راهبرد جدید روسیه در جنگ با اوکراین: ترور از طریق انرژی و فرو بردن شهرها در تاریکی و سرما
رسانه ایندیپندنت در گزارشی تحلیلی، راهبرد تهاجمی روسیه در آغاز زمستان نسبت به جنگ با اوکراین را «ترور از طریق انرژی» نامید و هدف اصلی این راهبرد را «فروپاشاندن توان زیستی شهرها از طریق ایجاد سردی، تاریکی و بینظمی گسترده» عنوان کرد.
این گزارش که یکشنبه دوم آذر منتشر شد، تاکید میکند: «کرملین سه سال است که تلاش میکند شبکه برق، گرمایش و حملونقل اوکراین را بهصورت سیستماتیک نابود کند و اکنون احتمال میرود زمستان جاری نقطه واژگونی پدافند هوایی اوکراین باشد.»
رسانه ایندیپندنت در گزارشی تحلیلی، راهبرد تهاجمی روسیه در آغاز زمستان نسبت به جنگ با اوکراین را «ترور از طریق انرژی» نامید و هدف اصلی این راهبرد را «فروپاشاندن توان زیستی شهرها از طریق ایجاد سردی، تاریکی و بینظمی گسترده» عنوان کرد.
این گزارش که یکشنبه دوم آذر منتشر شد، تاکید میکند: «کرملین سه سال است که تلاش میکند شبکهی برق، گرمایش و حملونقل اوکراین را بهصورت سیستماتیک نابود کند و اکنون احتمال میرود زمستان جاری نقطهٔ واژگونی پدافند هوایی اوکراین باشد.»
به نقل از این گزارش، روسیه در هفتههای اخیر تاکتیکهای حمله هوایی خود را «بهشدت ارتقا داده» و اکنون «موجهای عظیمی از موشکهای بالستیک، کروز و صدها پهپاد» را بهصورت همزمان روانه شهرهای اوکراین میکند تا سامانههای دفاع هوایی این کشور را از کار بیندازد.
نمونه بارز این حملات پیوسته، تهاجم پنجساعته به کییف بود که طی آن «۴۳۰ پهپاد و نزدیک به ۲۰ موشک» زیرساختهای حیاتی پایتخت از جمله شبکههای برق، خطوط راهآهن، نیروگاههای گاز و همچنین ساختمانهای مسکونی را هدف قرار داد.
بهنوشته این رسانه بریتانیایی، چند روز پیش از آن نیز حملهای مشابه برق نیمی از پایتخت را برای ساعتهای طولانی قطع کرد و در نتیجه، بخشهایی وسیع از شبکه برق اوکراین بهناچار «تا ۱۶ ساعت خاموش ماند» تا تعمیرات اضطراری انجام شود.
ایندیپندنت تاکید کرده است که «منطق راهبردی کرملین بر اصل نقطه واژگونی سکونتپذیری شهرها استوار است»، بهاین معنا که چند ساعت خاموشی قابلتحمل است، اما قطعیهای طولانیمدت بهسرعت زندگی عادی را ناممکن و جمعیت را ناچار میکنند محل زندگیشان را ترک کنند.
این گزارش با اشاره به ساختار متمرکز گرمایش شهری در بسیاری از مناطق اوکراین هشدار داده است که هرگونه آسیب به سامانههای گرمایشی «در میانه زمستان میتواند به یخزدگی و ترکیدن لولهها و در نتیجه، تخلیه گسترده جمعیت منجر شود».
مردم در کییف چطور زندگی میکنند؟
ایندیپندنت روایت کرده است که شهروندان در کییف و دیگر شهرها اکنون به «زندگی در تاریکی، ذخیرهسازی آب، شارژ مداوم پاوربانکها و بالا رفتن از پلههای بلند در ساختمانهای بدون برق» عادت کردهاند، اما بسیاری از آنان بهطور جدی به خروج از کشور فکر میکنند.
این گزارش یکی از «نگرانکنندهترین ابعاد» راهبرد روسیه را «پرهیز عمدی از هدف قرار دادن پستهای اصلی برق ۷۵۰ کیلوولتی» دانسته که ستون فقرات شبکه ملی برق اوکراین هستند زیرا ممکن است نشانهای از قصد کرملین برای «وارد کردن ضربه نهایی در سردترین روزهای زمستان» باشد.
از سوی دیگر، این گزارش به «بحران سیاسی» در داخل اوکراین نیز اشاره کرده و نوشته است رسوایی گسترده فساد در سطح عالی قدرت، که در آن نزدیکان سیاسی زلنسکی به اختلاس حدود ۱۰۰ میلیون دلار از بودجه دفاعی و زیرساختهای انرژی متهم شدهاند، «اعتبار رییسجمهور اوکراین را در یکی از حساسترین لحظات جنگ تضعیف کرده است.»
در بخش دیگری از گزارش آمده است که اوکراین نیز همزمان «حملات دوربردی علیه پالایشگاهها و پایانههای نفتی روسیه» پیاده میکند.
فناوریهای جدید به اوکراین امکان داده است که بیش از نیمی از پالایشگاههای غرب روسیه را هدف قرار دهد، اما «پدافند روسیه تاکنون ۹۵ درصد پهپادهای اوکراینی را ساقط کرده» و تنها نیمی از موارد موفق، خسارتی جدی برجای گذاشتهاند.
ایندیپندنت در پایان با اشاره به تحولات زمینی و پیشروی کُند اما پایدار نیروهای روسیه در دونباس و زاپوریژیا نوشت: «سرنوشت جنگ بیش از جبهه زمینی، اکنون در نبرد هوایی و توان مقاومت زیرساختی تعیین میشود.» این رسانه هشدار داده است که زمستان پیشِ رو «سختترین آزمون تابآوری مردم اوکراین از آغاز جنگ خواهد بود.»
یک مقام ارشد وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، پس از برگزاری نشستهای سطح بالا درباره طرح صلح اوکراین، ژنو را به مقصد واشینگتن دیسی ترک کرد.
هنوز مشخص نیست دیگر مقامهای آمریکایی ژنو را ترک کردهاند یا نه.
روبیو پیشتر گفته بود: «ما انواع و اقسام افراد را در سطوح فنی داریم که تماموقت روی این موضوع کار میکنند و بهطور کامل درگیر آن هستند.»
مارکو روبیو (راست) در کنار آندری یِرماک، رییسدفتر ولودیمیر زلنسکی
پس از انتقاد دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده از اوکراین بابت «فقدان قدردانی از آمریکا»، مقامهای اوکراین ظرف چند ساعت گذشته بارها از تلاشهای آمریکا و شخص ترامپ برای برقراری صلح و همینطور بابت حمایتهایش از اوکراین قدردانی کردهاند.
در بخشی از بیانیه مشترک اوکراین و ایالات متحده که کاخ سفید منتشر کرد تاکید شده است: «هیات اوکراینی بار دیگر از تعهد پایدار ایالات متحده و شخص رییسجمهور دونالد جی. ترامپ برای تلاشهای خستگیناپذیری که با هدف پایان دادن به جنگ و جلوگیری از تلفات انسانی صورت میگیرد، قدردانی کرد.»
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین نیز ساعاتی پیش در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که «اوکراین از ایالات متحده، از هر قلب آمریکایی، و شخص رییسجمهور ترامپ» برای کمکهایی که جان اوکراینیها را نجات داده است، سپاسگزار است.
آندری یرماک، رییس دفتر زلنسکی، هم به خبرنگاران گفت: «ما از دوستان بزرگمان، ایالات متحده و شخص رییسجمهور ترامپ و تیم او برای تعهدشان در برقراری این صلح سپاسگزاری میکنیم.»
شاهزاده رضا پهلوی در واکنش به آتشسوزی در جنگلهای شمال ایران در بیانیهای جمهوری اسلامی را به بیاعتنایی به میراث چند هزار ساله ایران متهم کرد و گفت که جمهوری اسلامی سرمایه ملت را بهجای حفاظت از محیط زیست و منابع ملی، خرج تروریسم و گسترش نفرت و ویرانی میکند.
در این بیانیه که یکشنبه دوم آذر در شبکه اجتماعی ایکس منتشر شد، آمده است: «جمهوری اسلامی در برابر آتشی که به جان جنگلهای هیرکانی افتاده، بیتفاوت است، چرا که برای این رژیم ضدایرانی نابودی میراث چندهزار ساله طبیعت ایران اهمیتی ندارد.»
شاهزاده پهلوی سوختن جنگلهای باستانی ایران را به نابودی «زندگی چند نسل ایرانی به دست این رژیم» تشبیه و ابراز امیدواری کرد: «ملت ایران به این خط تباهی پایان خواهد داد و با پایان این ظلم، محیط زیست کشور نیز نجات خواهد یافت.»
او در بخش پایانی این بیانیه به «پروژه شکوفایی ایران» اشاره کرد و نوشت که در بخش مربوط به محیط زیست این طرح، همکاری برجستهترین متخصصان پیشبینی شده و برنامهای جامع و عملی برای احیای محیط زیست ایران در همه ابعاد آن طراحی شده است.
مقامهای جمهوری اسلامی زمان آغاز آتشسوزی در جنگل الیت را ۲۴ آبان اعلام کردهاند، اما بررسی گزارشها نشان میدهد این منطقه دستکم از ۱۱ آبان تاکنون درگیر حریق بوده است.
با وجود بهکارگیری عملیات زمینی و هوایی و مشارکت گسترده مردم محلی در مهار آتش، همچنان بخشهایی از جنگل در حال سوختن است.
به گواه یونسکو، جنگلهای هیرکانی که در امتداد ساحل جنوبی دریای خزر کشیده شدهاند، زیستگاه بیش از ۳۲۰۰ گونه گیاهی، ۱۸۰ گونه پرنده و ۵۸ گونه پستاندار هستند.
به گفته بسیاری از کارشناسان، ادامه این آتشسوزی، یکی از مهمترین ذخایر طبیعی ایران را با آسیبهای جبرانناپذیری روبهرو خواهد کرد.
اسماعیل کهرم، کارشناس محیط زیست، شنبه اول آذر گفت که جامعه از مسئولان انتظار اقدام عملی دارد، نه اعلامهای تکراری درباره شدت حریق.
به گفته مقامهای دولت تاکنون دو هواپیمای اطفای حریق ایلیوشین، هفت بالگرد و حدود ۴۰۰ آتشنشان برای مهار آتش اعزام شده است. با این حال، ادامه یافتن حریق سبب شد مقامهای جمهوری اسلامی پس از تعلل بسیار از ترکیه درخواست کمک کند.
محمدجعفر قائمپناه، معاون رییس دولت در جمهوری اسلامی، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که برای جلوگیری از گسترش آتش به جنگلهای اطراف، هماهنگیهایی انجام شده تا بهسرعت از کشورهای دوست درخواست کمک شود.
افزون بر جنگلهای هیرکانی، جنگلهای دیزمار جلفا نیز از شامگاه ۳۰ آبان دچار آتشسوزی شدهاند.
محمدحسین حسنزاده، مدیر کل حفاظت محیط زیست استان آذربایجان شرقی، در همین رابطه گفت سه دره در این منطقه به موازات هم در حال سوختن است و باد شدید عملیات خاموش کردن آتش را با دشواری مواجه کرده است.
اسرائیلهیوم در مقالهای نوشت حمله اسرائیل که منجر به کشته شدن هیثم علی طباطبایی، رییس ستاد حزبالله لبنان و نفر دوم این گروه شد، نشانه روشنی از درماندگی حزبالله است و این گروه تحت حمایت جمهوری اسلامی اکنون نمیداند که آیا باید به این حمله پاسخ دهد یا خیر.
اسرائیل هیوم یکشنبه دوم آذر نوشت حزبالله تلاش کرده است پایگاه اجتماعی خود را که در طول جنگ متحمل تلفات سنگینی شد آرام کند، روایتی از پیروزی و فداکاری ارائه دهد، و به آسیبدیدگان نیز غرامت مالی بپردازد. در همین چارچوب، رهبری ارشد حزبالله ترجیح داد حملات اسرائیل را جذب و تحمل کند.
اما اکنون، پس از این ترور هدفمند، بحثی جدی در میان رهبری شکل گرفته است: آیا باید خطر پاسخدادن را پذیرفت یا همچنان ساکت ماند و عقبنشینی کرد؟
بهنوشته این روزنامه، حمله اسرائیل به ناحیه ضاحیه در جنوب بیروت و کشتن هیثم علی طباطبایی، نشانهای غیرقابل انکار از فشار سنگینی است که این سازمان با آن روبهروست.
از زمان حذف اکثر رهبران و فرماندهان ارشد حزبالله، از جمله حسن نصرالله و هاشم صفیالدین جانشین او و ارشدترین فرماندهان نظامی این گروه، حزبالله تلاش کرده است وارد دورهای از بازسازی و ترمیم شود.
در این فرآیند، حزبالله کوشیده پایگاه اجتماعی خود را که در جنگ بهشدت آسیب دیده و نشانههایی از خستگی و نارضایتی بروز داده، آرام کند. با توجه به اهمیت حیاتی این پایگاه بهعنوان منبع نیروی انسانی و پشتوانه انتخاباتی حزبالله، این گروه روایت «پیروزی و فداکاری» را برجسته کرد، همچنین با کمک جمهوری اسلامی، به خانوادههایی که خانههایشان تخریب شد یا خود مجبور به فرار شدند، غرامت مالی پرداخت.
همزمان، حزبالله پروژه بازسازی گستردهای را آغاز کرد که با قاچاق تجهیزات از ایران و اتکا به ظرفیتهای تولید محلی تقویت شد.
از هنگام اعلام آتشبس بین اسرائیل و حزبالله، این گروه دست به تحقیقی داخلی برای شناسایی منابع نشت اطلاعات زد؛ همان اطلاعاتی که موجب نفوذ عمیق اسرائیل در صفوف حزبالله در عملیات موسوم به پیجرها شد و به کشته شدن رهبران و فرماندهان ارشد آن انجامید.
بهنوشته اسرائیل هیوم، حزبالله همچنین سازماندهی مجدد برای تطبیق با واقعیت جدید تقابل با اسرائیل را آغاز و نیروهایی تازهنفس جذب کرده است.
اسرائیل هیوم افزود به همین دلیل و در تلاش برای خروج از بحران تاریخی ناشی از جنگ، رهبری حزبالله به ریاست نعیم قاسم ترجیح داد حملات اسرائیل را «مهار» کند، گرچه این سیاست میان فرماندهان میدانی نارضایتی ایجاد کرده است.
فضای سیاسی جدید لبنان نیز بر این تصمیم تاثیر گذاشته است؛ فضایی که نشانههایی از احیای دولت، محدودسازی پیامدهای جنگ و میل به پایاندادن به سیطره جمهوری اسلامی بر لبنان را نشان میدهد.
بهنوشته این روزنامه همین عوامل حزبالله را به راهبرد مهار و جلوگیری از تشدید درگیری سوق داده است.
اسرائیل هیوم در ادامه افزوده است که طباطبایی در زمانی کشته شد که حزبالله با یک معادله پیچیده روبهروست؛ اگر به حمله اسرائیل پاسخ دهد، خطر از دست دادن دستاوردهای پس از آتشبس و افتادن در دام رهبران اسرائیل را میپذیرد که مشتاق گسترش حملات خود به حزبالله هستند. اما اگر حزبالله به کشته شدن نفر دوم خود پاسخ ندهد، نشانهای از ضعف عمیق را نمایان میکند که به تضعیف هرچه بیشتر جایگاه این گروه در لبنان میانجامد و حتی ممکن است نشانههایی از شورش یا نافرمانی داخلی را در درون سازمان برانگیزد.
اسرائیل هیوم در عین حال تاکید کرده که دشوار است تصور شود تهران در این مقطع بهسرعت برای کمک به حزبالله وارد تقابل مستقیم با اسرائیل شود.
جمهوری اسلامی با بحرانهای متعدد داخلی، از بحران مشروعیت گرفته تا کمبود آب و انرژی و فشارهای اقتصادی، مواجه است و اکنون نیز با تصمیم اخیر شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی دستبهگریبان است. شورای حکام در قطعنامه اخیر خود از حکومت ایران خواسته است که درباره ذخایر اورانیوم و تاسیسات آسیبدیده در جریان جنگ ۱۲ روزه گزارش بدهد و نگرانیهای موجود در این زمینه را برطرف کند.
بهنوشته اسرائیل هیوم، این موضوع میتواند ابزاری در اختیار اسرائیل قرار دهد تا برای آغاز کارزاری دوباره علیه جمهوری اسلامی مشروعیت لازم را بهدست آورد.
این روزنامه سپس به حوثیها پرداخته و نوشته است که حتی اگر حوثیهای تحت حمایت جمهوری اسلامی در کنار حزبالله وارد تقابل با اسرائیل شوند، قادر به تامین پشتیبانیهای لازم نخواهند بود.
حماس و جهاد اسلامی هم در وضعیت کنونی خود علاقهای به آغاز مجدد جنگ در غزه ندارند. بنابراین احتمالِ تنها ماندن حزبالله در میدان نبرد، عاملی تعیینکننده در تصمیم نهایی این گروه درباره میزان و نحوه پاسخ احتمالیاش به اسرائیل خواهد بود.
اسرائیل هیوم در پایان نتیجه گرفته که به همین دلایل، و بهویژه تحت فشارهای درونی، ممکن است حزبالله چند روزی وارد یک درگیری محدود شود تا به نیروهای میدانی خود امکان دهد خشمشان را تخلیه کنند، اما پس از آن، و پس از تحمل ضربه متقابل اسرائیل، حزبالله به احتمال زیاد بار دیگر به مسیر بازسازی و ترمیم خود بازخواهد گشت.
