اتحادیه اروپا در بیانیهای با اشاره به افزایش چشمگیر تولید و انباشت اورانیوم با غنای بالا در ایران اعلام کرد که توسعه برنامه هستهای جمهوری اسلامی طی پنج سال گذشته «بسیار نگرانکننده» بوده و تشدید فعالیتهای هستهای تهران، خطر یک بحران اشاعه در منطقه را افزایش داده است.
نماینده این اتحادیه سهشنبه ۱۴ اسفند در نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت: «تضمین عدم دستیابی ایران به سلاح هستهای یکی از اولویتهای کلیدی امنیتی اتحادیه اروپا است. ما از تمامی کشورها میخواهیم که از اجرای قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل (۲۰۱۵) که برجام را تایید میکند و مبنای نظارت و گزارشدهی آژانس بینالمللی انرژی اتمی است، حمایت کنند.»
او گفت نه فقط از طرف اتحادیه سخن میگوید بلکه کشورهای اروپایی خارج از اتحادیه شامل آلبانی، بوسنی و هرزگوین، ایسلند، لیختناشتاین، موناکو، مونتهنگرو، مقدونیه شمالی، نروژ، جمهوری مولداوی و اوکراین نیز با این بیانیه همسو هستند.
این مقام اروپایی با ابراز نگرانی از اظهارات مقامات جمهوری اسلامی درباره توانایی ساخت سلاح هستهای، تاکید کرد که ایران تنها کشوری است که بدون داشتن سلاح هستهای، بهطور سیستماتیک اورانیوم با غنای بالا تولید و انباشته میکند و هیچ توجیه غیرنظامی معتبری برای آن وجود ندارد.
آمریکا هم گزارش جدید مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی را «به شدت» نگرانکننده خواند و در بیانیهای نوشت که این گزارش تهدیدی حیاتی را که برنامه هستهای تهران متوجه جامعه بینالمللی کرده است، برجسته میکند
در بیانیه ایالات متحده گفته شده «به نظر میرسد ایران در تلاش است تا جامعه بینالمللی را تحت فشار بگذارد، یا به سلاح هستهای نزدیکتر شود. این راهبردی بسیار خطرناک برای ایران است. ما تسلیم باجخواهی نخواهیم شد.»
نماینده اتحادیه اروپا هم در بیانیه خود بهشدت از پیشرفت بدون وقفه برنامه هستهای جمهوری اسلامی انتقاد کرد و هشدار داد خطر بروز بحران اشاعه هستهای در منطقه به دلیل مسیر هستهای ایران در حال افزایش است.
در بیانیه اتحادیه اروپا با اشاره به اینکه برنامه هستهای ایران گسترش نگرانکنندهای دارد، گفته شده «ایران به طور جدی از تعهدات خود در برجام فاصله گرفته و دانش غیرقابل بازگشتی را کسب کرده است.»
اتحادیه اروپا در ادامه با اشاره به گزارش مدیرکل آژانس از افزایش ۵۰ درصدی تولید اورانیوم غنیشده در سطح ۶۰ درصد، گفته بنا بر تعریف آژانس، با این سطح از اورانیوم غنیشده، امکان ساخت یک وسیله انفجاری هستهای را نمیتوان رد کرد.
اتحادیه اروپا با گفتن اینکه ایران اجرای تعهدات هستهای خود تحت برجام را متوقف کرده است، در بیانیه خود نوشته «آژانس به مدت چهار سال قادر به انجام فعالیتهای کلیدی نظارت و راستیآزمایی مرتبط با برجام نبوده است. تصمیم ایران برای حذف تمامی تجهیزات نظارتی و پایشی آژانس مرتبط با برجام وضعیت را وخیمتر کرده است. در نتیجه، آژانس نمیتواند ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای ایران را تایید کند.»
بر اساس این بیانیه، ایران علیرغم موافقت اولیه، نه چهار بازرس پیشنهادی از سوی آژانس بینالمللی انرژی اتمی را پذیرفته است و نه در تصمیم پیشین خود برای لغو مجوز چندین بازرس مجرب آژانس تجدیدنظر کرده است.
در بیانیه اتحادیه اروپا گفته شده ایران را ترغیب میکنند که اجرای موقت پروتکل الحاقی را از سر بگیرد، آن را تصویب کند و تمامی اقدامات نظارتی و راستیآزمایی مرتبط با برجام را مجددا اجرا کند و بدون هیچگونه تاخیر بیشتر، تعامل موثری با آژانس داشته باشد.
