جمعی از معلمان «کارنامه سبز» در تهران، کارگران کشت و صنعت میانآب، نانوایان اهواز، کارگران معدن زرهشوران، کارگران اخراجی ترانسفورماتورسازی کوشکن، کارگران مجتمع فولاد آلیاژی پاسارگاد و بازنشستگان تامین اجتماعی و صنایع فولاد، در شهرهای مختلف ایران تجمع اعتراضی برگزار کردند.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد جمعی از قبولشدگان آزمون استخدامی سال ۱۴۰۴ آموزش و پرورش که اصطلاحا «کارنامه سبز» نامیده میشوند، یکشنبه ۲۳ آذر در تهران تجمع اعتراضی برگزار کردند.
حاضران در این تجمع در اعتراض به عدم پاسخگویی به مطالباتشان از سراسر ایران در تهران و مقابل ساختمان وزارت آموزش و پرورش حاضر شدند.
آنها در این تجمع مسئولان وزارت آموزش و پرورش را خطاب قرار داده و شعارهایی از جمله «از پنجره دید نزن، بیا پایین حرف بزن» و «نیروی بازنشسته، به جای ما نشسته»، سردادند.
همزمان کارگران مجتمع کشت و صنعت میانآب کرخه در استان خوزستان، یکشنبه ۲۳ آذر وارد دهمین روز تجمعات اعتراضی خود شدند و دست از کار کشیدند.
کارگران معترض در دهمین روز از اعتراضات خود، با انتقاد از وضعیت تولید در کارخانه، در گفتوگو با خبرگزاری ایلنا، خواستار خلع ید مدیریت کارخانه شدند.
یکی از کارگران گفت «ضعف مدیریت و تصمیمات غیرشفاف» در دو سال گذشته این واحد تولیدی را با افت جدی در سودآوری مواجه کرده و همین مساله نگرانیهای گستردهای در میان کارکنان ایجاد کرده است.
پیشتر و در چهارمین روز از تجمع کارگران این مجتمع، یکی از معترضان گفته بود: «مطالبات به ضعف مدیریت و بهکارگیری مدیران بازنشسته و دوشغله، ایجاد فرصتهای شغلی جدید با وجود کمبود نیرو، پرداخت نشدن حقوق و مزایا در موعد مقرر، کسر بخشی از آیتمهای شغلی و عدم اجرای کامل تعهدات قانونی مربوط میشود.»
بر اساس ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال، گروهی از نانوایان اهواز نیز یکشنبه ۲۳ آذر مقابل ساختمان استانداری خوزستان تجمع کردند و پس از سردادن شعارهایی وارد ساختمان شدند.
نانوایان اهواز دلیل اعتراض خود را «کاهش سهمیه آرد و پرداخت نشدن کمکهزینههای نانواییها» عنوان کردند.
حاضران در این تجمع با سردادن شعارهایی از جمله «وعده وعید کافی است؛ سفره ما خالی است» خواستار رسیدگی فوری به مطالبات خود شدند.
در هفتههای گذشته نیز نانوایان در تهران، مشهد، اصفهان، قم، کرمانشاه، بیرجند و برخی دیگر از شهرهای کشور در اعتراض به وضعیت خود و عدم دریافت یارانه نان تجمع کرده بودند.
ویدیوهای دریافتی نشان میدهد جمعی از کارگران اخراجی ترانسفورماتورسازی کوشکن در زنجان نیز یکشنبه ۲۳ آذر در حضور نمایندگان وزارت نیرو، تجمع اعتراضی برگزار کردند و خواستار رسیدگی به مطالباتشان شدند.
پیشتر، کارگران اخراجی این واحد صنعتی نسبت به عدم تمدید قرارداد کاری پس از سالها سابقه کار، تجمعهای اعتراضی برگزار کرده بودند.
همچنین بر اساس ویدیوی رسیده به ایراناینترنشنال، کارگران مجتمع فولاد آلیاژی پاسارگاد در استان فارس یکشنبه ۲۳ آذر برای دومین روز متوالی دست از کار کشیده و اعتصاب کردند.
در ادامه اعتراضهای صنفی کارگران در واحدهای صنعتی، ویدیوی رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد گروهی از کارگران کارخانه چدن خوسف در استان خراسان جنوبی نیز به دلیل نبود سرویس و مرگ همکارانشان بر اثر تصادف در جاده، تجمع کردند.
در کنار این اعتراضها، تجمعهای بازنشستگان نیز در چند شهر ادامه یافت.
تجمع بازنشستگان
بازنشستگان تامین اجتماعی، یکشنبه ۲۳ آذر در شهرهای مختلف کشور از جمله رشت، شوش، کرخه، هفتتپه و کرمانشاه تجمع اعتراضی برگزار کردند.
خبرگزاری ایلنا نوشت: «این بازنشستگان خواستار اجرای ماده ۹۶ قانون تامین اجتماعی و افزایش مستمریها به اندازه خط فقر، برخورداری از درمان رایگان و همچنین پرداخت عیدی کارگری شدند.»
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد بازنشستگان تامین اجتماعی در شهر رشت، شعارهایی از جمله «معترض زندانی آزاد باید گردد»، «نه به اعدام، نه به اعدام، نه، نه، نه» و «تورم، تورم، دزدی از جیب مردم» سردادند.
بازنشستگان صندوق فولاد نیز در اصفهان به عدم تحقق مطالبات خود در حوزه درمان و مستمری اعتراض کردند.
ایلنا به نقل از منابع خبری بازنشستگان نوشت این اعتراضات بیشتر شامل مطالباتی چون «عدم متناسبسازی صحیح حقوق»، «تاخیر در حل مشکلات درمانی کارکنان بازنشسته سخت و زیانآور صندوق» و «اعتراض به ادغام صندوق فولاد با صندوق کشوری» و مواردی از این دست بوده است.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد بازنشستگان تامین اجتماعی کرمانشاه و شوش و بازنشستگان صنعت فولاد اصفهان، در تجمع خود شعارهایی چون «قناعت، ریاضت، تحمیل شده به ملت» و «اتحاد، اتحاد، علیه ظلم و فساد» سردادند.
در سالهای اخیر، بازنشستگان، کارگران و مستمریبگیران بارها در شهرهای مختلف ایران در اعتراض به محققنشدن مطالبات خود تجمع و راهپیمایی کردهاند.
شرایط معیشتی این گروهها سبب شده شمار تجمعها و اعتراضهای صنفی بهطور قابل توجهی افزایش یابد.
سایت حقوق بشری هرانا ۲۹ اسفند در گزارشی درباره نقض حقوق بشر در ایران نوشت در سال ۱۴۰۳، دستکم سه هزار و ۷۰۲ تجمع و اعتصاب در بخشهای مختلف کشور شکل گرفت.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
