شاهزاده رضا پهلوی با اشاره به برافراشته شدن پرچم شیر و خورشید از سوی برخی شهروندان با لباس نظامی، اقدام افرادی را که «دل از بند ضحاک بیرون کرده» و «به ملت پیوستهاند»، تصویری روشن از شجاعت روزافزون ایرانیان دانست.
شاهزاده رضا پهلوی جمعه ۲۳ آبان در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «در سراسر ایران، شهروندان دلیر هر روز دیوار خفقان رژیم را فرومیریزند و بیرق آزادی و میهنپرستی را بالا میبرند.»
او تاکید کرد: «تغییر واقعی از بیشمار کنشهای کوچک اما موثر زاده میشود؛ از مردمی که امید را جای ترس، آگاهی را جای جهل، و همبستگی را جای تفرقه مینشانند و با اسلحه نور به نبرد با تاریکی میروند.»
دو شهروند مخالف جمهوری اسلامی ۲۱ آبان با یونیفرم ارتش پرچم شیر و خورشید را در متروی تهران در دست گرفتند که بازتاب فراوانی در شبکههای اجتماعی داشت.
شاهزاده رضا پهلوی در ادامه نوشت: «آینده ایران را این اراده و شجاعت، همراه با سازماندهی رقم میزند... دستورالعمل گارد جاویدان ایران چگونگی سازمان یافتن موثر را به ایرانیان داخل کشور ارائه داده است؛ پلتفرم همکاری ملی، راه پیوستن نیروهای دولتی و نظامی را هموار کرده است؛ و سامانه "ایران را پس میگیریم" محور همگرایی ایرانیان خارج از کشور شده است.»
او با اشاره به سالگرد خیزش آبان ۹۸ افزود: «یاد فرزندان جاویدنام انقلاب ملی ایران زنده است؛ آنان که در برابر تاریکی ایستادند و راه آزادی را روشن کردند. و در این مبارزه، پرچم ملی ما تجسمِ اراده شکستناپذیرمان است؛ هر جا هستیم آن را برافرازیم و نشان دهیم که ایران قلبش میتپد و آماده برخاستن است.»
شاهزاده رضا پهلوی پیشتر در پست دیگری در ایکس خطاب به نیروهای مسلح ایران نوشت: «برای حفظ رژیمی که سقوط آن آغاز شده و حتمی است، روبهروی ملت ایران نایستید. خود را فدای رژیم پوسیده نکنید. با ایستادن در کنار ملت، جان خود را حفظ کنید.»
او از نیروهای مسلح ایران خواست در گذار از جمهوری اسلامی نقشی تاریخی ایفا کنند و در ساختن آینده ایران سهیم باشند.
بازداشت ۲ معترض با پرچم شیر و خورشید در متروی تهران
بر اساس گزارشها، دو مخالف حکومت که ۲۱ آبان با یونیفرم ارتش در متروی تهران پرچم شیر و خورشید در دست گرفته بودند، از سوی ماموران امنیتی جمهوری اسلامی بازداشت شدند.
در یکی از ویدیوهای منتشرشده از این اعتراض دونفره، یکی از معترضان در پاسخ به شهروندی که با تردید میپرسد «آیا این حرکت دوربین مخفی است؟»، با صدای بلند پاسخ میدهد: «نه آقا، مبارزه با رژیم تبهکار ولایت فقیه است.»
در این ویدیو، یکی از عابران که ظاهر و پوششی شبیه به لباسشخصیها دارد، کوشید پرچم را از دست این دو معترض بگیرد، اما موفق نشد.
نیروهای امنیتی پس از حضور در محل، بهرغم اعتراض تعدادی از ناظران، این دو نفر را دستگیر کردند.
این حرکت اعتراضی در فاصله کمی پس از انتشار ویدیوی آن بهصورت گسترده در رسانههای اجتماعی بازتاب پیدا کرد.
خبرگزاری جماران با اعلام بازداشت این دو فرد به دست «پلیس مترو» نوشت یونیفورم نظامی آنها مربوط به پدافند هوایی ارتش و «مبدل» است.
ویدیویی از فرد دیگری نیز با لباس ارتشی در شبکههای اجتماعی منتشر شد که مردم را به راهپیمایی اعتراضی در یکشنبه ۲۵ آبان دعوت کرد.
این فرد که خود را «ابراهیم آقایی کمازانی، سرهنگ ارتش» معرفی میکند، پیشتر با انتشار ویدیوهای دیگری که در همه آنها پرچم شیر و خورشید را برافراشته، جمهوری اسلامی را مورد انتقاد قرار داده بود.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
