هراس در آبادان در پی سکوت نهادهای مسئول درباره ناپدید شدن دو زن
نمایی از شهر آبادان
روزنامه شرق در گزارشی به ناپدید شدن مشکوک دو زن در فاصله زمانی کوتاهی در یکی از مناطق آبادان پرداخت و نوشت نبود اطلاعرسانی و شفافیت از سوی مقامهای مسئول، موجب افزایش نگرانیها درباره تامین امنیت زنان شده است.
شرق پنجشنبه ۲۹ آبان گزارش داد از اول مهر تا ۱۵ آبان، دو دختر به نامهای مرضیه البوغبیش و ستاره حیدری «با فاصله کمتر از یک ماه و به طرز مرموزی» در نزدیکی پارک شاپور در محله امیری آبادان مفقود شدند.
بر اساس این گزارش، با توجه به ابهامات فزاینده در این پروندهها، برخی مردم محلی، رسانهها و کاربران شبکههای اجتماعی احتمال دادهاند این حوادث بهصورت «سریالی» رخ داده باشد.
شرق افزود با گذشت یک ماه از ناپدید شدن مرضیه و دو هفته از مفقود شدن ستاره، هنوز پلیس و دادستانی گزارش جدیدی از آخرین وضعیت پروندههای آنها ارائه نکردهاند.
در این گزارش آمده است: «خانوادههای این دو دختر هر لحظه را در انتظار خبری جدید به سر میبرند؛ بهویژه آنکه پس از پرونده الهه حسیننژاد در تهران که ابتدا گزارش مفقودی او منتشر شده بود و پس از مدتی خبر قتلش منتشر شد، نگرانیهای خانوادهها نیز بیشتر شده است.»
پیکر حسیننژاد ۲۴ ساله پس از دو هفته مفقودی، ۱۵ خرداد در بیابانهای اطراف تهران پیدا شد. او که آخرین بار در حوالی میدان آزادی تهران دیده شده بود، با ضربات چاقو به قتل رسید.
حکم اعدام قاتل این دختر جوان شهریورماه پس از طی مراحل قضایی و بررسی فرجامخواهی در دیوان عالی کشور تایید شد.
دادستانی: در این مرحله چیزی برای رسانهای کردن وجود ندارد
امیرسام کمایی، مدیر روابط عمومی فرماندهی انتظامی آبادان، در مصاحبه با شرق درباره پرونده ناپدید شدن دو دختر در این شهر اعلام کرد موضوعات «فقدان و پیدا شدن» در حوزه کاری فرماندهی انتظامی قرار ندارد و دادستانی تنها نهادی است که میتواند در این خصوص اظهار نظر کند.
در سوی دیگر، مسئول روابط عمومی و امور رسانه دادگستری خوزستان به شرق گفت «فعلا اطلاعات در همان سطحی است که در ابتدای پرونده رسانهای شد» و «در این مرحله موضوعی برای رسانهای کردن وجود ندارد».
شرق در گزارش خود هشدار داد: «مشخص نیست که سرنخ جدیدی به دست نیامده یا به خاطر حساسیت پرونده، رسانهها به دادهها دسترسی ندارند. اگرچه روشن است که در فقدان شفافیت و اطلاعرسانی، احتمالا زمینه خوبی برای شایعه و حواشی نیز ایجاد خواهد شد.»
پونه پیلرام، فعال حوزه زنان در استان خوزستان، با تاکید بر ضرورت شفافیت در اطلاعرسانی گفت مردم در چنین شرایطی نیازمند دریافت اطلاعات دقیق و روشن هستند تا احساس امنیت کنند.
او افزود بر اساس برخی گزارشها، انتشار خبر ناپدید شدن دو زن فضای نگرانی و ترس را در آبادان تشدید کرده و بهویژه بر احساس امنیت زنان در این شهر تاثیر گذاشته است
شرق همچنین گزارش داد علاوه بر مرضیه و ستاره در آبادان، برخی خبرهای تاییدنشده از مفقود شدن دختری با نام اختصاری «ف-ر» در خرمشهر حکایت دارد.
ستاره حیدری (سمت راست) و مرضیه البوغبیش (سمت چپ)
فکر میکنند اگر دختری گم میشود، حتما دوستپسر داشته
برادر مرضیه در مصاحبه با شرق از وضعیت رسیدگی به پرونده خواهرش انتقاد کرد و گفت: «هیچ ردی از مرضیه به دست نیامده است. ما اصلا نمیدانیم چه بلایی سر خواهرم آمده ... مگر میشود ماموران در این مدت هیچ سرنخی به دست نیاورده باشند؟»
او افزود: «به ما گفتهاند شاید خواهرتان خواستگار داشته یا شاید با پسری فرار کرده است. ما مرضیه را میشناختیم. نه پای خواستگار سمج در میان بود، نه با پسری ارتباط داشت. اگر هر مورد مشکوکی بود، ما سریع به پلیس اعلام میکردیم، اما وقتی چیزی نبوده، ما نمیتوانیم به دروغ بگوییم که بوده. فکر میکنند اگر دختری گم میشود، حتما دوستپسری داشته که رفته.»
سعید حیدری، پدر ستاره، نیز گفت دادستانی و نیروهای انتظامی توانستهاند تلفن همراه دخترش را تا محدوده حاشیه شهر ردیابی کنند اما پس از آن هیچ نشانهای به دست نیامده است.
به گفته او، ماموران تصاویر دوربینهای اطراف پارک را نیز بررسی کردهاند، اما تاکنون مدرک یا سرنخی در آنها یافت نشده است.
او پیشتر در مصاحبهای احتمال داده بود دخترش در همان حوالی مورد حمله یک پسر قرار گرفته و بهزور سوار خودرویی شده باشد.
مقامهای امنیتی اسرائیل میگویند حماس با حمایت حزبالله و جمهوری اسلامی در تلاش است «محور مقاومت» را احیا و همزمان در چند جبهه علیه آتشبس فشار وارد کند. این در حالی است که ارتش اسرائیل حملات خود را در غزه و جنوب لبنان گسترش داده است.
روزنامه اورشلیمپست پنجشنبه ۲۹ آبان به نقل از مقامهای دفاعی اسرائیل گزارش داد نگرانیها درباره احتمال ازسرگیری شلیک راکت از غزه و واکنش اسرائیل در جبهه شمالی افزایش یافته است.
منابع ارتش اسرائیل میگویند فشار آمریکا در حال حاضر مانع واکنش سختتر این کشور به نقضهای آتشبس از سوی حماس و حزبالله شده است.
به گفته منابع فرماندهی جنوب، شاخه نظامی حماس از زمان اجرای آتشبس دوباره در حال جمعآوری اطلاعات، جذب نیرو و آموزش است و دنبال فرصتهایی برای انجام یک حمله غافلگیرکننده محدود علیه واحدهای ارتش در داخل مناطق فلسطینی میگردد؛ اقدامی که نقض آشکار توافق آتشبس محسوب میشود.
وبسایت نشنالاینترست چهارشنبه در گزارشی نوشت: «تحولات اخیر در امتداد مرز اسرائیل و لبنان بیش از پیش نشان میدهد که احتمال یک رویارویی بزرگ میان اسرائیل و حزبالله وجود دارد.»
اوشلیمپست میگوید فرماندهی جنوب، بهویژه سرتیپ یانیو آسور و فرماندهان تیپها، خواهان رویکرد تهاجمیتر در برابر فعالیتهای نظامی حماس در نوار غزه هستند.
در جبهه شمالی، مقامهای نظامی میگویند حزبالله با تشویق و تامین مالی جمهوری اسلامی در حال بازسازی زیرساختهای نظامی، انتقال سلاح به جنوب و دره بقاع، جذب نیرو و افزایش تمرینهای نظامی برای دور جدید درگیری با اسرائیل است.
به گفته این منابع، حزبالله آشکارا مفاد آتشبس را نقض میکند و برخلاف تعهدات، بهجای خلع سلاح، توان نظامی خود را تقویت کرده است.
ارتش اسرائیل طی هفتههای اخیر چندین مرکز و عناصر مرتبط با این روند را هدف قرار داده است.
در همین حال، فرمانده جبهه شمالی تمایل دارد واکنش بسیار سختتری به نقضهای آتشبس حزبالله نشان دهد اما واشینگتن فعلا دست اسرائیل را بسته است.
بازدید بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از جنوب سوریه همراه با وزیر دفاع، وزیر خارجه و رییس شینبت نیز با هدف انتقال پیام روشنی به آمریکا و احمد الشرع، رییسجمهوری موقت سوریه، انجام شد: اسرائیل حاضر نیست از «کمربند امنیتی» خود در بلندیهای جولان عقبنشینی کند.
وبسایت خبری واینت اسرائیل در تحلیلی نوشت که بازدید اخیر بنیامین نتانیاهو و مقامهای ارشد امنیتی و دولتی اسرائیل از جنوب اسرائیل ارسال پیامی به احمد الشرع و دونالد ترامپ درباره حضور نیروهای مورد حمایت جمهوری اسلامی بوده و این که اسرائیل از امنیت خود عقبنشینی نخواهد کرد.
نتانیاهو در این سفر تاکید کرد این استقرار نیروهای اسرائیل در سوریه تا زمانی ادامه خواهد داشت که دمشق با مطالبات امنیتی اسرائیل همراهی کند: ایجاد یک منطقه غیرنظامی که از پایتخت سوریه به سمت جنوب تا مرز اردن و به سمت شرق حدود ۳۰ کیلومتر در منطقه حوران امتداد یابد.
این وبسایت نوشت اسرائیل تاکید دارد هیچ سلاح سنگین و هیچ حضور مسلح قابلتوجهی — جز نیروهای لازم برای اجرای قانون — از سوی دولت سوریه، گروههای جهادی محلی یا نیروهای مورد حمایت جمهوری اسلامی در سوریه و عراق نباید در این منطقه وجود داشته باشد.
واینت نوشت نتانیاهو در تلاش است تا حد ممکن از هر اقدامی که بتواند رییسجمهوری ترامپ — که اکنون کنترل مستقیم سیاست ایالات متحده در غزه، لبنان و ایران را در دست دارد — را خشمگین کند، پرهیز کند.
آمارهای تازه نشان میدهد بخش بزرگی از زنان زندانی در ایران، مادران تحصیلکردهای هستند که به دلیل بدهیهای مالی یا جرائم غیرعمد در زندان بهسر میبرند؛ وضعیتی که همزمان از نابرابری اقتصادی و شکافهای ساختاری در جامعه پرده برمیدارد.
زنان زندانی؛ تصویر یک بحران پنهان گزارش روزنامه «آرمان امروز» نشان میدهد که اغلب زنان زندانی در ایران، برخلاف تصور عمومی، نه به دلیل جرائم خشن بلکه به دلیل بدهیهای مالی، ضمانتهای معوق یا جرائم غیرعمد گرفتار حبس شدهاند. این افراد غالباً تحصیلکرده، صاحب مسئولیت خانوادگی و مادر هستند.
روزنامه آرمان امروز در گزارش خود مشخص نکرده که منبع آن کدام نهاد جمهوری اسلامی است و آیا در آمارهای ارائهشده زندانیان زن سیاسی و عقیدتی نیز مشخص شدهاند یا خیر. مقامات رسمی حکومت همواره از ارائه آمارهای شفاف و جامع در زمینه موضوعات مرتبط با حقوق بشر و زندانیان، که قابل سنجش یاشد خودداری کردهاند.
بنا بر گزارش این روزنامه، به گفته اسدالله جولایی، رئیس ستاد مردمی دیه کشور، ۷۳ درصد زنان زندانی مادر هستند و بسیاری از آنها بیش از سه فرزند دارند. او میگوید این زنان علاوه بر مشکلات قانونی، بار سنگین تامین معاش خانواده را نیز بر دوش دارند. همچنین بر اساس این آمارها، ۲۴ زن زندانی دارای مدرک دکتری هستند؛ آماری که نشان میدهد زندان محدود به افراد کمسواد یا حاشیهنشین نیست و برخی زنان حرفهای و تحصیلکرده نیز به دلیل مشکلات مالی گرفتار حبس میشوند.
دامنه سنی زنان زندانی نیز قابل توجه است: به نوشته «آرمان امروز» کمسنترین زندانی یک دختر ۲۰ ساله و مسنترین متولد ۱۳۱۴ است. نمونهای از این وضعیت، یک زن میانسال در فارس با بدهی حدود ۸۰ میلیارد ریال است که از سال ۱۳۹۷ در زندان مانده؛ وضعیتی که نشان میدهد بدهیهای سنگین، امکان آزادی را برای بسیاری از زنان غیرممکن کرده است.
کارشناسان: این آمارها از زنانهشدن فقر حکایت دارد به نوشته این روزنامه، فاطمه کبیرنتاج، جامعهشناس، این آمارها را نشانهای واضح از تبعیض ساختاری و شکافهای عمیق اجتماعی میداند. او تاکید میکند که جرم اصلی بسیاری از زنان، «بدهکاری مالی» است؛ پدیدهای که از نابرابری اقتصادی و محدودیت شدید زنان در دسترسی به منابع مالی نشأت میگیرد. او میگوید زنان فاقد شبکههای حمایتی اقتصادیاند و نبود این امنیت، آنها را نسبت به بحرانهای مالی آسیبپذیرتر کرده است.
به گفته او، حضور زنان بین ۲۰ تا ۹۰ سال در زندان بهدلیل بدهی مالی، نشانهای از زنانهشدن فقر و تأثیر نامتناسب بحرانهای اقتصادی بر زنان است. کبیرنتاج آمار ۷۳ درصدی زنان زندانیِ مادر را «یک فاجعه اجتماعی مضاعف» مینامد و معتقد است زندانی شدن مادران نهفقط آنان، بلکه کل خانواده—بهویژه کودکان—را در معرض فروپاشی، فقر و آسیبهای روانی قرار میدهد.
او میگوید وجود ۷۰۹ زن زندانی با حداقل سه فرزند نشان میدهد زنان سرپرست خانوار در سختترین شرایط بدون حمایت کافی بار معیشت خانواده را به دوش میکشند. به باور این جامعهشناس، حتی تحصیلات عالی نیز مانع آسیبپذیری اجتماعی زنان نیست؛ چنانکه ۲۴ زن دارای مدرک دکتری اکنون به دلیل جرائم غیرعمد در زندان هستند. او حبس یک زن ۹۰ ساله را نشانه ناکامی سیستم قضایی و اجتماعی در حمایت از آسیبپذیرترین گروههای جامعه یعنی سالمندان میداند.
نیاز به اصلاحات ساختاری در برخورد با جرائم مالی زنان به نوشته این روزنامه، ترکیب گسترده سنی، تحصیلی و خانوادگی زنان زندانی نشان میدهد که نظام عدالت کیفری نیازمند بازنگری جدی در برخورد با جرائم مالی غیرعمد است. بسیاری از زنان زندانی به دلیل بدهیهایی که امکان پرداخت آنها را ندارند، سالها در حبس میمانند. نبود حمایتهای اجتماعی، هزینههای سنگین زندگی و محدودیت دسترسی به فرصتهای اقتصادی، چرخهای از بازداشت، فقر و فروپاشی خانواده ایجاد میکند.
این گزارش تصویری روشن از شکافهای اجتماعی، زنانهشدن فقر و نیاز فوری به سیاستهای حمایتی، کاهش بدهی، تقویت صندوقهای دیه، و برنامههای توانمندسازی برای بازگشت زنان به جامعه ارائه میدهد؛ چالشی که در صورت بیتوجهی، پیامدهای عمیقتری برای خانوادهها و جامعه ایران خواهد داشت.
فرانسه، آلمان، بریتانیا و آمریکا در نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کردند قطعنامهای را برای شفافسازی ماموریت گزارشدهی آژانس درباره جمهوری اسلامی ارائه کردهاند. آنها از تهران خواستند فورا گزارش مواد هستهای را ارائه و دسترسی کامل آژانس را فراهم کند.
این چهار کشور تاکید کردند که قطعنامه، خواست تازهای از جمهوری اسلامی مطرح نمیکند و فقط بر اجرای تعهداتی تاکید دارد که تهران پیشتر به آنها ملزم شده است؛ از جمله فراهم کردن دسترسی بدون مانع برای بازرسان، ارائه اطلاعات دقیق درباره حسابرسی مواد هستهای و احیای ترتیبات نظارتی ضروری.
در بیانیه این کشورها آمده است: «پیام ما روشن است: ایران باید بدون تاخیر مسائل پادمانی خود را حل کند. ایران باید با دسترسی، پاسخگویی و احیای نظارت، همکاری عملی ارائه دهد تا آژانس بتواند وظیفه خود را انجام دهد و به بازسازی اعتماد کمک کند.»
به گفته این چهار کشور، قطعنامه ارائهشده ماموریت گزارشدهی آژانس را مشخصتر میکند تا گزارشهای منظم درباره میزان پایبندی حکومت ایران به مولفههای هستهای قطعنامههای بازاعمالشده شورای امنیت منتشر شود.
این کشورها افزودند که قطعنامه هیچ تعهد جدیدی ایجاد نمیکند، بلکه شفافیت را بازمیگرداند و سازوکار گزارشدهی را به وضعیت پیش از توافق برجام، در قالب یک دستورکار واحد، برمیگرداند؛ امری که برای اجرای موثر ماموریت آژانس «ضروری» توصیف شد.
در بیانیه همچنین به «عدم پایبندی مداوم ایران» به تعهدات حقوقیاش طبق توافقنامه پادمان انپیتی اشاره شده و تاکید میشود که این توافق «در هر شرایطی لازمالاجرا» است و جمهوری اسلامی باید دسترسی کامل به تمامی تاسیسات تحت پادمان فراهم کند.
چهار کشور غربی از جمهوری اسلامی خواستند گزارش ویژه درباره مواد هستهای خود را فورا ارائه کند و امکان دسترسی کامل آژانس به مواد و تاسیسات هستهای را فراهم آورد.
ساعاتی پیش از ارائه این قطعنامه، رافائل گروسی در نشست خبری خود که چهارشنبه برگزار شد گفته بود که آژانس بینالمللی انرژی اتمی از شورای حکام درخواست نوشتن پیشنویس قطعنامه علیه ایران نکرده است.
او اشاره کرد آژانس هنوز در مکانهایی که نیاز دارد حاضر باشد، حاضر نیست و اجازه دسترسی به سایتهای اتمی مورد حمله را نیافته است.
گروسی اشاره کرد ماندن جمهوری اسلامی در انپیتی به این معناست که باید قواعد آن را رعایت کند.
مدیرکل آژانس اضافه کرد: «تنها کاری که آژانس میتواند انجام دهد گفتوگو با تهران است تا دسترسی به سایتهای مورد نظر را به دست بیاورد.» گروسی گفت ذخیره اورانیوم غنیشده ایران همچنان موجود است.
پیشتر نیز کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، سهشنبه هشدار داده بود توافقی که تهران در ماه سپتامبر با آژانس بینالمللی انرژی اتمی در قاهره امضا کرد، با قطعنامه آمریکا و سه کشور اروپایی در شورای حکام به خطر خواهد افتاد.
توافق قاهره به آژانس بینالمللی انرژی اتمی اجازه داد تا بازرسیها را از تمام تاسیسات هستهای اعلام شده ایران، از جمله تاسیساتی که در جربان جنگ ۱۲ روزه و به دنبال حملات اسرائیل و آمریکا آسیب دیدند، از سر بگیرد.
اما پس از آنکه سه قدرت اروپایی در اواخر سپتامبر از طریق مکانیسم ماشه، تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی را بازگرداندند، مقامات جمهوری اسلامی گفتند که اعمال مجدد تحریمها «به طور قطع» این توافق را متوقف خواهد کرد.
علی خامنهای ساعاتی پس از اعلام خبر مرگ محمدمهدی صدیقی، فرزند کاظم صدیقی و متهم پرونده فساد مالی و زمینخواری، درگذشت او را تسلیت گفت.
خامنهای در این پیام که چهارشنبه ۲۸ آبان منتشر شد، خطاب به رییس سابق ستاد امر به معروف و همسرش نوشت: «رحمت و غفران الهی برای وی و صبر و سکینه برای قلب ذاکر شما و دیگر مصیبتدیدگان مسئلت مینمایم.»
مراسم تشییع جنازه محمدمهدی صدیقی صبح چهارشنبه در حوزه علمیه ازگل برگزار شد.
برخی رسانهها در خردادماه در پرونده فساد و زمینخواری مربوط به صدیقی از بازداشت دو فرزند او خبر دادند، اما بعدتر قوه قضاییه اعلام کرد متهمان بازداشتشده یک پسر صدیقی و عروس او هستند.
حسن مرادی، از آخوندهای حامی حکومت که رسانههای ایران از او به عنوان «دوست کاظم صدیقی» نام بردهاند، گفت محمدمهدی صدیقی هنگام مرگ آزاد و در خانه خود بوده است.
تسلیت زودهنگام رهبر جمهوری اسلامی برای یکی از متهمان اصلی پرونده فساد باغ ازگل در شرایطی است که او طی سالهای اخیر از صدور پیام تسلیت «به موقع» برای وقایع و رویدادهایی که منجر به مرگ دستهجمعی شهروندان و اعلام عزای عمومی شده، خودداری کرده است.
یکی از موارد اخیر، انفجار مهیب در بندر رجایی بندرعباس در شش اردیبهشت سال جاری بود که خامنهای تا یک روز و نیم بعد، از اعلام عزای عمومی و تسلیت به مردم ایران خودداری کرد.
پیش از آن و در خرداد ۱۴۰۱ نیز سکوت رهبر جمهوری اسلامی به ریزش برج ۱۰ طبقه متروپل آبادان که منجر به مرگ ۴۳ نفر شد، خشم شهروندان را برانگیخته بود.
سه روز پس از فروریختن متروپل و پس از تجمع اعتراضی صدها نفر از مردم آبادان همراه با سر دادن شعارهای ضدحکومتی، سرانجام خامنهای پیام تسلیت صادر کرد.
رهبر جمهوری اسلامی مرداد همان سال نیز بعد از گذشت هشت روز از شروع موج بارشهای سیلآسا که دستکم ۶۰ کشته برجای گذاشت، پیام تسلیت صادر کرد.
خامنهای همین تعللها را در سرنگونی هواپیمای اوکراینی با شلیک موشک سپاه هم که منجر به مرگ ۱۷۶ سرنشین آن شد، نشان داده بود.
یک دهه پیش از آن نیز خامنهای از تسلیت مرگ ۴۲ شهروند ایرانی و دوتابعیتی ایرانیالاصل در سقوط هواپیمای توپولوف خودداری کرده بود.
آن حادثه تیر ۱۳۸۸ و یک ماه پس از انتخابات و شکلگیری اعتراضات موسوم به «جنبش سبز» رخ داد و بیتفاوتی رهبر جمهوری اسلامی به مرگ نوجوانان عضو تیم ملی جودو، خشم شهروندان را بیش از پیش برانگیخت.
این تعللها در شرایطی است که خامنهای برای حوادثی دیگر و حتی افرادی غیر ایرانی مانند حسن نصرالله، دبیرکل کشته شده حزبالله لبنان، در همان ساعات ابتدایی پیام تسلیت صادر و نزدیک به یک هفته عزای عمومی اعلام کرده است.