حمید ملکی، قائممقام حوزه علمیه قم گفت: «در دوره پهلوی، مظاهر فساد بهویژه مراکز فروش مشروبات الکلی در شهرها بیش از مساجد دیده میشد و حتی دسترسی به امکانات اولیه در روزهای تعطیل با مشکلات جدی همراه بود.»
او افزود: «خفقان بهگونهای بود که مردم نمیتوانستند کتابهای دینی را در خانه نگهداری کنند و کوچکترین مخالفتی با حکومت با برخوردهای امنیتی مواجه میشد.»
اسلامی دوشنبه ۲۰ بهمن تاکید کرد گمانهزنیها درباره خروج یا رقیقسازی اورانیوم ۶۰ درصد، «تولید محتوا توسط عناصر فشار» است.
او افزود اگرچه ممکن است برخی کشورها پیشنهادهایی را برای کمک به روند گفتوگوها ارائه کرده باشند، اما «چنین موضوعی در مذاکرات بحث نشده» است.
رییس سازمان انرژی اتمی همچنین درباره احتمال ارجاع پرونده جمهوری اسلامی به شورای امنیت گفت این موضوع به «اراده سیاسی و صداقت طرف مقابل» بستگی دارد و افزود تاکنون با وجود بازرسیهای گسترده، هیچ گزارشی مبنی بر عدم انطباق فعالیتهای ایران ارائه نشده و موضوعات مطرحشده، «سیاسی بوده» است.
این در حالی است که آژانس بینالمللی انرژی اتمی خرداد ۱۴۰۴ اعلام کرد تهران به تعهدات خود ذیل توافقات پادمانی بهطور کامل «پایبند نبوده» است.
این نتیجهگیری یک اظهارنظر سیاسی نبود، بلکه بهعنوان یافته فنی و حقوقی در قالب قطعنامه شورای حکام صادر شد.
آژانس گفت ایران توضیحات معتبر و قابل راستیآزمایی درباره ذرات اورانیوم کشفشده در چند سایت اعلامنشده ارائه نکرده و این موضوع بهصراحت بهعنوان «عدم همکاری کافی و عدم پایبندی» توصیف شد.
پزشکیان به دنبال برد-برد
مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم، ۲۰ بهمن با تاکید بر این که «ایران مذاکره برابر و برد-برد را میپذیرد»، گفت: «دور جدید مذاکرات هستهای با حمایت همسایگان، فرصت خوبی برای حلوفصل عادلانه است؛ به شرطی که طرفین بدون زیادهخواهی، متعهد باشند.»
پزشکیان افزود: «ما بهدنبال تضمین حقوق خود درباره رفع تحریمهای ظالمانه هستیم.»
او تاکید کرد: «دور جدید مذاکرات هستهای که با کمک و حمایت همسایگان ما در کشور عمان آغاز شده، فرصت بسیار خوبی برای حل و فصل عادلانه، منطقی، منصفانه و مرضی الطرفین این مسئله است.»
این در حالی است که اوفیر آکونیس، کنسول اسرائیل در نیویورک، ۱۹ بهمن با اشاره به این که باید مانع دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای شد، گفت: «اما تصمیم هر اقدام نظامی احتمالی آمریکا با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا است.»
آکونیس افزود تهران نشانهای از مصالحه نشان نداده و اسرائیل معتقد است ایران حتی پس از جنگ ۱۲ روزه، توان هستهای خود را حفظ کرده است.
همزمان عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۰ بهمن اعلام کرد: «دیوار بیاعتمادی نسبت به آمریکا وجود دارد.»
او گفت: «به دنبال مذاکرات واقعی برای رسیدن به نتیجه هستیم، به شرطی که طرف مقابل ما هم جدیت داشته باشد.»
عراقچی تاکید کرد: «امیدواریم اعتماد لازم برای این که مذاکرات به نتیجه برسد، به وجود بیاید.»
پیش از این و در ۱۹ بهمن، وندی شرمن، معاون سابق وزیر خارجه آمریکا، گفت که با توجه به سابقه عراقچی، هیات آمریکایی مذاکرات دشواری با جمهوری اسلامی پیش رو دارد.
او با اشاره به این که حفظ گزینه نظامی ضروری است و احتمال جنگ بسیار جدی است، افزود: «ترامپ خواهان پیروزی سریع است، اما چنین نتیجهای بعید است.»
رسانهها در ایران دوشنبه ۲۰ بهمن نوشتند جواد امام، دبیرکل «مجمع ایثارگران»، در منزل خود دستگیر شده است.
به گفته وکیل مدافع امام، ماموران پس از «بازرسی کل منزل»، او را با خود بردند.
۱۹ بهمن نیز کانال تلگرامی امتداد گزارش داد آذر منصوری در منزل خود در قرچک ورامین از سوی سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بازداشت شده است.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، از بازداشت منصوری، ابراهیم اصغرزاده و محسن امینزاده از سوی نهادهای امنیتی و قضایی خبر داد و اعلام کرد اتهام این افراد شامل «هدفگیری انسجام ملی»، «موضعگیری علیه قانون اساسی»، «هماهنگی با تبلیغات دشمن» و «ایجاد سازوکارهای مخفی براندازانه» است.
همزمان قربان بهزادیاننژاد، مشاور میرحسین موسوی و از امضاکنندگان بیانیه موسوم به «۱۷ تن»، نیز بازداشت شد.
۱۷ فعال مدنی و سیاسی در بیانیه مشترک خود، گذار صلحآمیز از جمهوری اسلامی را «ضرورتی غیرقابل سرکوب» خواندند و با حمایت از اعتراضات سراسری، بر حق مردم ایران برای آزادی، عدالت و حاکمیت بر سرنوشت خود تاکید کردند.
خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه، ۲۰ بهمن نوشت که احکام پروندههای قضایی شکوریراد، بهزادیاننژاد و کروبی که از سوی دادگاه تجدیدنظر تایید شده بود، به اجرا درآمد: «با دستور مقام قضایی، محکومان مورد اشاره طی روزهای اخیر بازداشت و برای تحمل حبس، به زندان معرفی شدند.»
میزان توضیحی درباره جزییات این پروندهها که اکنون حکمشان به اجرا گذاشته شده، نداده است.
بیخبری از محل نگهداری بازداشتشدگان
حجت کرمانی، وکیل منصوری، در گفتوگو با خبرگزاری ایلنا درباره بازداشت موکلش گفت که او از سوی ضابطان قضایی بازداشت شده است.
کرمانی افزود دلیل بازداشت موکلش هنوز اعلام نشده است.
او افزود: «هنوز نمیدانیم ایشان به کجا منتقل شده و پس از بازداشت نیز تماسی نداشته است.»
کرمانی همچنین گفت به نظر نمیرسد این بازداشت به پرونده پیشین مربوط به بیانیه جبهه اصلاحات پس از جنگ ۱۲ روزه مرتبط باشد.
منصوری هفتم بهمن در پیامی انزجار و خشم خود را از کسانی که به گفته او «جوانان را بیرحمانه به خاک و خون کشیدند» اعلام کرد.
پیشتر عبدالله مومنی، مهدی محمودیان و ویدا ربانی، از امضاکنندگان بیانیه موسوم به ۱۷ نفر، در هفتم بهمن بازداشت شدند.
محمودیان پس از سرکوب خونین انقلاب ایرانیان در شبکه اجتماعی ایکس نوشت کشور به «ماتمکده» تبدیل شده است.
حمیدرضا امیری، همسر ربانی، ۱۸ بهمن از شرایط همسرش در زندان تنکابن اطلاع داد. او در صفحه ایکس خود نوشت ربانی بهدلیل نپذیرفتن حجاب اجباری «به شدت» مورد ضرب و جرح قرار گرفته است.
موضعگیری دادستانی تهران
دادستانی تهران نیز همزمان از اعلام جرم علیه برخی عناصر سیاسی به اتهام فعالیت به نفع اسرائیل و آمریکا خبر داد.
این نهاد اعلام کرد چهار نفر بازداشت و تعدادی احضار شدهاند. مقامهای قضایی این افراد را متهم به تلاش برای بر هم زدن اوضاع سیاسی و تخریب انسجام ملی کردهاند.
همچنین ماموران سپاه پاسداران با مراجعه به محل سکونت محسن آرمین، نایب رییس، و بدرالسادات مفیدی، دبیر جبهه اصلاحات، از آنها خواستند سهشنبه ۲۱ بهمن به دادسرای امنیت مراجعه کنند.
از سوی دیگر، فرج کمیجانی، عضو هیات رییسه جبهه اصلاحات ایران و دبیرکل «مجمع فرهنگیان ایران اسلامی» از سوی سازمان اطلاعات سپاه پاسداران احضار شد.
این احضارها و بازداشتها در حالی رخ داده است که شکوریراد، از چهرههای جریان اصلاحطلب، ۱۸ بهمن، روایت رسمی حاکمیت از اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دی را رد.
او تاکید کرد کشتهسازی از نیروهای بسیجی و سپاهی، پروژه حکومتی برای سرکوب است و نه او و نه مردم باور نمیکنند این کارها را موساد انجام داده باشد.
او در سخنانی که در نشست «معاونین ستاد مسعود پزشکیان» مطرح شد و فایل صوتی آن در کانال تلگرامی جمهوریت انتشار یافت، با اشاره به انباشت طولانیمدت نارضایتیهای اجتماعی، از اعتراضات بازنشستگان، معلمان و کارگران تا گسترش نارضایتی عمومی، تاکید کرد وقوع چنین اعتراضاتی قابل پیشبینی بود.
شکوریراد با اشاره به تظاهرات در ۴۰۰ شهر ایران اضافه کرد: «اصلاحطلبان، اصولگرایان و نهادهای امنیتی، تصور نمیکردند که این میزان به فراخوان (شاهزاده) رضا پهلوی پاسخ داده شود.»
شورای سردبیری ایران اینترنشنال پنجم بهمن در بیانیهای اعلام کرد بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در جریان سرکوب هدفمند انقلاب ملی ایرانیان به دستور علی خامنهای، دیکتاتور تهران، کشته شدهاند.
فوربز دوشنبه ۲۰ بهمن نوشت جمهوری اسلامی علاوه بر بهکارگیری موشکهای بالستیک در رویارویی مستقیم با اسرائیل طی دو سال گذشته، این نوع موشکها یا قطعات آنها را در اختیار نیروهای نیابتی خود در منطقه، از جمله حزبالله لبنان، حوثیهای یمن و شبهنظامیان عراق، قرار داده است.
افزون بر این، حکومت ایران در کنار ارسال هزاران پهپاد شاهد به روسیه برای حمله به اوکراین، اقدام به انتقال موشکهای بالستیک کوتاهبرد به این کشور نیز کرده است.
بر اساس گزارشها، تهران از اکتبر ۲۰۲۱ تاکنون حدود ۲.۷ میلیارد دلار موشک بالستیک و موشک زمینبههوا به مسکو فروخته است.
با این حال، برخلاف پهپادهای شاهد، نهادهای اطلاعاتی اوکراین تاکنون نشانهای از استفاده روسیه از موشکهای بالستیک کوتاهبرد ایران در جنگ اوکراین مشاهده نکردهاند.
در روزهای اخیر، تقویت حضور نظامی آمریکا در منطقه باعث شده گمانهزنیها درباره آینده مذاکرات تهران و واشینگتن شدت بگیرد.
مقامهای جمهوری اسلامی تاکنون بارها تاکید کردهاند تنها حاضر به گفتوگو درباره پرونده هستهای هستند و برنامه موشکی خود را غیرقابل مذاکره میدانند.
اسرائیل در مقابل تاکید کرده هرگونه توافق احتمالی با تهران باید شامل محدود کردن موشکهای بالستیک و توقف حمایت از گروههای نیابتی باشد.
هدف گرفتن مواضع داعش در سوریه
فوربز در ادامه نوشت این گزاره که تهران موشکها را صرفا برای دفاع یا حفظ بازدارندگی در اختیار دارد، با بسیاری از اقدامات حکومت ایران از سال ۲۰۱۵ به بعد در تضاد است.
در ژوئن ۲۰۱۷، جمهوری اسلامی در واکنش به حمله مرگبار داعش به تهران، چندین موشک به شرق سوریه شلیک کرد.
در اکتبر ۲۰۱۸ نیز پس از حمله داعش به اهواز، عملیات موشکی مشابهی علیه همان منطقه انجام شد.
حملات موشکی به اقلیم کردستان عراق
به گزارش فوربز، میتوان دو عملیات علیه اهداف داعش در سوریه را «اقداماتی تلافیجویانه و تا حدی قابل توجیه» دانست، اما حمله موشکی جمهوری اسلامی به مواضع گروههای مخالف کرد ایرانی در اقلیم کردستان عراق در سپتامبر ۲۰۱۸ را نمیتوان به هیچ وجه «دفاع از خود» نامید.
این نشریه افزود حمله به اقلیم کردستان نه در پاسخ به اقدام نظامی خاصی بود و نه با هدف پیشگیری از حملهای قریبالوقوع انجام شد.
در اواخر سال ۲۰۲۲ و همزمان با جنبش «زن، زندگی، آزادی»، جمهوری اسلامی دستکم ۷۰ موشک بالستیک و پهپاد به مواضع گروههای کرد در اقلیم کردستان عراق شلیک کرد.
۱۳ مارس ۲۰۲۲، سپاه پاسداران با چند موشک بالستیک خانه یک تاجر در اربیل را هدف گرفت. این حمله تلفات جانی نداشت.
۱۵ ژانویه ۲۰۲۴، سپاه بار دیگر اربیل را هدف قرار داد و با انهدام خانه یک تاجر شناختهشده، او و شماری از اعضای خانوادهاش را کشت.
هرچند تهران اعلام کرد این حملات مراکز اطلاعاتی اسرائیل را هدف گرفته بودند، بررسیها نشان داد این ادعا واقعیت ندارد.
فوربز ادامه داد: «در هر دو مورد، سپاه پاسداران از موشکهای بالستیک علیه منافع تجاری رقیب استفاده کرده بود؛ کاربردی کاملا بیسابقه برای چنین تسلیحاتی.»
حمله به بلوچستان پاکستان
حکومت ایران ژانویه ۲۰۲۴ در حملهای موشکی و پهپادی به آنچه «دو مقر گروهک جیشالعدل» در استان بلوچستان پاکستان توصیف کرد، این منطقه را هدف قرار داد؛ اقدامی که با واکنش متقابل اسلامآباد روبهرو شد.
رویارویی با اسرائیل
جمهوری اسلامی ۱۳ آوریل ۲۰۲۴ برای نخستین بار بهصورت مستقیم اسرائیل را با ترکیبی از موشک و پهپاد هدف گرفت. در دومین حمله مستقیم به اسرائیل در اول اکتبر ۲۰۲۴، حکومت ایران صرفا از موشکهای بالستیک استفاده کرد.
همچنین در جریان جنگ ۱۲ روزه، جمهوری اسلامی برای حمله به اسرائیل عمدتا بر موشکهای بالستیک تکیه داشت.
پس از پایان جنگ، مقامهای جمهوری اسلامی بر توسعه برنامه موشکی خود تاکید کردند و حتی گفتند حکومت از توانایی شلیک همزمان دو هزار موشک به سوی اسرائیل برخوردار است.
این رقم حدود چهار برابر تعداد موشکهایی است که ایران در کل جنگ ۱۲ روزه شلیک کرد.
فوربز در پایان نوشت پافشاری مداوم مقامهای جمهوری اسلامی بر «دفاعی» و «بازدارنده» بودن موشکها، بهویژه با توجه به استفاده مکرر از آنها علیه اقلیم کردستان عراق، با واقعیت همخوانی ندارد.
این نشریه افزود بهسختی میتوان کشوری دیگر را یافت که تا این اندازه به موشکهای بالستیک بهعنوان جایگزین توان نظامی متعارف وابسته باشد و همزمان با کوچکترین تحریک به استفاده از آنها متوسل شود.
در این مطلب که دوشنبه ۲۰ بهمن منتشر شد، آمده است بهدنبال «موج تازه اعتراضات، سختگیریها و افزایش محدودیتها، و گسترش نگرانیها درباره احتمال درگیریهای خارجی» در روزهای اخیر «ترس و بیاعتمادی درباره امنیت فضاهای آموزشی» به یکی از نگرانیهای جدی خانوادههای ایرانی تبدیل شده است.
مادر یکی از دانشآموزان دوره متوسطه اول در مصاحبه با شرق گفت: «الان اولویت ما حفظ جان بچهمان است. درسش اگر عقب بیفتد، شاید جبران شود، اما جانش که برنمیگردد... در محله ما، خیلیها بچههایشان را به مدرسه نمیفرستند. با هم صحبت میکنیم، میبینیم تقریبا همه همین نگرانی را دارند.»
او با اشاره به نبود ثبات آموزشی، تعطیلیهای پیاپی و آموزش مجازی ناکارآمد در سال تحصیلی جاری ادامه داد: «تعداد روزهایی که بچهها واقعا درستوحسابی درس خواندهاند، خیلی کم بوده. یا تعطیل بوده، یا مجازی بیکیفیت، یا کلاس نصفه برگزار شده است... بچه خودش هم دیگر انگیزهای ندارد. وقتی میبیند کلاسها مرتب تعطیل میشود، کمکم بیتفاوت میشود.»
۱۹ بهمن، شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران در بیانیهای اعلام کرد در جریان انقلاب ملی ایرانیان، ۲۰۰ دانشآموز به دست نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی کشته شدند.
این تشکل تاکید کرد نیمکتهای خالی در مدارس یادآور جنایات جمهوری اسلامی و سیاستی هستند که «کودک را از کلاس به گورستان فرستاد».
گزارشها همچنین از بازداشت خشن کودکان و نوجوانان در جریان اعتراضات اخیر و بیخبری مطلق خانوادهها از وضعیت آنان حکایت دارند.
«رفتن یا نرفتن به مدرسه خیلی فرق نمیکند»
مادر یک دانشآموز دوره متوسطه در مصاحبه با شرق به شرایط نابهسامان کشور اشاره کرد و گفت: «الان واقعا اولویتم درسخواندن بچه نیست، حفظ جانش است. تمام مدتی که مدرسه است، من نگرانم. ترجیح میدهم جلوی چشم خودم باشد. وقتی مدرسه میرود، ذهنم آرام نمیگیرد. مدام فکر میکنم اگر اتفاقی بیفتد چه؟»
یک دانشآموز دختر مقطع متوسطه نیز کیفیت آموزش در مدارس را مورد انتقاد قرار داد: «رفتن یا نرفتن ما به مدرسه خیلی فرق نمیکند. نظام آموزشی آنقدر ضعیف شده و خیلی از معلمها آنقدر بیکیفیت درس میدهند که حضور ما تاثیر خاصی ندارد.»
او از بیتفاوتی مدرسه نسبت به حضور یا عدم دانشآموزان خبر داد و افزود: «دوران اعتکاف، مدرسه گفت بروید توی سامانه ثبت کنید که اعتکاف هستید، ما کاری نداریم واقعا رفتید یا نه. یعنی مهم نبود حضور داریم یا نداریم. خودشان هم ترجیح میدهند خیلی پیگیر نباشند.»
شرق در ادامه با استناد به گزارش معاونت راهبردی ریاستجمهوری و نتایج آزمونهای بینالمللی تیمز و پرلز نوشت حدود ۴۰ درصد دانشآموزان ایرانی حتی به حداقل سطح یادگیری دست پیدا نمیکنند و بیش از ۷۰ درصد آنها عملکردی پایینتر از میانگین جهانی دارند.
بر اساس این گزارش، وضعیت موجود بیانگر گسترش «فقر یادگیری» و افت فزاینده کیفیت آموزش در کشور است.
۱۹ بهمن، روزنامه پیام ما نوشت بحرانهای پیاپی حوزههای مختلف کشور را تحت تاثیر قرار داده و تعطیلیهای مکرر مدارس اکنون به نمادی از «بیثباتی در جامعه» تبدیل شده است.
پیام ما افزود پیامدهای تعطیلی مدارس از مساله آموزش فراتر رفته و اکنون «پای تجربهای از زندگی در نگرانی، خستگی و نارضایتی دائمی در میان است».
پیشتر در فروردینماه، علی فرهادی، سخنگوی وزارت آموزش و پرورش، اذعان کرد تعطیلیهای مکرر مدارس در ایران بر کیفیت یادگیری دانشآموزان تاثیر منفی گذاشته است.
