سپاه پاسداران در بیانیهای به مناسبت سوم خرداد، اعلام کرد: «دست بر ماشه آماده پاسخگویی قاطع، پشیمانکننده و فراتر از تصور به هرگونه اقدام خصمانه دشمن هستیم.» ان بیانیه اضافه کرد: «پاسخ ما معادلات راهبردی قدرت را به نفع جبهه حق و به زیان شیطان بزرگ و اسرائیل تغییر خواهد داد.»
چهار خواهرزاده محمد خاتمی، رییس دولت اصلاحات، در دولت مسعود پزشکیان پستهای مدیریتی گرفتهاند. محمدرضا، علیرضا و مهدی تابش و همچنین مصطفی فیض اردکانی در ماههای اخیر به ریاست هیئتمدیره یا مدیرعاملی برخی از شرکتهای زیر نظر دولت منصوب شدهاند.
بررسی گزارشهای منتشرشده درباره این انتصابها نشان میدهد محمدرضا تابش رییس هیئت مدیره شرکت معدنی و صنعتی چادرملو، علیرضا تابش مدیرعامل هگتا (هلدینگ گردشگری تامین اجتماعی)، مهدی تابش مدیرعامل شرکت سیدکو (سرمایهگذاری و توسعه صنایع سیمان) و مصطفی فیض اردکانی، مدیرعامل شرکت ملی مس ایران شدهاند.
همه این نهادها جزو بزرگترین شرکتها و نهادهای اقتصادی-تولیدی کنونی در ایران هستند و بهطور مستقیم یا با واسطه به دولت یا نهادهای حکومتی تعلق دارند.
شرکتهای بزرگ اقتصادی در دست خویشاوندان قدرت
شرکت ملی صنایع مس ایران که مدیریتاش به فیض اردکانی سپرده شده، یکی از بزرگترین شرکتهای معدنی و صنعتی ایران است و در حوزه اکتشاف، استخراج، فرآوری و تولید محصولات مسی فعالیت میکند.
فیض اردکانی پیشتر مدیر یک شرکت بزرگ پتروشیمی بود.
هگتا، که مدیریت آن به علیرضا تابش، پسرخاله فیض اردکانی، واگذار شده بزرگترین شرکت فعال در زمینه خدمات گردشگری در ایران و تحت مالکیت سازمان تامین اجتماعی است.
گروه هتلهای هما، شرکت حمل و نقل ریلی رجا، شرکت ایرانگردی و جهانگردی، مجتمعهای توریستی و رفاهی آبادگران، شرکت دهکده ساحلی انزلی، شرکت بینالمللی خدمات مسافرتی و جهانگردی تامین، همگی زیر نظر این هلدینگ فعالیت میکنند.
علیرضا تابش، فعالیت مدیریتی را از ۱۸ سالگی بهعنوان کارشناس شورای فرهنگ عمومی در استان یزد آغاز کرد و دوران سربازی را همزمان با کار در وزارت فرهنگ و ارشاد گذراند.
او از آغاز تا پایان دولت اصلاحات در بخشهای مختلف وزارت ارشاد فعال بود.سپس بهعنوان مدیر خدمات آرشیوی به سازمان اسناد و کتابخانه ملی رفت و با روی کار آمدن دولت روحانی، مدیریت بنیاد سینمایی فارابی به او واگذار شد.
مدیریت شرکت معدنی و صنعتی چادرملو، از بزرگترین تولیدکنندگان سنگآهن و فولاد ایران، به محمدرضا تابش، برادر بزرگتر علیرضا سپرده شده است.
سهامداران عمده چادرملو نیز بهطور مستقیم یا غیرمستقیم به دولت وابستهاند. حدود ۳۹ درصد سهام چادرملو به شرکت مدیریت سرمایهگذاری امید، وابسته به بانک سپه تعلق دارد. کل سهام بانک سپه هم در اختیار دولت است.
محمدرضا تابش، بلافاصله پس از آغاز دوران نخست ریاستجمهوری محمد خاتمی، به عنوان قائم مقام رییس دفترِ رییسجمهوری منصوب شد. او در دورههای ششم تا دهم نماینده اردکان در مجلس بود.
مهدی تابش که مدیریت شرکت سیدکو به او سپرده شده، بر خلاف دو برادر دیگرش به همکاری مستقیم با دولت یا مجلس علاقه چندانی نداشته و بخش عمده فعالیتهایش در شرکتها و بنگاههای اقتصادی بهظاهر خصوصی یا وابسته به دولت متمرکز بوده است.
سیدکو هم از بزرگترین هلدینگهای فعال در صنعت سیمان ایران و بخش عمده سهام آن به شرکت سرمایهگذاری گروه توسعه ملی تعلق دارد. این شرکت بهطور مستقیم دولتی محسوب نمیشود اما بخش عمدهای از سهام آن در اختیار نهادهای دولتی یا وابسته به دولت نظیر بانک ملی، صندوق بازنشستگی کارکنان بانکها، بیمه ایران و بیمه مرکزی است.
مهدی تابش پیش از این در شرکتهای سیمان ساروج بوشهر، دم آرای سبز ایرانیان، متمرکز واردات لوازم آرایشی و بهداشتی، شرکت نوآوران مدیریت سبا متمرکز بر خرید و فروش انرژی برق سمتهای مدیریتی داشته است.
انتصابهای خویشاوندی در دولت پزشکیان
با آغاز ریاستجمهوری مسعود پزشکیان، انتصابهای خانوادگی و خویشاوندی در دولت او انتقادهای زیادی را برانگیخت.
حدود چهار ماه پس از آغاز به کار دولت چهاردهم جمهوری اسلامی، یوسف پزشکیان، فرزند رییس دولت به عنوان مشاور و دستیار رسانهای رییس دفتر رییسجمهوری منصوب شد.
وحید مجیدی، برادر همسرِ پزشکیان هم به عنوان قائم مقام دفتر بازرسی ویژه رییسجمهوری فعالیت میکند. حسن مجیدی، داماد پزشکیان هم دستیار اجرایی رییس دفتر رییسجمهوری است.
پزشکیان درست یک روز پس از انتصاب پسرش در دولت، در سخنانی با گروهی از اعضای جامعه پزشکان گفت که بسیاری از کسانی که پُستها را به دست آوردهاند کارشناس نیستند و سفارشی استخدام شدهاند و وقتی مشکلی به آنها سپرده میشود، ناتوانیشان در حل مشکل وضعیت را بدتر میکند.
کنفرانس اقدام سیاسی محافظهکاران آمریکا، موسوم به سیپک (CPAC)، از راهاندازی پروژهای با عنوان «سیپک برای ایرانیان تبعیدی» خبر داده و آن را بستری برای ارتباط مستقیم ایرانیان مهاجر با مقامهای ارشد دولت ترامپ با هدف تشدید فشارها بر جمهوری اسلامی خوانده است.
این ابتکار عمل با همکاری سازمان اتحاد علیه ایران هستهای (UANI) آغاز شده و ماموریت اصلی آن، بسیج جامعه ایرانیان خارج از کشور برای حمایت از حقوق بشر، آزادی مذهبی و اعمال فشار هرچه بیشتر بر حکومت جمهوری اسلامی عنوان شدهاست.
مت شلپ (Matt Schlapp)، برگزارکننده کنفرانس سیپک، در گفتوگو با ایراناینترنشنال گفت: «میخواهیم همه این صداهای مهم از جامعه ایرانیان تبعیدی را گرد هم بیاوریم تا یک نقطه واقعی فشار بر رژیم ایران ایجاد کنیم. باید بین کسانی که به آزادی، مدارا و حقوق بشر باور دارند، اتحاد گستردهای شکل بگیرد تا بتوانیم فشار مؤثری بر ایران وارد کنیم.»
شلپ افزود که سیپک مصمم است تا نسخهای تازه از کارزار «فشار حداکثری» دولت ترامپ علیه تهران را بازآفرینی کند.
ترامپ در در دوره اول ریاستجمهوری خود در سال ۲۰۱۸ بهطور یکجانبه از توافق هستهای دوره اوباما، موسوم به «برجام» خارج شد و تحریمهای گستردهای را علیه جمهوری اسلامی اعمال کرد؛ تحریمهایی که صادرات نفت ایران را تا حدود ۱۵۰ هزار بشکه در روز کاهش داد.
اما در دوره ریاستجمهوری بایدن، فروش نفت ایران به سطحی بالغ بر ۱.۵ میلیون بشکه در روز بازگشت. با این حال، ترامپ در فوریه سال جاری بار دیگر کارزار فشار حداکثری را با هدف «کاهش صادرات نفت ایران به صفر، بستن تمام مسیرهای دستیابی ایران به سلاح هستهای، و مقابله با نفوذ مخرب تهران در منطقه» احیا کرد.
از ابتدای آوریل، ایران و آمریکا پنج دور مذاکره غیرمستقیم با میانجیگری عمان برای حلوفصل اختلافات هستهای داشتهاند و طبق اعلام مقامهای آمریکایی، دور ششم مذاکرات نیز بهزودی برگزار خواهد شد.
همکاری ایرانیان تبعیدی با دولت ترامپ
سازمان اتحاد علیه ایران هستهای که در راهاندازی پروژه سیپک برای ایرانیان تبعیدی نقش کلیدی داشته، در بیانیهای اعلام کرد این برنامه، بستری را برای «بحث و گفتوگوهای مدنی و محترمانه» در میان طیف متنوعی از ایرانیان مهاجر فراهم میکند.
در ادامه این بیانیه آمده است: «این گروه دسترسی مستقیم به سیاستگذاران، از جمله مقامهای ارشد دولت ترامپ، را ممکن میسازد و از آن دسته از اعضای جامعه ایرانی خارج از کشور که با ایدئولوژی اسلامگرایانه حاکم مخالفت دارند و از تمامیت ارضی ایران حمایت میکنند، پشتیبانی خواهد کرد.»
جیسون برادسکی، مدیر سیاستگذاری سازمان اتحاد علیه ایران هستهای نیز در گفتوگو با ایراناینترنشنال گفت: «پروژه سیپک برای ایرانیان تبعیدی، بستری منحصربهفرد برای جامعه ایرانیان مهاجر فراهم میکند تا با مقامهای ارشد دولت ترامپ و سیاستگذاران آمریکایی در واشینگتن درباره سیاستهای مرتبط با ایران و آیندهای بدون آیتاللهها گفتوگو کنند.»
مارک والاس، رییس سازمان اتحاد علیه ایران هستهای نیز گفت: «مردم ایران که ۴۶ سال است زیر سلطه آیتاللهها رنج میکشند، تاکنون تریبون پیوسته و ثابتی برای شنیده شدن صدایشان نداشتهاند. این ابتکار تلاشی است برای تغییر این وضعیت؛ تلاشی برای آنکه صدای مردم نهتنها شنیده شود، بلکه در فرآیندهای تصمیمگیری نیز مورد توجه قرار گیرد.»
وبسایت رسمی این ابتکار جدید، آن را «فرصتی تعیینکننده برای مردم ایران در مبارزه شجاعانهشان برای پایان دادن به حکومت استبدادی آیتالله و اطرافیانش» توصیف کرده و افزوده است: «همه ما متعهد هستیم که شاهد پایان دیکتاتوری اسلامگرایانه و تمامیتخواه آیتاللهها باشیم.»
برنامهریزان پروژه اعلام کردهاند که نخستین نشست رسمی «سیپک برای ایرانیان تبعیدی» قرار است در سال جاری میلادی در شهر واشینگتن دیسی، با حضور مقامهای ارشد دولت ایالات متحده و سیاستگذاران آمریکایی برگزار شود.
جعفر پناهی، کارگردان ایرانی که فیلمش با نام «یک تصادف ساده» در جشنواره کن به نمایش در آمده، با اشاره به برداشتن حجاب اجباری از سوی زنان ایرانی در اماکن عمومی به خبرگزاری فرانسه گفت که اگر مردم را در خیابان یا در خانههایشان باحجاب در فیلمها نشان دهیم، یعنی دروغ گفتهایم.
پناهی گفت که ۱۵ سال به خاطر محدودیت و فشارهایش در ایران قادر نبوده به همراه مخاطبان فیلمهایش را در سینما ببیند و نهایتا در این جشنواره چنین تجربهای را داشت.
جعفر پناهی افزود: «من فیلمساز اجتماعی هستم و بر اساس واقعیتهایی که در جامعه رخ میدهد فیلم میسازم.»
پناهی با اشاره به برداشتن حجاب اجباری از سوی زنان ایرانی در اماکن عمومی گفت که اگر مردم را در خیابان یا در خانههایشان باحجاب در فیلمها نشان دهیم، یعنی دروغ گفتهایم.
«یک تصادف ساده»، تازهترین فیلم جعفر پناهی، سهشنبه ۳۰ اردیبهشت در بخش مسابقه جشنواره کن به نمایش درآمد.
روزنامه جوان، وابسته به سپاه پاسداران، درباره پنجمین دور گفتوگوهای تهران و واشینگتن در روز جمعه نوشت: «مذاکرات هستهای ایران و آمریکا برخلاف دفعات قبل، روی دور کند افتاده و دیگر مثل چهار دور قبلی، نمیتوان درباره خوشبینی به نتیجهبخشی آن صحبت کرد.»
این روزنامه با اشاره به ترک زودتر مذاکرات از سوی نماینده آمریکا، افزود: «مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا، ظاهرا برای دور ششم نیز ادامه خواهد یافت ولی به نظر میرسد خوشبینی سابق بر آن حاکم نیست.»
در دور پنجم مذاکرات در رم، استیون ویتکاف زودتر از عباس عراقچی محل مذاکرات را ترک کرد و سپس عراقچی با وزیر خارجه عمان به گفتوگو پرداخت.
اختلاف میان دو کشور بر سر مسئله غنیسازی در ایران در حالی است که آمریکا میگوید این روند در ایران باید متوقف شود اما مقامهای جمهوری اسلامی آن را خط قرمز خود میخوانند.
شاهزاده رضا پهلوی با حمایت از اعتصاب کامیونداران، آنها را ستون اقتصادی کشور خواند و گفت قدرتشان میتواند سرنوشت ملت را تغییر دهد. او جمهوری اسلامی را فاسد و اشغالگر خواند که ثروت ایران را صرف سرکوب و گروههای نیابتی میکند. این اعتصاب در اعتراض به مطالبات صنفی انجام شد.
شاهزاده رضا پهلوی در شبکه ایکس ضمن حمایت از اعتصاب سراسری کامیونداران، نوشت: «شما، به عنوان یکی از ستونهای حیاتی اقتصادی کشور، با اعتراض به شرایط ناعادلانه کار و زندگی، از درد مشترک میلیونها ایرانی میگویید که سالهاست زیر بار بیعدالتی، بیکفایتی، و فساد خرد میشوند.»
شاهزاده رضا پهلوی خطاب به کامیونداران معترض نوشت: «شما با متوقف کردن چرخهای حملونقل، حقیقتی روشن را نمایان کردید: قدرت در دست شما است و این قدرت، وقتی به همبستگی ملی تبدیل شود، میتواند سرنوشت یک ملت را دگرگون کند.»
او افزود: «امروز، کامیوندار، نانوا، معلم، پرستار، کاسب، صنعتگر، کارگر پالایشگاه، و بازنشسته، همگی قربانیان یک رژیم اشغالگر، مافیایی، فاسد و ناکارآمد هستند که منابع ایران را صرف حماس و حزبالله و انصارالله و گشت ارشاد و فیلترینگ اینترنت و سرکوب میکند و ثروت مردم را برای یادبود جنایتکارانی چون رئیسی و خمینی و هنیه و نصرالله هدر میدهد.»
در پی فراخوان اتحاديه تشكلهای كاميونداران و رانندگان سراسر ایران، شماری از کامیونداران در شهرهای مختلف کشور دست از کار کشیدند و اعتصاب کردند. رانندگان معترض گفتهاند در اعتراض به کاهش سهمیه گازوئیل، گرانی بیمه، پایین بودن کرایه حمل بار و دیگر مطالبات صنفی محقق نشده خود، به مدت یک هفته اعتصاب خواهند کرد.