دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در سخنرانی خود در مراسم حنوکا در کاخ سفید با اشاره به حمله یهودستیزانه در ساحل بوندای سیدنی از کشورها در سراسر جهان خواست «در برابر نیروهای شر و تروریسم اسلامگرای افراطی متحد شوند.»
ترامپ بخش عمدهای از سخنان خود را به جنگ ۱۲ روزه با جمهوری اسلامی اختصاص داد و گفت دولت او با کمک نظامی به اسرائیل، حملات گسترده به جمهوری اسلامی و مهار حماس و حزبالله، «صلح واقعی» را برای نخستین بار به منطقه آورده است.
ترامپ در سخنرانی خود با اشاره به گفتوگوهایش با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفت: «به بیبی گفتم، واقعا شگفتانگیز است کاری که انجام دادهاید. وقتی به نقشه خاورمیانه نگاه میکنید، سرزمین شما آنقدر کوچک است که باورش سخت است چه کارهایی توانستهاید انجام دهید.»
او افزود که حمایت نظامی آمریکا نقش تعیینکنندهای در برطرف کردن تهدیدها علیه اسرائیل داشته است. ترامپ گفت: «بمبافکنهای بی-۲ که فرستادیم کمک بزرگی بود. ما کمک زیادی دادیم. وقتی جنگندهها داشتند همه آن پهپادها را میزدند، این هم کمک بزرگی بود.»
ترامپ با مقایسه پهپادها و جنگندهها تاکید کرد: «هرگز نگذارید کسی به شما بگوید پهپاد بهتر از جنگنده است. پهپاد خوب است، خیلی هم خوب است، اما وقتی اف-۲۲ها دور آنها میچرخند، هیچچیز باقی نمیماند.»
او با اشاره به اینکه حدود «دو هزار پهپاد» به سمت اسرائیل شلیک شده بود، افزود: «جنگندههای ما داشتند آنها را یکییکی ساقط میکردند. تنها مشکل این بود که گاهی گلولهشان تمام میشد، اما هر کدام یک پهپاد را زد و ما کار بزرگی انجام دادیم.»
رییسجمهوری آمریکا سپس به ایران پرداخت و گفت دولت او «بهترین کار» را با هدف قرار دادن برنامه هستهای تهران انجام داده و در مورد جمهوری اسلامی از هر دولت دیگری در آمریکا بهتر عمل کرده است.
ترامپ گفت ارزیابی او بر پایه گزارش مستقیم خلبانان و تصاویر عملیاتی بوده است. او توضیح داد که پس از انجام حمله، خلبانان بمبافکنها، تیمهای فنی، خدمه هواپیماهای سوخترسان و نیروهای پشتیبانی را به کاخ سفید دعوت کرده و جزئیات عملیات را بهطور کامل از آنان دریافت کرده است.
به گفته ترامپ، در این عملیات از بمبافکنهای بی-۲، ناوگانی متشکل از ۵۲ هواپیمای سوخترسان، جنگندههای اف- ۲۲ و اف-۳۵ استفاده شد و چندین هواپیمای بی-۲ نیز بهطور همزمان در مسیرهای مختلف به پرواز درآمدند تا موجب سردرگمی کامل سامانههای دفاعی ایران شوند.
او تاکید کرد که جنگندهها بهطور کامل وارد حریم هوایی ایران شدند، بدون آنکه شناسایی شوند، و عملیات در ساعت دو بامداد، در تاریکی مطلق و بدون نور ماه انجام شد.
ترامپ گفت: «تمام بمبها با دقت کامل از طریق دهانههای تهویه به داخل کوههای گرانیتی هدایت شدند و هر هدف با موفقیت اصابت شد.»
ترامپ افزود که در حالی که هواپیماها هنوز در مسیر بازگشت بودند، برخی رسانهها از جمله سیانان اثربخشی عملیات را زیر سوال بردند، اما به گفته او، بعدا هم کمیسیون انرژی اتمی و هم مقامهای جمهوری اسلامی اذعان کردند که حمله منجر به «نابودی کامل» شده است.
رییسجمهوری آمریکا گفت انتقاد او از رسانهها نه برای دفاع شخصی، بلکه برای حمایت از خلبانانی بوده که «یکی از خطرناکترین ماموریتهای نظامی» را انجام دادند.
ترامپ افزود خلبانان به او گفتهاند که بیش از ۲۲ سال، سالانه چندین بار، برای چنین عملیاتی تمرین کرده بودند، اما هیچ رییسجمهوری پیش از او اجازه اجرای آن را نداده بود.
ترامپ این عملیات را «بزرگترین تک حمله نظامی تاریخ» توصیف کرد و آن را با عملیات ناموفق آمریکا در دوران ریاستجمهوری جیمی کارتر مقایسه کرد و گفت تفاوت این دو، نشاندهنده سطح برنامهریزی و توان نظامی فعلی ایالات متحده است.
او گفت: «ما برنامه هستهای ایران را از بین بردیم. اگر آن را داشتند، ظرف یک ماه داستان کاملا متفاوت میشد. ما الان داشتیم از جای کاملا متفاوتی صحبت میکردیم.»
ترامپ بار دیگر از توافق هستهای ایران انتقاد کرد و گفت: «رییسجمهوری قبلی به ایران باور داشت. آنها کل جهان را برای ایران کنار گذاشتند. به همین دلیل توافق هستهای ایران را امضا کردند. من بلافاصله آن را لغو کردم. بدترین توافق ممکن بود.»
او افزود که نتانیاهو پیش از امضای توافق هستهای تلاش کرده بود مانع آن شود. ترامپ گفت: «بیبی نتانیاهو آمد و از باراک حسین اوباما التماس کرد که آن توافق را امضا نکند، اما او امضا کرد.»
رییسجمهوری آمریکا در بخش دیگری سخنانش به حماس و حزبالله پرداخت و گفت: «اگر حماس دست از پا خطا کند، میداند به دردسر بزرگی خواهد افتاد.»
او حزبالله لبنان را نیز «دردسر بزرگ» توصیف کرد و افزود: «کشورهای زیادی هستند که اگر لازم باشد، آمادهاند وارد عمل شوند. نه فقط اسرائیل.»
ترامپ تاکید کرد که منطقه به سطحی بیسابقه از هماهنگی رسیده است. او گفت: «وحدت عظیمی در خاورمیانه ایجاد شده است. ما برای اولین بار به صلح واقعی در خاورمیانه رسیدهایم.»
او همچنین با اشاره به آتشبس غزه گفت:«ما به توافق آتشبس برای پایان دادن به جنگ غزه رسیدیم؛ چیزی که همه میگفتند غیرممکن است.»
ترامپ همچنین به اقدامات داخلی دولت خود اشاره کرد و گفت: «چند روز پس از آغاز به کارم، قویترین فرمان اجرایی تاریخ برای مقابله با یهودستیزی را امضا کردم.»
او گفت: «ما همچنین منابع فدرال را برای حفاظت از دانشجویان و اعضای هیئت علمی یهودی بسیج کردهایم. استادان تحت محاصرهاند. دانشجویان تحت محاصرهاند. وقتی به کلمبیا نگاه میکنید، به هاروارد نگاه میکنید، به بعضی از این دانشگاهها نگاه میکنید، میبینید چه خبر است.»
ترامپ گفت دولتش «هواداران خارجی جهادگرایان و حامیان تروریسم» را اخراج میکند. او تاکید کرد: «ما آنها را زندانی نمیکنیم، اخراج میکنیم.»
رییسجمهوری آمریکا همچنین با اشاره مجدد به حمایتهای خود از اسرائیل افزود: «من پایتخت واقعی اسرائیل را به رسمیت شناختم و سفارت آمریکا را به اورشلیم منتقل کردم.»
ترامپ درباره حمله مرگبار سیدنی گفت: «چه اتفاق وحشتناکی. ما برای همه کسانی که کشته شدند عزاداریم و برای بهبودی سریع مجروحان دعا میکنیم.»
در پی حمله یکشنبه دو مهاجم به مراسم حنوکا در ساحل بوندای سیدنی ۱۵ نفر کشته شدند. رسانههای استرالیا از این حمله به عنوان یکی از تاریکترین روزهای تاریخ استرالیا یاد کردند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
