنگی
حاکمیت نه تنها آثار تخریب را از برخی مناطق جمعآوری نکرده تا از آن بهرهبرداری تبلیغاتی کند، بلکه با برپایی ایستگاههای دائمی موسوم به «صلواتی»، سنگربندیهای جنگی را به محلات بازگردانده است.
بوی اسپند، بلندگوهایی که تا نیمهشب نوحه پخش میکنند و حضور «موکبهای عراقی» که به گفته حکومت، بهوسیله شهروندان عراقی اداره میشوند، زیست روزمره مردم را مختل کرده است.
از سوی دیگر، رژه متناوب کاروانهای موتوری مسلح، از جمله نیروهای حزبالله لبنان و حشدالشعبی، فضایی از رعب و وحشت را القا میکند که پیامی جز اشغال نظامی فضاهای شهری ندارد.
ایستهای بازرسی با حضور نوجوانان بسیجی و نیروهای خارجی
شدت گرفتن ایستهای بازرسی در اتوبانها و ورودی شهرها، رفت و آمد عادی را به کابوسی برای شهروندان بدل کرده است. برخی از این ایستها به دست نوجوانان بسیجی اداره میشود که به گفته شاهدان، رفتاری پرخاشگرانه و تهاجمی دارند.
در برخی مناطق حساس مانند عوارضیهای قزوین و قم، مواردی از حضور نیروهای غیرایرانی برای تفتیش خودروها گزارش شده است.
یک شهروند در گفتوگو با ایراناینترنشنال، از بنبست اعتراض به وضعیت موجود گفت.
او تاکید کرد: «هیچ راهی برای اعتراض نیست؛ نه به ترافیک ناشی از تجمعهای حکومتی و نه به بستن مسیرها و نه سر و صداهای چند ساعته بعد از نیمهشب یا حتی ادامهدار تا صبح. کافی است با احترام بخواهی راه را باز کنند تا با چنان پرخاشگری عجیبی روبهرو شوی که عواقبش نامعلوم است.»
این شهروند به ارعاب و تهدید از سوی افرادی اشاره کرد که در برخی محلهها، برای هموار کردن مسیر راهپیمایی یا تجمعات خیابانی، رخ میدهد. بسیجیها و لباسشخصیهای مسلحی که شهروندان را برای جابهجا کردن خودروهایشان از مقابل خانه یا محل کسب به مکانهای دیگر، تحت فشار قرار میدهند.
در موارد بسیاری نیز نیروهای حکومتی، کسبه را در شهرهای مختلف ایران برای نصب تصاویری از علی خامنهای، دیکتاتور کشتهشده ایران، و مجتبی خامنهای، کسی که بهعنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی معرفی شده، تهدید میکنند.
یک شهروند که صاحب شیرینیفروشی در یکی از خیابانهای شهر رشت است، در گفتوگو با ایراناینترنشنال تاکید کرد همزمان با مراسم چهلم خامنهای، نیروهای سرکوبگر با تهدید و ارعاب، آنها را به بستن مغازهها وادار کردند.
او گفت: «همان نیروها در شبهای گذشته ما و چندین مارکت را مجبور کردند به حاضران در تجمعات حکومتی، خوراکی و شربت نذری یا صلواتی بدهیم.»
علاوه بر این، هجوم بیوقفه پیامکهای تهدیدآمیز یا تبلیغ پویشهای ساختگی مانند «جانفدا» که مدعی آمادگی میلیونی برای جنگ هستند، آرامش روانی شهروندان را نیز هدف گرفته است.
همچنین پیامکهای تهدیدآمیز نهادهای مختلف برای آنچه «رصد همکاری با دشمن متخاصم و رسانههای معاند» مینامند و انتشار ویدیوها و سخنرانیهای مسئولان باقیمانده در سیستم از جمله غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوهقضاییه جمهوری اسلامی، درباره برخورد شدید با معترضان و سخن گفتن درباره «رسیدگی به پروندهها با آرایش جنگی»، از دیگر نمونههای جنگ روانی جمهوری اسلامی با شهروندان است.
جاسوسی در صف خرید؛ وقتی محله دیگر امن نیست
در کنار تفتیش تلفنهای همراه و سرک کشیدن به گالری تصاویر شهروندان و بازجویی در مورد چگونگی اتصال آنها به اینترنت در ایستهای بازرسی، حالا روایتهایی از حضور افراد مشکوک در مراکز خرید و فروشگاههای محلی به گوش میرسد.
شهروندی از شرق تهران که خود در اعتراضات دیماه مجروح شده، از تغییر محسوس فضای محلهاش گفت و تاکید کرد: «اینکه ندانی آدمی که در میوهفروشی از کنارت رد میشود یک شهروند عادی است یا یک نیروی سرکوب لباسشخصی، ترسناک است. احساس میکنی شاید همین فرد، همان کسی است که در خیابان به سمت تو یا همراهت شلیک کرده است.»
شهروند دیگری از جنوب کشور در گفتوگو با ایراناینترنشنال، از تغییر شکل شهرها با حضور نیروهای «حشدالشعبی» گفت.
او که بهدلیل موقعیت شغلی خود بین چندین شهر جنوبی در رفتوآمد است، چنین روایت کرد: «هنوز کاروانهای مختلفی با شکل و ظاهر متفاوت وارد شهرهای جنوبی ایران میشوند، از آنها با اسپند و گل و غذا پذیرایی میشود و در کوچه و خیابانها پرسه میزنند. همگی هم بدون هیچ تعارفی سلاحهای جنگی به دست دارند و در شهر رژه میروند.»
پیش از این نیز تصاویری از ورود کاروانهای شبهنظامیان حشدالشعبی از جنوب کشور منتشر شده بود. افرادی که بر اساس ویدیوهای جدید منتشر شده، حالا به پایتخت رسیدهاند و در قلب تهران، اسلحههای خود را بر دوش گذاشته و مدعی «بیعت با مجتبی خامنهای» هستند.
آرایش جنگ خیابانی به تلافی شکست در جنگ واقعی
خیابانهای ایران امروز، صحنه نمایشی است که کارگردانان آن سعی دارند با دود اسپند، پرچمهای سیاه و حضور نیروهای مسلح نیابتی، بر واقعیت ترس و فروپاشی، سرپوش بگذارند.
برای شهروندی که در محله خود احساس غریبگی میکند و تلفن همراهش در دست نوجوانی عصبانی تفتیش میشود، «آتشبس» معنایی ندارد.
در این خفقان نظاممند، خانهها آخرین پناهگاههای شهروندان هستند که آنها هم با لرزه پیامکهای تهدیدآمیز و صدای بلندگوهای خیابانی، دیگر جای امنی برای آرامش نیستند.
نسل زخمی از ساچمه و گلوله، اکنون شاهد رژه پرچم نیروهای شبهنظامی کشورهاییست که میهن را غنیمت گرفتهاند.
