ایالات متحده آمریکا توافقنامهای را که با هدف بهبود آمادگی جهانی در برابر همهگیریهای آینده به تصویب اعضای سازمان جهانی بهداشت رسیده بود، رد کرد. توافقی که پس از سه سال مذاکره، در ماه مه در ژنو تصویب شده بود.
وزارت خارجه و وزارت بهداشت و خدمات انسانی آمریکا جمعه ۲۷ تیر در بیانیهای اعلام کردند که رد رسمی این توافقنامه الزامآور حقوقی را به سازمان جهانی بهداشت ارسال کردهاند.
هدف از این پیمان، تضمین دسترسی جهانی به داروها، درمانها و واکسنها در صورت وقوع همهگیری بعدی است. بر اساس مفاد آن، تولیدکنندگان در کشورهای عضو موظفند ۲۰ درصد از محصولات خود از جمله واکسنها، داروها و آزمایشها را در اختیار سازمان جهانی بهداشت قرار دهند تا برای کشورهای کمدرآمد نیز دسترسی کافی فراهم شود.
مذاکرهکنندگان آمریکایی پس از آن مذاکرات را ترک کردند که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری روند ۱۲ ماهه خروج ایالات متحده – که بزرگترین تأمینکننده مالی سازمان جهانی بهداشت محسوب میشود – از این نهاد را آغاز کرد. با خروج از این سازمان، آمریکا به مفاد این توافقنامه متعهد نخواهد بود.
در بیانیه مشترکی که از سوی مارکو روبیو، وزیر خارجه، و رابرت اف. کندی جونیور، وزیر بهداشت ایالات متحده صادر شده، آمده است: «این اصلاحات بدون مشارکت کافی افکار عمومی تدوین شدهاند، نقش سازمان جهانی بهداشت را در وضعیتهای اضطراری سلامت گسترش میدهند، اختیارات بیشتری برای اعلام همهگیری به این نهاد میدهند و دسترسی برابر به منابع سلامت را ترویج میکنند.»
در ادامه این بیانیه آمده است: «واژگان بهکاررفته در اصلاحات سال ۲۰۲۴ مبهم و گستردهاند و ممکن است به واکنشهای بینالمللی تحت مدیریت سازمان جهانی بهداشت منجر شود که بیشتر بر مسائل سیاسی همچون همبستگی تمرکز دارند تا اقدامهای سریع و موثر.»
کندی، در ویدئویی خطاب به مجمع عمومی سازمان جهانی بهداشت در هنگام رایگیری این نهاد را به «یاد نگرفتن از درسهای همهگیری گذشته» متهم کرد.
کندی و روبیو در بیانیه خود تاکید کردند که رد این توافق از حاکمیت ملی آمریکا محافظت میکند. با این حال، رویترز گزارش داده است محتوای توافقنامه صراحتا تصریح میکند که سیاستگذاریهای سلامت همچنان در اختیار دولتهای ملی باقی میماند و هیچیک از مفاد آن ناقض حاکمیت کشورها نیست.
آبان ۱۴۰۳، دونالد ترامپ اعلام کرد رابرت اف کندی جونیور را به عنوان گزینه خود برای تصدی سمت وزیر بهداشت و خدمات انسانی دولت بعدی آمریکا تعیین کرده است. پیوستن کندی به کمپین انتخاباتی ترامپ، نقش موثری در پیروزی او داشت. شهریور ۱۴۰۳، رابرت اف کندی جونیور که به طور مستقل در انتخابات آمریکا نامزد شده بود، با متوقف کردن کارزار انتخاباتی خود در ۱۰ ایالت تعیینکننده، گفت که برای «آزادی بیان، جنگ در اوکراین و جنگ علیه فرزندان ما»، از ترامپ حمایت میکند.
دیماه ۱۴۰۳، گزارش شده بود اعضای تیم انتقالی ریاستجمهوری ترامپ در حال آمادهسازی مقدمات خروج آمریکا از سازمان جهانی بهداشت در نخستین روز از دولت او هستند.
مجلس نمایندگان آمریکا بامداد جمعه با رای ۲۱۶ در برابر ۲۱۳ این بسته کاهش بودجه را به تصویب رساند. در نسخه نهایی که این هفته در سنا اصلاح شده بود، کاهش حدود ۴۰۰ میلیون دلار از بودجه برنامه جهانی پیشگیری از ایدز حذف شد.
تنها دو نماینده جمهوریخواه، برایان فیتزپاتریک از پنسیلوانیا و مایک ترنر از اوهایو، به همراه دموکراتها به این کاهش بودجه رای منفی دادند.
آرون بین، نماینده جمهوریخواه ایالت فلوریدا، در دفاع از این بسته گفت: «ما گامی کوچک برای کاهش هزینههای بیفایده برمیداریم، اما جهشی بزرگ بهسوی عقلانیت مالی انجام میدهیم.»
او خواستار آن شد که دولت هر ماه بستهای مشابه برای کاهش هزینهها به مجلس بفرستد.
در مقابل، حکیم جفریز، رهبر اقلیت دموکرات در مجلس، اظهار داشت که این کاهش بودجه «توانایی ما را برای حفظ امنیت مردممان در داخل و همچنین برای نمایش قدرت نرم آمریکا را در سراسر جهان تضعیف میکند.»
او هشدار داد که دسترسی آمریکاییهای مناطق روستایی به اطلاعات اضطراری از طریق رادیوی عمومی کاهش خواهد یافت.
رایگیری درباره این بودجه برای چند ساعت به تعویق افتاده بود، زیرا جمهوریخواهان درباره سایر لوایح اختلافنظر داشتند و برخی از اعضای حزب خواهان شفافسازی بیشتر دولت درباره جفری اپستین، مجرم جنسی محکومشده و سرمایهدار فوتشده، بودند.
برای پاسخگویی به نگرانیهای مربوط به اپستین بدون به تعویق انداختن تصویب لایحه کاهش بودجه، جمهوریخواهان در کمیته قوانین مجلس، قطعنامهای ارائه کردند که از دادستان کل ایالات متحده میخواهد طی ۳۰ روز اسناد مربوط به اپستین را منتشر کند.
ویرجینیا فاکس، نماینده جمهوریخواه ایالت کارولینای شمالی و رئیس کمیته قوانین، گفت: «این قطعنامهای منطقی و با حسننیت است که از قربانیان و شاهدان بیگناه محافظت میکند.»
اما جیم مکگاورن، نماینده دموکرات ماساچوست و عضو ارشد کمیته، این قطعنامه را «یک بیانیه مطبوعاتی پر زرق و برق» دانست.
این کاهش ۹ میلیارد دلاری معادل حدود یکدهم درصد از بودجه ۶.۸ تریلیون دلاری دولت فدرال است.
جمهوریخواهان میگویند بودجه کمکهای خارجی پیشتر صرف برنامههایی میشد که به نظر آنها بیفایده بود، و همچنین معتقدند یک میلیارد دلار بودجه رسانههای عمومی صرف حمایت از ایستگاههای رادیویی و شبکه تلویزیونی پیبیاس میشود که به گفته آنها نسبت به دیدگاههای محافظهکارانه سوگیری دارند.
پیشتر در ۱۵ خرداد، کری لیک، مشاور ارشد در آژانس رسانههای جهانی آمریکا، با ارسال نامهای به کنگره، از طرح کاهش گسترده نیروی انسانی و اخراج بخش بیشتری از کارکنان رسمی این آژانس خبر داد که بر اساس آن، تنها دو نفر در بخش فارسی صدای آمریکا باقی خواهند ماند.
کاهش ۹ میلیارد دلاری بودجه کمکهای خارجی و رسانههای عمومی با وجود ناچیز بودن در مقایسه با بودجه ۶.۸ تریلیون دلاری فدرال، بخشی از روند گسترده تعلیق و بازنگری در اعتبارات عمومی محسوب میشود.
اداره بهرهوری دولت، موسوم به «دوج»، که پیشتر زیر نظر ایلان ماسک اداره میشد، نقشی محوری در این فرآیند ایفا کرده است.
از فوریه گذشته، دولت بغداد و دولت اقلیم کردستان عراق در حال مذاکره برای پایان دادن به بنبستی هستند که جریان نفت از شمال عراق به بندر جیهان ترکیه را متوقف کرده است.
تا پیش از تعطیلی خط لوله در مارس ۲۰۲۳، کردستان حدود ۴۳۵ هزار بشکه نفت در روز تولید میکرد.
پنجشنبه، دولت فدرال عراق اعلام کرد که کردستان عراق بلافاصله صادرات نفت از طریق خط لوله به ترکیه را از سر خواهد گرفت. این در حالی بود که حملات پهپادی نیمی از تولید نفت منطقه را متوقف کرده است.
اما جمعه ۲۷ تیرماه، یک منبع آگاه در اتحادیه شرکتهای نفتی فعال در کردستان به رویترز گفت که ازسرگیری صادرات منوط به دریافت توافقنامههای کتبی است. همچنین یک منبع آگاه در شرکتی که ادارهکننده خط لوله است، اظهار داشت که هیچگونه آمادگی برای ازسرگیری فعالیتها صورت نگرفته است.
یک منبع دولتی در دولت اقلیم کردستان عراق نیز گفت که بغداد و شرکتها هنوز بر سر چگونگی ازسرگیری صادرات نفت به توافق نرسیدهاند، در حالی که منبعی در بندر جیهان ترکیه نیز تایید کرد که در این بندر نیز هیچ آمادگیای برای ازسرگیری واردات نفت کردستان عراق صورت نگرفته است.
مسرور بارزانی، نخستوزیر دولت منطقهای کردستان، پنجشنبه در بیانیهای اعلام کرد که دولت توافق مشترکی را با دولت فدرال تصویب کرده و در انتظار مشخص شدن جزئیات مالی است.
رویترز نوشت که توافقات مشابهی در گذشته نیز نتوانستهاند به ازسرگیری صادرات بینجامند و هنوز مشخص نیست که این توافق جدید موفق خواهد بود یا خیر.
شرکتهای نفتی فعال در کردستان پیشتر خواستار آن شدهاند که قراردادهای مشارکت در تولید آنها بدون تغییر باقی بماند و بدهیهای آنها که به حدود یک میلیارد دلار میرسد، در هرگونه توافقی تسویه شود.
حملات پهپادی
چاههای نفت در کردستان عراق در روزهای اخیر هدف حملات پهپادی قرار گرفتهاند. مقامها احتمال میدهند که شبهنظامیان تحت حمایت جمهوری اسلامی عامل این حملات باشند، اگرچه هیچ گروهی مسئولیت آنها را بر عهده نگرفته است.
این نخستین حملات از این نوع به چاههای نفت منطقه است و همزمان با نخستین حملات پس از هفت ماه به کشتیرانی در دریای سرخ از سوی شبهنظامیان حوثی وابسته به حکومت ایران در یمن صورت میگیرد.
سرویس مبارزه با تروریسم منطقه کردستان عراق پنجشنبه از حمله به یکی از چاههای نفت تحت استخراج یک شرکت نروژی در میدان نفتی تاوکه خبر داد.
این دومین حمله در هفته جاری به سایتی متعلق به این شرکت بود. این شرکت میدانهای نفتی تاوکه و پشخابوررا در منطقه زاخو، واقع در مرز ترکیه، اداره میکند.
گزارشی از تلفات انسانی منتشر نشده، اما دو مقام در حوزه انرژی اعلام کردند که تولید نفت منطقه بین ۱۴۰ هزار تا ۱۵۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته است.
پیشتر در ۱۴ تیرماه، مقامات اقلیم کردستان از سرنگونی یک پهپاد در نزدیکی فرودگاه اربیل خبر دادند و انگشت اتهام را بهسوی حشد شعبی ائتلافی، از گروههای نیابتی جمهوری اسلامی، نشانه رفتند.
