به گزارش روزنامه محلی گلاس ویهلکوپولسکی، شرکت لهستانی «دبلیو اس کی پوزنان» قطعاتی را به ایران فروخته که در ساخت پهپادهای انتحاری شاهد-۱۳۶ مورد استفاده قرار گرفتهاند؛ پهپادهایی که اخیراً در حملات روسیه علیه لهستان به کار گرفته شدند.
این پرونده نخستینبار توسط خبرنگار تحقیقی رادیو «زیایتی» فاش شد. او گزارش داد پمپهای سوختی که مستقیماً از کارخانه لهستانی صادر شده، در نهایت به خط تولید پهپادهای ایرانی منتقل شده است.
به گفته او، شرکت «دبلیو اس کی پوزنان» این قطعات را به شرکت «ایران موتورسازان» – تولیدکننده تراکتورهای کشاورزی – فروخته و این شرکت، قطعات را به کارخانههای سازنده پهپاد تحویل داده است. پهپادهای تکمیلشده سپس به روسیه منتقل و در جنگ اوکراین استفاده شدهاند.
سازمان امنیت داخلی لهستان پس از کشف ماجرا، مدیر این شرکت را تحت پیگرد قرار داد. دادگاه در آوریل ۲۰۲۵، پس از موافقت متهم با پذیرش داوطلبانه مجازات، او را به یک سال زندان تعلیقی با دو سال دوره آزمایشی، پرداخت جریمه نقدی و گزارشدهی منظم به دادگاه محکوم کرد.
این رسوایی همزمان با حمله ۱۹ پهپاد روسی در ۱۰ سپتامبر به خاک لهستان رخ داد که چند فروند آن از مرز بلاروس وارد شدند. چهار پهپاد سرنگون شد اما یکی از آنها به ساختمانی مسکونی در استان لوبلین برخورد کرد.
هرچند تلفاتی گزارش نشد، ناتو ماده ۴ را فعال کرد و نشست مشورتی برگزار شد. با این حال، این ائتلاف اعلام کرد ورود پهپادهای روسی به حریم هوایی لهستان «عمدی» بوده، اما «حمله مستقیم» محسوب نمیشود.
وزرای خارجه لهستان، لیتوانی و اوکراین این اقدام را محکوم کردند و خواستار تقویت سامانه دفاعی اوکراین و جبهه شرقی ناتو شدند.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین نیز هشدار داد این حمله میتواند آزمایشی از سوی مسکو برای سنجش آمادگی متحدان غربی باشد و آن را به وضعیت روانی مشابه بحران کریمه تشبیه کرد.
شکایتی در آمریکا برای توقیف ۵۸۴ هزار دلار از یک ایرانی مرتبط با برنامه پهپادی سپاه ثبت شد
در خبری دیگر، وزارت دادگستری آمریکا از ثبت شکایتی برای توقیف ۵۸۴ هزار دلار ارز دیجیتال تتر مرتبط با محمد عابدینی نجفآبادی، ۳۹ ساله و مدیرعامل شرکت «صنعت دانش رهپویان افلاک» خبر داد.
به گفته دادستانی ماساچوست، این شرکت سامانههای ناوبری «سپهر» را برای پهپادها و موشکهای سپاه پاسداران تولید کرده و ۹۹ درصد فروش آن در سالهای ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ به نیروی هوافضای سپاه اختصاص یافته است.
این فناوری در پهپاد شاهد مورد استفاده در حمله ژانویه ۲۰۲۴ به پایگاه «تاور ۲۲» اردن به کار رفته که به کشته شدن سه نظامی آمریکایی انجامید.
دادستانی آمریکا اعلام کرد همه داراییهای مرتبط با اقدامات تروریستی علیه آمریکا مصادره خواهد شد. عابدینی که پیشتر در آمریکا به حمایت مادی از سپاه متهم شده بود، دسامبر ۲۰۲۴ در میلان بازداشت و سپس در ژانویه ۲۰۲۵ با آزادی روزنامهنگار ایتالیایی بازداشتشده در ایران، آزاد شد؛ رخدادی که بهعنوان نمونهای از سیاست گروگانگیری جمهوری اسلامی توصیف شد.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، الشرع در گفتوگو با شبکه دولتی «الاخباریه» گفت این مذاکرات بر اساس توافق جداسازی سال ۱۹۷۴ انجام میشود؛ توافقی که پس از جنگ اعراب و اسرائیل در سال ۱۹۷۳ شکل گرفت و مرزهای تحت نظارت سازمان ملل در بلندیهای جولان را تعیین کرد.
او تاکید کرد اسرائیل گمان کرده سوریه پس از سقوط اسد از این توافق خارج شده است، «اما ما از نخستین لحظه بر پایبندی خود به آن تاکید کردیم.»
بنابر این گزارش، اسرائیل از زمان سقوط اسد صدها حمله هوایی در خاک سوریه انجام داده و حتی به جنوب این کشور نیز نفوذ کرده است. مقامات تازه دمشق تاکنون واکنشی به این حملات نشان ندادهاند.
الشرع همچنین فاش کرد که نیروهای تحت امر او در جریان پیشرویها برای سرنگونی اسد وارد مذاکرات محرمانه با روسیه شدند. او گفت: «وقتی به حما رسیدیم، گفتوگوهایی با روسیه انجام شد و در نبرد حمص، مسکو بهعنوان بخشی از توافق، از میدان عقب نشست.»
به نوشته تایمز اسرائیل، سوریه و اسرائیل از سال ۱۹۴۸ تاکنون در وضعیت جنگی به سر میبرند و هیچگاه روابط دیپلماتیک میان دو کشور برقرار نشده است.
فرمانده سنتکام با احمد الشرع در دمشق دیدار کرد
در تحولی دیگر، دریادار براد کوپر، فرمانده سنتکام، و توماس باراک، سفیر و فرستاده ویژه آمریکا در امور سوریه، در دمشق با احمد الشرع، رییسجمهوری موقت سوریه دیدار کردند.
سنتکام در بیانیهای اعلام کرد کوپر و باراک از الشرع بابت نقش او در مقابله با داعش تشکر کردند و گفتند نابودی این گروه خطر حملات به خاک آمریکا را کاهش داده و به تحقق چشمانداز دونالد ترامپ درباره «خاورمیانهای پررونق و سوریهای پایدار در صلح با همسایگان» کمک میکند.
این دو مقام همچنین از همکاری دمشق در بازگشت شهروندان آمریکایی قدردانی کرده و بر ادامه تلاشها برای حمایت از اهداف آمریکا در منطقه، از جمله ادغام گروههای مسلح سوری در ارتش دولت جدید این کشور، تاکید کردند.
در بیانیه سنتکام آمده است که طرفین توافق کردند دیدارهای منظم داشته باشند تا بر تداوم تمرکز بر مقابله با داعش در سوریه اطمینان حاصل شود.
دفتر ریاستجمهوری سوریه نیز تایید کرد که الشرع و فرمانده سنتکام درباره منافع مشترک و تقویت پایههای امنیت و ثبات در سوریه و منطقه گفتوگو کردند.
تلویزیون دولتی سوریه هم گزارش داد دو طرف در این دیدار درباره چشمانداز همکاریهای سیاسی و نظامی و گسترش کانالهای ارتباطی میان دمشق و واشینگتن در سطوح مختلف مذاکره کردند.
آمار شرکت اطلاعات کالایی «کپلر» نشان میدهد حجم نفت ایران که ماه گذشته در بنادر چین تخلیه شد، جهشی چشمگیر داشته و حاکی از آن است که بزرگترین واردکننده نفت جهان تحت تاثیر تلاشهای آمریکا برای محدود کردن صادرات تهران قرار نگرفته است.
این افزایش آنقدر قابل توجه بود که ذخایر نفت فروشنرفته ایران در دریاهای آسیایی – که طی ماههای گذشته رو به افزایش بود – تنها در یک ماه به نصف کاهش یافت.
به گفته کپلر، میزان تخلیه نفت خام ایران در بنادر چین در ماه اوت به ۱.۶۸ میلیون بشکه در روز رسید؛ افزایشی ۲۳ درصدی نسبت به ماه ژوئیه.
ذخایر شناور تا هفتم سپتامبر به ۱۵ میلیون بشکه کاهش یافت؛ رقمی که در اوایل اوت حدود ۳۰ میلیون بشکه بود و عمدتاً در نزدیکی مالزی متمرکز شده بود.
از ابتدای سال جاری، وزارت خزانهداری آمریکا ۱۲۷ نفتکش را همراه با دهها فرد، شرکت و شبکه متهم به دور زدن تحریمهای نفتی ایران تحریم کرده است؛ اقدامی که واشینگتن مدعی است هزینههای نظامی تهاجمی تهران را تامین میکند.
تهران این تحریمها را حمله به معیشت مردم و تلاشی برای واداشتن جمهوری اسلامی به تبعیت از خواست غرب توصیف کرده است.
شدت اعمال این محدودیتها چنان بود که گاهی وزارت خزانهداری و وزارت خارجه آمریکا تقریباً هر روز نهادهای تازهای را به دلیل جابهجایی نفت ایران در فهرست سیاه قرار میدادند.
با این حال، دادهها نشان میدهد وعده دولت آمریکا برای رساندن صادرات نفت ایران به صفر، فاصله زیادی با واقعیت دارد.
هم بارگیری و هم تخلیه نفت خام ایران نسبت به سال گذشته افزایش یافته است. هرچند نوسانات ماهبهماه در واردات چین محسوس بوده، اما روند کلی صعودی است. به طور متوسط، چین طی هشت ماه نخست ۲۰۲۵ روزانه ۱.۴۵ میلیون بشکه نفت خام ایران تخلیه کرده است؛ اندکی بیشتر از مدت مشابه سال گذشته.
این روند در حالی ادامه دارد که واشینگتن بیش از صد نفتکش موسوم به «ناوگان شبح» را که با عملیات قاچاق نفت ایران مرتبط دانسته بود، در فهرست تحریم قرار داده است.
نقش کلیدی چین
تلاشهای آمریکا برای نابود کردن شبکههای قاچاق حکومت ایران – از رهگیری انتقال کشتی به کشتی تا اسناد جعلی و کانالهای مالی پنهان – میتواند در بلندمدت تجارت تهران را کُند کند.
اما تمایل پکن برای چراغ سبز دادن به خرید نفت ایران، ورق را به سود تهران برگردانده است. بدون همکاری چین، راهبرد «فشار حداکثری» واشینگتن با خطر شکست روبهرو است.
شی جینپینگ، رئیسجمهوری چین، ماه جاری میزبان مسعود پزشکیان، رئیسدولت جمهوری اسلامی ایران، به همراه رهبران روسیه، کره شمالی و دیگر کشورهایی بود که همسو با آمریکا نیستند.
این نمایش قدرت بهطور گسترده بهعنوان چالشی در برابر برتری آمریکا در سیاست و تجارت جهانی و نشانهای از رد تغییرات ناگهانی دولت ترامپ در زمینه تحریمها و تعرفهها تفسیر شد.
اصرار چین بر واردات نفت ایران تنها به دلیل کمبود عرضه یا تخفیفهای قیمتی نیست. بازار جهانی اکنون با مازاد عرضه مواجه است و قیمتها پایینتر از سال گذشته است.
آژانس بینالمللی انرژی (IEA) در گزارش ۱۱ سپتامبر خود اعلام کرد که تولید جهانی نفت امسال ۲.۷ میلیون بشکه در روز افزایش مییابد، در حالی که رشد تقاضا تنها ۷۰۰ هزار بشکه خواهد بود.
برآورد تحلیلگران نشان میدهد تهران برای تداوم فروش، به پالایشگاههای چینی تخفیفی معادل ۴ تا ۶ دلار در هر بشکه ارائه میدهد. با این حال، بیتوجهی چین به تحریمهای آمریکا میتواند در مذاکرات تجاری نیز بهعنوان اهرم فشار علیه واشینگتن عمل کند.
ترامپ پس از بازگشت به قدرت، لایههای متعددی از تعرفهها بر کالاهای چینی اعمال کرده است. دادههای اداره آمار آمریکا نشان میدهد واردات از چین در هفت ماه نخست ۲۰۲۵ نسبت به سال گذشته ۱۹ درصد کاهش یافته است.
بنابراین، امتناع چین از اجرای تحریمهای نفتی آمریکا علیه ایران میتواند بخشی از راهبردی گستردهتر برای گرفتن امتیاز از واشینگتن در مناقشات تجاری باشد.
پیوند نفت و کالا
عامل مهم دیگر این است که صادرات کالاهای چینی به ایران بهشدت با واردات نفت گره خورده است. محمولههای نفتی جایگاه چین بهعنوان بزرگترین شریک تجاری ایران را تثبیت کردهاند و بخشی از پرداختهای نفتی تهران از طریق تهاتر کالاهای چینی تسویه میشود.
علاوه بر نفت خام، چین همچنین خریدار اصلی فرآوردههای نفتی و پتروشیمی ایران است که در مجموع حدود نیمی از صادرات کشور را تشکیل میدهند.
با وجود تحریمهای آمریکا علیه ۹ نفتکش حامل گاز مایع ایران (LPG) در سال جاری، شرکت مشاوره «وورتکسا» گزارش داد صادرات LPG ایران در اوت به ۱.۱ میلیون تن رسیده است. دادههای کپلر نشان میدهد حدود ۸۰ درصد این محمولهها به چین میرود.
با اتکای فزاینده چین به واردات نفت و فرآوردههای نفتی ایران، اکنون بیش از یکچهارم از کل واردات کالایی ایران به پکن وابسته است؛ موضوعی که نقش حیاتی چین در بقای اقتصادی جمهوری اسلامی را برجسته میکند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، رابینسون در دوران دبیرستان با کسب نمرهای ممتاز در آزمون ورودی دانشگاه توانست بورس چهارساله دانشگاه ایالتی یوتا را دریافت کند. مادرش بارها در شبکههای اجتماعی با افتخار از موفقیتهای فرزند بزرگ خود – که دو برادر کوچکتر هم دارد – نوشته بود. تصاویر منتشرشده از خانواده نیز بیشتر شامل سفرهای تفریحی، نمایشهای مدرسه و فعالیتهای خانوادگی بود و محتوای سیاسی چندانی در آنها دیده نمیشد.
اما روز سهشنبه گذشته، او با شلیک گلوله از بالای ساختمانی در محوطه یک دانشگاه دیگر، چارلی کرک را به قتل رساند؛ رویدادی که موج تازهای از نگرانی درباره خشونتهای سیاسی در آمریکا برانگیخت.
بازداشت پس از ۳۳ ساعت تعقیب
به گفته مقامات، رابینسون پنجشنبه شب پس از آنکه یکی از دوستان خانوادگی به پلیس اطلاع داد که او مسئولیت قتل را بر عهده گرفته یا به آن اشاره کرده است، بدون درگیری بازداشت شد. این دستگیری به جستوجوی ۳۳ ساعته برای یافتن قاتل کرک پایان داد.
مقامهای ایالتی اعلام کردند که رابینسون هیچ سابقه کیفری نداشته است. او رأیدهنده ثبتشده بود، اما به هیچ حزب سیاسی وابستگی نداشت و در انتخابات ریاستجمهوری سال گذشته نیز رأی نداده بود.
انگیزه نامشخص، اما سرنخهایی از دیدگاهها
فرماندار یوتا، اسپنسر کاکس، گفت یکی از اعضای خانواده به پلیس گفته بود رابینسون اخیراً درباره مخالفتش با دیدگاههای کرک صحبت کرده است. به گفته مقامات، پیامهایی با مضامین «ضد فاشیستی» نیز روی پوکههای گلوله مرتبط با سلاح قتل حک شده بود.
زندگی و تحصیلات
رابینسون در سال ۲۰۲۱ از دبیرستان پاینو ویو در سنتجورج فارغالتحصیل شد و یک ترم در دانشگاه ایالتی یوتا تحصیل کرد. او بعدها در کالج فنی دیکسی در رشته کارآموزی برق ادامه تحصیل داد.
خانوادهاش در شهر واشنیگتن یوتا – منطقهای کشاورزی و مسکونی در نزدیکی پارک ملی زایون – زندگی میکنند. پدر او مدیر یک شرکت تولید سنگ کابینت و مادرش مددکار اجتماعی یک شرکت غیرانتفاعی خدمات درمانی است.
یکی از همسایهها، که در کلیسای محلی مورمون با خانواده آشنا بود، این خانواده را «خوب و محترم» توصیف کرد، هرچند گفت شناخت زیادی از تایلر نداشته است.
ادامه تحقیقات
رابینسون اکنون به اتهام قتل و چند جرم دیگر در زندان یوتا بازداشت است. هنوز اتهامات رسمی علیه او صادر نشده و تحقیقات درباره انگیزه احتمالی این تیراندازی مرگبار ادامه دارد.
