یک دیپلمات ارشد عرب و یک مقام آمریکایی به تایمز اسرائیل گفتند که «هدیهای» که دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، گفت جمهوری اسلامی به واشنگتن داده، اجازه عبور امن چند نفتکش از تنگه هرمز در روزهای اخیر بوده است.
ترامپ سهشنبه چهارم فروردین در مورد تصمیم خود برای پیگیری مذاکرات با جمهوری اسلامی به خبرنگاران گفت که تهران «کاری شگفتانگیز انجام داد - هدیه بسیار بزرگی بود، با ارزش بسیار زیاد. [این هدیه] امروز رسید.»
او بدون اشاره به اینکه هدیه مربوط به نفت و گاز و مرتبط با تنگه هرمز بوده است، گفت: «نمیخواهم بگویم چه بود، اما یک امتیاز بسیار مهم بود. آنها این را به ما دادند و گفته بودند که خواهند داد. این برای من یک معنا داشت: ما با افراد مناسبی سر و کار داریم.»
یک مقام آمریکایی چهارشنبه پنجم فروردین به تایمز اسرائیل گفت وقتی دولت ترامپ از طریق میانجیگران به جمهوری اسلامی پیام فرستاد تا ببیند آیا راه حل دیپلماتیکی برای پایان دادن به جنگ امکانپذیر است یا خیر، از تهران خواست تا حسن نیت خود را نشان دهد.
یک مقام عرب هم گفت جمهوری اسلامی در پاسخ، موافقت کرد که به تعدادی از تانکرهای سوخت که به ایالات متحده یا اسرائیل وابسته نبودند، اجازه عبور از تنگه هرمز را بدهد تا به آرام کردن بازارهای جهانی کمک کند.
او اذعان کرد که عبور امن تعداد کمی از تانکرها احتمالاً تاثیر قابل توجه یا بلندمدتی بر قیمت جهانی نفت نخواهد داشت، امتیازی که حکومت ایران هنوز آماده ارائه آن نیست، در حالی که حملات ایالات متحده و اسرائیل ادامه دارد.
این مقام عرب گفت که تاثیر محدود «زمان حال» توضیح میدهد که چرا ترامپ از مشخص کردن دقیق هدیه خودداری کرد.
در این ارتباط، یک مقام دولت هند از عبور دو نفتکش در تنگه هرمز خبر داد و گفت: نفتکشهای الپیجی پاین گس و جگ واسانت حرکت خود را از تنگه هرمز آغاز کردهاند.
از سویی، کاخ سفید در پاسخ به درخواست اظهار نظر، تایمز اسرائیل را به سخنان کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، ارجاع داد.
لیویت چهارشنبه گفت: «تا جایی که به نفتکشها مربوط میشود، ما این موضوع را از نزدیک زیر نظر داریم.»
او در مورد ماهیت «وضعیت فعلی» که ترامپ توصیف کرده است، توضیح بیشتری نداد.
با این حال، لیویت گفت که هیچ «جدول زمانی مشخصی» برای اینکه چه زمانی همه نفتکشها بتوانند آزادانه حرکت کنند، وجود ندارد.
او گفت: «ما شاهد کاهش دوباره قیمتها در پمپ بنزینها خواهیم بود» و استدلال کرد که اولویتبندی دولت ترامپ بر تولید انرژی داخلی، به تثبیت قیمتها پس از پایان عملیات نظامی در ایران کمک خواهد کرد.
لانا نسیبه، وزیر مشاور دولت امارات متحده عربی، در مورد احتمال مشارکت کشورش در حملات علیه جمهوری اسلامی به شبکه خبری فاکس گفت: «اگر امارات متحده عربی یا عربستان سعودی در این جنگ درگیر شوند، تعجب نخواهیم کرد.»
نسیبه چهارشنبه پنجم فروردین در برنامه «گزارش ویژه» شبکه خبری فاکس گفت که جمهوری اسلامی سعی دارد «اقتصاد جهانی را دچار حمله قلبی کند» و تاکید کرد: «ما نباید اجازه دهیم [حکومت] ایران، یک حامی دولتی تروریسم، قیمت جهانی غذا و گاز را تعیین کند.»
در همین زمینه، سلطان الجابر، مدیرعامل شرکت ملی نفت ابوظبی (ادنوک)، نیز چهارشنبه در سخنرانیای در ایالات متحده هرگونه محدود کردن عبور و مرور از تنگه هرمز توسط حکومت ایران را «تروریسم اقتصادی» توصیف کرد.
به گزارش رویترز، الجابر گفت: «وقتی [حکومت] ایران تنگه هرمز را گروگان میگیرد، همه کشورها تاوان آن را میپردازند- در پمپ بنزین، در فروشگاههای مواد غذایی و در داروخانهها.» او افزود: «هیچ کشوری نباید اجازه داشته باشد اقتصاد جهانی را به این شکل بیثبات کند. نه اکنون، نه هرگز.»
نسیبه، وزیر مشاور دولت امارات همچنین در مورد تلاش رییسجمهوری آمریکا برای مذاکره با جمهوری اسلامی به فاکس گفت که امارات متحده عربی از تلاشهای دونالد ترامپ برای حل قطعی مسائل حمایت میکند و در عین حال تاکید کرد: «اگر [حکومت] ایران تنگه هرمز را کنترل و قیمت غذا و گاز را در جهان تعیین کند، که از بیش از سه هفته پیش در حال انجام آن است، نمیتوانید منطقهای باثبات داشته باشید.»
نسیبه افزود: «اگر [حکومت] ایران از بازیگران تروریست مانند حزبالله، حماس در منطقه، گروههای عراق و غیره حمایت مالی کند، نمیتوانید منطقهای باثبات یا اقتصاد جهانی داشته باشید.»
او در ادامه گفت: «اگر ایرانی با برنامه موشک بالستیک داشته باشید که امروز میتواند تا اروپا برسد، همانطور که در حمله موشکی به دیهگو گارسیا دیدیم، نمیتوانید منطقهای باثبات یا جهانی باثبات داشته باشید.»
او در این زمینه با اشاره به بیاعتمادی به حکومت ایران گفت: «آنها گفته بودند برنامه غنیسازی ندارند، اما امروز میدانیم برای ساخت ۱۲ بمب اورانیوم دارند. گفته بودند برنامه موشکی تهدیدآمیز ندارند، اما اکنون میتوانند به اروپا برسند.»
نسسیه تاکید کرد که حمله جمهوری اسلامی به متحدان ایالات متحده در خلیج فارس و همچنین اردن، و بستن تنگه هرمز «حمله به کل جهان و اقتصاد جهانی» است.
او در همین ارتباط اشاره کرد که بیش از ۶۰ درصد حملات، بیشتر از مجموع حملات به اسرائیل و کشورهای خلیج فارس، متوجه امارات متحده عربی بوده است و افزود که جمهوری اسلامی بیش از ۲۲۰۰ موشک و پهپاد را به کشورش پرتاب کرده است.
نسیبه به این پرسش که «آیا درخواستها از متحدان عرب خلیج فارس، از جمله امارات متحده عربی، برای مشارکت فعال در جنگ، منصفانه است» پاسخ داد کشورش در بیش از شش ائتلاف در کنار ایالات متحده جنگیده است و افزود: «ما ارزشهای مشترکی داریم. ما تاریخ مشترکی با ایالات متحده داریم. ما با ایالات متحده قابلیت همکاری داریم. آنها شریک ما در امنیت منطقهای هستند و ما قصد داریم سطح آن را دو چندان کنیم.»
او با تاکید براینکه «امروز با تهدیدی مواجه هستیم که نه فقط منطقه، بلکه کل جامعه جهانی را هدف گرفته است و باید به هر شکل ممکن متوقف شود» گفت: «ما همیشه به دنبال راهحل دیپلماتیک هستیم، اما زمانی که [حکومت] ایران رفتار خود را اصلاح کند.»
او تاکید کرد که «باید زمانی از دیپلماسی استفاده کنیم که [حکومت] ایران بفهمد رفتارش به عنوان یک بازیگر سرکش، نه برای منطقه و نه برای جامعه بینالمللی، قابل قبول نیست».
این مقام اماراتی احتمال مشارکت نظامی بیشتر کشورهای خلیج فارس را رد نکرد و با اشاره به اینکه «اما اگر امارات متحده عربی یا عربستان سعودی در این جنگ درگیر شوند، تعجب نخواهیم کرد»، اضافه کرد: «ما در حال حاضر درگیر یک جنگ هستیم» و «قاطعانه از همه گزینههای روی میز برای دفاع از جوامع و مردم خود، از جمله ۷۵ هزار شهروند آمریکایی ساکن امارات متحده عربی، استفاده میکنیم.»
او در مورد بسته شدن تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی گفت نباید فراموش کرد که یک پنجم نفت و گاز جهان و ۳۰ درصد از کود مورد نیاز برای تولید و برداشت مواد غذایی از تنگه هرمز عبور میکند. تقریباً هر محصولی که برای هر زنجیره تامین جهانی شناخته شده است و از خلیج فارس میآید، از تنگه هرمز عبور میکند.
این مقام اماراتی تاکید کرد که کشورش طی دههها تلاش کرده از مسیر دیپلماسی با حکومت ایران تعامل کند و حتی در هفتههای اخیر نیز برای کاهش تنشها با همکاری آمریکا تلاش کرده است.
نسیبه در بخش دیگری از گفتوگو با فاکس به حمایت امارات متحده عربی از مذاکرات مستقیم بین ایالات متحده و حکومت ایران و دراز کردن «دست صلح» کشورش به سوی تهران اشاره کرد و گفت: «ما خواستار جنگ در منطقه خود نبودیم. ما جنگی را در منطقه خود آغاز نکردیم.»
او همچنین گفت شاهد آن هستیم که تهران به جای مذاکره با ایالات متحده در مورد «نگرانیهای واقعاً قابل درک در مورد برنامه هستهای، موشکهای بالستیک، و حمایت از بازیگران تروریستی دولتی یا غیردولتی در منطقه» تصمیم غیرمسئولانهای گرفته است.
نسیبه در مورد چرایی حمله جمهوری اسلامی به امارات متحده عربی این موضوع را به ماهیت سیاسی و اقتصادی امارات نسبت داد و گفت: «ما ایدهای هستیم که [حکومت] ایران را تهدید میکند - این رژیم را تهدید میکند - زیرا ما جامعهای باز، مترقی، بردبار و دارای اقتصادی پویا هستیم.»
او افزود: «آنها با منابع خود چه کردهاند؟ تورم دارند، ارزش پولشان سقوط کرده، و در ژانویه معترضان را سرکوب کردند. این [حکومت] یک رژیم بسیار بیرحم است و رییسجمهوری ترامپ حق دارد امروز آنها را پاسخگو بداند.»
او به این پرسش که آیا نوری در انتهای تونل برای پایان جنگ مشاهده میکند، پاسخ داد: «نور انتهای تونل در دستان [حکومت] ایران است. آنها باید با ایالات متحده و جامعه بینالمللی مذاکره کنند.»
نسیبه گفت ایالات متحده مجبور نیست این بار را به تنهایی به دوش بکشد. دبیرکل ناتو با بیانیهای بسیار قوی از تلاشهای ترامپ با شرکای اروپایی برای باز نگه داشتن تنگه هرمز حمایت کرد. رهبران جهان - بیش از ۳۰ نفر - بیانیهای را در این مورد امضا کردند و تعداد بیشتری نیز این هفته به آن میپیوندند که منابع خود را برای باز نگه داشتن تنگه هرمز اختصاص میدهند.
در همین ارتباط، قطر، کویت، امارات متحده عربی، بحرین، عربستان سعودی و اردن چهارشنبه دوباره «حملات آشکار ایران را که نقض آشکار حاکمیت، تمامیت ارضی، حقوق بینالملل، حقوق بشردوستانه بینالمللی و منشور سازمان ملل متحد است، چه به طور مستقیم و چه از طریق گروههای نیابتی و گروههای شبهنظامی مورد حمایت آنها در منطقه» به شدت محکوم کردند.
وزیر مشاور امارات در بخش دیگری از مصاحبه با فاکس بر لزوم یافتن «یک راه حل قطعی و جامع برای تبدیل شدن ایران به یک همسایه صلحآمیز و مسئول در منطقه» تاکید کرد و گفت: «این موضوع نیاز به کمی شجاعت دارد. ممکن است نیاز به تقسیم بار مسئولیت با سایر شرکا در منطقه و سطح بینالمللی داشته باشد، اما همه ما به آن نتیجه متعهد هستیم.»
نسیبه در مورد این موضوع که چنین نتیجهای چقدر طول خواهد کشید، گفت: «فکر میکنم با ایمنسازی تنگه هرمز شروع کنیم. باید بتوانیم در آینده نزدیک این کار را انجام دهیم.»
او افزود: «فکر میکنم با تکیه بر این، به یک مسیر دیپلماتیک برای مذاکره با هر کسی که در ایران مسئول است، در مورد برنامه تسلیحات موشک بالستیک و برنامه غنیسازی هستهای آن نیاز داریم.»
نسیبه با اشاره به دروغهای مقامهای جمهوری اسلامی در مورد برنامه غنیسازی هستهای و موشکی تهران، تاکید کرد که این وضعیت «باید متوقف شود.»
ترامپ با تاکید بر عملکرد نظامی آمریکا گفت: «ما داریم آنقدر به پیروزی بزرگی میرسیم که هیچکس تا به حال چیزی شبیه آنچه ما در خاورمیانه با ایران انجام میدهیم ندیده است.» او مدعی شد حکومت ایران در حال مذاکره است و «بهشدت میخواهد توافق کند»، اما «میترسد این را بگوید»؛ «گفتگو در جریان است ولی میترسند اعلام کنند چون میترسند به دست آدمهای خودشان کشته شوند.»
او همچنین با انتقاد از پوشش رسانهای گفت اگر به اخبار نگاه کنید «فکر میکنید ما در حال باختن هستیم، در حالی که ما طرف مقابل را در هم میشکنیم» و تاکید کرد که حکومت ایران «دیگر نیروی دریایی یا توان نظامی مؤثری ندارد.»
ترامپ در ادامه، دموکراتها را به تلاش برای کماهمیت جلوه دادن موفقیتهای نظامی متهم کرد و گفت: «آنها نمیخواهند موفقیت ما را ببینند و ترجیح میدهند کشور شکست بخورد.» او همچنین از بهکار بردن واژه «جنگ» خودداری کرد و عملیات جاری را «یک عملیات نظامی» توصیف کرد که به گفته او به «نابودی نظامی» حکومت ایران منجر شده است.
رییسجمهوری آمریکا در بخش دیگری از سخنانش، بار دیگر از توافق هستهای دولت باراک اوباما انتقاد کرد و گفت این توافق به حکومت ایران امکان دستیابی به سلاح هستهای را میداد، اما او آن را لغو کرده است. ترامپ همچنین به حملات نظامی اخیر آمریکا اشاره کرد و مدعی شد این اقدامات برنامه هستهای ایران را متوقف کرده است.
او با اشاره به حمله با بمبافکنهای بی-۲ گفت در صورت عدم انجام این حملات، حکومت ایران «ظرف دو تا چهار هفته» میتوانست به سلاح هستهای دست یابد. ترامپ همچنین کشته شدن قاسم سلیمانی را یکی از اقدامات مهم دوره نخست ریاستجمهوری خود دانست و تاکید کرد که حذف او باعث شد حکومت ایران دیگر رهبری در آن سطح نداشته باشد. ترامپ همچنین مدعی شد در صورت حضور سلیمانی، مقابله با جمهوری اسلامی به این سرعت و سهولت ممکن نبود.
ترامپ در پایان تاکید کرد که اگر اقدامات آمریکا نبود، حکومت ایران مدتها پیش به سلاح هستهای دست یافته بود و این موضوع «تهدیدی مرگبار برای جهان» و صلح در خاورمیانه ایجاد میکرد. او گفت: «آنها بدون هیچ تردیدی از این سلاح علیه ما استفاده میکردند.»
مایکل آیزنشتات، تحلیلگر نظامی، با اشاره به ساختار نیروهای ایران به فاکسنیوز گفت که این کشور از واحدهای پیادهنظام گسترده برخوردار است که میتوانند در برابر عملیاتهای متعارف مقاومت کنند. به گفته او، استفاده از نیروهایی مانند لشکر ۸۲ هوابرد آمریکا در قالب عملیات کلاسیک، نهتنها برای وارد کردن ضربه قاطع کافی نیست، بلکه میتواند این نیروها را در معرض تلفات سنگین قرار دهد.
در همین چارچوب، اعزام اخیر نیروهای لشکر ۸۲ هوابرد به خاورمیانه - که شامل یگانهایی از تیم رزمی تیپ اول و فرماندهی این لشکر است - بیش از آنکه نشانه آغاز یک تهاجم گسترده زمینی باشد، بهعنوان بخشی از راهبرد فشار و ایجاد گزینههای محدود و هدفمند ارزیابی میشود. گزارشها همچنین از استقرار این نیروها در «فاصله عملیاتی» از ایران حکایت دارد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس بامداد چهارشنبه به نقل از یک منبع نظامی در دولت آمریکا اعلام کرد که یک هزار نیروی نظامی از لشکر ۸۲ هوابرد در روزهای آینده به خاورمیانه اعزام میشود.
آسوشیتدپرس نوشت که این نیرو شامل یک گردان از تیم رزمی تیپ اول است که همراه با سرلشکر براندون تگنمایر، فرمانده لشکر، و ستاد فرماندهی آن راهی این ماموریت خواهد شد.
پس از آن، روزنامه نیویورکتایمز هم از اعزام حدود دو هزار نیروی واکنش سریع به خاورمیانه خبر داد.
کارشناسان معتقدند در صورت حرکت به سمت عملیات زمینی، این ماموریتها بهاحتمال زیاد بر عملیاتهای محدود، سریع و مبتنی بر نیروهای ویژه متمرکز خواهد بود - از جمله تصرف و کنترل نقاط کلیدی مانند جزیره خارک، که نقش حیاتی در صادرات نفت ایران دارد.
در این سناریو، یگانهایی مانند ۸۲ هوابرد و واحدهای تفنگداران دریایی، نه برای اشغال گسترده، بلکه برای اجرای عملیاتهای دقیق، کوتاهمدت و با هدف ایجاد اهرم فشار به کار گرفته میشوند. چنین رویکردی میتواند توان حکومت ایران در حوزههایی مانند صادرات انرژی را محدود کند، بدون آنکه آمریکا وارد یک جنگ زمینی گسترده شود.
لشکر ۸۲ هوابرد یکی از واحدهای واکنش سریع ارتش ایالات متحده است که برای فرود با چتر نجات در مناطق متخاصم یا قلمرو مورد مناقشه برای تأمین امنیت زمینها و فرودگاههای کلیدی، آموزش دیده است. اکسیوس پیشتر گزارش داده بود که بخشهایی از این لشکر درروزهای اخیر دوره آموزش گذرانده است.
با این حال، آیزنشتات هشدار میدهد که حتی در این نوع عملیاتها نیز خطرات قابل توجهی وجود دارد. به گفته او، نیروهای ایرانی در سرزمین اصلی میتوانند با حملات موشکی یا پهپادی به اهدافی مانند جزیره خارک، تلفات قابل توجهی به نیروهای آمریکایی وارد کنند.
او همچنین تاکید کرد که در صورت کاهش درگیریهای متعارف، احتمال تغییر شکل جنگ به سمت درگیریهای نامتقارن، حملات چریکی و فعالیتهای «منطقه خاکستری» افزایش مییابد- سناریویی که تجربه جنگ خلیج فارس نیز آن را تایید میکند.
در همین حال، اعزام یگان ۳۱ تفنگداران دریایی آمریکا از ژاپن به خاورمیانه توجهها در شرق آسیا را به خود جلب کرده است. یگان ۳۱ پیش از اعزام به منطقه، بین بیستم بهمن تا بیستم اسفند سال گذشته،رزمایش سالیانه «مشت آهنین» را با ارتش ژاپن برگزار کرده بود که از نظر وسعت و میزان نیروها بزرگترین آن بود.
هدف نیروهای شرکتکننده در رزمایش مشت آهنین، بازپسگیری و دفاع از جزایر دورافتاده بود؛ در آن هنگام، هدف اصلی رزمایش «آمادگی نیروهای ژاپنی و آمریکایی در برابر حملات چین» توصیف شده بود.
روزنامه شوکانگندای، چاپ توکیو، نوشت این یگان، که برای مقابله با بحرانهای شبهجزیره کره و تنشهای شرق آسیا همواره در آمادهباش ۲۴ ساعته قرار دارد، در زمرهٔ «نخبهترین» واحدهاست و اعزام آن به خاورمیانه نشان خواهد داد که توان و انعطافش تا چه حد در بحرانهای جهانی مورد استفاده قرار میگیرد.
اعزام دیگر یگانهای نخبه، از جمله واحد ۳۱ تفنگداران دریایی آمریکا از ژاپن به خاورمیانه، نشاندهنده تمرکز فزاینده بر نیروهای چابک، چندمنظوره و آماده برای عملیات در محیطهای پیچیده است.
ارزیابیها نشان میدهد که اگر ایالات متحده به سمت عملیات زمینی در ایران حرکت کند، این عملیات بهاحتمال زیاد نه به شکل یک تهاجم گسترده، بلکه در قالب ماموریتهای محدود و متکی بر نیروهای ویژه انجام خواهد شد- رویکردی که هدف آن ترکیب فشار نظامی با کنترل ریسکهای یک جنگ تمامعیار است.
سفیر امارات متحده عربی در واشینگتن در یادداشتی در وال استریت ژورنال با اشاره به جنگ در خاورمیانه تاکید کرد: «یک آتشبس ساده کافی نیست» و «ما به یک نتیجه قطعی نیاز داریم.»
العتیبه در این یادداشت که چهارشنبه پنجم فروردین منتشر شد، افزود: «ما به یک نتیجه قطعی نیاز داریم که طیف کاملی از تهدیدهای [حکومت] ایران را در بر بگیرد: توانایی هستهای، موشکها، پهپادها، گروههای نیابتی تروریستی و محاصره خطوط دریایی بینالمللی.»
العتیبه نوشت ابوظبی نمیتواند اجازه دهد که جمهوری اسلامی، «ایالات متحده، امارات متحده عربی و اقتصاد جهانی را گروگان بگیرد.»
او با اشاره به اینکه بیش از سه هفته از جنگ گذشته، اضافه کرد این جنگ «آنچه ما نزدیک به ۵۰سال است میدانیم، تایید کرده است؛ انقلاب ایران تهدیدی برای امنیت جهانی و ثبات اقتصادی است.»
العتیبه با تاکید بر اینکه امارات متحده عربی در فاصله «۴۰ مایلی در خط مقدم این درگیری ایستاده است» نوشت: «ایران بیش از ۲۱۸۰ موشک و پهپاد به امارات شلیک کرده است، که بسیار بیشتر از هر کشور دیگر است. ما یکی از مؤثرترین سپرهای دفاعی جهان را داریم و بیش از ۹۵ درصد از این حملات را خنثی میکنیم.»
او اشاره کرد که جمهوری اسلامی ایران «در خارج از مرزهای ما، فرودگاهها، بنادر و زیرساختهای انرژی را هدف قرار میدهد» و اضافه کرد منطقه برای بازگشایی تنگه استراتژیک هرمز و بازگرداندن عرضه انرژی به مصرفکنندگان جهانی به «یک تلاش هماهنگ» نیاز دارد.
العتیبه تاکید کرد: «این جنگی نیست که ما میخواستیم. تا ساعاتی قبل از اولین حمله، مقامات اماراتی تلاشهای دیپلماتیک فشردهای را از تهران تا واشینگتن انجام دادند. ما برای ایرانیها روشن کردیم که در صورت جنگ، از خاک و حریم هوایی امارات برای حمله به ایران استفاده نخواهد شد. ما میدانستیم که اولین انتخاب [حکومت] ایران برای هدفگیری خواهیم بود.»
او در بخش دیگری از یادداشت خود با اشاره به اینکه «قابلیتهای هستهای ایران» و «نیروهای نیابتی آن تضعیف شدهاند» در عین حال خواستار آن شد که «برای از بین بردن تهدیدات موشکی و پهپادی باید اقدامات بیشتری انجام شود و ما آمادهایم تا به یک ابتکار بینالمللی برای بازگشایی تنگه و باز نگه داشتن آن بپیوندیم.»
العتیبه اشاره کرد: «ما از ایالات متحده نمیخواهیم که تمام بار را به دوش بکشد. ما از مردم خود دفاع میکنیم، از ثبات منطقهای و رفاه جهانی محافظت میکنیم و نشان میدهیم که اتحادهای واقعی بر اساس همکاری و مشارکت ساخته میشوند، نه وابستگی.»
او در پایان یادداشت خود تاکید کرد: «ما ایران را به عنوان یک همسایه عادی میخواهیم. این کشور میتواند منزوی و حتی ناخوشایند باشد، اما نمیتواند به همسایگان خود حمله کند، آبهای بینالمللی را مسدود کند یا افراطگرایی را صادر کند. کشیدن حصار دور مشکل و آرزوی از بین رفتن آن، راه حل نیست. این کار به سادگی بحران بعدی را به تعویق میاندازد.»
شش کشور عربی دوباره حملات مستقیم جمهوری اسلامی و گروههای نیابتی تهران در منطقه را محکوم کردند
قطر، کویت، امارات متحده عربی، بحرین، عربستان سعودی و اردن چهارشنبه دوباره «حملات آشکار ایران را که نقض آشکار حاکمیت، تمامیت ارضی، حقوق بینالملل، حقوق بشردوستانه بینالمللی و منشور سازمان ملل متحد است، چه به طور مستقیم و چه از طریق گروههای نیابتی و گروههای شبهنظامی مورد حمایت آنها در منطقه» به شدت محکوم کردند.
در بیانیهای که از سوی وزارت خارجه قطر در شبکه اجتماعی ایکس منتشر شد، آمده است: «ما به ویژه بر حملات انجام شده توسط گروههای مسلح وفادار به [حکومت] ایران از عراق علیه تعدادی از کشورهای منطقه و همچنین تاسیسات و زیرساختهای آنها تاکید میکنیم.»
این شش کشور عربی نوشتند: «این اقدامات ناقض قوانین و کنوانسیونهای بینالمللی و ناقض آشکار قطعنامه شماره ۲۸۱۷ شورای امنیت سازمان ملل متحد است که به صراحت از [حکومت] ایران میخواهد هرگونه حمله یا تهدید علیه کشورهای همسایه، از جمله از طریق استفاده از نیروهای نیابتی، را فوراً و بدون قید و شرط متوقف کند.»
کشورهای امضاکننده بیانیه افزودند: «در شرایطی که ما برای روابط برادرانه خود با عراق ارزش قائلیم، از دولت عراق میخواهیم که اقدامات لازم را برای توقف فوری حملات جناحها، شبهنظامیان و گروههای مسلح از خاک عراق به سمت کشورهای همسایه انجام دهد تا روابط برادرانه حفظ شود و از تشدید بیشتر تنشها جلوگیری شود.»
آنها اضافه کردند: «ما همچنین بر حق کامل و ذاتی خود برای دفاع از خود در برابر این حملات جنایتکارانه مطابق با ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد، که حق کشورها را برای دفاع از خود، به صورت فردی و جمعی، در صورت تجاوز، و حق ما را برای انجام تمام اقدامات لازم برای حفاظت از حاکمیت، امنیت و ثبات خود تضمین میکند، تاکید میکنیم.»
قطر، کویت، امارات متحده عربی، بحرین، عربستان سعودی و اردن اشاره کردند که اقدامات و فعالیتهای «بیثباتکننده را که امنیت و ثبات کشورهای منطقه را هدف قرار میدهند و توسط هستههای خفته وفادار به [حکومت] ایران و سازمانهای تروریستی مرتبط با حزبالله برنامهریزی میشوند»، محکوم کردند.
وزارت کشور بحرین: شهروندان برای هر گونه شرایط اضطراری آماده باشند
وزارت کشور بحرین خواستار پر کردن باک سوخت خودروها و شارژ تلفنها برای آمادگی در برابر هرگونه شرایط اضطراری شد.
این وزارتخانه در پیامی ویدیویی، از همه شهروندان و ساکنان بحرین خواست تا در بحبوبه آنچه «شرایط استثنایی بیسابقه» توصیف کرد، به مجموعهای از اقدامات و رویههای احتیاطی پایبند باشند، و بر اهمیت آمادگی لازم برای مقابله با هرگونه شرایط اضطراری احتمالی تاکید کرد.
وزارت کشور بحرین در این ارتباط خواستار آن شد که مردم باک سوخت وسایل نقلیه خود تا حد امکان پر نگه دارند و تلفنهای همراه خود را برای تسهیل عملیات ارتباطی و دریافت بهروزرسانیها و دستورالعملها شارژ کنند.
این وزارتخانه همچنین بر لزوم تهیه و آماده نگه داشتن یک «کیف اضطراری» تاکید کرد و توضیح داد که این کیف باید حاوی لوازم ضروری حیاتی باشد، از جمله: مقادیر کافی آب و غذا، یک جعبه کمکهای اولیه کامل، چراغ قوه و باتریهای یدکی.
در همین حال، گارد ملی کویت در پیامی به شهروندان و ساکنان این کشور اطمینان خاطر داد که «در صورت هرگونه نشت رادیواکتیو از کشورهای همسایه، جای نگرانی نیست.»
پیشتر محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، در ایکس نوشته بود: «بر اساس برخی دادهها، دشمنان ایران با پشتیبانی یکی از کشورهای منطقه در حال تدارک عملیات اشغال یکی از جزایر ایرانی هستند.»
او تاکید کرده بود: «تمام تحرکات تحت اشراف نیروهای مسلح قرار دارد» و هشدار داد اگر «قدم از قدم بردارند»، تمام زیرساختهای حیاتی آن کشور منطقهای «بدون محدودیت» هدف حملات بیامان قرار خواهد گرفت.
بر اساس گزارشها، برخی از قانونگذاران آمریکایی پس از جلسات توجیهی محرمانه، نسبت به احتمال اعزام نیروهای زمینی هشدار دادهاند. نانسی میس، نماینده جمهوریخواه کنگره، اعلام کرده که «بههیچوجه از حضور نیروهای آمریکایی در خاک ایران حمایت نخواهد کرد»، موضعی که نشاندهنده شکاف در میان جمهوریخواهان نیز است.
در همین حال، ریچارد بلومنتال، سناتور دموکرات، گفته است که بیش از گذشته نگران حرکت به سمت یک عملیات زمینی است و تاکید کرده که تحقق اهداف اعلامشده آمریکا بدون «حضور فیزیکی» در ایران دشوار خواهد بود.
پیش از این گزارشهایی منتشر شده بود که از بررسی سناریوهایی مانند کنترل جزیره خارک - مرکز اصلی صادرات نفت ایران- حکایت داشت که در عمل به نوعی حضور زمینی یا شبهزمینی نیاز دارد.
گزارشهای رسانهای و اظهارات برخی نمایندگان حاکی از آن است که دستکم چند تن از رهبران کنگره، از جمله روسای کمیتههای نظامی، احتمال برنامهریزی برای عملیات زمینی را مطرح کردهاند. با این حال، کاخ سفید بهطور رسمی اعلام کرده که در حال حاضر برنامهای برای اعزام نیروهای زمینی ندارد، هرچند دونالد ترامپ این گزینه را بهطور کامل رد نکرده است.
در تازهترین موضعگیری، کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، با اشاره به فرصت پنج روزه ترامپ به جمهوری اسلامی برای توافق، اعلام کرد که «بقایای رژیم ایران» یک فرصت دیگر برای همکاری با دونالد ترامپ دارند. به گفته او، این فرصت به معنای کنار گذاشتن کامل برنامه هستهای و توقف تهدید علیه آمریکا و متحدانش است.
لیویت تاکید کرد که ترجیح رییسجمهوری آمریکا «صلح» است، اما هشدار داد در صورت نپذیرفتن این شرایط، روند حملات ادامه خواهد یافت و «ضربات بسیار شدیدتری» وارد خواهد شد. او همچنین گفت ترامپ «بلوف نمیزند» و آماده واکنش سختتر است.
سخنگوی کاخ سفید تاکید کرد که جمهوری اسلامی در نتیجه محاسبات نادرست، بخشی از توان نظامی خود از جمله فرماندهان ارشد، نیروی دریایی، نیروی هوایی و سامانههای پدافند را از دست داده و ادامه تنشها ناشی از نپذیرفتن این وضعیت است.
هفته گذشته، ترامپ با انتشار پیامی به جمهوری اسلامی ۴۸ ساعت فرصت داده بود تا تنگه هرمز را به طور کامل بازگشایی کند و تهدید کرده بود که در صورت عدم تحقق این موضوع، نیروگاههای ایران را هدف حملات نظامی قرار خواهد داد. ساعاتی پیش از فرا رسیدن این مهلت، رییسجمهوری آمریکا با انتشار پیام دیگری خبر از مذاکراتی با جمهوری اسلامی داد که به گفته او فرصت تازهای برای حکومت ایران است تا به توافق با آمریکا برسد. او برای رسیدن به توافق پنج روز فرصت تعیین کرد.
در کنار این مواضع، در روزهای اخیر گزارشها از افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه حکایت دارد. هزاران نیروی نظامی، از جمله تفنگداران دریایی و نیروهای هوابرد، در حال استقرار در خاورمیانه هستند.
اگرچه این استقرارها رسماً برای «افزایش آمادگی» توصیف شدهاند، اما تحلیلگران آن را زیرساخت لازم برای هرگونه عملیات زمینی احتمالی میدانند.
در سطح افکار عمومی، نظرسنجیها نشان میدهد اگرچه اکثریت آمریکاییها اعزام نیرو را محتمل میدانند، اما تنها درصد کمی از اعزام گسترده نیروهای زمینی حمایت میکنند و ترجیح بیشتری به عملیات محدود و هدفمند وجود دارد.
در کنار این مباحث، گزارشها از بررسی گزینههای نظامی دیگر از جمله فشار بر حکومت ایران از طریق کنترل مسیرهای صادرات نفت یا بازگشایی تنگه هرمز حکایت دارد. تحلیلگران میگویند هرگونه ورود نیروهای زمینی به خاک ایران، نقطه عطفی در این درگیری خواهد بود و میتواند آن را به سطحی بیسابقه از تنش نظامی تبدیل کند.
اگرچه هنوز تصمیمی رسمی برای عملیات زمینی اعلام نشده، اما افزایش این گمانهزنیها و اختلافنظرها در واشینگتن نشان میدهد که این گزینه بیش از گذشته وارد محاسبات استراتژیک آمریکا شده است.
