زهرا قائمی، کارمند دانشگاه تهران، به دست همسرش کشته شد

بر اساس گزارشهای منتشرشده در رسانههای داخلی، زهرا قائمی، کارمند دانشکده علوم خانواده دانشگاه تهران، به دست همسرش کشته شد.

بر اساس گزارشهای منتشرشده در رسانههای داخلی، زهرا قائمی، کارمند دانشکده علوم خانواده دانشگاه تهران، به دست همسرش کشته شد.
سایت خبرآنلاین دوشنبه ۲۱ مهرماه گزارش داد پیگیریهایش از منابع آگاه در دانشگاه تهران نشان میدهد قتل این زن بهدست همسرش صورت گرفته است.
خبرآنلاین در ادامه نوشت شیوا علینقیان، مدرس سابق دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، با انتشار پستی در صفحه شخصی خود در شبکههای اجتماعی، وقوع این قتل را تایید کرده است.
تا زمان انتشار این گزارش، جزییات بیشتری درباره روند رسیدگی قضایی و انگیزه قتل قائمی، از سوی منابع رسمی منتشر نشده است.
سایت ههنگاو در گزارشی نوشت قائمی ۱۹ مهرماه بهدست همسر خود خفه شده و به قتل رسیده است.
این سایت حقوق بشری، از قتل قائمی بهعنوان نمونهای دیگر از زنکشی در ایران نام برد و نوشت قتل او دوباره توجه به خشونت علیه زنان، حتی در میان تحصیلکردگان و فعالان اجتماعی را نشان میدهد.
ههنگاو اضافه کرد: «جمهوری اسلامی با سلب نظاممند حقوق بنیادین زنان و تصویب و اجرای قوانین زنستیز، نه تنها در مواردی مستقیما مسئول قتل زنان است، بلکه زمینه و بستر ارتکاب چنین جنایاتی را به شدت تسهیل و تقویت میکند.»
در سالهای اخیر، موارد زنکشی در ایران افزایش یافته و بخش چشمگیری از آن ذیل عنوان «قتلهای ناموسی» رخ داده است.
۱۱ مهرماه، سازمان حقوق بشر هانا گزارش داد زنی به نام شهلا کریمانی، ۳۸ ساله و اهل مهاباد، به دست همسر و برادر همسر خود «به شکل وحشیانهای» خفه شد.
۱۷ مرداد، ههنگاو اعلام کرد در ماه ژوییه ۲۰۲۵ دستکم ۱۴ زن در شهرهای مختلف ایران به قتل رسیدند که بیشتر آنان قربانی خشونت از سوی نزدیکان خود، از جمله همسرانشان شدند.
سایت حقوق بشری هرانا نیز هشتم مرداد گزارش داد دستکم ۴۵ زن در ایران طی چهار ماه نخست سال جاری به دست مردان خانواده کشته شدند.
هرانا پیشتر گزارش داده بود در سال ۱۴۰۳، در حوزه حقوق زنان، دستکم ۱۵۸ مورد قتل زنان، ۱۶ هزار و ۵۶۷ مورد خشونت خانگی و ۳۰ هزار و ۶۴۲ مورد برخورد با عنوان «بدحجابی» برای زنان ثبت شده است.
با وجود افزایش موارد زنکشی در ایران، لایحه تامین امنیت زنان که نزدیک به ۱۴ سال پیش تنظیم شد، از دولت و قوه قضاییه گذشت اما هنوز در راهروهای مجلس معطل مانده است.
مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، چهارم مهرماه در گزارشی درباره وضعیت حقوق بشر در ایران، با اشاره به دستکم ۱۰۸ مورد زنکشی در کشور گفت که نبود قانون جامع علیه خشونت خانگی و جرمانگاری نشدن «تجاوز زناشویی»، زمینه را برای خشونت بیشتر علیه زنان فراهم کرده است.

با ادامه ناتوانی جمهوری اسلامی در رسیدگی به خواستههای صنفی شهروندان در ایران، گروهی از بازنشستگان شرکت مخابرات در شهرهای مختلف کشور تجمع و راهپیمایی اعتراضی برگزار کردند.
این تجمعات دوشنبه ۲۱ مهرماه در شهرهایی از جمله اصفهان، اهواز، تبریز، تهران، زنجان، سنندج، کرمانشاه و مریوان شکل گرفت و حاضران در اعتراض به رسیدگی نشدن به مطالباتشان، به سیاستهای «ستاد اجرایی فرمان امام» و «بنیاد تعاون سپاه پاسداران» که سهامداران عمده شرکت مخابرات هستند، اعتراض کردند.
بازنشستگان در این تجمعات شعارهایی چون «تا حق خود نگیریم/ نهضت ادامه دارد»، «حقوق بازنشسته/ تمام میشه یک هفته»، «اعتماد مبین سپاه/ حق ماها را خورده است»، «ستاد فرمان امام/ حق ماها را خورده است، مخابرات را برده است»، «این همه بیعدالتی/ هرگز ندیده ملتی»، «معیشت و خواروبار/ بهروز باید گردد» و «بیمه تکمیلی/ اصلاح باید گردد»، سر دادند.
شماری از معترضان در برخی شهرها پلاکاردهایی با شعارهای «دولت پر ادعا/ حاصل وعدهها کجاست»، «سهامدار ظالم/ ننگت باد ننگت باد»، «مخابرات حیا کن/ وعدههات را ادا کن»، «سهامدار ظالم/ مخابرات را رها کن» و «تا حق خود نگیریم/ دوشنبهها میآییم» در دست گرفتند.

کارکنان و بازنشستگان مخابرات در سالهای اخیر بارها در اعتراض به تاخیر در پرداخت مطالبات و کمکهزینههای رفاهی و مشکلات بیمه و خدمات درمانی، با خواست بازنگری در همسانسازی، در نقاط مختلف ایران تجمع کرده و خواستار رسیدگی به مطالباتشان شدهاند.
آنها در سالهای گذشته بیش از ۱۰۰ تجمع در اعتراض به وضعیت خود، به صورت سراسری در استانهای مختلف برگزار کردهاند.
تجمع نانوایان شیراز و کارگران چوکا
همزمان با تجمع بازنشستگان مخابرات در شهرهای مختلف کشور، نانوایان شیراز نیز ۲۱ مهرماه در اعتراض به «پرداخت نشدن چندماهه یارانهها، فساد و ناکارآمدی در مدیریت نان کشور، کارکرد نامناسب سامانه نانینو و هزینههای سنگین تولید نان»، در برابر استانداری فارس تجمع کردند.
نانوایان معترض حاضر در این تجمع، شعارهایی از جمله «وعده وعید کافیه/ سفره ما خالیه»، «یارانهمان کجا رفت/ دود شد و هوا رفت» و «یک اختلاس کم بشه/ مشکل ما حل میشه»، سر دادند.
کارگران صنایع چوب و کاغذ ایران (چوکا) نیز ۲۱ مهر در شهرستان رضوانشهر استان گیلان در اعتراض به واریز نشدن حقوق خود، در محدوده شرکت تجمع اعتراضی برگزار کردند.
خبرگزاری ایلنا به نقل از این کارگران نوشت: «حقوق شهریور واریز نشده و ما در پرداخت اجاره خانه، اقساط بانکی و خرید مایحتاج حداقلی خانوادهایمان دچار مشکل شدهایم.»
کارگران صنایع چوب و کاغذ ایران که بهنوشته ایلنا حدود ۷۰۰ تن هستند، گفتهاند که پولی برای تامین هزینههای آموزش فرزندانشان ندارند، پیگیری زیادی کردهاند اما نتیجهای نگرفتهاند.
بر اساس گزارش سالانه هرانا، تنها در سال ۱۴۰۳ دستکم سههزار و ۷۰۲ تجمع اعتراضی و اعتصاب در حوزههای مختلف از جمله کارگری، صنفی، دانشجویی، محیطزیست و اندیشه و بیان در ایران ثبت شده است.

در پی تصادف یک دستگاه خودروی سواری حامل کارگران بلوچ از جمله چند کودک کار در محور جاده مشهد به فریمان، تاکنون دستکم پنج تن جان باخته و ۹ نفر دیگر زخمی شدهاند. این کارگران برای چیدن زعفران در مسیر مزرعه بودند.
سایت حالوش که اخبار شهروندان بلوچ در ایران را پوشش میدهد، دوشنبه ۲۱ مهر گزارش داد خودروی حامل کودکان کار و کارگران بلوچ با ستونهای بتنی در عوارضی باغچه مشهد برخورد کرد.
بهنوشته حالوش، در این خودرو ۱۴ سرنشین بلوچ از جمله چند کودک کار، از روستاهای شهرآباد و سالارآباد مشهد سوار بودهاند که برای چیدن زعفران به سمت فریمان حرکت میکردند.
حالوش به نقل از منابع خود نوشت برخی از سرنشینان این خودرو بین هفت تا ۱۲ سال داشتهاند و برای کمک به مخارج زندگی خانوادههایشان در برداشت زعفران شرکت میکردند.
شماری از این کودکان نیز از افراد فاقد شناسنامه یا مدارک هویتی بودهاند که از فرصت تحصیل و رفتن به مدرسه محروم بودهاند.
این دست سوانح برای خودروهای حامل کارگران فصلی، بهویژه در فصل برداشت، در جادههای کشور مسبوق به سابقه است و بارها به مرگهای جمعی انجامیده است.
در یکی از این موارد در خرداد ۱۴۰۳، در پی واژگونی یک خودروی پراید در مسیر دهدشت به بهبهان دو زن جان خود را از دست دادند و سه نفر دیگر زخمی شدند. آنها زنان کارگری بودند که برای گوجهچینی به بهبهان میرفتند.
خبرگزاری ایلنا دوشنبه ۲۱ مهرماه در گزارشی با اشاره به کشته شدن دست کم پنج کارگر مزرعه در جادههای خراسان نوشت مجروحان به بیمارستان منتقل شدهاند: «اما هنوز آمار دقیق کشتهشدگان و وضعیت مصدومان اعلام نشده است.»
یک شاهد عینی در خصوص رخداد دوشنبه در خراسان رضوی به حالوش گفت: «من سرویس کارگرها هستم. با ماشین خودم دنبالشان بودم که ناگهان صدای مهیبی مثل انفجار شنیدم. وقتی رسیدم، ماشین به ستونهای بتنی عوارضی خورده بود و صحنه وحشتناکی بود. بیشترشان بچه بودند، دستکم پنج نفر همانجا جان دادند.»
یکی دیگر از شاهدان این رخداد نیز گفت: «در جعبه عقب ماشین حدود ۱۰ بچه کنار چند کارگر بزرگتر نشسته بودند .... حالا چند خانواده عزادار شدند.»
با توجه به بیتفاوتی جمهوری اسلامی به موضوع کارگران بهخصوص کودکان کار در ایران، آمار دقیقی درباره تعداد این کودکان و محل کار آنها در شهرهای مختلف کشور وجود ندارد.
رضا شفاخواه، دبیر کمیته حقوق کودک کارگروه حقوق بشر اتحادیه سراسری کانونهای وکلا، خرداد ۱۴۰۳ از وجود ۱۹ میلیون حاشیهنشین در ایران خبر داد و گفت آخرین آمار رسمی از تعداد کودکان کار، «جمعیتی سه میلیون نفری» است.
سایت حقوق بشری هرانا نیز اردیبهشتماه در گزارشی به مناسبت روز جهانی کارگر نوشت در بازه زمانی ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۳ تا هشت اردیبهشت ۱۴۰۴، حداقل ۱۶ هزار و ۲۷۳ کارگر بر اثر حوادث کار مجروح شدند و دستکم دو هزار و ۸۱ کارگر دیگر جان خود را از دست دادند.

رییسجمهوری آمریکا در سخنرانی خود در پارلمان اسرائیل گفت منطقه از «دوران دردناک جنگ» عبور کرده و اکنون زمان صلح و بازسازی غزه است. او تاکید کرد اگر جمهوری اسلامی سلاح هستهای داشت، کشورهای عربی با توافق کنونی آتشبس غزه، احساس آسودگی نمیکردند.
دونالد ترامپ دوشنبه ۲۱ مهر در سخنرانی خود در کنست اسرائیل با اشاره به جنگ ۱۲ روزه گفت «بسیاری از تروریستهای ارشد ایران» از جمله فرماندهان و چهرههای دخیل در برنامه هستهای جمهوری اسلامی کشته شدند.
او توضیح داد که آمریکا در عملیات «چکش نیمهشب»، هفت بمبافکن بی–۲ را به ایران اعزام کرد و «صدها هواپیمای سوخترسان» این عملیات را پشتیبانی کردند.
ترامپ گفت: «میدانستم هواپیماهای بسیار زیبایی هستند اما نمیدانستم چه قابلیتهایی دارند.»
او افزود که جنگندههای اف–۳۲ و اف–۱۶ نیز در این عملیات مشارکت داشتند و «۳۷ ساعت پیوسته پرواز کردند».
همزمان با سخنرانی ترامپ، محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین، برای شرکت در اجلاس صلح غزه وارد شهر شرمالشیخ در مصر شد.
این اجلاس بینالمللی به میزبانی عبدالفتاح سیسی، رییسجمهوری مصر و با رهبری رییسجمهوری آمریکا برگزار میشود و عباس به همراه دیگر رهبران منطقهای و جهانی، در آن حاضر خواهد بود.
ترامپ، جمهوری اسلامی، غزه
رییسجمهوری آمریکا در کنست تاکید کرد حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، مانع دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای شد.
او گفت: «اگر جمهوری اسلامی سلاح اتمی داشت، کشورهای عربی با توافق کنونی آتشبس غزه احساس آسودگی نمیکردند.»
به گفته ترامپ، تهران تنها «دو ماه با سلاح هستهای فاصله داشت» اما حمله آمریکا و اسرائیل «ابر بزرگی را از فراز خاورمیانه کنار زد».
رییسجمهوری آمریکا با بیان اینکه جمهوری اسلامی خواهان توافق است، تاکید کرد: «نه آمریکا و نه اسرائیل، خصومتی با مردم ایران ندارند.»
او همچنین گفت باید ابتدا بر پایان جنگ اوکراین تمرکز کرد و سپس «استیون ویتکاف و جرد کوشنر میتوانند روی توافق با جمهوری اسلامی نیز کار کنند».
ترامپ در حالی این سخنان را مطرح کرد که وزارت خزانهداری آمریکا به تازگی تحریمهای گسترده بیشتری علیه جمهوری اسلامی وضع کرد.
رییسجمهوری آمریکا در عین حال ۱۳ مهر هشدار داد اگر جمهوری اسلامی برای از سر گرفتن برنامه هستهای خود تلاش کند، آمریکا «دوباره با آن برخورد خواهد کرد».
او از رهبران حکومت ایران خواست از حمایت از «گروههای نیابتی و تروریسم» دست بردارند و «حق اسرائیل برای وجود و بقا» را به رسمیت بشناسند: «ما به ایران میگوییم آماده هستیم؛ وقتی شما آماده باشید و این اتفاق خواهد افتاد. ایرانیان مردم سختکوشی هستند و نمیخواهند شاهد این وضعیت باشند.»

ترامپ: نتانیاهو را عفو کنید!
رییسجمهوری آمریکا در سخنرانی خود در پارلمان اسرائیل به مسائل داخلی این کشور نیز واکنش نشان داد.
او گفت: «آقای رییسجمهور [هرتزوگ]، چرا به نتانیاهو عفو نمیدهید؟ بیایید او را عفو کنید.»
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از سال ۲۰۲۰ به اتهام رشوهخواری، تقلب و سوءاستفاده از اعتماد عمومی، در سه پرونده جداگانه محاکمه میشود.
او این اتهامها را رد کرده است.
ترامپ که در میان تشویق ایستاده نمایندگان سخن میگفت، جنگ غزه را «پایان یک کابوس طولانی و دردناک» توصیف کرد و گفت: «گروگانها بازگشتند و این احساس خوبی است.»
او افزود که کمکهای نظامی آمریکا، اسرائیل را «قویتر و قدرتمندتر» کرد و همین امر در نهایت به صلح انجامید.
ترامپ در ادامه حضور خود در کنست گفت: «دستاوردی بیسابقه است که تقریبا تمام منطقه با طرح خلع سلاح فوری غزه و خلع سلاح حماس موافقت کردهاند و امنیت اسرائیل دیگر تهدید نخواهد شد.»
ترامپ افزود: «اکنون زمان آن است که پیروزیهای نظامی علیه تروریستها را به جایزه نهایی یعنی صلح و شکوفایی در سراسر خاورمیانه تبدیل کنیم.»
در جریان سخنرانی ترامپ، ایمن عوده، یک نماینده چپگرای کنست، با بالا بردن پلاکاردی با عبارت «فلسطین را به رسمیت بشناسید»، سخنرانی او را قطع کرد و بلافاصله از تالار بیرون برده شد.
ترامپ در واکنش گفت: «این اقدام خیلی سریع و کارآمد بود.»
رییسجمهوری آمریکا گفت: «این فرصت فلسطینیهاست که برای همیشه از مسیر جنگ و نفرت جدا شوند. زمان آن است که نیروهای شر را از میان خود بیرون کنند و از مسیر افراطیگری فاصله بگیرند.»
ترامپ با تشکر از کشورهای عربی و اسلامی برای تعهدشان به بازسازی غزه گفت: «کشورهای ثروتمند عرب مبالغ هنگفتی برای بازسازی غزه اختصاص دادهاند و من هم قصد دارم در این بازسازی مشارکت کنم.»
او با اشاره به توافق آتشبس گفت: «من به بیبی [نتانیاهو] گفتم، تو به خاطر این تصمیم بیشتر از ادامه جنگ به یاد خواهی ماند. حالا میتوانی کمی مهربانتر باشی، بیبی، چون دیگر در جنگ نیستی!»
رییسجمهوری آمریکا با اشاره به بنبستهای سیاسی در اسرائیل، نتانیاهو را «مردی نه چندان آسان اما بزرگ» توصیف کرد و گفت: «همین ویژگیها او را رهبر خوبی کرده است.»
ترامپ در پایان سخنانش گفت قصد دارد پس از کنست به مصر برود تا در نشست صلح شرمالشیخ شرکت کند و بعد به شوخی گفت: «نتانیاهو با سخنرانی طولانیاش باعث شد که من دیرم بشود. فکر میکردم سریع میآیم و میروم، ولی نشد.»

با وجود فعال شدن مکانیسم ماشه علیه جمهوری اسلامی، سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، اعلام کرد که مسکو هیچ محدودیتی در همکاریهای فنی-نظامی با ایران ندارد و روسیه «بهطور قانونی»، تجهیزات جنگی مورد نیاز تهران را در چارچوب همکاری نظامی دوجانبه تامین میکند.
اظهارات لاوروف دوشنبه ۲۱ مهر در پاسخ به سوالی درباره احتمال ارسال سامانههای پدافند موشکی اس-۴۰۰ و هواپیماهای جنگنده به ایران بیان شد.
وزیر خارجه روسیه جزییاتی از تجهیزات مورد نیاز تهران که احتمالا از سوی مسکو تامین میشود، فاش نکرد.
این صحبتهای لاوروف در شرایطی است که با فعال شدن مکانیسم ماشه به خواست دولتهای اروپایی، سازمان ملل متحد تحریمهای تسلیحاتی و سایر محدودیتها علیه جمهوری اسلامی را بهدلیل برنامه هستهای تهران بازگرداند.
روسیه اعلام کرده است که این اقدام را به رسمیت نمیشناسد.
انتقادهای مقامات تهران از مسکو
پیش از این برخی مقامات جمهوری اسلامی اعلام کردهاند که روسیه در جریان جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، هیچ کمکی به تهران نکرد.
محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، ۹ مهر تاکید کرد که روسیه در زمینه پزشکی «به هیچ وجه کمک نکرد» و در دیگر زمینهها نیز کمکی به جمهوری اسلامی نکرد.
او افزود پیمانها، تفاهمنامههای راهبردی، نظامی یا امنیتی با روسیه، هیچگاه در عمل به درد جمهوری اسلامی نخوردهاند.
دیماه ۱۴۰۳، جمهوری اسلامی و روسیه با هدف تقویت همکاریهای بلندمدت، یک تفاهمنامه جامع راهبردی دوجانبه به امضا رساندند.
محمد صدر، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، اوایل شهریورماه در گفتوگویی اعلام کرد که در جریان جنگ اخیر و جنگ قبل از آن میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، این تردید به وجود آمده بود که چرا اسرائیل دقیقا از مکانهای تجهیزات پدافند هوایی ایران مطلع است.
او افزود که هم ارزیابیاش و هم اطلاعاتی که به او رسیده، حاکی است که «روسها اطلاعات تمام مراکز پدافندی را به اسرائیلیها داده بودند».
صدر با اشاره به آنچه که آن را «نامردی روسیه» خواند، تاکید کرد: «روسها این جوری هستند.»
نابودی پدافندهای ایران و تلاش برای گسترش همکاری نظامی با روسیه و چین
ایراناینترنشنال پیشتر گزارش داد که در جریان جنگ ۱۲ روزه، اسرائیل به ۸۰ سامانه پدافند هوایی جمهوری اسلامی حمله کرد.
آبان ۱۴۰۳ نیز فاکسنیوز در گزارشی خبر داد که اسرائیل در حمله تلافیجویانه به خاک ایران، سه سامانه دفاع موشکی اس-۳۰۰ ساخت روسیه را منهدم کرد.
تلاش جمهوری اسلامی برای گسترش همکاری نظامی با روسیه در شرایطی است که ۱۴ مهر، یک منبع آگاه به ایراناینترنشنال گفت سپاه پاسداران و ستاد کل نیروهای مسلح از طریق شبکههای تجاری خود در چین از جمله دلالان نفتی، در حال مذاکره برای دریافت تسلیحات چینی همچون موشک، پهپاد و سامانههای پدافند هوایی هستند.

«مرضیه» و «مرتضی» نام دو عروسک نرم و پلاستیکی و به اصطلاح ضد استرسی است که در قالب گوریل و خوک در بازار ایران محبوب شده و در فروشگاههای آنلاین فروخته میشوند. این دو عروسک به دردسر جدیدی برای تولیدکنندگان و فروشندگان و تهدید تازهای برای حکومت بدل شدهاند.
دادستانی تهران دوشنبه ۲۱ مهرماه اعلام کرد به ضابطین قوه قضاییه دستور داده تا «عوامل پشت صحنه در تولید، توزیع و تبلیغ عروسکهای موهن توهینکننده به مقدسات، شناسایی و به دستگاه قضایی معرفی شوند».
دلیل «موهن» خوانده شدن این عروسکها، استفاده از دو نام مذهبی برای آنهاست؛ امری که باعث عصبانیت گروهی از کاربران «ارزشی» در رسانههای اجتماعی شده است.
آنها میگویند نامگذاری عروسکهایی که در دست له میشوند و به اصطلاح «کتکخورند» با القاب امامان و چهرههای مقدس اسلام، «هنجارشکنی» و «توهین به مقدسات شیعه» است و باید با تولید و توزیعکنندگان این عروسکها برخورد شود.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران هم نوشته این کار «قبحشکنی از نامهای مقدس» بوده و پرسیده است: «چرا از نامهای به اصطلاح مدرن استفاده نکردند؟»
در تاریخ ۲۰ مهر، درخواست آنلاین دیگری در پلتفرم کارزار دات نت، برای جمعآوری امضا علیه این عروسکها به راه افتاد. در این کارزار از دادستان کل کشور، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و رییس پلیس فتا خواسته شده این عروسکها فورا جمع و تولیدشان متوقف شود، با عاملان و تصمیمگیرندگان این اقدام برخورد شود و از تکرار چنین مواردی در آینده جلوگیری شود.
این نوع نگاه و برخورد، این پرسش را مطرح میکند که چرا در جامعه ایران، حتی یک عروسک ساده میتواند به بحران فرهنگی تبدیل شود؟
اهمیت عروسک از منظر روانشناسی
از نگاه بعضی روانشناسان مثل دونالد وینیکات بریتانیایی، رابطه کودک با عروسک مشابه تداوم رابطه عاطفی با مادر است و میتواند در مدیریت اضطراب، ترس و نیاز به امنیت و آرامش، به کودکان کمک کند.
الهام، یک تراپیست ساکن تهران، در این باره به ایراناینترنشنال گفت در سالهای اخیر در میان مراجعانش با افزایش سطح استرس، اضطراب و احساس تنهایی روبهرو بوده و معتقد است عروسکهایی مثل مرتضی و مرضیه، با طراحی و معرفی درست، میتوانند در کاهش اضطراب روزمره و ایجاد احساس همراهی کمککننده باشند.
او در ادامه توضیحاتش گفت: «عروسک در بعضی شرایط میتواند نقش واسطه بین فرد و احساساتش را ایفا کند. وقتی افراد بتوانند این عروسکها را لمس کنند یا حتی فقط در کنار خود داشته باشند، دریچهای دارند که به آنها کمک میکند بخشی از انرژی هیجانی منفی خود را تخلیه کنند.»
یک مطالعه در سال ۲۰۱۶ نشان داد که در دست داشتن یک عروسک توپر و نرم در طول گروه درمانی، به دانشجویان دانشگاه اجازه میدهد تا خود را بهتر آرام کنند.
از باربی تا مرتضی و مرضیه
جمهوری اسلامی همواره با عروسکها بیش از یک اسباببازی برخورد کرده است. ورود عروسکهای باربی به ایران در دهه ۸۰ خورشیدی با واکنش شدید مقامهای حکومت روبهرو شد که آن را تهدیدی علیه هویت اسلامی و اسباب ترویج بیبند و باری میدانستند.
سال ۱۳۹۰، رسانهها گزارش دادند پلیس نظارت بر اماکن دستور جمعآوری عروسکهای باربی از مغازهها را صادر و فروش آنها را ممنوع کرده است.

جمهوری اسلامی سعی کرد بهعنوان جایگزین فرهنگی، پروژه «سارا و دارا» را طراحی کند.
پریسا، دختر ۲۳ ساله ساکن مشهد، به ایراناینترنشنال گفت: «وقتی بچه بودم عاشق باربی بودم. خیلی از دوستان و همکلاسیهایم همین حس را داشتند. دلمان میخواست شبیه باربی در یک دنیای کوچک، زیبا و رها باشیم و خلاقانه بازی کنیم. انگار باربی برای ما چیزی بیشتر از یک عروسک و نماد دنیای آزاد بود.»
اکنون، دو دهه بعد، حکومت همان حساسیتها را در شکل جدیدی بازتولید کرده: نه به بهانه ظاهر غربی، بلکه به خاطر نامگذاری طنزآمیز و به زعم خود، «ضد دینی».
عروسک بهعنوان آینه جامعه
الهام، تراپیست ساکن تهران، بر این باور است که عروسکها همانقدر که به رشد کودکان کمک میکنند، میتوانند در میان بزرگسالان آینه روان جمعی باشند و برخورد خشمآلود با شیء بیجان، بازتاب ترس آنهاست.
از این منظر، واکنش تند حکومت به «مرتضی و مرضیه» ممکن است از جنس ترسی باشد که با از دست رفتن کنترل مردم در زمینه حجاب و تغییر سبک زندگی در میان لایههای مختلف در ایران حس میکند.
این در حالی است که منتقدان این شیوه برخورد حکومت میگویند به جای حذف و برخورد قضایی با موضوعات فرهنگی، باید با گفتوگو و آموزش، فرصتی برای خلاقیت در جامعه فراهم کرد و ظرفیتهایش را به رسمیت شناخت.







