همزمان با اعتراضات کارگری و صنفی در سه شهر ایران، چهار تشکل کارگران و بازنشستگان در بیانیهای از مطالبات هزاران کارگر پالایشگاههای گازی پارس جنوبی و کارگران ارکان ثالث در هفته گذشته حمایت کردند.
صدها نفر از کارگران کارخانه «فولاد پاسارگاد» در شهرستان کوار استان فارس شنبه ۲۲ آذر اعتصاب و در مقابل در ورودی کارخانه تجمع کردند.
به گزارش خبرگزاری ایلنا، آنها به «سطح پایین» حقوق و مزایای خود اعتراض کردند و گفتند: «معیشتمان تامین نمیشود.»
بر اساس این گزارش، «بازنگری در ساختار دستمزد، توجه به شایستهسالاری در انتصاب مدیران و رفع نگرانیها درباره تبعیض» از جمله مطالبات کارگران فولاد پاسارگارد بود.
آنها در این تجمع پلاکاردهایی در دست داشتند که از جمله بر روی آنها نوشته شده بود: «کارد به استخوان رسیده»، «بیعدالتی و غم نان تا کی» و «کارگران بیدارند – از استثمار بیزارند.»
به نوشته ایلنا، بهنام ناهید، فرماندار کوار در گفتوگو با رسانهها اعلام کرد: «کارگران این کارخانه حقوق معوق ندارند و خواسته آنها مربوط به برخی مزایایی است که بعلاوه حقوق به آنها پرداخت میشده است.»
او دلیل تاخیر در پرداخت مزایا و پاداش را به «ناترازی برق» کارخانه مرتبط دانست.
در سالیان اخیر، اعتراضات کارگری در مناطق مختلف ایران روندی صعودی داشته است. کارگران در اعتصابها و تجمعهای خود به پایین بودن دستمزدها، پرداخت نشدن دستمزد و حق بیمه، خصوصیسازی، اخراج نیروهای کار، و قراردادهای موقت کار اعتراض کردهاند.
تجمع پرستاران در سنندج
در خبری دیگر، شماری از پرستاران نیز شنبه ۲۲ آذر در مقابل ساختمان منابع انسانی دانشگاه علوم پزشکی کردستان در سنندج تجمع کردند.
به گزارش کانال تلگرامی اعتراض مدنی بازار، پرستاران گفتند که «با وعده نمیشود زندگی کرد».
بر اساس این گزارش، آنها تاکید کردند که تنها راه باقی مانده در پیش رو، اعتراض است.
پرستاران بیمارستانهای دولتی در سالیان اخیر در اعتراض به شرایط معیشتی و سختی کار در شهرهای مختلف ایران بارها دست به اعتصاب و تجمع زدهاند.
از جمله مطالبات مطرح شده در این اعتراضات، «شفافسازی تعرفهها و نحوه تخصیص کارانهها، عدالت در پرداخت تعرفه میان پزشکان و سایر کادر درمان، پرداخت بهموقع معوقات و مطالبات مالی، استخدام نیروهای جدید و کاهش بار کاری کادر درمان» اعلام شده است.
تجمع کارگران خدماتی شهرداری کرمانشاه
در کرمانشاه نیز شماری از کارگران خدماتی شهرداری، شنبه ۲۲ آذر در مقابل ساختمان استانداری تجمع کردند.
به گزارش ایلنا، این کارگران به نداشتن قرارداد کار و پرداخت نشدن سه تا چهار ماه معوقات مزدی خود اعتراض کردند.
آنها گفتند علیرغم «مراجعات مکرر» به مسئولان شهرداری، هیچ پاسخی نگرفتهاند و مشخص نیست چه زمانی قرار است مطالباتشان پرداخت شود.
این کارگران اشاره کردند که به دلیل پرداخت نشدن دستمزدشان، توان پرداخت اجاره خانه و هزینههای روزانه را ندارند و سفرههایشان خالی است.
حمایت چهار تشکل مستقل از اعتراضات کارگری
سندیکای کارگران نیشکر هفتتپه، کمیته هماهنگی برای کمک به ایجاد تشکلهای کارگری، کارگران بازنشسته خوزستان و گروه اتحاد بازنشستگان شنبه در بیانیه مشترکی از اعتصاب و تجمع ۱۸ آذر پنج هزار کارگر در منطقه پارس جنوبی و تجمع ۱۹ آذر یک هزار کارگر ارکان ثالث در مقابل مجلس شورای اسلامی حمایت کردند.
این تشکلهای مستقل صنفی با اشاره به شرایط کارگران در پارس جنوبی نوشتند: «عسلویه اردوگاهی است با استثمار مطلق، آلودگی غیر قابل تحمل و حوادث شغلی فراوان که نظام سرمایهداری، سلامت و حتی حیات کارگران را به بهای اندکی به اختیار گرفته است.»
آنها اضافه کردند عسلویه «منطقهای است آزاد که کارفرمایان برحسب اراده خود ساعات کار طولانی و مزدهای اندک و ناهمسان به کارگران تحمیل میکنند.»
این چهار تشکل تاکید کردند که «ستم و سرکوب» کارگران از سوی دولت، حاکمیت و کارفرمایان، هرگز نتوانسته است «تسلیم و اطاعت» را به آنان تحمیل کند.
اشاره بیانیه به برخوردهای اداری، امنیتی و قضایی بود که در سالیان اخیر، همزمان با رشد اعتراضات کارگری، از سوی جمهوری اسلامی تشدید شده است. با این همه، اعتراضات کارگران و مزدبگیران همواره ادامه داشته است.
تشکلهای امضاکننده بیانیه، اعتراضات کارگری ۱۸ و ۱۹ آذر در پارس جنوبی و تهران را «روز نمایش استمرار اتحاد و مبارزه» کارگرانی دانستند که «منشور مبارزات» خود را بر پایه خواستهایی قرار دادهاند که اکثریت کارگران را پیرامون آنها متحد کرده است.
مطالباتی که در این بیانیه به آنها اشاره شده است، «اصلاح طرح طبقهبندی مشاغل و نظام همسانسازی دستمزد، اجرای طرح اقماری دو به دو نیروهای اداری و پشتیبانی، تعیین تکلیف رانندگان خودروهای استیجاری، ساماندهی وضعیت نیروهای پشتیبان ایمنی، رعایت قانون کار و شرایط عرف کارگاهی، پرداخت حق کمپ و تأمین ایاب و ذهاب هوایی برای کارگران پیمانکاری» هستند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
