همزمان با برگزاری مراسمهای چهلم جاویدنامان انقلاب ملی ایرانیان در شهرهای مختلف، نیروهای حکومتی در آبدانان با خودروهای زرهی به عزاداران یورش بردند و تیراندازی کردند. در مشهد نیز روایتها از درگیری، شنیده شدن صدای تیراندازی و اختلال شدید اینترنت حکایت دارد.
در سهشنبه ۲۸ بهمن و چهلم جاویدنامان انقلاب ملی ایرانیان که در روزهای ۱۸ و ۱۹ دیماه در اعتراضات سراسری کشته شدند، شهرهای مختلف ایران شاهد برگزاری مراسمهای یادبود بود؛ مراسمهایی که با وجود جو شدید امنیتی، استقرار گسترده نیروهای سرکوب و اختلالهای اینترنتی برگزار شد.
گزارشهای رسیده نشان میدهد در آبدانان و مشهد، سرکوب به شکل مستقیم و خشونتبار، تا سطح تیراندازی و ایجاد فضای رعب پیش رفته است.
همزمان با این مراسمهای مردمی، رسانههای حکومتی از برگزاری مراسم چهلم جانباختگان اعتراضات دیماه در برخی شهرها از جمله تهران و مشهد خبر دادند و گزارش کردند شماری از مقامها و مسئولان جمهوری اسلامی در این مراسم حضور داشتهاند.
با این حال، خانوادهها و شهروندان در شهرهای مختلف، مراسمهای مستقل خود را برپا کردند؛ مراسمهایی که بنا بر گزارشها، در برخی موارد با فشار و تهدید، تلاش برای مصادره سوگواری، یا ممنوعیت و ممانعت از برگزاری آن مواجه بوده است.
تیراندازی به عزاداران در آبدانان
بر اساس ویدیوها و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال، نیروهای حکومتی روز سهشنبه با خودروهای زرهی و ماموران مسلح به مراسم چهلم جاویدنامان در شهرستان آبدانان استان ایلام یورش بردند.
تصاویر رسیده نشان میدهد ماموران با محاصره عزاداران، بهسوی مردم تیراندازی کردند و مخاطبان ایراناینترنشنال از کشته و زخمی شدن شماری از شهروندان در این شهر خبر دادهاند.
در ویدیوهای منتشرشده، مردم آبدانان فریادهای «مرگ بر خامنهای»، «مرگ بر خامنهای، لعنت بر خمینی» سردادند؛ شعارهایی که با شلیک پاسخ داده شد.
گزارشها همچنین از قطع و اختلال شدید اینترنت در بخشهایی از آبدانان خبر میدهند.
شامگاه دوشنبه ۲۷ بهمن نیز گروهی از مردم آبدانان در آستانه مراسم چهلم، با تجمع خیابانی و شعار «مرگ بر دیکتاتور» اعتراض کرده بودند.
درگیری ماموران سرکوبگر با مردم در مشهد
در مشهد نیز مراسم چهلم جاویدنامان در روز سهشنبه با برخورد خشونتبار نیروهای حکومتی روبهرو شد.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد حاضران در مراسم چهلم جاویدنام حمید مهدوی، آتشنشان مشهدی، شعارهایی چون «هر یک نفر کشته شه، هزار نفر پشتشه»، «قسم به خون یاران، ایستادهایم تا پایان» و «کشته ندادیم که سازش کنیم، رهبر قاتل رو ستایش کنیم» سردادند.
ویدیوی رسیده دیگری نشان داد حاضران در مراسم چهلم جاویدنام سجاد بهادری مقدم در مشهد به رقص سوگ و پخش موسیقی به یاد او پرداختند.
یکی از کاربران نیز در شبکه اجتماعی ایکس درباره وقایع امروز مشهد نوشت نیروهای حکومتی با مردم «درگیر» شدند و از جدا کردن «دو زخمی» خبر داد.
او تاکید کرده است: «…صدای شلیک آمد. نمیدانم هوایی بود یا هدف گرفتند… جمعیت متفرق شدند… در کوچههای به سمت اول صیاد تله گذاشتهاند و مردم را بازداشت میکنند… اینترنت ترکیده است.»
این شهروند همچنین از کمین در کوچههای منتهی به «اول صیاد» و هشدار درباره برخی مسیرها نوشته و گفته است: «چشمهایتان به مشهد و صیاد باشد… حس خوبی ندارم به شرایط.»
روایت او، در کنار گزارش شنیده شدن «صدای شلیک»، نشان میدهد فضای امنیتی در ساعاتی از تجمع تشدید شده است.
همزمان با این رخدادها، مخاطبان ایراناینترنشنال از اختلال و قطع اینترنت در شماری از شهرهای ایران خبر دادند.
قطع ارتباطات، در کنار استقرار نیروهای امنیتی و برخورد خشونتبار با مردم دادخواه و داغدار، از اجزای ثابت مدیریت امنیتی جمهوری اسلامی در این روزها است؛ اقدامی که هدف آن محدود کردن اطلاعرسانی و دشوار کردن سازماندهی و حمایت میدانی از معترضان و عزاداران عنوان میشود.
در سوی دیگر، ویدیوهای رسیده نشان میدهند مردم در مراسم چهلم جاویدنام سپهر شکری، مشهور به «سپهر بابا»، شعارهایی چون «میجنگیم میمیریم، ایران رو پس میگیریم» سر دادند.
ویدیوی دیگری نشان میدهد ماموران حکومت در این مراسم پدر و خانواده سپهر را مجبور کردند از حاضران بخواهند شعار ندهند.
شکری در ۱۸ یا ۱۹ دیماه به دست ماموران کشته شد. پیشتر ویدیویی از جستوجوی پدر او برای یافتن پیکرش منتشر شده بود که در آن، پدرش او را «سپهر بابا» صدا میزند.
از روزهای گذشته، شماری از خانوادهها برای برگزاری مراسم چهلم جاویدنامان در روزهای ۲۷، ۲۸ و ۲۹ بهمن فراخوان داده بودند.
در این روزها با وجود جو امنیتی و گزارشهایی از فشار و تهدیدهای حکومتی علیه برخی خانوادهها، مراسم چهلم شمار زیادی از کشتهشدگان در استانهایی مانند اصفهان، بوشهر، تهران، خراسان شمالی، زنجان، فارس، کرمانشاه، گیلان و مرکزی برگزار شد.
شورای سردبیری ایراناینترنشنال پنجم بهمن در بیانیهای اعلام کرده بود بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در جریان سرکوب هدفمند انقلاب ملی ایرانیان به دستور علی خامنهای کشته شدهاند.
امروز، در چهلم این گروه از معترضان جانباخته، سوگواری در بسیاری شهرها با جو امنیتی و سرکوب روبهرو شد و در آبدانان و مشهد، روایتها از سرکوب مردم و شلیک و تیراندازی به حاضران حکایت دارد.
برای خواندن تحولات جاری مربوط به انقلاب ملی ایرانیان اینجا را کلیک کنید.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
