روسیه در یکی از بزرگترین حملات هوایی خود، شبکه برق اوکراین را هدف قرار داد
روسیه روز یکشنبه ۲۷ آبان بزرگترین موج حملات هوایی خود به اوکراین در سه ماه اخیر را انجام داد و با شلیک بیش از ۲۰۰ موشک و پهپاد، دستکم هفت نفر را کشت. به گفته مقامهای کییف، این حملات در آستانه زمستان، خسارتهای شدیدی به سیستم انرژی و برق اوکراین وارد کرد.
وزارت دفاع روسیه روز یکشنبه اعلام کرد حملات موشکی گستردهای به تاسیسات انرژی اوکراین انجام داده است که برق «مجتمعهای نظامی-صنعتی» این کشور را تامین میکنند.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین هم گفت که روسیه شامگاه شنبه و صبح یکشنبه، حمله ترکیبی بزرگی را با شلیک حدود ۱۲۰ موشک و ۹۰ پهپاد، علیه زیرساختهای انرژی اوکراین آغاز کرده است.
او این بمباران را کار «تروریستهای روس» توصیف کرد و گفت که روسیه از موشکهای بالستیک و ایروبالستیک مانند کینژال، اسکندر و زیرکون و همچنین پهپادهای شاهد ساخت جمهوری اسلامی استفاده کرده است.
زلنسکی گفت پدافند هوایی اوکراین حدود ۱۴۰ مورد از این حملات را دفع کرده است.
طی این حملات هوایی، مجموعا هفت نفر در میکولایف، دنیپروپتروفسک، لویو و اودسا کشته و چندین تن دیگر از جمله دو کودک، زخمی شدند.
در کییف نیز سقف یک ساختمان مسکونی به دلیل سقوط بقایای موشک آتش گرفت و دستکم دو نفر را مجروح کرد.
آخرین حمله موشکی بزرگ روسیه به کییف روز پنجم شهریور بود که مسکو با بیش از ۲۰۰ پهپاد و موشک سراسر اوکراین را هدف قرار داد و در نتیجه آن، هفت نفر کشته شدند.
موج بزرگ حملات جدید روسیه به اوکراین، همزمان با نزدیک شدن به هزارمین روز آغاز جنگ انجام گرفت.
نگرانیها از تامین انرژی در زمستان سرد اوکراین
زلنسکی با انتشار بیانیهای در ایکس نوشت: «هدف دشمن، زیرساختهای انرژی در سراسر اوکراین بود. متاسفانه، برخی تاسیسات در اثر برخورد مستقیم یا سقوط بقایای موشکها و پهپادها آسیب دیدند.»
او گفت که برخی از مناطق اوکراین همچنان به برق دسترسی ندارند.
مقامهای اوکراینی از قطع برق در مناطقی از جمله ولین، ریونا، لویو در غرب تا مناطق دنیپروپتروفسک و زاپوریژیا در جنوب شرقی این کشور گزارش دادند.
شرکت دتک (DTEK) که بزرگترین تامینکننده بخش خصوصی انرژی در اوکراین است، طبق دستور مقامهای اوکراین، قطعی برق اضطراری را در منطقه جنوبی اودسا اعمال کرد.
دتک اعلام کرد این هشتمین باری است که شبکه برق اوکراین در سال جاری میلادی هدف قرار میگیرد، اما نخستین نمونه از چنین حملاتی در آغاز فصل زمستان است.
مکسیم تیمچنکو، مدیرعامل این شرکت از بروز خسارت شدید به سیستم انرژی اوکراین، از جمله به ایستگاههای برقدتک خبر داد و گفت: «این حملات بار دیگر نیاز کشور به سیستمهای پدافند هوایی بیشتر از سوی متحدانمان را برجسته میکند.»
لهستان و متحدان ناتو، بامداد یکشنبه جتهایشان را برای محافظت از حریم هوایی خود، در مناطق مرزی به پرواز درآوردند.
به گفته فرماندهی عملیاتی ارتش لهستان، این جتها پس از حدود سه ساعت بدون وقوع حادثه مشخصی به پایگاههای خود بازگشتند.
اوکراینیها از هفتههای پیش، حمله احتمالی روسیه به شبکه انرژی آسیبدیده کشور خود را پیشبینی کرده و نگران خسارات سنگین ناشی از آن بودند که میتواند باعث خاموشیهای طولانیمدت در آستانه زمستان شود.
روسیه پیشتر هم با بمبارانهای مداوم، نیمی از ظرفیت تولید انرژی اوکراین را نابود کرده وکییف با کمبودهای جدی در این حوزه مواجه است.
اوکراین بارها خواهان کمک فوری برای بازسازی شبکه انرژی و تامین تجهیزات دفاع هوایی از سوی متحدان غربی خود شده است.
زلنسکی روز یکشنبه در بیانیه خود گفت که جنگندههای اف-۱۶ بهعنوان بخشی از پدافند دفاعی این کشور برای مقابله با پهپادها و موشکهای روسیه به پرواز درآمدند.
به گفته رییسجمهوری اوکراین، در این عملیات جنگندههای سوخو و میگ ساخت شوروی و همچنین تیمهای پدافند زمینی نیز مشارکت داشتند.
آندری سیبیها، وزیر امور خارجه اوکراین نیز این حمله را «پاسخ واقعی» مسکو به رهبرانی توصیف کرد که با ولادیمیر پوتین تعامل داشتهاند.
به نظر میرسد سخنان سیبیها، اشارهای ضمنی به اولاف شولتز، صدراعظم آلمان است که روز جمعه ۲۵ آبان برای اولین بار از آغاز جنگ اوکراین، با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه تماس تلفنی برقرار کرد.
شهروندان پس از حمله هوایی روسیه در متروی کییف پناه گرفتند
کاخ کرمیلین گفت پوتین در گفتوگو با شولتز، بار دیگر شرط مذاکرات صلح با کییف را تسلیم اوکراین و واگذاری مناطقی که روسیه اشغال کرده، اعلام کرده است.
زلنسکی بارها این پیششرطهای پوتین را رد کرده است.
اگرچه شولتز از پوتین خواسته بود که نیروهایش را از اوکراین که یکپنجم کشور را اشغال کردهاند خارج کند اما کییف از برقراری این تماس تلفنی شاکی و معتقد بود که این گفتوگو، موجب کاهش انزوای پوتین شده است.
حملات جدید روسیه، فشار بیشتری بر اوکراین وارد میکند.
نیروهای مسکو سریعترین پیشرویهای میدانی خود را در شرق اوکراین از سال ۲۰۲۲ تاکنون به دست آوردهاند و باوجود تحمل تلفات سنگین، در تلاش برای تصرف کامل منطقه صنعتی دونباس هستند.
در همین حال، نیروهای اوکراینی در تلاشاند مناطقی مانند کورسک روسیه را که در ماه آگوست تصرف کردهاند، حفظ کنند.
کییف گفته است که این منطقه میتواند در آینده بهعنوان برگ برنده چانهزنی در مورد آتشبس استفاده شود.
آغاز دولت ترامپ با وعده پایان جنگ اوکراین و البته بدون توضیح چگونگی آن، احتمال افزایش فشار برای آغاز مذاکرات آتشبس را بیشتر کرده است.
دانشمندان بریتانیایی مطالعهای برای بررسی این موضوع آغاز کردهاند که آیا آلودگی هوا میتواند باعث زوال عقل شود؟ این پژوهش، میتواند به توسعه داروهای جدیدی برای مقابله با پیشرفت بیماریهایی مانند آلزایمر منجر شود.
گاردین روز یکشنبه ۲۹ مهر در گزارشی نوشت دانشمندان بریتانیایی در آستانه راهاندازی پروژه تحقیقاتی چشمگیری هستند که نشان میدهد هوایی که تنفس میکنیم چگونه میتواند بر مغز ما تاثیر بگذارد.
به گفته دانشمندان، این تحقیق برای درک یک مشکل پزشکی مهم، یعنی چگونگی تاثیر آلودگی هوا بر بروز زوال عقل، حیاتی است.
در سالهای اخیر، دانشمندان دریافتند که آلودگی هوا یکی از خطرناکترین تهدیدها برای سلامت انسان است و نشان دادهاند که این آلودگی در بروز سرطان، بیماریهای قلبی، دیابت و بسیاری از مشکلات بهداشتی دیگر نقش دارد.
اکنون دانشمندان در موسسه فرانسیس کریک (Francis Crick) قرار است به بررسی ارتباط آلودگی هوا با پدیده زوال عصبی بپردازند.
این پروژه تحقیقاتی با عنوان «سرعت» (Rapid) که از سوی خیریه «مقابله با زوال عقل» تامین مالی شده است، از روز دوشنبه ۳۰ مهر بهطور رسمی آغاز خواهد شد.
ذرات کوچک آلاینده چطور منجر به زوال عقل میشوند؟
پروژه سرعت شامل بررسی دقیق فرآیندهایی است که ذرات کوچک آلاینده میتوانند منجر به زوال عقل شوند.
این تحقیق میتواند بینشی کلی درباره چگونگی تاثیر ذرات معلق در هوا بر بروز بیماریها ارائه دهد و همچنین به توسعه داروهای جدید برای مقابله با پیشرفت شرایطی مانند بیماری آلزایمر کمک کند.
پروفسور چارلز سوانتون، معاون مدیر بالینی موسسه کرک و از مدیران این پروژه گفت: «آلودگی هوا معمولا با زوال عقل مرتبط نیست. با این حال، اپیدمیولوژیستها بهتازگی دریافتهاند که ذرات موجود در هوا کاملا با خطر بیماریهای نورودژنراتیو (زوال عصبی) مرتبط هستند.»
او افزود: «ما میخواهیم دقیقا بفهمیم که چگونه ذرات ریز در هوا میتوانند تاثیرات عمیقی بر مغز ما داشته باشند و از این دانش برای توسعه داروهای جدیدی برای درمان زوال عقل استفاده کنیم.»
یک نوع کلیدی از آلودگی هوا، شامل معلقهای ریز ذرات جامد و قطرات مایع است.
این ذرات از اگزوز خودروها و کامیونها، کارخانهها، گرد و غبار، گردهها، آتشفشانها، آتشسوزیهای جنگلی و منابع دیگر تولید میشوند و بهعنوان ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری یا بهطور ساده PM2/5 شناخته میشوند.
این ذرات دارای قطری کمتر از ۲.۵ میلیونیم متر هستند که حدود ۳۰ برابر نازکتر از موی انسان است و بهقدری کوچکاند که میتوانند به عمق بدن انسان نفوذ کنند.
در مورد زوال عقل، پیام۲.۵ها هنگام تنفس و از طریق پیاز بویایی (olfactory bulb) وارد مغز میشوند.
پیاز بویایی یک ساختار عصبی در مغز است که در بالای حفره بینی قرار دارد و سیگنالهای بویایی را از گیرندههای موجود در بینی دریافت کرده و پردازش میکند. این بخش، نقش مهمی در درک و تشخیص بوها دارد.
به گفته پروفسور سوانتون، به نظر میرسد که پیام۲.۵ها در مغز، از سوی سلولهای ایمنی در سیستم عصبی مرکزی جذب میشوند و پس از آن است که احتمالا زوال عصبی آغاز میشود.
با این حال، این که این فرآیند چگونه پیش میرود و منجر به زوال عقل میشود، هنوز روشن نیست.
درک دقیق این فرایند، یکی از اهداف اصلی پروژه سرعت است تا بفهمیم چگونه پیام۲.۵ها موجب تشکیل تودههایی در بافت مغز میشوند که نشانه مشخص بیماری آلزایمر است.
سونیا گاندی، رییس آزمایشگاه زیستشناسی زوال عصبی در موسسه کرک و دانشگاه کالج لندن گفت: «ما شواهد خوبی از ارتباط بین قرارگیری در معرض ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری و بیماریهای مغزی مانند آلزایمر و پارکینسون داریم. اما هنوز نمیدانیم که آیا این ذرات واقعا زوال عصبی را بهطور مستقیم تحریک میکنند یا تنها فرایندی را که در افراد آسیبپذیر در حال وقوع است، تسریع میکنند.»
پژوهشگران موسسه کرک بر این باورند که آلودگی هوا از طریق سه مکانیسم مختلف میتواند باعث زوال عقل شود؛ بر اساس یکی از این مکانیسمها، ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری ممکن است بهطور مستقیم فرآیند تجمع پروتئینها را در مغز تسریع کنند و باعث بروز آلزایمر شوند.
به عبارت دیگر، ممکن است ورود ذرات معلق با توانایی مغز در پاکسازی تودههای پروتئینی تداخل ایجاد کند.
به بیانی ساده، این ذرات ۲.۵ میکرومتری با سیستم پاکسازی سلولهای بدن تداخل دارند و باعث میشوند حذف پروتئینهای عامل بیماریهایی مانند آلزایمر، دشوارتر شود.
سومین نظریه این است که پیام۲.۵ها به وسیله سلولهای ایمنی مغز به نام میکروگلیا جذب و احتمالا باعث میشوند که این سلولها، واکنشی التهابی را ایجاد و آغاز زوال عقل را تسریع کنند.
پژوهشگران برای تشخیص اینکه کدام مکانیسم در بروز زوال عقل نقش دارد، بر آزمایشهای درونکشتگاهی روی سلولهای بنیادی انسانی و همچنین مدلهای حیوانی تمرکز خواهند کرد.
سونیا گاندی در همین زمینه گفت: «زمانی که این مکانیسمها را با جزییات بیشتری درک کنیم، میتوانیم از این دانش برای توسعه درمانهایی استفاده کنیم که تاثیر آلودگیهای هوا را کاهش دهند.»
او اظهار امیدواری کرد که شاید روزی، بتوانیم از اثرات محیط بر بیماریهای مغزی پیشگیری کنیم.
یافتههای یک پژوهش جدید با موضوع تغییرات آب و هوایی نشان داد که قرار گرفتن طولانیمدت در معرض دمای شدید با افت شناختی، بیماریهای کلیوی و سرطان پوست مرتبط است و امواج گرما میتواند مشکلات سلامت روان و شیوع بیماریهای عفونی را تشدید کند.
این تحقیق که از سوی پژوهشگران دانشگاه بریستول بریتانیا انجام شد، شامل نظرات دانشمندان برجسته آب و هوا، هواشناسان و پزشکان بهداشت عمومی است.
بر اساس یافتههای این پژوهش، قرار گرفتن طولانیمدت در دمای شدید ارتباط مستقیمی با زوال شناختی، بیماری کلیوی، سرطان پوست و گسترش بیماریهای عفونی دارد.
دان میچل، نویسنده اصلی این پژوهش، اعلام کرد محققان از برخی «پیوندهای قوی» میان این بیماریها و امواج گرما آگاه هستند و این امر «موجب نگرانی قابل توجهی» شده است.
سخنگوی دانشگاه بریستول گفت: «در حالی که تاثیر منفی تغییرات آب و هوایی بر سلامت قلب و ریه به طور گستردهای شناخته شده، این تحقیق تصویر جامعتری از پیامدهای مرتبط ارائه میدهد.»
کارشناسان دریافتند که «تکرار و افزایش تغییرات آب و هوایی، مانند موج گرما و سیل، مشکلات سلامت روانی و گسترش بیماریهای عفونی را تشدید میکند.»
زنگ خطر بیماریهای پنهان
این مطالعه همچنین نشان میدهد که قرار گرفتن طولانیمدت در معرض گرما میتواند خواب را مختل کند که این امر با زوال شناختی، بیماری آلزایمر و زوال عقل مرتبط است.
هوای سرد نیز ممکن است منجر به صدمات جسمی، مانند زمین خوردن یا تضعیف سلامت روانی، از جمله گوشهگیری شود و درد مفاصل و بیتحرکی را بر اثر نشستن و دراز کشیدن بیش از حد افزایش دهد.
میچل، استاد علوم آب و هوا در دانشگاه بریستول گفت: «این تحقیق عمدتا عوارض بالقوه بسیار جدی ناشی از قرار گرفتن طولانیمدت در معرض تغییرات آب و هوایی را نشان میدهد که تاکنون در ارزیابیهای مشابه به آن پرداخته نشده است.»
او افزود که اطلاعات کافی در مورد اینکه چگونه دماهای گرمتر یا سیل مداوم ممکن است با بیماریهای مختلف مرتبط باشد، وجود ندارد.
با این حال، این پژوهشگر تاکید کرد که فشار گرمایی مداوم و چندساله احتمالا بیماریهای زمینهای مانند بیماریهای کلیوی را تشدید میکند اما برای تعیین اثرات بلندمدت آن، باید تحقیقات بیشتری انجام شود.
میچل ادامه داد: «با استفاده از نمونه بریتانیا ما زمینه را برای تجزیه و تحلیل کامل و جهانی ارتباط میان تغییرات آب و هوایی و سلامت فراهم کردهایم.»
یونیس لو، یکی دیگر از نویسندگان این تحقیق گفت که گامهای بعدی شامل تجزیه و تحلیل دادههای بلندمدت بیشتر در کنار «عوامل دیگری است که در طول زمان بر سلامتی تاثیر میگذارند».
تغییرات اقلیمی ناشی از تغییر درازمدت میانگین دمای زمین است که شرایط آب و هوایی را عوض میکند.
در طول یک دهه گذشته، دمای زمین به طور متوسط حدود ۱.۲ درجه سانتیگراد گرمتر از اواخر قرن ۱۹ بوده است.
اکنون تایید شده که گرمایش جهانی در دوره ۱۲ ماهه بین فوریه ۲۰۲۳ تا ژانویه ۲۰۲۴ از ۱.۵ درجه سانتیگراد فراتر رفته است.
پیامدهای افزایش دما که به دلیل تغییرات آب و هوایی ناشی از فعالیتهای انسان رخ داده، با پدیده النینو تشدید و باعث شده سال ۲۰۲۳ گرمترین سال ثبت شده در تاریخ باشد.