چهار خواهرزاده محمد خاتمی، رییس دولت اصلاحات، در دولت مسعود پزشکیان پستهای مدیریتی گرفتهاند. محمدرضا، علیرضا و مهدی تابش و همچنین مصطفی فیض اردکانی در ماههای اخیر به ریاست هیئتمدیره یا مدیرعاملی برخی از شرکتهای زیر نظر دولت منصوب شدهاند.
بررسی گزارشهای منتشرشده درباره این انتصابها نشان میدهد محمدرضا تابش رییس هیئت مدیره شرکت معدنی و صنعتی چادرملو، علیرضا تابش مدیرعامل هگتا (هلدینگ گردشگری تامین اجتماعی)، مهدی تابش مدیرعامل شرکت سیدکو (سرمایهگذاری و توسعه صنایع سیمان) و مصطفی فیض اردکانی، مدیرعامل شرکت ملی مس ایران شدهاند.
همه این نهادها جزو بزرگترین شرکتها و نهادهای اقتصادی-تولیدی کنونی در ایران هستند و بهطور مستقیم یا با واسطه به دولت یا نهادهای حکومتی تعلق دارند.
شرکتهای بزرگ اقتصادی در دست خویشاوندان قدرت
شرکت ملی صنایع مس ایران که مدیریتاش به فیض اردکانی سپرده شده، یکی از بزرگترین شرکتهای معدنی و صنعتی ایران است و در حوزه اکتشاف، استخراج، فرآوری و تولید محصولات مسی فعالیت میکند.
فیض اردکانی پیشتر مدیر یک شرکت بزرگ پتروشیمی بود.
هگتا، که مدیریت آن به علیرضا تابش، پسرخاله فیض اردکانی، واگذار شده بزرگترین شرکت فعال در زمینه خدمات گردشگری در ایران و تحت مالکیت سازمان تامین اجتماعی است.
گروه هتلهای هما، شرکت حمل و نقل ریلی رجا، شرکت ایرانگردی و جهانگردی، مجتمعهای توریستی و رفاهی آبادگران، شرکت دهکده ساحلی انزلی، شرکت بینالمللی خدمات مسافرتی و جهانگردی تامین، همگی زیر نظر این هلدینگ فعالیت میکنند.
علیرضا تابش، فعالیت مدیریتی را از ۱۸ سالگی بهعنوان کارشناس شورای فرهنگ عمومی در استان یزد آغاز کرد و دوران سربازی را همزمان با کار در وزارت فرهنگ و ارشاد گذراند.
او از آغاز تا پایان دولت اصلاحات در بخشهای مختلف وزارت ارشاد فعال بود.سپس بهعنوان مدیر خدمات آرشیوی به سازمان اسناد و کتابخانه ملی رفت و با روی کار آمدن دولت روحانی، مدیریت بنیاد سینمایی فارابی به او واگذار شد.
مدیریت شرکت معدنی و صنعتی چادرملو، از بزرگترین تولیدکنندگان سنگآهن و فولاد ایران، به محمدرضا تابش، برادر بزرگتر علیرضا سپرده شده است.
سهامداران عمده چادرملو نیز بهطور مستقیم یا غیرمستقیم به دولت وابستهاند. حدود ۳۹ درصد سهام چادرملو به شرکت مدیریت سرمایهگذاری امید، وابسته به بانک سپه تعلق دارد. کل سهام بانک سپه هم در اختیار دولت است.
محمدرضا تابش، بلافاصله پس از آغاز دوران نخست ریاستجمهوری محمد خاتمی، به عنوان قائم مقام رییس دفترِ رییسجمهوری منصوب شد. او در دورههای ششم تا دهم نماینده اردکان در مجلس بود.
مهدی تابش که مدیریت شرکت سیدکو به او سپرده شده، بر خلاف دو برادر دیگرش به همکاری مستقیم با دولت یا مجلس علاقه چندانی نداشته و بخش عمده فعالیتهایش در شرکتها و بنگاههای اقتصادی بهظاهر خصوصی یا وابسته به دولت متمرکز بوده است.
سیدکو هم از بزرگترین هلدینگهای فعال در صنعت سیمان ایران و بخش عمده سهام آن به شرکت سرمایهگذاری گروه توسعه ملی تعلق دارد. این شرکت بهطور مستقیم دولتی محسوب نمیشود اما بخش عمدهای از سهام آن در اختیار نهادهای دولتی یا وابسته به دولت نظیر بانک ملی، صندوق بازنشستگی کارکنان بانکها، بیمه ایران و بیمه مرکزی است.
مهدی تابش پیش از این در شرکتهای سیمان ساروج بوشهر، دم آرای سبز ایرانیان، متمرکز واردات لوازم آرایشی و بهداشتی، شرکت نوآوران مدیریت سبا متمرکز بر خرید و فروش انرژی برق سمتهای مدیریتی داشته است.
انتصابهای خویشاوندی در دولت پزشکیان
با آغاز ریاستجمهوری مسعود پزشکیان، انتصابهای خانوادگی و خویشاوندی در دولت او انتقادهای زیادی را برانگیخت.
حدود چهار ماه پس از آغاز به کار دولت چهاردهم جمهوری اسلامی، یوسف پزشکیان، فرزند رییس دولت به عنوان مشاور و دستیار رسانهای رییس دفتر رییسجمهوری منصوب شد.
وحید مجیدی، برادر همسرِ پزشکیان هم به عنوان قائم مقام دفتر بازرسی ویژه رییسجمهوری فعالیت میکند. حسن مجیدی، داماد پزشکیان هم دستیار اجرایی رییس دفتر رییسجمهوری است.
پزشکیان درست یک روز پس از انتصاب پسرش در دولت، در سخنانی با گروهی از اعضای جامعه پزشکان گفت که بسیاری از کسانی که پُستها را به دست آوردهاند کارشناس نیستند و سفارشی استخدام شدهاند و وقتی مشکلی به آنها سپرده میشود، ناتوانیشان در حل مشکل وضعیت را بدتر میکند.
