دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا، گفت که هفته آینده با ماریا کورینا ماچادو، رهبر اصلی مخالفان ونزوئلا و برنده نوبل صلح، دیدار خواهد کرد و از پیشنهاد او برای اهدای جایزه نوبل صلحش به ترامپ استقبال کرد.
ترامپ در مصاحبه با فاکسنیوز، گفت: «تا جایی که میدانم او هفته آینده میآید و مشتاقم با او سلام و احوالپرسی کنم.»
ترامپ پیش از این درباره ماریا کورینا ماچادو، رهبر مخالفان ونزوئلا گفته بود: «فکر میکنم برای او خیلی سخت باشد که رهبر شود. او در داخل کشور نه حمایت دارد و نه احترام. زن بسیار خوبی است، اما احترام لازم را ندارد.»
ماریا کورینا ماچادو، رهبر اصلی مخالفان ونزوئلا، وعده داده که بهزودی به کشورش بازگردد. او با تمجید از دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بهخاطر سرنگونی دشمنش نیکلاس مادورو، اعلام کرد جنبش تحت رهبری او آماده پیروزی در یک انتخابات آزاد است.
با این حال، خبرگزاری رویترز در گزارشی نوشته بود که به نظر میرسد ترامپ فعلا ترجیح میدهد با دلسی رودریگز، رییسجمهوری موقت، و دیگر مقامهای ارشد دولت مادورو همکاری کند.
کروز تاکید کرد مردم آمریکا «بهطور کامل» در کنار مردم ایران قرار دارند و اعتراضات مردمی علیه حکومت را «حق طبیعی شهروندان ایرانی» دانست.
او در این مصاحبه با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی یک نظام سرکوبگر است، گفت: «من کاملا از مردم ایران در اعتراضاتشان علیه رژیم پشتیبانی میکنم. مردم آمریکا نیز همراه و حامی مردم ایران هستند که علیه یک رژیم سرکوبگر برخاستهاند. رژیمی که تئوکراتیک است، فاسد است و مردم ایران را شکنجه میدهد و قتل میکند.»
کروز افزود که به باورش مردم ایران «میخواهند در کنار آمریکا و در کنار آزادی و غرب بایستند»، اما سالها زیر سلطه «یک رژیم اسلامگرای رادیکال» رنج بردهاند.
این سناتور آمریکایی همچنین رهبر جمهوری اسلامی را «متعصب و قاتل» توصیف کرد و گفت شکست ایران در جنگ اخیر ضربهای جدی به جایگاه او وارد کرد.
کروز گفت: «این رژیم در نتیجه باختن جنگ، بهشدت تضعیف شده است. آیتالله جنگ ۱۲ روزه را باخت. جنگی که در آن اسرائیل، ارتش ایران را کاملا نابود کرد.»
او همچنین رهبری دونالد ترامپ را در این شرایط «جسورانه» توصیف کرد و گفت اقدام آمریکا در نابود کردن تاسیسات هستهای در ایران میتواند به ثبات جهانی منجر شود.
مواضع تند و مستمر کروز علیه جمهوری اسلامی
کروز از چهرههای تاثیرگذار جناح جمهوریخواه در سنای آمریکا و از سختگیرترین منتقدان جمهوری اسلامی طی سالهای گذشته است.
او نه تنها بهصورت مستمر از سیاست «فشار حداکثری» حمایت کرده، بلکه بارها اعلام کرده است هرگونه امتیازدهی سیاسی یا اقتصادی به تهران، به معنای تقویت «ماشین سرکوب و تروریسم» جمهوری اسلامی است.
کروز از مخالفان سرسخت برجام بوده و بارها تاکید کرده است این توافق، بهجای محدودسازی برنامه هستهای ایران، منابع مالی بیشتری در اختیار جمهوری اسلامی قرار داد.
او در سالهای اخیر نیز تلاش کرده است مانع هرگونه بازگشت دولت آمریکا به توافق هستهای شود و از مسیر فشار حقوقی و لابیگری در کنگره، سیاستهای محدودکننده بیشتری علیه تهران به تصویب برسد.
کروز، جمهوری اسلامی را تهدیدی مستقیم برای امنیت آمریکا، اسرائیل و نظم بینالمللی میداند. او خواستار گسترش تحریمهای هدفمند، انسداد شبکههای مالی و نفتی جمهوری اسلامی، مقابله با نفوذ منطقهای ایران در لبنان، سوریه، عراق و یمن و مهار توان موشکی و هستهای تهران بوده و بارها برای تصویب طرحهای مرتبط، در کمیتههای سنا فعالیت کرده است.
در حوزه حقوق بشر نیز کروز بهطور پیوسته از اعتراضات مردمی در ایران حمایت کرده و تاکید داشته است مردم ایران «حق دارند برای آزادی و کرامت انسانی خود مبارزه کنند».
او دولتهای باراک اوباما و جو بایدن را به مماشات و نرمش بیش از حد در برابر تهران متهم کرده و معتقد است این رویکرد باعث جسورتر شدن حکومت ایران شده است.
نقش کروز در هدایت رویکرد سختگیرانه آمریکا نسبت به ایران
کروز یکی از سناتورهای بانفوذ جناح محافظهکار محسوب میشود. حضور فعال او در کمیتههای مرتبط با سیاست خارجی و امنیت ملی - از جمله کمیته روابط خارجی - موجب شده است نقش مهمی در جهتدهی به مواضع جمهوریخواهان درباره ایران داشته باشد.
او نه تنها در تصویب تحریمها و طرحهای محدودکننده علیه تهران نقشآفرینی کرده، بلکه از پیوند نزدیک با لابیهای امنیتی و حامیان اسرائیل در واشینگتن برخوردار است.
به همین دلیل، تحلیلگران معتقدند مواضع تند و صریح کروز تنها یک موضع فردی نیستند، بلکه بخشی از رویکرد غالب جریان جمهوریخواه در قبال ایران را بازتاب میدهند. رویکردی که بر تضعیف ساختاری جمهوری اسلامی و حمایت نمادین و سیاسی از جامعه ایران تاکید دارد.
تقویت رویکرد حمایتی کنگره آمریکا از معترضان ایرانی
اظهارات تند کروز را میتوان در چارچوب افزایش حمایت در کنگره آمریکا از معترضان ایرانی تحلیل کرد.
شکستهای راهبردی جمهوری اسلامی، فشار اقتصادی و گسترش نارضایتی اجتماعی باعث شده است نگاه بخش مهمی از سیاستمداران آمریکایی به سمت حمایت سیاسی و نمادین از جامعه ایران متمایل شود.
در سالهای اخیر این روند بیش از پیش به موضوعی دوحزبی تبدیل شده و انتظار میرود فشارهای سیاسی و دیپلماتیک بر تهران در کنگره ادامه یابد.
این روزنامه در تحلیلی که چهارشنبه ۱۷ دیماه منتشر شد نوشت که بازداشت نیکولاس مادورو، رییسجمهوری پیشین ونزوئلا، و انتقال او به ایالات متحده برای محاکمه، در کنار گسترش ناآرامیها و اعتراضات در ایران، بار دیگر بحث آینده جمهوری اسلامی را به صدر تحلیلهای سیاسی بازگردانده است.
واشینگتنتایمز با اشاره به عملیات نیروهای ویژه آمریکا برای بازداشت مادورو، این اقدام را با حمله ایالات متحده به پاناما در سال ۱۹۸۹ و بازداشت مانوئل نوریگا مقایسه کرد و نوشت واشینگتن اکنون بهطور علنی از اداره موقت ونزوئلا تا زمان برگزاری انتخابات آزاد سخن میگوید.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرده است ایالات متحده فروش نفت ونزوئلا به دیگر کشورها را آغاز خواهد کرد و تا زمان شکلگیری ساختار جدید سیاسی، نقش محوری در این کشور خواهد داشت.
با این حال، به نوشته واشینگتنتایمز، مخالفت دلسی رودریگز، رییسجمهوری موقت ونزوئلا، با این روند، آینده قدرت در این کشور را همچنان نامشخص نگه داشته است.
در بخش دیگری از این یادداشت، واشینگتنتایمز به تحولات ایران پرداخته و نوشته است همزمان با ناآرامیهای داخلی، اظهارات ترامپ درباره آمادگی آمریکا برای حمایت از معترضان ایرانی، توجه بسیاری را جلب کرده است.
ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال هشدار داده بود در صورت ادامه کشتار معترضان مسالمتآمیز، ایالات متحده آماده مداخله است.
این روزنامه مینویسد چنین اظهاراتی، هرچند بازتاب گستردهای یافته، اما هنوز مشخص نیست تا چه اندازه به اقدام عملی منجر خواهد شد.
به نوشته واشینگتنتایمز، اعتراضات در ایران با کشته شدن شماری از معترضان و اعضای سپاه پاسداران همراه بوده و برخی گزارشها حتی از تبدیل شدن اعتراضات به درگیریهای مسلحانه سخن گفتهاند.
با این حال، این روزنامه تاکید میکند که جمهوری اسلامی همچنان بر ساختارهای اصلی قدرت، بهویژه سپاه پاسداران، تسلط دارد؛ نهادی که نهتنها بازوی نظامی، بلکه ستون فقرات اقتصادی و سیاسی حکومت به شمار میرود.
واشینگتنتایمز همچنین به نقش چین اشاره کرده و نوشته است پکن که خریدار بخش عمده نفت صادراتی ایران است، نسبت به هرگونه تغییر ناگهانی در تهران بیتفاوت نخواهد بود.
به باور نویسنده یادداشت، این وابستگی اقتصادی به این معناست که تغییر رژیم در ایران صرفا یک مساله داخلی یا دوجانبه با آمریکا نیست، بلکه پیامدهای ژئوپلیتیکی گستردهای خواهد داشت.
در جمعبندی، واشینگتنتایمز مینویسد برخلاف ونزوئلا، تغییر حکومت در ایران بهسادگی یک عملیات خارجی یا فشار از بیرون نخواهد بود.
به نوشته این روزنامه، اگر قرار است جمهوری اسلامی سقوط کند، این تحول باید در نهایت از درون جامعه ایران رقم بخورد. کمک خارجی ممکن است نقش حمایتی داشته باشد، اما سرنوشت نهایی حکومت ایران به اراده و کنش خود ایرانیان گره خورده است.
اسرائیل تنها کشوری است که تاکنون بهطور رسمی جدایی سومالیلند از سومالی را به رسمیت شناخته است. سومالی این تصمیم اسرائیل را «اقدامی غیرقانونی» توصیف کرده و گفته است سفر سعار «نقض جدی» حاکمیت این کشور به شمار میرود.
سعار در بیانیهای در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که در پایتخت سومالیلند، هرگیسا، با عبدالرحمن محمد عبدالله، رییسجمهوری سومالیلند، درباره «طیف کامل روابط» گفتوگو کرده است.
او در ایکس نوشت: «ما مصمم هستیم روابط میان اسرائیل و سومالیلند را با قدرت پیش ببریم.»
وزیر امور خارجه اسرائیل همزمان تصاویری از دیدار خود با رییسجمهوری سومالیلند در کاخ ریاستجمهوری این کشور منتشر کرد.
وزارت اطلاعرسانی سومالیلند پیشتر در شبکه ایکس اعلام کرده بود که سعار ریاست هیاتی بلندپایه را بر عهده دارد.
جزییات از گفتوگوهای وزیر امور خارجه اسرائیل و رییسجمهوری سومالیلند منتشر نشده است، اما یک مقام ارشد سومالیلند پیش از این دیدار به رویترز گفت انتظار میرود وزیر امور خارجه اسرائیل درباره راههای تقویت روابط دوجانبه گفتوگو کند.
سعار همچنین گفت عبدالله دعوت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، را برای انجام سفری رسمی به اسرائیل پذیرفته است.
وزارت امور خارجه سومالی در بیانیهای اعلام کرد سفر گیدئون سعار، «دخالت غیرقابل قبول» در امور داخلی این کشور محسوب میشود.
عبدالله ماه گذشته گفته بود سومالیلند به «توافقنامههای ابراهیم» خواهد پیوست؛ توافقی که در سال ۲۰۲۰ با میانجیگری واشینگتن شکل گرفت و به برقراری روابط میان اسرائیل و کشورهای حوزه خلیج فارس از جمله امارات متحده عربی، شریک نزدیک سومالیلند، و بحرین انجامید.
وزارت امور خارجه سومالیلند در بیانیهای در فیسبوک اعلام کرد: «رییسجمهوری سومالیلند از اسرائیل و شهروندانش بهخاطر تصمیم به شناسایی سومالیلند تشکر کرد؛ تصمیمی که تاثیر بزرگی بر اقتصاد و توسعه سومالیلند خواهد داشت.»
موقعیت راهبردی
سومالیلند که زمانی تحتالحمایه بریتانیا بود، مدتهاست بهدنبال بهرسمیتشناختهشدن رسمی بهعنوان کشوری مستقل است، هرچند تاکنون با دولتهای مختلف توافقهای دوجانبهای در زمینه سرمایهگذاری و هماهنگی امنیتی امضا کرده است.
تصمیم اسرائیل برای شناسایی سومالیلند پس از دو سال تنش در روابط این کشور با بسیاری از نزدیکترین شرکایش، بهدلیل جنگ غزه و سیاستها در کرانه باختری، اتخاذ شده است.
نتانیاهو گفته است اسرائیل بهدنبال همکاری در حوزههای کشاورزی، سلامت، فناوری و اقتصاد خواهد بود. ساعر نیز پس از این سفر گفت «کارشناسان محلی» از بخش آب سومالیلند در ماههای آینده برای آموزش به اسرائیل سفر خواهند کرد.
سومالیلند در شمالغرب سومالی قرار دارد، با اتیوپی و جیبوتی مرز زمینی مشترک دارد و در آنسوی خلیج عدن، روبهروی یمن واقع شده است؛ جایی که حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی از اکتبر ۲۰۲۳ و همزمان با آغاز جنگ غزه، موشکها و پهپادهایی به سوی اسرائیل شلیک کردهاند.
عمر محمود، تحلیلگر سومالی در اندیشکده «گروه بحران بینالمللی»، به خبرگزاری رویترز گفت اقدام اسرائیل احتمالا ناشی از موقعیت راهبردی سومالیلند است.
او افزود هماهنگیهای امنیتی میتواند بدون استقرار پایگاههای نظامی اسرائیل در آنجا نیز انجام شود.
وزیر امور خارجه اسرائیل سهشنبه گفت شناسایی متقابل و برقراری روابط دیپلماتیک «علیه هیچکس» نیست.
سومالیلند نیز تاکید کرده است که شناسایی آن به اسرائیل اجازه ایجاد پایگاه نظامی در این منطقه یا اسکان مجدد فلسطینیان از غزه را نمیدهد. اسرائیل پیشتر از آنچه مقامهای این کشور «مهاجرت داوطلبانه فلسطینیان از غزه» توصیف میکنند، حمایت کرده است.
