یوسی کوهن، رییس پیشین موساد، در گفتوگو با فاکس نیوز با اشاره به اینکه پس از جنگ ۱۲ روزه، جمهوری اسلامی در موقعیتی کاملا متفاوت قرار گرفته است، گفت: «اظهارات ترامپ را مبنی بر اینکه در حمله آمریکا و اسرائیل تاسیسات هستهای ایران نابود شدهاند، کاملا میپذیرم.»
او افزود: «مطمئنم که جمهوری اسلامی این روزها دیگر اورانیوم غنیسازی نمیکند، که این دستاورد بزرگی است.»
رییس پیشین موساد گفت جمهوریاسلامی اولا فهمیده است که اسرائیل توانایی نابودی تاسیسات هستهای ایران را دارد و دوم، و حتی مهمتر اینکه اسرائیل میتواند دوباره این حملهها را انجام دهد.
او گفت: «اسرائیل سامانههای دفاعی جمهوری اسلامی را نابود کرده است ما سایتهای سپاه پاسداران را نابود کردهایم. ما تروریستهای آنها را در تختخوابها و اتاقهایشان در تهران و شهرهای دیگر تعقیب کردیم. در نهایت تاسیسات هستهایشان را که تا سطح تهدیدی وجودی برای دولت اسرائیل خطرناک بودند، نابود کردیم.»
کوهن که ریاست موساد تا سال ۲۰۱۲ میلادی را بر عهده داشت، گفت: «جمهوری اسلامی میداند که ما کار درخشانی انجام دادهایم. و بیشتر از آن، میداند که اگر بهاشتباه اقدامی کند، ما میتوانیم دوباره برگردیم.»
او با تاکید بر این موضوع که «عملیات مشترک و هماهنگ» ایالات متحده و اسرائیل، سایتهای هستهای جمهوری اسلامی را «نابود» کرد و غنیسازی اورانیوم را متوقف کرد، این عملیات را «نقطه عطفی برای امنیت اسرائیل و آینده دیپلماتیک منطقه» دانست.
مجید تختروانچی، معاون سیاسی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، پنجم آبان اعلام کرده بود که دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در نامهای که پیش از جنگ ۱۲ روزه برای علی خامنهای فرستاد، به او هشدار داد که اگر مذاکرات به نتیجه نرسد، «جنگ خواهد شد.»
قبل از آن، رییسجمهوری آمریکا ۲۰ مهر در جریان سفر به اسرائیل گفته بود در صورت عدم حمله آمریکا به تاسیسات هستهای ایران، جمهوری اسلامی میتوانست دوماهه به سلاح هستهای دست یابد.
در این ارتباط، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، نهم آبان با تاکید بر اینکه سانتریفیوژهای جمهوری اسلامی کاملا آسیب دیدهاند، اعلام کرد که حملات آمریکا فعالیت هستهای تهران را «بهطور قابل توجهی» متوقف کرده است.
او هفتم آبان گفته بود با وجود مشاهده برخی تحرکات در سایتهای هستهای ایران، آژانس هیچ نشانهای از فعالیت قابلتوجه یا مرتبط با غنیسازی اورانیوم در این کشور ندیده است.
رهبر جمهوری اسلامی، ۲۸ مهرماه سخنان ترامپ درباره نابود شدن برنامه هستهای حکومت ایران را «خیال» خوانده بود.
او گفت: «رییسجمهور آمریکا افتخار میکند که صنعت هستهای ایران را بمباران کردیم و از بین بردیم. خیلی خوب، به همین خیال باش. اصلا شما چه کاره هستید که اگر کشوری صنعت هستهای دارد، در قبال آن باید و نباید مطرح کنید.»
کوهن از دولت ترامپ به خاطر هماهنگی محتاطانهاش با اسرائیل، موساد و ارتش اسرائیل که امکان حمله مشترک را فراهم کرد، تمجید کرد.
او که با سه رییسجمهوری ایالات متحده در ارتباط بوده است، در کتاب تازه منتشر شده خود، «شمشیر آزادی»، نوشته است که چگونه در سال ۲۰۱۵ به باراک اوباما، رییسجمهوری پیشین ایالات متحده، هشدار داد که توافق برجام خطرناک است.
کوهن نوشته است که به اوباما گفت این توافق خطرناک است و او در مقابل گفت «یوسی، تو خیلی اشتباه میکنی.»
او میگوید، این مکالمه بعداً با دونالد ترامپ در دوره نخست ریاستجمهوریاش تکرار شد.
کوهن اضافه کرد وقتی به او گفتم که این توافق در اصل و عمل «بسیار اشتباه» است، پاسخ داد «حق با توست. این بدترین توافق تاریخ است.»
او عملیات موساد در سال ۲۰۱۸ برای سرقت آرشیو هستهای جمهوری اسلامی را بسیار مهم دانست و اشاره کرد که این اقدام بر تصمیم ایالات متحده برای خروج از توافق برجام تأثیر گذار بود.
کوهن اشاره کرد که در ۳۱ ژانویه ۲۰۱۸، به طور زنده شاهد عملیات تیم ۲۵ نفره موساد در یک شب سرد و برفی در تورقوزآباد در استان تهران بود و گفت: «در موساد، ما عاشق این هستیم که هوا خیلی سرد باشد - وقتی همه در خانه میمانند.»
در آن شب، مأموران ۵۵۰۰۰ صفحه اسناد طبقهبندی شده و ۱۸۳ دیسک فشرده را دزدیدند و آنها را به اسرائیل منتقل کردند. این مدارک نشان داد در حالی که جمهوری اسلامی در حال مذاکره با ایالات متحده و قدرتهای جهانی بود، مخفیانه به فعالیت هستهای خود ادامه میداد.
کوهن در بخشی از سخنانش در مورد سرنگونی حکومت جمهوری اسلامی گفت که معتقد است سرنگونی رژیم ایران امکانپذیر است، هرچند ممکن است سالها طول بکشد.
او گفت: «مردم ایران تحت یک رژیم ظالم رنج میبرند و هر شخصی که جرات اعتراض داشته باشد، به دار آویخته یا تیرباران میشود. اما من معتقدم زمان آن فرا رسیده است و اگر جهان از آن حمایت کند، این اتفاق خواهد افتاد.»
در همین حال، گزارشها حاکی از آن است که جان هرلی، معاون وزارت خزانهداری آمریکا در امور تروریسم و اطلاعات مالی، راهی خاورمیانه و اروپا شده است. هدف از این سفر افزایش فشار بر جمهوری اسلامی عنوان شده است.
بر اساس بیانیهای که نسخهای از آن به رویت خبرگزاری رویترز رسیده است، هرلی در این سفر خواستار افزایش فشار بر جمهوری اسلامی ایران در چارچوب کمپین «فشار حداکثری» دولت دونالد ترامپ خواهد شد.
در این بیانیه آمده که جان هرلی در روزهای پیشرو به اسرائیل، امارات متحده عربی، ترکیه و لبنان سفر خواهد کرد. این نخستین سفر او به خاورمیانه از زمان تصدی این سمت به شمار میرود.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
