وزارت خزانهداری آمریکا در بیانیهای اعلام کرد قصد دارد دسترسی یک بانک سوئیسی به سیستم مالی ایالات متحده را به اتهام ارائه خدمات به نهادهای غیرقانونی مرتبط با جمهوری اسلامی، روسیه و ونزوئلا قطع کند.
خبرگزاری رویترز پنجشنبه هفتم اسفند تصمیم وزارت خزانهداری آمریکا را «کمسابقه» خواند و نوشت این اقدام قویترین ابزار واشینگتن برای اجرای تحریمها به شمار میآید.
بنا بر اعلام این وزارتخانه، بانک «امبائر مرچنت» و برخی کارکنان آن در تسهیل «پولشویی و تامین مالی تروریسم» به نفع سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروی قدس دست داشتهاند.
کمک به پولشویی منابع مالی روسیه و ونزوئلا از دیگر اتهامات این بانک عنوان شده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در همین رابطه گفت: «بانک امبائر بیش از ۱۰۰ میلیون دلار را از طریق نظام مالی ایالات متحده به نفع بازیگران غیرقانونی مرتبط با ایران و روسیه جابهجا کرده است.»
او افزود: «بانکها باید بدانند که وزارت خزانهداری آمریکا با استفاده از تمامی اختیارات خود، بهطور قاطع از سلامت و یکپارچگی نظام مالی ایالات متحده حفاظت خواهد کرد.»
از زمان بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید، واشینگتن تلاش کرده است سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی را احیا کند و مانع از دستیابی حکومت ایران به منابع مالی شود.
پیشتر در تیرماه، آمریکا ۲۲ نهاد مرتبط با شبکه «بانکداری در سایه» نیروی قدس سپاه پاسداران را تحریم کرده بود.
شاهزاده رضا پهلوی هفتم اسفند در مصاحبه با فاکسنیوز تاکید کرد کاهش منابع مالی جمهوری اسلامی، «فشار بر ماشین جنگی و سرکوب حکومت را افزایش میدهد».
چه سرنوشتی در انتظار بانک سوئیسی است؟
وزارت خزانهداری پیشنهادی برای تغییر مقررات ارائه کرده است که در صورت نهایی شدن، موسسات مالی آمریکا را از افتتاح یا نگهداری حساب کارگزاری برای بانک امبائر سوئیس یا به نمایندگی از آن منع میکند.
شبکه اجرای جرائم مالی این وزارتخانه در اطلاعیهای از عموم مردم خواست طی ۳۰ روز نظرات مکتوب خود را درباره طرح قطع دسترسی این بانک خصوصی کوچک به نظام مالی آمریکا ارائه دهند.
رویترز نوشت آمریکا قدرتمندترین نهاد ناظر مالی در جهان محسوب میشود، زیرا میتواند دسترسی یک بانک به دلار را که «یکی از ستونهای اصلی نظام مالی بینالمللی» است، قطع کند.
آخرین مورد مشابه در اروپا مربوط به بانک لتونیایی ABLV است که در سال ۲۰۱۸، پس از متهم شدن به پولشویی و نقض تحریمهای آمریکا تعطیل شد.
ششم اسفند، وزارت خزانهداری آمریکا از بسته تحریمی جدید خود علیه شبکههایی خبر داد که به سپاه و وزارت دفاع جمهوری اسلامی برای تامین مواد و تجهیزات تولید موشک و انتقال پهپاد کمک میکنند.
به گفته این وزارتخانه، تهران از نظام مالی برای فروش غیرقانونی نفت و حمایت از گروههای نیابتی خود بهره میبرد.
اعتراض بانک سوئیسی
نهاد ناظر بازار مالی سوئیس، موسوم به FINMA، اعلام کرد با بانک امبائر و مقامهای آمریکایی در تماس است.
این نهاد افزود روند رسیدگی نظارتی خود در خصوص بانک امبائر را سه هفته پیش به پایان رسانده، اما نتیجه این تحقیقات هنوز از نظر قانونی، جنبه الزامآور ندارد، زیرا اعتراض این بانک در دادگاه اداری فدرال سوئیس در دست بررسی است.
بر اساس مصاحبه مایکل بائر، بنیانگذار امبائر، در اکتبر ۲۰۲۳، این بانک حدود ۳.۵ میلیارد فرانک سوئیس دارایی تحت مدیریت داشته است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
