روزنامه هممیهن از آزار جنسی فجیع درسا، دختر معلول هفت ساله و بیسرپرست، به دست مدیر یک مرکز توانبخشی در ایران خبر داده که منجر به آسیب جدی به ناحیه تناسلی این دختر شده است.
هممیهن دوشنبه پنجم آبان نوشت این کودک که در مرکز توانبخشی «موسسه فرشتگان مهر کلار» در نزدیکی کلاردشت در استان مازندران نگهداری میشد، ششم مهرماه با خونریزی به بیمارستان انتقال یافت.
پلیس ایران در صورتجلسه خود درباره درسا نوشت: «یک لوله که در داخل سرویس بهداشتی رها شده بوده، به ناحیه تناسلی این شخص برخورد میکند و دچار خونریزی میشود.»
روایت هممیهن اما از این رویداد متفاوت است: «درسا دچار ضایعه مغزی و پاهایش پرانتزی به سمت بیرون بود و نمیتوانست راه برود. در نتیجه، با این شرایط او نمیتوانسته به خودش آسیبی برساند.»
کادر درمان بیمارستان طالقانی در مصاحبه با این روزنامه گفتند: «بچههای دارای ضایعه مغزی باید پوشک شوند و او هم پوشک داشت.»
در حالی که مسئولان مرکز توانبخشی تلاش داشتند حادثه را ناشی از افتادن درسا هنگام بلند شدن از دستشویی و برخورد میله با بدن او توصیف کنند، کادر بیمارستان تاکید کردند هیچگونه آثار کبودی، خراش یا درد روی بدن این دختر هفت ساله دیده نمیشد.
به گفته کادر درمان، امکان ندارد میلهای مستقیما به چنین نقطه حساسی از بدن اصابت کند، بدون آنکه اثر دیگری بر جای بگذارد.
آنها افزودند: «به نظر میرسید کسی با ناخن بدن او را خراش داده باشد که خونریزی از همانجا بود.»
پرونده قضایی برای مدیر مرکز
اداره کل بهزیستی استان مازندران در توضیحی به روزنامه هممیهن تایید کرد بر اساس تصاویر دوربینهای مداربسته، «مواردی از رفتارهای نامناسب و ضرب و شتم عمدی» علیه کودکی به نام درسا که «دارای معلولیت جسمی و ذهنی خفیف» بوده، از سوی «عوامل مرکز» رخ داده است.
مدیر مرکز که زنی میانسال است به اتهام آزار درسا بازداشت و سپس به قید وثیقه آزاد شده است. او اکنون در انتظار برگزاری جلسه دادگاه به سر میبرد.
همچنین ۹ مهرماه، رییس اداره بهزیستی شهرستان کلاردشت و مدیرعامل موسسه فرشتگان مهر کلار به کمیسیون نظارت اداره کل بهزیستی مازندران احضار شدند، با این حال، بهدلیل بازداشت مدیرعامل مؤسسه، او در جلسه حضور نداشت.
در جریان این جلسه، کمیسیون نظارت رای به تعطیلی مرکز توانبخشی، ابطال پروانه فعالیت موسسه «فرشتگان مهر کلار» و انحلال آن داد.
انتقال درسا به یک مرکز دیگر و اعتراضها به مرکز توانبخشی مهر کلار
اداره کل بهزیستی استان مازندران اعلام کرد درسا پس از ترخیص از بیمارستان، به «خانه کوچک حمایتی معلولان ذهنی خفیف ماندگار مهر پویا عباسآباد» منتقل شده است.
علاوه بر درسا، سه کودک معلول بیسرپرست هم از مرکز مهر کلار به این خانه حمایتی منتقل شدند.
هممیهن گزارش داد مرکز توانبخشی مهر کلار با کمکهای مردمی و حمایت خیرین راهاندازی شده بود. پس از وقوع این حادثه، شماری از افرادی که در تاسیس مرکز مشارکت مالی داشتند، به فرمانداری مراجعه کردند و خواستار بازگرداندن کمکهای خود شدند.
پرونده درسا تنها نمونه از موارد تعرض، تجاوز و ضرب و شتم کودکان بیسرپرست و معلول در مراکز زیر نظر بهزیستی در ایران نیست.
بر اساس اعلام بهزیستی، در حال حاضر نزدیک به ۵۹ هزار نفر در ۱۱۹۰ مرکز و خانه تحت پوشش این سازمان اقامت دارند.
فعالان حقوق معلولان پیشنهاد میکنند که نظارت بر این مراکز به سازمانی غیر از بهزیستی سپرده شود تا ذینفع نباشد.
این فعالان بارها هشدار دادهاند که فرآیند جذب نیرو در چنین مراکزی بدون نظارت کافی انجام میشود و کنترل دقیقی بر صلاحیت و آموزش کارکنان وجود ندارد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
