شاهزاده رضا پهلوی همزمان با گسترش اعتراضات برای خیزش ملی علیه حکومت خطاب به شهروندان ایران در شبکه ایکس نوشت: «ملت بزرگ ایران، چشم جهان به شما دوخته شده است. به خیابانها بروید و در صفوف بههمپیوسته خواست خود را فریاد بزنید.»
او افزود: «به جمهوری اسلامی، رهبرش و سپاه پاسداران هشدار میدهم که جهان و رییس جمهور آمریکا با دقت شما را زیر نظر دارند. سرکوب مردم بدون پاسخ نخواهد ماند.»
در این گردهمایی که پنجشنبه ۱۸ دی در محل سقوط آن در شاهدشهر تهران برگزار شد، خانوادههای جانباختگان پرواز پیاس-۷۵۲ با تاکید بر ادامه مسیر عدالتخواهی، بار دیگر خواستار پاسخگویی آمران و عاملان این جنایت شدند.
آنها با شعار «نه فراموش میکنیم، نه میبخشیم» یاد ۱۷۶ قربانی این پرواز را گرامی داشتند.
در این مراسم خانوادههای دادخواه دیگر قربانیان جنایات جمهوری اسلامی نیز حضور داشتند.
در بیانیه این انجمن آمده است که شش سال گذشته، تنها یادآور یک فاجعه نیست، بلکه نشانه تعهدی مداوم به حقیقت و عدالت است؛ تعهدی که با وجود «دروغ، انکار، تهدید و پنهانکاری سازمانیافته» متوقف نشده است.
این بیانیه همچنین بر حمایت صریح خانوادهها از مطالبات مردم ایران برای آزادی و کرامت انسانی تاکید دارد.
پیوند دادخواهی با خیزش اعتراضی
در این مراسم که همزمان با تداوم خیزش سراسری مردم برگزار شد، پدر «عرفان رضایی»، از جانباختگان جنبش «زن، زندگی، آزادی» نیز حضور داشت. او گفت که فرزندش ۳۰ شهریور ۱۴۰۱ با شلیک گلوله ماموران امنیتی از «فاصله پنج متری» کشته شد و با گذشت بیش از دو سال، پرونده این قتل به نتیجه نرسیده است.
انجمن خانوادههای پیاس-۷۵۲ در بیانیه خود تاکید کرد که رنج خانوادههای جانباختگان را جدا از رنج عمومی جامعه نمیداند و خود را در کنار دیگر خانوادههای داغدار میبیند.
مادر «عادل کیانپور» با در دست داشتن تصویر فرزندش نیز در این گردهمایی حضور داشت. کیانپور، زندانی سیاسی محبوس در زندان شیبان اهواز، ۱۱ دی ۱۴۰۰ پس از یک هفته اعتصاب غذا در اعتراض به محرومیت از حق دادرسی عادلانه و بدون رسيدگى پزشكى، جان باخت.
این مراسم در شرایطی برگزار شد که پیشتر فراخوان شاهزاده رضا پهلوی برای اقدامهای اعتراضی در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی شکل با استقبال گسترده کاربران شبکههای اجتماعی روبهرو شد و بیش از ۸۴ میلیونها دیده شد.
تاکید کانادا بر پیگیری حقوقی و حمایت از خانوادهها
دولت کانادا در بیانیهای به مناسبت ششمین سالگرد سرنگونی پرواز پیاس-۷۵۲ اعلام کرد همچنان به «عدالت، پاسخگویی، شفافیت و همبستگی با خانوادههای قربانیان» پایبند است.
در این بیانیه که ۱۱ دی از سوی وزارت امور خارجه کانادا منتشر شد، آنیتا آناند، وزیر امور خارجه، و استیون مککینون، وزیر حملونقل، با اشاره به کشته شدن ۱۷۶ نفر از جمله ۵۵ شهروند کانادایی و ۳۰ مقیم دائم این کشور، تاکید کردند این کشور به همراه شرکای خود در گروه هماهنگی بینالمللی، پیگیری حقوقی علیه جمهوری اسلامی را در دیوان بینالمللی دادگستری و سازمان بینالمللی هوانوردی غیرنظامی ادامه میدهد.
دولت کانادا همچنین اعلام کرد علاوه بر تمرکز بر پاسخگو کردن عاملان این سرنگونی، برای پیشگیری از تکرار چنین فجایعی، از جمله از طریق ابتکار «آسمانهای امنتر» و اصلاح قواعد تحقیقات سوانح هوایی، با شرکای بینالمللی همکاری میکند.
روایت خانوادهها از فقدان و خشم
منظر ضرابی، که دختر، پسر، نوه و عروسش را در این پرواز از دست داده است، گفت خانوادهها در حالی این سالگرد را برگزار میکنند که مردم ایران بار دیگر برای آزادی به خیابانها آمدهاند و پاسخ حکومت «چون همیشه گلوله است.»
مریم اوژن، مادر پارسا حسننژاد، نیز گفت خانوادهها عهد بستهاند که نه حقیقت را فراموش کنند و نه مظلومیتی را که بر عزیزانشان رفت.
همزمان با این سالگرد، نهادهای بینالمللی و برخی مقامها در خارج از ایران نیز خواستار افزایش فشار بر جمهوری اسلامی شدند. در کانادا، مرکز امور اسرائیل و یهودیان ۱۸ دی تاکید کرد اکنون زمان تشدید فشارها برای پاسخگو کردن حکومت ایران فرا رسیده است.
نوآ شَک، مدیرعامل این مرکز با اشاره به فعالیتهای پهبادی جمهوری اسلامی در گفتگو با روزنامه تورنتو سان گفت: «حتی در مورد کانادا نیز نمونهای روشن وجود دارد: سرنگونی پرواز پیاس-۷۵۲ که به کشته شدن ۵۵ شهروند کانادایی انجامید.»
۱۶ آذر نشریه فریپرس گزارشی درباره نگرانی ایرانیان کانادا از تبدیل شدن این کشور به پناهگاه امن عوامل جمهوری اسلامی منتشر شد؛ موضوعی که به گفته فعالان، میتواند مانع تحقق عدالت برای قربانیان شود.
در پایان خانوادهها بار دیگر تاکید کردند پرونده سرنگونی پرواز پیاس-۷۵۲ همچنان باز است و آنها تا تحقق عدالت، سکوت نخواهند کرد.
یوهان وادفول، وزیر امور خارجه آلمان، در واکنش به خیزش ملی ایرانیان و سرکوب ماموران از مقامهای جمهوری اسلامی خواست به تعهدات بینالمللی پایبند باشند.
او در شبکه ایکس نوشت چند روزی است که مردم در ایران به خیابانها آمدهاند و بیان مسالمتآمیز نظر، حق آنان است.
وادفول افزود: «از این رو، استفاده بیش از حد از خشونت علیه معترضان مسالمتجو را محکوم میکنم و از مقامهای ایرانی میخواهم به تعهدات بینالمللی خود پایبند باشند.»
پیشتر یک منبع دیپلماتیک وزارت امور خارجه فرانسه در پاسخ به ایراناینترنشنال از کشته شدن معترضان در ایران ابراز تاسف کرد و از مقامات جمهوری اسلامی خواست که بهطور کامل در این باره شفافسازی کنند
این منبع دیپلماتیک وزارت امور خارجه فرانسه با تاکید بر آزادی بیان و آزادی تجمعات از جمهوری اسلامی خواست که به همه تعهدات بینالمللیاش احترام بگذارد.
نماینده آلمان: رژیم ایران آخرین ذره از مشروعیت خود را نیز از دست داده است
هانا نیومن، رییس هیات روابط پارلمان اروپا با ایران، با اشاره به خیزش ملی ایرانیان علیه جمهوری اسلامی در حساب ایکس خود نوشت مردم در سراسر ایران بار دیگر به خیابانها آمدهاند و میدانند ممکن است با گلوله روبهرو شوند، اما «برای بسیاری، سکوت از شجاعت خطرناکتر شده است».
این نماینده آلمان در پارلمان اروپا افزود: «ما اینجا وظیفه داریم بر آنچه در ایران رخ میدهد نور بتابانیم.»
او تاکید کرد: «این رژیم آخرین ذره از مشروعیت خود را نیز از دست داده است.»
واکنشها در آمریکا و اسرائیل
تد کروز، سناتور جمهوریخواه آمریکا، در گفتوگو با ایراناینترنشنال تاکید کرد جمهوری اسلامی پس از شکستهای اخیر نظامی و فشارهای سیاسی، «بهشدت تضعیف شده» است و در داخل با بحران مشروعیت روبهروست.
در آمریکا، لن خودورکوفسکی، مقام پیشین وزارت امور خارجه آمریکا، همزمان با خیزش ملی ایرانیان، تصویری از خود مقابل ساختمان سابق سفارت ایران در واشینگتندیسی منتشر کرد و به کنایه نوشت به آنجا رفته تا از وضعیت بنا برای ساکنان جدید ساختمان مطمئن شود.
معاون پیشین دستیار وزیر امور خارجه آمریکا در راهبرد دیجیتال در پست خود در شبکه ایکس نوشت: «دارم مطمئن میشوم که لولهکشی برای ساکنانِ جدیدِ سفارت ایران در واشینگتن دیسی در وضعیت خوبی قرار دارد.»
او مشاور ارشد نماینده ویژه آمریکا در امور ایران بوده و روزنامه اورشلیمپست از او بهعنوان «سلاح مخفی وزارت امور خارجه» یاد کرده است.
در اسرائیل نیز رسانههای این کشور، همچنان تحولات مربوط به ایران را با دقت دنبال میکنند.
کانال ۱۲ اسرائیل، فراخوان ۱۸ و ۱۹ دی شاهزاده رضا پهلوی را «قماری تاریخی» توصیف کرد که در صورت موفقیت، در تاریخ ایران ثبت خواهد شد. همزمان، حزب سبزها و حزب چپ در آلمان از موضع دولت این کشور انتقاد کرد.
علاوه بر مقامات رسمی یا رسانهها، چهرههای مطرح بینالمللی نیز به اعتراضات ایران واکنش نشان دادند.
جیکی رویلنگ، نویسنده بریتانیایی و خالق مجموعه هری پاتر در شبکه ایکس در واکنش به خیزش ملی ایرانیان نوشت: «شجاعت این مردم تحسینبرانگیز است، آنها در جهانی که این روزها بسیار تاریک به نظر میرسد، نوری از امیدند.»
پیشتر یک مقام کاخ سفید چهارشنبه ۱۷ دی در مورد موضع ایالات متحده در قبال خیزش ملی ایرانیان به ایراناینترنشنال گفت رییسجمهوری آمریکا به صراحت گفته است اگر [حکومت] ایران به معترضان مسالمتآمیز شلیک کند و آنها را به طرز خشونتآمیزی بکشد، که این رویه همیشگی آنهاست، «ضربه سختی خواهند خورد.»
این مقام افزود که رییسجمهوری با اجرای عملیات «چکش نیمهشب» و «عزم مطلق» نشان داده است که به آنچه میگوید عمل میکند.
در روزهای گذشته نیز همزمان با هشدار دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، به مقامهای جمهوری اسلامی درباره پیامدهای سرکوب اعتراضها، شماری از سیاستمداران و نهادهای بینالمللی با انتشار مواضعی جداگانه، از اعتراضهای مردمی در ایران حمایت کردند و نسبت به برخورد حکومت با معترضان هشدار دادند.
گزارشها، ویدیوها و روایتهای رسیده به ایراناینترنشنال در پنجشنبه ۱۸ دیماه نشان میدهد که همزمان با تداوم اعتراضات خیابانی، اعتصاب بازاریان و کسبه در دهها شهر، از جمله شهرهای کردنشین ایران، به یکی از شاخصترین جلوههای این روز تبدیل شده است.
در بیش از ۳۰ شهر در استان کردستان و دیگر مناطق کردنشین ایران، اعتصاب عمومی که در پی فراخوان مشترک هفت حزب کردستان ایران آغاز شده بود، با بسته ماندن مغازهها و تعطیلی بازارها ادامه یافت.
ایلام، اشنویه، اسلامآباد غرب، ارومیه، تکاب، بانه، بوکان، پاوه، جوانرود، خوی، پیرانشهر، دهگلان، دیواندره، روانسر، سرابله، سرپلذهاب، سردشت، سنقر، سنندج، سقز، صحنه، سیروان، قروه، قصرشیرین، قطور، کامیاران، کرمانشاه، کرند غرب، کوزران، گیلانغرب، لومار، مریوان، مهاباد و چندین شهر دیگر شاهد اعتصاب گسترده کسبه و بازاریان بودند.
بر اساس این گزارشها، در برخی از این شهرها نهادهای امنیتی تلاش کردهاند با تماسهای تلفنی و تهدید، بازاریان را به بازگشایی مغازهها وادار کنند.
«حزب دموکرات کردستان ایران»، «حزب کومله کردستان ایران»، «حزب حیات آزاد کردستان (پژاک)»، «کومله، سازمان کردستانی حزب کمونیست ایران»، «کومله زحمتکشان کردستان»، «حزب آزادی کردستان (پاک)» و «سازمان خبات کردستان ایران» ۱۶ دیماه فراخوان مشترکی برای اعتصاب عمومی در کردستان و مناطق کردنشین در پنجشنبه ۱۸ دی صادر کرده بودند.
در این بیانیه آمده بود هدف این خیزش در ایران و کردستان «بازپسگیری حقوق و آزادی، بازگرداندن کرامت انسانی و پایان دادن به سیاست انکار، محرومسازی، کشتار، ترور و تبعیضهای ملی و فرهنگی» است.
همزمان، دامنه اعتصاب از مناطق کردنشین فراتر رفت و شهرهای متعددی در استانهای مختلف ایران را دربر گرفت. بر اساس گزارشها و ویدیوهای رسیده، بازاریان و کسبه در شهرهایی از جمله آمل، اراک، اصفهان، اردبیل، الیگودرز، بابل، برازجان، بروجرد، بندر دیلم، بندرعباس، تبریز، تهران، خمینیشهر، خرمآباد، زنجان، سبزوار، سروستان، شهمیرزاد، شهرکرد، شیراز، صفاشهر، فولادشهر، قزوین، کازرون، کرج، کرمان، مبارکه، مشهد، نجفآباد، نیشابور، نورآباد ممسنی و گزبرخوار به اعتصاب پیوستند و در بسیاری از این شهرها مغازهها بسته ماند.
در کنار اعتصابها، اعتراضات خیابانی نیز در شماری از شهرها جریان داشت. طبق این گزارشها و ویدیوها، شیراز، اصفهان، کرمان، همدان، مبارکه اصفهان، نیشابور و سیروان استان ایلام شاهد اعتراض همراه با اعتصاب بودهاند و در همدان علاوه بر اعتصاب، گزارشهایی از تجمع و راهپیمایی منتشر شده است. همچنین ویدیوهای رسیده از تجمع در بروجن و گزارشها از اعتراض در لاهیجان، سروستان و لومار ایلام حکایت دارد.
مردم معترض در تجمعهای خیابانی و راهپیماییهای اعتراضی امروز خود، شعارهایی از جمله «جاوید شاه»، «مرگ بر دیکتاتور»، «تا آخوند کفن نشود، این وطن وطن نشود»، «ما تماشاگر نمیخواهیم، به ما ملحق شوید»، «نه غزه نه لبنان، جانم فدای ایران»، «رضاشاه، روحت شاد»، «توپ تانک فشفشه، آخوند باید گم بشه»، «مرگ بر خامنهای»، «امسال میده کشته سپاه، مرگ بر کل نظام» و «این آخرین نبرده، پهلوی برمیگرده» سردادند.
در برخی از مناطق نیز گزارشهایی از حضور نیروهای امنیتی و شنیده شدن صدای تیراندازی منتشر شده است.
همچنین ویدیوها و تصاویر رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد همزمان با گسترش اعتراضات و اعتصابها در شهرهای مختلف ایران، ماموران سرکوب جمهوری اسلامی در شماری از مدارس و بیمارستانها مستقر شدهاند.
به نظر میرسد این استقرار با هدف آمادهسازی برای یورش به معترضان در صورت حضور گسترده شهروندان در خیابانها انجام شده باشد؛ اقدامی که به گفته ناظران، نقض آشکار حریم مراکز غیرنظامی و تلاش برای استفاده امنیتی از فضاهای عمومی در سرکوب اعتراضات مردمی است.
این تصویر مدرسه امام علی اراک را نشان میدهد که هم در جریان خیزش ملی ایرانیان در سال ۱۴۰۴ و هم در جنبش زن، زندگی، آزادی در سال ۱۴۰۱، به عنوان پایگاه ماموران سرکوب از آن استفاده شد.
در سوی دیگر، فراخوان شاهزاده رضا پهلوی برای اقدام اعتراضی علیه جمهوری اسلامی با بازتاب گستردهای در میان شهروندان و کاربران شبکههای اجتماعی روبهرو شد.
بسیاری از کاربران، بهویژه در داخل ایران، با بازنشر خلاقانه این فراخوان و انتشار ویدیوها و پیامهای حمایتی، همراهی خود را با خیزش ملی ایرانیان نشان دادند.
شاهزاده رضا پهلوی پیشتر از شهروندان خواسته بود ساعت ۸ شب پنجشنبه و جمعه، ۱۸ و ۱۹ دیماه، در خیابانها و همچنین از داخل منازل، با سردادن شعارهای اعتراضی صدای اعتراض خود را علیه جمهوری اسلامی بلند کنند.
ویدیو این فراخوان که در اینستاگرام منتشر شد، تا صبح پنجشنبه ۱۸ دیماه، روز اجرای فراخوان، به حدود ۸۰ میلیون بازدید رسید.
همزمان، شیرین عبادی، حقوقدان و برنده جایزه نوبل صلح، با انتشار پستی در اینستاگرام نوشت: «مردم متحد هرگز شکست نمیخورند» و تاکید کرد «گستردهترین اعتصاب و اعتراض در تاریخ جمهوری اسلامی در حال وقوع است».
عبادی افزود این همبستگی علیه جمهوری اسلامی «از کردستان تا هرمزگان، از بروجرد تا ازنا و ملکشاهی» گسترده شده و نوشت این رخداد «درسی برای هر جریان سیاسی در آینده ایران خواهد بود که این مردم دیگر به استبداد تن نخواهند داد».
آخرین تحولات مرتبط با اعتراضات سراسری در ایران را میتوانید در این پوشش زنده دنبال کنید.
در همین راستا، پدرام علیزاده، طراح مد و از داوران رئالیتیشوی «زن روز»، با انتشار ویدیویی ابتکاری در اینستاگرام، مفاهیم طراحی مد و لباس را با تجمع اعتراضی علیه جمهوری اسلامی پیوند زد و از شهروندان خواست برای «پیادهروی آخر هفته»، پوششی مناسب داشته باشند.
او ماسک صورت، عینک شنا، کلاه لبهدار محکم، شلوار جین ضخیم، کفش ورزشی، لباسهای آستینبلند چندلایه و رنگ مشکی را اجزای این طراحی معرفی کرد.
علیزاده افزود لباسهای طرحدار و لوگودار، رنگهای روشن و انواع اکسسوریها از نظر او «خارج از کانسپت» به شمار میروند و نباید سراغ آنها رفت.
سوگند، خواننده ایرانی، نیز با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، از فراخوان شاهزاده رضا پهلوی حمایت کرد و خطاب به مردم ایران نوشت: «قلبم با قلب شما میتپه، تمام جانم با شماست. ایران رو پس میگیریم.»
کاربر دیگری با نام «هادی» با بهکارگیری استعاره ورزش نوشت بهدلیل ابتلا به کبد چرب، «به توصیه پزشکم از امشب راس ساعت ۸ شب باید پیادهروی و نرمدوی کنم».
او ضمن استفاده از هشتگ «جاوید شاه» افزود: «به شما هم توصیه میکنم برای سلامت جسم و روح خودتون حتما شبها پیادهروی کنید. ورزش ضامن سلامتی.»
شاهزاده رضا پهلوی پیشتر با انتشار نخستین فراخوان خود، از شهروندان خواست ساعت ۸ شب پنجشنبه و جمعه ۱۸ و ۱۹ دی، در خیابان و منازل، اقدام به سردادن شعار کنند.
ادامه حمایتها از فراخوان شاهزاده
نیکی کریمی، بازیگر شناختهشده سینمای ایران، با انتشار دو استوری در صفحه شخصی خود در اینستاگرام، خواستار آزادی ایران شد و با نوشتن اعداد ۱۸ و ۱۹، بهصورت تلویحی از فراخوان برگزاری تجمعات اعتراضی علیه جمهوری اسلامی حمایت کرد.
ابراهیم حامدی، مشهور به «ابی»، خواننده پرآوازه، نیز در پیامی ویدیویی در اینستاگرام، با حمایت از فراخوان شاهزاده گفت این اعتراضات «یک تیر بسیار بسیار کاری است بر پیکر جمهوری اسلامی».
یکی دیگر از شیوههای خلاقانه و پرطرفدار در تبلیغ فراخوان شاهزاده رضا پهلوی، استفاده از خط شعری برگرفته از بازیهای کودکانه است که به تاریخ و ساعت این فراخوان اشاره دارد: «هر کی میگه ۱۶ نیست، ۱۷، ۱۸، ۱۹، ۲۰.»
ویدیوی فراخوان شاهزاده رضا پهلوی در اینستاگرام با استقبال گسترده روبهرو شده و شمار بازدیدهای آن تاکنون از ۸۴ میلیون عبور کرده است.
اشکان فدایی، رپر، در ایکس نوشت: «۱۸ و ۱۹ دی، پنجشنبه و جمعه، با هر عقیدهای و فراتر از هر باوری، برای جنگلهایی که سوختند، دریاچههایی که خشک شدند، مردمی که هر روز فقیرتر و غمگینتر شدند، برای نجات ایران، کنار هم بایستیم.»
کاربری با نام «عبدالله» در ایکس مشاهدات خود را از داخل کشور، چنین روایت کرد: «مهمترین چیز اینه که ترس مردم ریخته. امروز همه داشتن در مورد فراخوان شاه حرف میزدن، انگار که یه مکالمه معمولی در مورد فوتباله. مردم دیگه از هیچکس و هیچچیز نمیترسن.»
کاربر دیگری با نام «رضا» گفت: «من جمهوریخواه هستم. به شاهزاده رضا پهلوی انتقاد داشته و دارم. اما معتقدم این اختلافات امروز بیمعنی است و باید متحد بود. لذا از این فراخوان بهقدرت حمایت میکنم.»
