شبکه فاکسنیوز در گزارشی تحقیقی نوشت صعود سیاسی «ظهران ممدانی»، نامزد دموکراتها برای شهرداری نیویورک، نتیجه شبکهای سازمانیافته از فعالان اسلامگرا و چپگرایان است که با حمایت مالی حدود ۲.۵ میلیون دلاری از بنیادهای متعلق به جورج سوروس شکل گرفته است.
این گزارش نوشت این شبکه شامل سازمانهای «امپاور» و «امگیج» به رهبری لیندا صرصور است که با گروههایی چون شورای روابط اسلامی-آمریکایی و اتحادیههای کارگری همکاری دارند و نقش کلیدی در حمایت از ممدانی و دیگر نامزدهای دموکرات سوسیالیست ایفا میکنند.
فاکسنیوز نوشت ممدانی، که سابقاً در «انجمن دانشجویان برای عدالت در فلسطین» فعالیت داشت، از سال ۲۰۱۸ به حلقه سیاسی صرصور پیوست و در ۲۰۲۰ به مجلس ایالتی نیویورک راه یافت. او اکنون یکی از چهرههای اصلی کمپین سوسیالیستها برای تصدی شهرداری نیویورک است.
به تازگی روزنامه نیویورکپست گزارش داد رندی فاین و اندی اوگلز، دو نماینده جمهوریخواه کنگره آمریکا، خواستار بررسی روند شهروندی زهران ممدانی، نامزد دموکرات انتخابات شهرداری نیویورک، و احتمال سلب تابعیت و اخراج او از کشور شدهاند.
تصور کنید زنی در یکی از شهرهای کوچک ایران، یک روز صبح تودهای کوچک در سینهاش حس میکند. قلبش تند میزند اما شرم، ترس از قضاوت دیگران یا حتی هزینههای درمان، او را از رفتن به پزشک بازمیدارد.
این داستان برای بسیاری از زنان ایرانی آشناست. سرطان پستان، شایعترین سرطان در میان زنان در ایران، سالانه زندگی هزاران نفر را تحت تاثیر قرار میدهد. اما چرا بسیاری از این بیماران وقتی به پزشک میرسند که بیماری پیشرفت کرده و چه میتوان کرد تا این چرخه شکسته شود؟
بیایید با هم نگاهی به این موضوع بیندازیم.
سرطان پستان در ایران: ابعاد یک چالش بزرگ
در ایران، شانس ابتلا به سرطان پستان برای هر ۱۰۰ هزار زن حدود ۳۰ نفر است که آن را به شایعترین سرطان در زنان تبدیل کرده است. هر سال حدود ۱۵ هزار و ۵۰۰ زن در ایران به سرطان پستان مبتلا میشوند. از این تعداد، نزدیک به پنج هزار و ۳۰۰ نفر جان خود را از دست میدهند. این یعنی از هر سه زنی که به این بیماری مبتلا میشوند، یکی شانس ادامه زندگی را از دست میدهد.
دلیل اصلی تشخیص دیرهنگام است. بسیاری از بیماران وقتی به پزشک میرسند که سرطان به مراحل پیشرفته رسیده و درمان سختتر و پرهزینهتر است.
نکته نگرانکننده این است که زنان ایرانی در مقایسه با کشورهای پیشرفته، در سنین جوانتر یعنی معمولا بین ۴۵ تا ۵۰ سال به این بیماری مبتلا میشوند.
این تفاوت باعث میشود برنامهریزی برای پیشگیری و تشخیص زودهنگام در ایران چالشبرانگیزتر باشد.
غربالگری: توصیه هست اما برنامهای نیست
شاید شنیده باشید که معاینه منظم پستان یا ماموگرافی میتواند سرطان را زود تشخیص دهد و شانس درمان را بالا ببرد. در ایران، وزارت بهداشت توصیه میکند زنان از ۲۰ سالگی خودشان پستانهایشان را معاینه کنند، از ۴۰ سالگی از سوی پزشک بررسی شوند و در سنین بالاتر یا اگر در خانواده سابقه سرطان دارند، ماموگرافی انجام دهند.
اما این فقط یک توصیه است و برنامه منظم و سراسری برای غربالگری وجود ندارد. در عوض، غربالگری در ایران «موقعیتی» است. یعنی فقط وقتی زنی به هر دلیلی به پزشک مراجعه کند، ممکن است معاینه یا ماموگرافی پیشنهاد شود. در نتیجه بسیاری از زنان، بهویژه در مناطق روستایی یا کمدرآمد، اصلا به این مرحله نمیرسند.
حتی در شهرهای بزرگ، گاهی تا ۴۰ درصد موارد سرطان پستان زنان در مراحل پیشرفته بیماری تشخیص داده میشود.
در کشورهای پیشرفته مثل آمریکا، زنان (در ایالتهای مختلف) از ۴۰ یا ۵۰ سالگی بهطور منظم برای ماموگرافی دعوت میشوند. این کشورها دستگاههای پیشرفته، بیمههای قوی و سیستمهای یادآوری دارند که باعث میشود سرطان زودتر تشخیص داده شود.
اما در ایران، بدون این زیرساختها، توصیههای مشابه به نتیجه نمیرسد. حتی در کشورهای همسایه مثل ترکیه، برنامههای غربالگری منظم باعث شده مرگومیر کاهش پیدا کند.
چرا دیر به پزشک میرسیم؟
برای فهمیدن این موضوع، باید به سه مانع اصلی نگاه کرد:
اولین مساله مشکلات ساختاری و مالی است. بیش از یکسوم هزینههای درمان در ایران از جیب مردم پرداخت میشود. یک زن برای یک ماموگرافی باید بخشی از هزینه را از جیب خود بپردازد.
بسیاری از زنان، بهخصوص در مناطق محروم، نمیتوانند این هزینه را تقبل کنند.
از طرف دیگر، دستگاههای ماموگرافی باکیفیت در همه جا در دسترس نیستند و حتی اگر باشند، نوبت گرفتن گاهی ماهها طول میکشد.
دومین مشکل آگاهی اندک است. خیلی از زنان نمیدانند علائم سرطان پستان چیست یا چرا باید مرتب معاینه شوند. حتی زنان تحصیلکرده هم گاهی عادت به معاینه منظم ندارند. این یعنی فرصت تشخیص زودهنگام از دست میرود.
سومین نکته تابوهای فرهنگی است. صحبت کردن درباره پستان در ایران برای بسیاری هنوز تابوست. شرم از معاینه از سوی پزشک، ترس از اینکه سرطان نشانه «نقص» باشد یا نگرانی از تاثیر جراحیهایی مثل برداشتن پستان بر زندگی زناشویی، زنان را از مراجعه بازمیدارد.
بسیاری هم ترجیح میدهند فقط از سوی پزشک یا مامای زن معاینه شوند اما این گزینه همیشه در دسترس نیست.
نابرابریها: همه در یک قایق نیستند
شانس تشخیص زودهنگام سرطان پستان در ایران به محل زندگی و درآمد بستگی دارد.
زنان در شهرهای بزرگ و با درآمد بالاتر، شانس بیشتری برای دسترسی به معاینه و درمان دارند اما در مناطق روستایی یا کمدرآمد، بسیاری از زنان وقتی به پزشک میرسند که بیماری پیشرفت کرده است.
این نابرابری نشان میدهد امکانات پزشکی و درمانی باید عادلانهتر توزیع شوند.
چه میتوانیم بکنیم؟
راهحلهایی وجود دارند که میتوانند اوضاع را بهتر کنند:
میتوانیم از چند استان شروع کنیم و برنامهای آزمایشی راه بیندازیم که زنان ۴۵ تا ۶۹ ساله هر دو سال یکبار برای ماموگرافی دعوت شوند.
این دعوتنامهها میتوانند از طریق پیامک و مراکز بهداشت ارسال شوند.
پزشکان عمومی و ماماها میتوانند آموزش ببینند تا علائم هشدار مثل توده، ترشح خونی یا تغییر پوست پستان را سریع شناسایی کنند و بیمار را به مراکز تخصصی ارجاع دهند.
داشتن دستگاههای ماموگرافی و سونوگرافی در درمانگاهها هم میتواند زمان تشخیص را کوتاهتر کند.
اگر بیمهها هزینه ماموگرافی و معاینات را کامل پوشش دهند، زنان بیشتری تشویق میشوند که به موقع مراجعه کنند.
این کار به ویژه برای مناطق کمدرآمد حیاتی است.
باید با زبان مناسبی به زنان آموزش داده شود. مثلا گفته شود که معاینه از سوی پزشک زن ممکن است، جراحیهای مدرن میتوانند ظاهر پستان را حفظ کنند و تشخیص زودهنگام به معنای شانس بالای بهبودی است.
برنامههای تلویزیونی، شبکههای اجتماعی و مراکز عمومی میتوانند این پیامها را به گوش زنان برسانند.
بدون اطلاعات دقیق نمیتوانیم بفهمیم برنامهها چقدر موفقاند. به یک سیستم ثبت ملی نیاز است که نشان دهد چند نفر غربالگری شدهاند، چند نفر زود تشخیص داده شدهاند و کیفیت دستگاهها چطور است.
سرطان پستان در ایران یک چالش بزرگ است اما موضوعی غیرقابل حل نیست. میتوان تعداد زنانی را که به موقع درمان میشوند بیشتر کرد تا روزی که هیچ زنی به خاطر تشخیص دیرهنگام، زندگیاش را از دست ندهد.
خبرگزاری رویترز سهشنبه ششم آبان در گزارش خود درباره نشست استانبول میان طالبان و پاکستان نوشت که این گفتوگوها با هدف برقراری صلح پایدار میان افغانستان و پاکستان پس از کشته شدن دهها نفر در درگیریهای مرزی مهر ماه برگزار شد. خشونتهایی که شدیدترین موارد از زمان بازگشت طالبان به قدرت در کابل در سال ۱۴۰۰ به شمار میروند.
دو طرف ۲۶ مهر در دوحه با میانجیگری قطر به آتشبس موقت دست یافته بودند اما در دور دوم مذاکرات که با میانجیگری ترکیه و قطر در استانبول برگزار شد، نتوانستند بر سر مسائل کلیدی به تفاهم برسند.
منابع افغان و پاکستانی نزدیک به مذاکرات گفتند هر یک از طرفین، دیگری را مسئول شکست گفتوگوها میداند.
اختلاف بر سر طالبان پاکستانی
یک منبع امنیتی پاکستان گفت طالبان افغانستان حاضر نشده در قبال مهار طالبان پاکستانی تعهد بدهد.
طالبان پاکستان «گروهی شورشی» و دشمن دولت اسلامآباد دانسته میشود که به گفته مقامهای پاکستان در خاک افغانستان فعالیتی آزادانه دارد.
یک منبع افغان آشنا با روند مذاکرات اعلام کرد که گفتوگوها پس از «مباحثات پرتنش» درباره همین موضوع پایان یافته است.
او افزود هیات طالبان تاکید داشت کنترلی بر طالبان پاکستانی که طی هفتههای گذشته حملات متعددی علیه نیروهای ارتش پاکستان انجام داده است، ندارد.
حملات هوایی و تشدید تنشها
درگیریهای مرزی مهر ماه زمانی آغاز شد که پاکستان با حملات هوایی در کابل و چند منطقه دیگر، رهبر طالبان پاکستانی را هدف گرفت.
طالبان افغانستان در واکنش، پستهای نظامی پاکستان را در سراسر مرز دو هزار و ۶۰۰ کیلومتری هدف قرار داد.
شکست مذاکراتی که توجه دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا را نیز جلب کرده است، میتواند موجب تضعیف آتشبس شکننده میان افغانستان تحت کنترل طالبان و پاکستانِ مجهز به سلاح هستهای شود.
خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، سوم آبان گفت باور دارد افغانستان خواهان صلح است اما هشدار داد در صورت عدم دستیابی به توافق در استانبول، «جنگی آشکار» در راه خواهد بود.
با وجود آتشبس، ارتش پاکستان چهارم آبان اعلام کرد در درگیریهای آخر هفته پنج سرباز پاکستانی و ۲۵ شبهنظامی طالبان پاکستانی در نزدیکی مرز افغانستان کشته شدند.
موشک فالکون-۹ حامل ۲۸ ماهواره استارلینک حدود ساعت چهار صبح سهشنبه ششم آبان از پایگاه نیروی فضایی وندنبرگ در کالیفرنیا به فضا رفت.
در مرحله نخست و بر اساس برنامه، حدود هشتونیم دقیقه بعد موشک به زمین بازگشت و روی سکوی شناور اسپیسایکس به نام «البته هنوز دوستت دارم» (Of Course I Still Love You) در اقیانوس آرام فرود آمد.
این هفدهمین پرتاب برای این تقویتکننده (بوستر) خاص بود که با شماره ۱۰۸۲ شناخته میشود.
در همین حال، در مرحله دوم برنامه، موشک به انتقال ۲۸ ماهواره استارلینک به مدار پایین زمین ادامه داد تا یک ساعت پس از پرتاب در مدار مستقر شوند.
این سومین پرتاب اسپیسایکس، شرکت متعلق به ایلان ماسک، در سه روز گذشته بود.
۹۸ مورد از ۱۳۷ ماموریت انجام شده به گسترش منظومه استارلینک اختصاص داشته است؛ شبکهای که بهعنوان بزرگترین مجموعه ماهوارهای جهان شناخته میشود.
اسپیسایکس تاکنون بیش از ۱۰ هزار ماهواره استارلینک به فضا پرتاب کرده و حدود هشت هزار و ۷۵۰ ماهواره فعال در مدار پایین زمین دارد.
با این حال، این منظومه قرار است در سالهای آینده بهطور قابل توجهی بزرگتر شود و احتمالا تا ۳۰ هزار ماهواره دیگر به آن افزوده خواهد شد.
این شرکت با هر پرتاب جدید رکورد سالانه خود را در تعداد ماموریتهای مداری میشکند.
رکورد پیشین اسپیسایکس ۱۳۴ پرتاب در سال ۲۰۲۴ بود.
اسپیسایکس ۲۱ مهر نیز یازدهمین موشک استارشیپ را از ایالت تگزاس به فضا پرتاب کرد و با فرود آن در اقیانوس هند، آخرین پرتاب آزمایشی پیش از آغاز پرتاب نسخه جدید این موشک غولپیکر برای ماموریتهای ماه و مریخ را به پایان رساند.
آخرین ماموریت این موشک، پس از شکستهای متوالی آزمایشی در اوایل سال جاری، پنج شهریور با موفقیت انجام شد.
استارشیپ که بهعنوان بزرگترین و نیرومندترین موشک جهان معرفی شده، ستون فقرات برنامههای اسپیسایکس است.
این موشک از انتقال دستههای عظیم ماهوارههای اینترنتی «استارلینک» به مدار زمین گرفته تا رساندن انسان به ماه و در نهایت سفر به مریخ را بر عهده دارد.
رویترز در گزارش تحقیقی مفصلی که سهشنبه شش آبان منتشر شد، نوشت «مریتایم میوچوال» که از سوی پل رنکین ۷۵ ساله، اهل بریتانیا و خانوادهاش اداره میشود، از دو دهه پیش همهچیز را -از یدککش تا کشتی باری- بیمه کرده اما بیمههای آن در سالهای اخیر به نفتکشهایی رسیده که کشورهای غربی تحریمشان کردهاند.
بررسی هزاران سند کشتیرانی، معاملات نفتی، دادههای بیمه و حملونقل و مصاحبه با چندین منبع آگاه نشان میدهد این شرکت با فراهم کردن بیمه لازم برای ورود نفتکشها به بنادر، به یکی از بازیگران اصلی در بازار خرید و فروش نفت تحریمی تبدیل شده است.
به گزارش رویترز، تا ژوییه ۲۰۲۴ حدود ۶۲۱ نفتکش از سوی آمریکا، اتحادیه اروپا و بریتانیا تحریم شدهاند که دستکم ۹۷ مورد از آنها در مقطعی بیمه مریتایم میوچوال داشتهاند.
از این میان، ۴۸ کشتی در روز تحریم همچنان تحت پوشش بیمه این شرکت بودهاند.
مریتایم میوچوال میگوید از سال ۲۰۲۲ بیمه ۹۲ کشتی را به دلیل تحریم لغو کرده است.
در یک نمونه، دولت آمریکا در ۲۴ فوریه ۲۰۲۵ نفتکش «فنگهوانگ» متعلق به شرکتی در هنگکنگ را تحریم کرد اما دادهها نشان دادند این کشتی یک هفته بعد هنگام ورود به بندر ناخودکا در روسیه اعلام کرده بیمه مریتایم میوچوال دارد.
این شرکت گفته است از ۱۴ فوریه بیمه آن را آغاز و پس از تحریم در ۱۰ روز بعد لغو کرده است.
پلیس نیوزیلند ۲۴ مهر دفاتر این شرکت را در اوکلند و کرایستچرچ تفتیش و مدارک مالیشان را ضبط کرد اما هنوز اتهامی علیهشان مطرح نشده است.
بیمهای حیاتی برای ناوگان سایه
مریتایم میوچوال نوعی بیمه به نام حمایت و غرامت (P&I) ارائه میدهد که خسارتهای احتمالی به اشخاص، اموال یا محیط زیست را پوشش میدهد، نه خود کشتی یا محموله را.
هزینه سالانه چنین بیمهای برای نفتکشهای بزرگ ممکن است به بیش از ۲۰۰ هزار دلار برسد.
دیوید تننباوم، کارشناس تحریمها، گفت: «بدون این بیمه، نفتکشها عملا از کار میافتند. حتی بنادر ایران و روسیه هم اجازه ورود کشتیهای بدون بیمه را نمیدهند.»
بر اساس دادههای جمعآوریشده از سوی رویترز و اندیشکده «مرکز پژوهش انرژی و هوای پاک» در فنلاند، از ۲۳۱ نفتکشی که از سال ۲۰۱۸ تحت پوشش مریتایم میوچوال بودهاند، ۱۳۰ مورد پس از اعمال تحریمها علیه تهران و مسکو، نفت یا فرآوردههای انرژی ایران و روسیه را حمل کردهاند.
ارزش این محمولهها دستکم ۳۴.۹ میلیارد دلار برآورد شده است.
در بسیاری از روزها، بیش از ۳۰ نفتکش بیمهشده از سوی این شرکت همزمان مشغول جابهجایی نفت ایران و روسیه بودهاند.
همکاری با ایران
رنکین در سال ۲۰۰۴ دفتر مرکزی مریتایم میوچوال را در آوکلند تاسیس کرد. دو سال بعد از آن، طبق اسناد ویکیلیکس، به مقامات نیوزیلندی گفت که دیگر کشتیهای کره شمالی را بیمه نمیکند.
دو سال پیش از بازگشت تحریمهای آمریکا علیه ایران در ۲۰۱۶، این شرکت که برخی آن را «باشگاه P&I نیوزیلند» مینامند، بهدنبال جذب مشتریان ایرانی بود.
در وبسایت شرکت ایرانی «شیراز مارین» اسلایدی منتشر شد که دفتر مرکزی نیوزیلند و تجربه چند دهساله مریتایم میوچوال را تبلیغ میکرد.
بر اساس نامهای با امضای رنکین، مریتایم میوچوال از ژانویه ۲۰۱۷ به شیراز مارین اجازه داده بود «در ایران منافع انجمن را ترویج دهد و اعضای جدید را معرفی کند».
پس از بازگشت تحریمهای نفتی آمریکا در نوامبر ۲۰۱۸، درآمد مریتایم میوچوال جهش یافت.
اسناد ثبتشده در نیوزیلند نشان میدهد فروش بیمه شرکت از سال ۲۰۱۹ بهطور میانگین سالانه ۴۱ درصد رشد کرد و در سال ۲۰۲۴ به ۱۰۸.۵ میلیون دلار رسید.
اوج رشد در سال ۲۰۲۳ و نخستین سال پس از تحریمهای روسیه بود. در همان سال صادرات نفت ایران نیز به ۴۲ میلیارد دلار، نزدیک به سطح پیش از تحریمها رسید.
در سپتامبر ۲۰۲۳ شرکت ایرانی شیراز مارین در اینستاگرام خود نوشت نماینده رسمی باشگاه P&I نیوزیلند در ایران است.
مریتایم میوچوال در پاسخ به رویترز «قویا» هرگونه تلاش فعالانه برای جذب ناوگان سایه را رد کرد و رشد درآمدش را نتیجه افزایش تعداد کشتیهای بزرگ پس از رفع محدودیتهای بیمهگران اتکایی دانست.
پنهانکاری و جعل مسیر حرکت کشتیها
بر اساس دادههای سازمان غیردولتی «گلوبال فیشینگ واچ»، کشتیهای بیمهشده از سوی مریتایم میوچوال بین سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ دستکم ۲۷۴ بار سامانه موقعیتیاب خود را خاموش کرده یا دادههای جعلی ارسال کردهاند.
این روش به «اسپوفینگ» معروف است و برای پنهان کردن مسیر واقعی کشتیها به کار میرود.
بیورن برگمن، تحلیلگر این سازمان، گفت: «عجیب است شرکتی از کشوری که با تحریمهای آمریکا و اروپا همکاری دارد، این همه کشتی را بیمه میکند که موقعیت خود را جعل میکنند.»
آغاز تحقیقات بینالمللی
اکتبر ۲۰۲۴، ایمیلی از یکی از فعالان صنعت دریانوردی نیوزیلند به رییس بانک مرکزی این کشور رسید و در آن از مقام ناظر خواسته شد درباره فعالیت شرکت مریتایم میوچوال تحقیق کند، زیرا «از نام نیوزیلند برای ایجاد ظاهر آبرومند سوءاستفاده میکند».
به دنبال این هشدار، بانک مرکزی و چند نهاد دولتی تحقیق مشترکی را آغاز کردند.
به گفته یک منبع آگاه، این تحقیقات در همکاری با استرالیا، بریتانیا و آمریکا انجام شده و میشود و محور آن بررسی «احتمال نقض تحریمها، کوتاهی در پیشگیری از تامین مالی تروریسم و معرفی گمراهکننده شرکت بهعنوان بیمهگر رسمی در نیوزیلند» است.
نیوزیلند در اکتبر جاری تحریمهایی علیه تهران اعمال کرد که از شرکتها میخواهد در هرگونه همکاری با ایران، بهویژه در بخش انرژی، «هوشیاری کامل» داشته باشند.
وزارت خارجه نیوزیلند تایید کرد نهادهای دولتی با مریتایم میوچوال درباره «مسائل نظارتی» در تماس هستند.
وزارت خزانهداری بریتانیا از ارائه اطلاعات درباره پایبندی این شرکت به تحریمهای تهران و مسکو خودداری کرد و گفت انتشار چنین اطلاعاتی میتواند به روابط بینالمللی لندن آسیب بزند و «به افراد دارای نیت مجرمانه در دور زدن تحریمها کمک کند».
مریتایم میوچوال هرگونه نقض قوانین بینالمللی را رد کرد و گفت تحت «استانداردهای سختگیرانه انطباق» فعالیت میکند.
با این حال بر اساس یافتههای رویترز، بیمههای این شرکت سالهاست نقشی اساسی در فعالیت ناوگان سایه ایفا و در عمل به جمهوری اسلامی و روسیه کمک کرده است تا از دل تحریمها، نفت خود را روانه بازار جهانی کنند.
در ماههای گذشته تمرکز بر تحریم شبکههای مرتبط با فروش نفت تحریمی جمهوری اسلامی شدت بیشتری گرفته است.
از اواخر تیر تا اواخر مرداد، اتحادیه اروپا، آمریکا و بریتانیا، حسین شمخانی، فرزند علی شمخانی، چهره برجسته سیاسی در جمهوری اسلامی و بخشی از «امپراتوری عظیم کشتیرانی» وابسته به او را تحریم کردند.
