سازمان اوقاف و امور خیریه نمایش فیلمی کمدی به نام «آنتیک» را در جشنواره فیلم فجر «توهین به اصالت امامزادگان» در فضای مجازی و رسانهای توصیف کرد و گفت که از دستاندرکاران این فیلم شکایت کرده و موضوع را پیگیری قضایی میکند.
این سازمان سهشنبه ۲۳ بهمن با صدور بیانیهای، ساخت و نمایش آنتیک به کارگردانی هادی نائیجی را محکوم کرد و نوشت: «جای تاسف است که فیلمی تا این حد سطحی و بیارزش ساخته میشود که با برهم زدن جو هنری و فرهنگی جامعه باعث ریزش مخاطبان سینما میشود.»
فیلم با بازی پژمان جمشیدی در نقش اِبی و بیژن بنفشهخواه در نقش وَلی، درباره دو آنتیکباز قبل از انقلاب هستند که پس از انقلاب به «دلهدزدی» افتادهاند و پس از اینکه گذرشان به یک امامزاده میافتد، تصمیم میگیرند با تاسیس امامزادهای قلابی، پولی به جیب بزنند.
سازمان اوقاف و امور خیریه این فیلم را با عباراتی چون «شانه تخممرغی، پر از لودگی، دارای فقر طنز، با داستانی تقلیدی و کاملا بیارزش و ملغمهای از سخافت و رکاکت» توصیف کرد.
کمدی «شونه تخممرغی»، زمانی در ایران مصطلح شد که جواد رضویان در برنامه «هفت» گفت این فیلمها را میسازد تا وقتی مردم در سوپرمارکتها تخم مرغ میخرند در کنار آن این فیلم ها را بخرند و زیر شانه تخممرغی که خریدهاند به خانه ببرند.
این بیانیه گفت امامزادهها بین مردم «محبوبیت و مرجعیت» دارند و آمارهای اقداماتشان در زمینه «امداد و دستگیری از فقرا و کمک به حادثهدیدگان سیل و کرونا» از «از فرط فراوانی» قابل شمارش نیست.
پیشتر و در جریان نشست خبری آنتیک در دومین روز جشنواره فیلم فجر، شماری از خبرنگاران از عوامل فیلم درباره «توهین این اثر به مقدسات» سوال پرسیده بودند.
نائیجی ۱۴ بهمن و در همان نشست گفته بود فیلمش به نقد خرافات در جامعه پرداخته و هیچگونه توهینی به «مقدسات و ارزشهای دینی» در آن وجود ندارد.
یکی از خبرنگاران هم درباره احتمال توهین این فیلم به جمهوری اسلامی سوال کرد که محمود بابایی، تهیهکننده آنتیک، آن را رد کرد و گفت روحالله خمینی هم در وصیتنامه خود «بارها درباره خرافات و لزوم مبارزه با آن» صحبت کرده است.
بابایی «شایعه شکایت سازمان اوقاف از فیلم» را هم به «شیطنت برخی رسانهها» نسبت داد و گفت وقتی اولین نمایش فیلم در جشنواره فجر انجام شده، چطور ممکن است کسی که کار را ندیده، از آن شکایت کند؟
حدود یک هفته پس از این اظهارنظر، سازمان اوقاف و امور خیریه در بیانیهای گفت ضمن محکوم کردن «محتوای موهن آنتیک» حق پیگیری قضایی و شکایت از سازندگان این فیلم را برای خود محفوظ میداند.
تهیهکننده فیلم پیشتر گفته بود در صورت چنین شکایتی، تیم حقوقی آنها «آماده پاسخگویی» است.
در همین زمینه تماشا کنید: امامزادههای ایران زیر ذرهبین
سازمان شفافیت بینالملل که شاخص سالانه ادراک فساد را منتشر میکند، سهشنبه ۲۳ بهمن اعلام کرد ۴۷ کشور از میان ۱۸۰ کشور بررسی شده در سال گذشته میلادی، پایینترین امتیاز خود را از زمان اعمال روششناسی کنونی این رتبهبندی در سال ۲۰۱۲ کسب کردند.
در این بررسیها، ایران با یک امتیاز کاهش نسبت به سال گذشته میلادی، امتیاز ۲۳ را کسب کرد و در رتبه ۱۵۱ قرار گرفت.
کشورهای پاکستان و عراق در این فهرست، نسبت به ایران در رتبه بهتری قرار گرفتند.
جایگاه ایران همچنین بدترین وضعیت آن از نظر شاخص فساد در یک دهه گذشته است.
سال ۲۰۲۲ میلادی (بهمن ۱۴۰۱) سازمان شفافیت بینالملل ایران را در کنار گینه و بنگلادش، در ردههای انتهایی جدول شاخص ادراک فساد قرار داده بود.
این سازمان در گزارش سال ۲۰۲۴ خود تاکید کرد: «سطح فساد در جهان همچنان به شکل نگرانکنندهای بالاست و تلاشها برای کاهش آن با شکست مواجه شده است.»
سازمان شفافیت بینالملل همچنین نسبت به تاثیر فساد بر تلاشهای جهانی برای مقابله با تغییرات اقلیمی هشدار داد.
به گفته این سازمان، نبود شفافیت و سازوکارهای پاسخگویی، خطر اختلاس یا سوءاستفاده از بودجههای اقلیمی را افزایش میدهد، در حالی که «نفوذ ناموجهی» که اغلب از سوی بخش خصوصی اعمال میشود، مانع تصویب سیاستهای موثر در این زمینه است.
این سازمان میزان ادراک فساد در بخش عمومی را بر اساس ۱۳ منبع از جمله بانک جهانی، مجمع جهانی اقتصاد و شرکتهای خصوصی ارزیابی ریسک و مشاوره، اندازهگیری میکند.
این شاخص ۱۸۰ کشور و منطقه را در مقیاسی از صفر به معنی «بسیار فاسد» تا ۱۰۰ به منزله «بسیار پاک» رتبهبندی میکند.
وضعیت تیره و تار خاورمیانه
سازمان شفافیت بینالملل اعلام کرد میانگین جهانی شاخص فساد در سال ۲۰۲۴، بدون تغییر نسبت به سال قبل از آن در سطح ۴۳ باقی ماند و بیش از دوسوم کشورها، امتیازی زیر ۵۰ کسب کردند.
در خاورمیانه و شمال آفریقا، وضعیت تلاشها برای مبارزه با فساد همچنان «تیره و تار» باقی مانده است، زیرا رهبران سیاسی کنترل تقریبا مطلق دارند، از ثروت بهرهمند میشوند و اعتراضات را سرکوب میکنند.
سازمان شفافیت بینالملل اشاره کرد که در این منطقه، «فرصتهای پیشبینینشدهای» نیز مانند شرایط پس از سقوط بشار اسد در سوریه، در حال ظهور است.
پایینترین میانگین امتیاز «منطقه» با عدد ۳۳ مربوط به آفریقای جنوب صحراست.
به گفته سازمان شفافیت بینالملل، در آسیا و اقیانوسیه، دولتها هنوز نتواستهاند وعدههای خود را در زمینه مبارزه با فساد عملی کنند.
بهترین و بدترین کشورها
دانمارک با ۹۰ امتیاز، جایگاه نخست خود را در فهرست انتشار یافته سازمان شفافیت بینالملل حفظ کرد و پس از آن، فنلاند با ۸۸ و سنگاپور با ۸۴ امتیاز در رتبههای دوم و سوم قرار گرفتند.
نیوزیلند با از دست دادن دو امتیاز و رسیدن به ۸۳، از رتبه سوم به چهارم سقوط کرد.
سودان جنوبی با تنها هشت امتیاز، به پایینترین رتبه شاخص فساد سقوط کرد و جای سومالی را گرفت؛ هر چند امتیاز سومالی نیز به ۹ کاهش یافت.
پس از این کشورها، ونزوئلا با ۱۰ امتیاز و سوریه با ۱۲ امتیاز در قعر جدول قرار گرفتند.
آمریکا از ۶۹ به ۶۵ امتیاز سقوط کرد و جایگاهش از رتبه ۲۴ به ۲۸ تنزل یافت.
سازمان شفافیت بینالملل دلیل این افت را انتقادها از دادگستری آمریکا دانست و اشاره کرد که دیوان عالی این کشور در سال ۲۰۲۳ برای نخستین بار یک کد اخلاقی تصویب کرد اما همچنان نگرانیهای جدی درباره «نبود سازوکارهای اجرایی موثر و ضعف این قوانین» در ایالات متحده وجود دارد.
فرانسه یکی دیگر از کشورهای غربی با کاهش امتیاز است که با پنج پله سقوط به رتبه ۲۵ رسید.
آلمان هم با کم شدن امتیازش به ۷۵ و شش رتبه نزول، به جایگاه ۱۵ جدول رسید.
این کشور اکنون با کانادا که یک امتیاز کاهش داشته و سه پله سقوط کرده است، همامتیاز شده است.
در این بررسیها، مکزیک با پنج امتیاز کاهش به ۲۶ رسید زیرا به گفته سازمان شفافیت بینالملل، دستگاه قضایی این کشور در برخورد با پروندههای بزرگ فساد و بازگرداندن داراییهای دزدیدهشده به مردم، شکست خورد.
امتیاز اسلواکی در نخستین سال کامل دولت روبرت فیکو، نخستوزیر این کشور، پنج نمره کاهش یافت و به ۴۹ رسید.
سازمان شفافیت بینالملل درباره دلیل این کاهش امتیاز گفت: «تغییرات متعدد، نظارتهای ضد فساد را تضعیف کرده و مشاورههای عمومی را دور زدهاند.»
روسیه که پیش از این کاهش رتبه زیادی را تجربه کرده بود، سال گذشته چهار امتیاز دیگر هم از دست داد و امتیازش به ۲۲ رسید.
سازمان شفافیت بینالملل اشاره کرد که حمله تمامعیار روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ باعث «تقویت بیشتر اقتدارگرایی» شده است.
این سازمان گفت که اوکراین نیز با وجود کاهش یک امتیاز و رسیدن به ۳۵، در زمینه «استقلال قضایی و پیگرد فساد در سطوح بالا» پیشرفت داشته است.
در این بیانیه که دوشنبه ۲۲ بهمن منتشر شده است، ۳۲ سازمان حقوق بشری از اعدام به عنوان مجازاتی غیرانسانی و ناقض حقوق بشر یاد کرده و خواستار لغو و کنار گذاشته شدن این مجازات از سیستم قضایی ایران شدند.
امضاکنندگان این بیانیه با اشاره به رد درخواست اعاده دادرسی پخشان عزیزی از سوی دیوان عالی کشور، تاکید کردند او در حالی بابت اتهام «عضویت در گروههای سیاسی مخالف جمهوری اسلامی» به اعدام محکوم شده که فعالیتهایش در سوریه، تنها به عنوان مددکار اجتماعی و در راستای کمک به زنان و کودکان آواره از جنگ با داعش بوده است.
آنها اضافه کردند که وریشه مرادی نیز با اتهامات مشابه از سوی دستگاه قضایی جمهوری اسلامی به اعدام محکوم شده و پروندهاش در دیوان عالی کشور در دست بررسی است.
وریشه مرادی، ۲۰ آبان با حکم ابوالقاسم صلواتی و پخشان عزیزی دوم مرداد با حکم ایمان افشاری در دادگاه انقلاب تهران با اتهام «بغی» به اعدام محکوم شدند.
تایید حکم اعدام عزیزی و صدور حکم اعدام مرادی در هفتهها و ماههای گذشته با اعتراضات گسترده داخلی و بینالمللی همراه شده است.
۳۲ سازمان حقوق بشری در بخش دیگری از بیانیه خود خواستار لغو احکام اعدام مجاهد کورکور، مهدی حسنی و بهروز احسانی، زندانیان سیاسی محکوم به اعدام شدند که در جریان جنبش «زن، زندگی، آزادی» بازداشت شدهاند.
آنها در پایان با اشاره به افزایش اعتراضات به اعدامها در ایران، همبستگی خود را با اعتصاب غذای هفتگی زندانیان در جریان کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» اعلام کردند و از جامعه جهانی خواستند فشارها را بر جمهوری اسلامی برای لغو احکام اعدام تشدید کند.
مرکز دموکراسی خاورمیانه، ائتلاف بینالمللی مدافعان حقوق زنان، ابتکارات زنان برای عدالت جنسیتی، شبکه حقوق بشر کردستان، سازمان همکاری برای صلح سودان و ائتلاف منطقهای مدافعان حقوق بشر زنان در جنوب غرب آسیا و شمال آفریقا، از جمله امضاکنندگان این بیانیه هستند.
صدور، تایید و اجرای احکام اعدام برای زندانیان سیاسی در ایران در ماههای گذشته به شکل چشمگیری افزایش یافته است.
به گزارش منابع حقوق بشری، از میان صدها محکوم به اعدام در ایران، در حال حاضر دستکم ۵۶ زندانی در زندانهای سراسر کشور با اتهامات سیاسی یا امنیتی زیر حکم اعدام هستند.
