سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرد در پی صادر نشدن ویزا برای شماری از اعضای هیات ایرانی جهت حضور در مراسم قرعهکشی جام جهانی، تهران این اقدام واشینگتن را از طریق فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) مورد اعتراض قرار داد. او همچنین از احتمال ادامه این روند ابراز نگرانی کرد.
اسماعیل بقایی یکشنبه ۲۳ آذر در یک نشست خبری گفت: «آمریکا تعهدات خود را در خصوص صدور روادید اعضای نمایندگی تیم فوتبال ما انجام نداده و ما از طریق فیفا اعتراض کردهایم.»
او نسبت به احتمال صادر نشدن ویزا برای برخی از اعضای تیم ملی فوتبال ایران ابراز نگرانی کرد و افزود ایالات متحده «موظف» است برای «همه» بازیکنان تیم ملی فوتبال ویزا صادر کند.
۲۱ آذر، سایت والا اسپورت اسرائیل گزارش داد یک توییت قدیمی از مهدی طارمی، مهاجم تیم ملی، ممکن است روند دریافت ویزای او برای ورود به آمریکا و حضور در جام جهانی ۲۰۲۶ را با مشکل مواجه کند.
طارمی در این توییت از سخنان علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، علیه اسرائیل حمایت کرده و خواستار نابودی این کشور شده بود.
کاخ سفید پیشتر اعلام کرد تیم ملی فوتبال ایران برای حضور در جام جهانی اجازه ورود به آمریکا را خواهد داشت، اما با استناد به محدودیتهای سفر تاکید کرد ورود هواداران ایرانی ممنوع است.
حمایت از شیرین سعیدی
بقایی در ادامه نشست خبری از شیرین سعیدی، مدیر برنامه مطالعات خاورمیانه دانشگاه آرکانزاس که بهتازگی از سمت خود برکنار شده، حمایت کرد.
او آمریکا را به «برخورد تبعیضآمیز با دانشگاهیان ایرانی» متهم کرد و افزود سعیدی «بهخاطر مواضع خود با تبعیض و فشار مواجه شده است».
نیویورکپست ۲۲ آذر به نقل از سخنگوی دانشگاه آرکانزاس گزارش داد سعیدی پس از انتشار گزارشهایی درباره حمایت او از جمهوری اسلامی و اتخاذ مواضع ضداسرائیلی، از سمت خود برکنار شده است.
اسنادی که «ائتلاف مقابله با عذرخواهان رژیم اسلامی ایران»، مستقر در آمریکا، در اختیار نیویورکپست قرار داده، نشان میدهد سعیدی پیشتر با استفاده از سربرگ دانشگاه خواستار آزادی حمید نوری، دادیار پیشین زندان گوهردشت، شده بود
واکنش بقایی به توقیف نفتکش حامل نفت ایران
بقایی در ادامه به اقدام آمریکا در توقیف یک نفتکش ناوگان سایه ونزوئلا و جمهوری اسلامی پرداخت و اتهامات مطرحشده در خصوص نقش این شناور در دور زدن تحریمها را بیاساس خواند.
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی گفت: «این ادعا هیچ مبنایی ندارد. یکی از اقداماتی که آمریکاییها انجام میدهند، مبناتراشی برای اقدامات خلاف خود در سطح بینالمللی است.»
او افزود اقدام آمریکا از منظر حقوق بینالملل «جرم» محسوب میشود و «مصداق واقعی دزدی دریایی و سرقت مسلحانه در دریا» است.
پم باندی، دادستان کل ایالات متحده، ۱۹ آذر اعلام کرد آمریکا حکم توقیف یک نفتکش را که برای حمل نفت تحریمشده ونزوئلا و ایران مورد استفاده قرار میگرفت، به اجرا درآورد.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، نیز تایید کرد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از این نفتکش در بازار سیاه استفاده میکرده است.
«امیدوارم سفیر ایران در بیروت آغاز به کار کند»
بقایی درباره روابط تهران و بیروت گفت: «سفیر جدید لبنان اخیرا در تهران مستقر شده و در مورد سفیر جدید ما نیز مدتی است که درخواستها و روند مربوط به معرفی سفیر انجام شده است.»
او افزود: «امیدواریم که بهصورت طبیعی این روند طی شود و سفیر جدید ما هم در بیروت مستقر شود.»
روزنامه الاخبار، رسانه نزدیک به حزبالله، ۲۲ آذر گزارش داد یوسف رجی، وزیر امور خارجه لبنان، تصمیمگیری درباره پذیرش سفیر جدید جمهوری اسلامی در بیروت را در حالت تعلیق قرار داده است.
۱۹ آذر رجی دعوت عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، برای سفر به تهران را رد کرد و گفت در حال حاضر «فضای مناسب» برای گفتوگو میان تهران و بیروت فراهم نیست.
انتقاد بقایی از گروسی
بقایی با اشاره به اظهارات اخیر رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، درباره پرونده هستهای جمهوری اسلامی گفت «تکرار یک سری از جملات» از سوی او «واقعیت موجود را تغییر نمیدهد».
او با انتقاد از مواضع گروسی افزود او «حتی از اشاره به حمله به تاسیسات هستهای ما خودداری میکند».
گروسی ۲۲ آذر اعلام کرد آژانس به دنبال «راهحلی پایدار» برای پرونده هستهای جمهوری اسلامی است و مذاکرات در این زمینه با مشارکت بازیگران مختلف جریان دارد.
به گفته او، زرادخانه حکومت ایران با ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی همچنان در جای خود باقی است.
بقایی همچنین از سفیر قریبالوقوع عراقچی به روسیه و بلاروس خبر داد.
ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، ۲۱ آذر در دیدار با مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، در ترکمنستان اعلام کرد مسکو به حمایت از حکومت ایران در موضوع پرونده هستهای ادامه خواهد داد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
