ایلنا: گردشگری در بدترین شرایط دو دهه اخیر قرار دارد
صنعت گردشگری در یکی از دشوارترین دورههای خود قرار گرفته و شاخصهای اصلی این بخش از جمله سفر، اشغال هتلها و فعالیت دفاتر خدمات مسافرتی با کاهش بیسابقه مواجه شده است.
صنعت گردشگری در یکی از دشوارترین دورههای خود قرار گرفته و شاخصهای اصلی این بخش از جمله سفر، اشغال هتلها و فعالیت دفاتر خدمات مسافرتی با کاهش بیسابقه مواجه شده است.
خبرگزاری ایلنا در گزارشی تازه به صنعت گردشگری پرداخت و نوشت فعالان گردشگری کاهش توان مالی مردم، انتشار اخبار تنشزا، افزایش هزینههای سفر و رقابت نابرابر بخش دولتی را از مهمترین عوامل رکود میدانند.
بنا به این گزارش، شیراز که تا چند سال پیش یکی از شلوغترین مقاصد گردشگری بود، امروز با افت شدید سفر، کاهش تقاضا، تعطیلی دفاتر، تعدیل نیروهای متخصص و کاهش چشمگیر اشغال هتلها روبهروست.
بررسیها نشان میدهد بسیاری از مسافران سفر را از سبک زندگی خود حذف کرده و تعداد زیادی از دفاتر گردشگری در ماههای اخیر درخواست تعطیلی یا تعلیق فعالیت دادهاند.
محمود فخری، رییس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی هوایی و جهانگردی فارس، به ایلنا گفت وضعیت گردشگری استان «به هیچ وجه مناسب نیست» و اخبار و شایعات «چه درست و چه نادرست» نخستین ضربه را به این صنعت وارد میکنند. به گفته او، هرگونه خبر درباره احتمال وقوع جنگ یا بحران بهسرعت موجب رکود شدید سفر میشود.
فخری تاکید کرد همه دفاتر گردشگری در استان فارس در حال زیاندهی هستند و بسیاری به دلیل نداشتن پشتوانه مالی حتی توان تحمل یک روز ضرر را ندارند. او گفت نیروهای متخصص که «سرمایه گردشگری استان» محسوب میشوند، تعدیل شدهاند و ریزش نیروی انسانی حرفهای بهطور جدی رخ داده است.
رییس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی هوایی و جهانگردی فارس افزود سفر عملاً از سبد خانوار حذف شده و مردم توان مالی سفر ندارند. فخری با انتقاد از رقابت دولت با بخش خصوصی گفت دستگاههای دولتی با داشتن مهمانسرا، آژانس، هواپیما و مراکز اقامتی، فضای رقابتی ناسالم ایجاد کردهاند و برخلاف مصوبه هیأت وزیران، مهمانسراهای خود را زیر عنوان «مرکز آموزشی» حفظ کردهاند.
فخری با اشاره به افزایش ناگهانی قیمت بلیط هواپیما گفت دستگاههای دولتی در این زمینه تصمیمگیری شفاف ندارند و در نتیجه هزینه سفر دائماً افزایش مییابد. او تاکید کرد سفر خارجی برای برخی از مردم ارزانتر از سفر داخلی شده است و هشدار داد ادامه این وضعیت باعث تعطیلی بیشتر دفاتر خواهد شد.
در بخش اقامت، حسن سیادتان، رییس جامعه هتلداران فارس، به ایلنا گفت اشغال هتلها به ۳۰ تا ۳۵ درصد رسیده و تعداد گردشگران خارجی «تقریباً به صفر» کاهش یافته است. او اعلام کرد آبانماه، که بهترین فصل گردشگری شیراز است، امسال عملاً بدون مسافر گذشت.
سیادتان گفت مردم به دلیل مشکلات اقتصادی سفر را کنار گذاشتهاند و بسیاری از مسافران بهجای هتلها از اقامتگاههای ارزانقیمت یا ویلاهای شخصی استفاده میکنند. او افزود بیثباتی در سیاستگذاری، کنار گذاشته شدن طرحهایی مانند «سفرکارت»، و گسترش مراکز اقامتی دولتی، گردشگری را با چالشهای جدی روبهرو کرده است.
رییس جامعه هتلداران فارس همچنین از افزایش بیسابقه هزینههای هتلداری، از جمله رشد شدید قیمت تجهیزات، تعمیرات و مواد غذایی خبر داد و تاکید کرد نبود دیپلماسی فعال گردشگری و تبلیغات «ایرانهراسانه» مانع ورود گردشگران شده است.
سیادتان گفت تا زمانی که سفر از سبد خانوار حذف شده و سیاستگذاریها ثبات نداشته باشد، امید به رونق گردشگری فارس دشوار است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
