وزیران خارجه استرالیا، آلمان، ایتالیا، نیوزیلند و بریتانیا در بیانیهای مشترک تصمیم کابینه امنیتی اسرائیل برای آغاز عملیات گسترده جدید در غزه و تصرف شهر غزه را بهشدت محکوم کردند.
این بیانیه هشدار داد: «طرحهایی که دولت اسرائیل اعلام کرده، خطر نقض حقوق بشردوستانه بینالمللی را در پی دارد.»
مصوبه کابینه امنیتی اسرائیل طرحی را برای تصرف شهر غزه و تشدید عملیات نظامی در نوار غزه، با موجی از انتقادهای داخلی و بینالمللی مواجه شده است.
خبرگزاری تاس نیز روز شنبه (به وقت محلی) به نقل از یوری اوشاکوف، دستیار کرملین، گزارش داد که ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، و دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، روز ۱۵ اوت (۲۴ مرداد) در آلاسکا دیدار خواهند کرد.
پیش از این و در آستانه نشست جمعه آینده میان ترامپ و پوتین، یک مقام ارشد کاخ سفید به شبکه سیبیاس نیوز گفته بود که برنامه این دیدار همچنان نهایی نشده و احتمال حضور ولودیمیر زلنسکی در آن وجود دارد.
پیشتر، آکسیوس به نقل از سه منبع آگاه گزارش داده بود که مقامهای ارشد آمریکا، اوکراین و چند کشور اروپایی قرار است آخر هفته جاری در بریتانیا دیدار کنند تا پیش از نشست ترامپ و پوتین، مواضع خود را هماهنگ کنند.
این نشست در حالی برنامهریزی شده که برخی متحدان ناتو و مقامهای اوکراینی نگرانند ترامپ بدون در نظر گرفتن دیدگاه آنها با طرح پوتین برای پایان جنگ موافقت کند.
آکسیوس نوشت ایده برگزاری این نشست حضوری، در جریان تماس ویدئویی روز جمعه میان مقامهای آمریکایی، اوکراینی و اروپایی مطرح شد. هنوز جزئیات فهرست شرکتکنندگان مشخص نشده است.
به گفته این رسانه، تحرکات تازه در گفتوگوهای اوکراین پس از سفر استیو ویتکاف، فرستاده کاخ سفید، به مسکو و دیدار او با پوتین آغاز شد؛ دیداری که تنها دو روز پیش از پایان ضربالاجل ترامپ برای پذیرش آتشبس یا مواجهه با تحریمها انجام شد.
بر اساس گزارش آکسیوس، ترامپ هفته گذشته در تماس ویدئویی با ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، و چند رهبر اروپایی، آنان را در جریان نتایج دیدار ویتکاف با پوتین گذاشت. دو منبع آگاه گفتهاند ویتکاف در این تماس گفته پوتین موافقت کرده در صورت واگذاری مناطق لوهانسک، دونتسک و کریمه از سوی اوکراین، جنگ را پایان دهد.
برخی شرکتکنندگان چنین برداشت کردند که روسیه حاضر است از ادعای خود بر دو منطقه خرسون و زاپوریژیا نیز صرفنظر کند، اما ویتکاف روز بعد در تماس دیگری گفت پوتین تنها با تثبیت مواضع فعلی روسیه در این مناطق موافقت کرده است. این امر بخشهای بزرگی از خرسون و زاپوریژیا، از جمله نیروگاه هستهای زاپوریژیا را در اشغال روسیه نگه میدارد.
آکسیوس نوشت که آندری یرماک، رییس دفتر زلنسکی، پس از تازهترین تماس تلفنی گفت هدف هماهنگی مواضع برای دستیابی به «صلح پایدار و عادلانه» بوده است. با این حال، مقامهای اوکراینی از ابهام در جزئیات پیشنهاد روسیه و موضع آمریکا سخن گفتهاند و تاکید کردهاند که زلنسکی برای واگذاری هر بخشی از خاک کشور نیازمند همهپرسی است.
ترامپ جمعه مدعی شد «بسیار به توافق نزدیک شدهایم.» او افزود توافق احتمالی شامل «تبادل سرزمین» به نفع دو کشور خواهد بود و تلاش میکند بخشی از مناطق اشغالشده را به اوکراین بازگرداند. کاخ سفید از اظهار نظر درباره نشست متحدان خودداری کرده است.
توسعه فرودگاه دمشق به ظرفیت ۳۱ میلیون مسافر با همکاری شرکت قطری یوسیسی، ساخت مترو با همکاری امارات متحده عربی، و ساخت برجهای مسکونی با مشارکت شرکت ایتالیایی از جمله پروژههای اصلی این قراردادها هستند.
این قراردادها در مراسمی با حضور احمد الشرع و نماینده آمریکا، توماس باراک، امضا شد.
توماس باراک، فرستاده آمریکا در مراسم امضای قراردادهای جدید در دمشق، سوریه را «قطب جدید تجارت و شکوفایی» خواند و از تمایل واشینگتن برای تقویت جایگاه دمشق بهعنوان مرکز بازرگانی و رشد اقتصادی خبر داد.
طلال الهلالی، رییس سازمان سرمایهگذاری سوریه، این پروژهها را «تحولی کیفی در زیرساختها و چشمانداز اقتصادی سوریه» توصیف کرد و از توسعه چهار میلیارد دلاری فرودگاه بینالمللی دمشق، سرمایهگذاری دو میلیارد دلاری در سیستم مترو دمشق و پروژه دو میلیارد دلاری ساخت مجتمع مسکونی مرتفع در پایتخت خبر داد.
او این توافقها را «نقطه عطفی» برای آینده سوریه دانست و گفت: «اینها فقط پروژههای مسکن یا زیرساخت نیستند، بلکه موتورهای ایجاد اشتغال و پلهای اعتماد میان سوریه و جامعه سرمایهگذاری جهانی هستند.»
ایمن حمویه، مشاور شورای عالی توسعه اقتصادی سوریه، اعلام کرد همه قراردادها زمانبندی مشخص دارند و برخی چند سال به طول میانجامد. او مسکن را به دلیل ویرانی گسترده در شهرها و روستاها طی دوران بشار اسد، از اولویتهای اصلی دانست.
تصاویر مراسم همراه با طرحهای گرافیکی پروژههای بزرگ در شبکههای اجتماعی حامی دولت منتشر شد.
عامر الشیخ، استاندار ریف دمشق، درباره طرح «برجهای دمشق» که با همکاری شرکت ایتالیایی اوباکو اجرا میشود، گفت این پروژه «برای نخستین بار تعریف جدیدی از مسکن مدرن» ارائه میدهد.
این مجموعه شامل بیش از ۵۰ برج ۲۵ طبقه و چهار برج ۴۵ طبقه خواهد بود و با هزینه تقریبی ۲.۵ میلیارد یورو، ۲۰۰ هزار شغل ایجاد میکند؛ نیمی در دوران ساخت و نیمی پس از بهرهبرداری. امکانات آن شامل استخر، زمینهای ورزشی، هتل، مراکز خرید، مدارس، درمانگاه و مراکز مذهبی خواهد بود.
فرودگاه جدید دمشق که با همکاری شرکت قطری یوسیسی ساخته میشود، ظرفیت جابهجایی سالانه ۳۱ میلیون مسافر را خواهد داشت. این طرح شامل ارتقای تاسیسات موجود و احداث ترمینالی جدید با طراحی به شکل شمشیر سوری است. سیستم مترو نیز با همکاری «شرکت ملی سرمایهگذاری امارات» اجرا خواهد شد و هدف آن کاهش تراکم ترافیک پایتخت است.
این توافقها پس از برگزاری «انجمن سرمایهگذاری سعودی-سوری» در ۲۴ ژوئیه در دمشق انجام شد که طی آن ۴۷ قرارداد به ارزش شش میلیارد دلار امضا شده بود. تحلیلگران این روند را نشانه تلاش روزافزون کشورهای عربی و اسلامی برای تثبیت جایگاه خود در سوریه پس از جنگ میدانند، با این تفاوت که مراسم چهارشنبه قطر را در صدر این تلاشها قرار داد.
پیشتر در دوم مرداد، حمزه مصطفی، وزیر اطلاعرسانی سوریه، خبر داده بود که دمشق قصد دارد ۴۴ توافق با عربستان سعودی امضا کند، که ارزش آنها نزدیک به شش میلیارد دلار برآورد میشود.
او این خبر را در نشستی همزمان با برگزاری کنفرانس سرمایهگذاری سوریه–عربستان در دمشق بیان کرد. در این کنفرانس هیئتی عالیرتبه از بازرگانان عربستان سعودی نیز حضور داشتند.
خبرگزاری بلومبرگ جمعه ۱۷ مرداد، به نقل از منابع آگاه، نوشت که مقامهای آمریکایی و روسی در حال کار بر روی توافقی درباره مناطق مورد بحث هستند تا زمینه را برای نشست برنامهریزیشده میان دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، و ولادیمیر پوتین، همتای روس او فراهم کنند.
این دیدار ممکن است در روزهای آینده برگزار شود.
پیشتر رویترز به نقل از منابع آگاه نوشت که «هدف پوتین، تصرف کامل مناطق دونتسک، لوهانسک، زاپروژیا و خرسون است؛ مناطقی که روسیه آنها را متعلق به خود میداند. رییسجمهوری روسیه تنها پس از تصرف کامل این چهار منطقه گفتگوهای صلح را آغاز خواهد کرد.»
جیمز راجرز، نویسنده کتاب «بازگشت روسیه» نیز به رویترز گفت: «اگر پوتین بتواند چهار منطقهای را که بهنام روسیه اعلام شدهاند بهطور کامل تصرف کند، میتواند ادعا کند که جنگ او در اوکراین به اهدافش رسیده است.»
پنجشنبه ترامپ اعلام کرد که دیدار او با رییسجمهوری روسیه مشروط به دیدار پوتین با ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، نیست.
ترامپ تلاش کرده تا روابط با روسیه را بهبود بخشد و جنگ اوکراین را پایان دهد، هرچند در اظهارات عمومی خود گاهی پوتین را ستوده و گاهی بهشدت مورد انتقاد قرار داده است.
گفتوگوی پوتین با رهبران چین و هند
کرملین اعلام کرد که پوتین جمعه در تماسهای تلفنی جداگانه با شی جینپینگ رییسجمهوری چین و نارندرا مودی، نخستوزیر هند، درباره سفر استیو ویتکاف، فرستاده رییسجمهوری ایالات متحده به مسکو که این هفته انجام شد، گفتوگو کرد.
نماینده ترامپ چهارشنبه سه ساعت با پوتین در مسکو مذاکره کرد. هم روسیه و هم آمریکا این دیدار را سازنده خواندهاند.
گفتوگوی پوتین و مودی چند روز پس از آن انجام شد که ترامپ تعرفهای ۲۵ درصدی بر کالاهای هندی وضع کرد تا دهلینو را به دلیل ادامه خرید نفت از روسیه مجازات کند.
این میزان تعرفه، میزان کل تعرفه بر کالاهای صادراتی هند به ایالات متحده را به ۵۰ درصد رساند که از بالاترین تعرفههای اعمالشده بر هر شریک تجاری آمریکا محسوب میشود.
مودی در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «گفتوگویی بسیار خوب و مفصل با دوست خود، رییسجمهوری پوتین، داشتم. از او بابت ارائه آخرین تحولات در مورد اوکراین تشکر کردم.»
وزارت امور خارجه هند اعلام کرد که مودی از پوتین برای سفر به دهلینو به منظور برگزاری بیستوسومین نشست سالانه هند و روسیه در اواخر سال جاری دعوت کرده است.
گفتوگوی پوتین با دیگر رهبران
همچنین جمعه، خبرگزاری دولتی بلاروس «بلتا» گزارش داد که پوتین با الکساندر لوکاشنکو، رییسجمهوری بلاروس، تماس تلفنی برقرار کرده است.
جزئیاتی از این گفتوگو ارائه نشده است. اما خبرگزاری دولتی روسیه «تاس» پیشتر اعلام کرده بود که پوتین با رهبران قزاقستان و ازبکستان نیز گفتوگو کرده و آنها را در جریان مذاکراتی که با ویتکاف درباره جنگ اوکراین داشته، قرار داده است.
