خبرگزاری ایلنا در گزارشی به شرح مشکلات افراد بیشناسنامه در استان سیستان و بلوچستان پرداخت و نوشت رویکرد دولت ابراهیم رئیسی در خصوص بیشناسنامهها امنیتی است. این گزارش تاکید کرد پیگیری نمایندگان مجلس شورای اسلامی از وزارت کشور برای حل مشکل این افراد بینتیجه مانده است.
به گزارش ایلنا، افراد بیشناسنامه در استان سیستان و بلوچستان از دریافت یارانه، سهمیه نفت، بیمه، آموزش، سند مالکیت و ... و بهرهمندی از بسیاری از فرصتهایی که افراد شناسنامهدار از آنها برخوردارند، محروم هستند.
این خبرگزاری از وجود چندین هزار کودک بیشناسنامه در این استان خبر داد و نوشت آنها به دلیل نداشتن شناسنامه از تحصیل باز میمانند و به کلاسهای حوزوی و نهضتهای سوادآموزی خانگی میروند تا خواندن و نوشتن بیاموزند.
ایلنا در حالی از وجود چندین هزار کودک بیشناسنامه خبر داد که در ایران آمار بیشناسنامهها رسما از سوی حکومت اعلام نمیشود. حسینعلی شهریاری، نماینده زاهدان، پیشتر گفته بود: «اعلام نمیکنیم چون قابلیت رسانهای شدن ندارد.»
زهرا، یکی از ساکنان خیابان پیربخش در حاشیه شهر زاهدان، با بیان اینکه ۱۸ ساله است و شناسنامه ندارد، به ایلنا گفت: «من و خواهر و برادرانم شناسنامه نداریم. ما ایرانی هستیم. پدر و مادرم هم ایرانی هستند اما شناسنامه نداریم.»
او درباره مشکلات خانوادهشان گفت: «ما نتوانستیم به مدرسه برویم و درس بخوانیم و برادرانم برای اینکه بتوانند خرج ما را بدهند به ناچار دستفروشی میکنند. ما نه یارانه میگیریم و نه میتوانیم بیمه خدمات درمانی داشته باشیم و هر بار که بیمار میشویم، از ترسِ هزینههای بالای درمان، به بیمارستان نمیرویم.»
سبحان دهواری، فعال مدنی، با انتقاد از دولت رئیسی که «کمیسیون مسوول صدور شناسنامه و بررسی ایرانیالاصل بودن این افراد» را از معاونت سیاسی و اجتماعی استانداری سیستان و بلوچستان به معاونت امنیتی منتقل کرد، به ایلنا گفت: «با این انتقال مساله بیشناسنامهها رویکرد امنیتی پیدا کرد و این فرض اصل قرار گرفت که همه این افراد ایرانی نیستند مگر اینکه خلافش ثابت شود.»
رییس هیات مدیره موسسه مکران اضافه کرد: «با وجود اینکه دولت رئیسی استاندارهایی را در استان تغییر داد اما این رویکرد تغییر نکرد و هنوز هم این کمیسیون در معاونت امنیتی هست و با رویکرد امنیتی به این مساله نگاه میشود.»
به گفته این فعال اجتماعی، نتیجه ادامه این روند از بین رفتن کرامت انسانی، هویت ایرانی و «احساس تعلق به مام میهن» است که لطمات جدی به این افراد وارد میکند و بحرانهایی را در حوزه اجتماعی به وجود میآورد.
دهواری با بیان اینکه شهرستانهای زاهدان و چابهار عمدتا با تعداد قابل توجهتری از بیشناسنامهها مواجه هستند گفت: «امروز تعداد افراد بیشناسنامه نسبت به ۱۰ سال پیش بیشتر شده چرا که این افراد زندگیشان متوقف نشده، ازدواج کردهاند و دارای فرزندانی شدهاند و فرزندان آنان نیز ازدواج کردهاند و این تعداد افراد بیشناسنامه در حال افزایش هستند.»
او با تاکید بر اینکه هزینههای مالی سنگین و نبود امکان آزمایش دیانای در بیشتر نقاط سیستان و بلوچستان باعث شده این آزمایش برای بسیاری از بیشناسنامهها مقدور نباشد، گفت: «این مشکل شرایط را برای کسانی که میخواهند این فرایند را طی کنند سخت کرده است.»
شهریاری نیز به ایلنا گفت: «موضوع بیشناسنامهها مسالهای نیست که به این راحتی به نتیجه برسد. همه نمایندهها پیگیری کردهاند و مکاتباتی با ثبت احوال و وزارت کشور داشتهاند اما تا این لحظه به نتیجهای نرسیدهاند.»
به گفته نماینده زاهدان، افراد بیشناسنامه باید در شورای تامین هر شهرستان تایید شوند و نیروی انتظامی، اطلاعات، اطلاعات سپاه، دادگستری و ثبت احوال در شورای تامین حضور دارند و مدارک و شرایط افراد بیشناسنامه را تعیین وضعیت میکنند: «اگر افراد تایید شوند شناسنامه میگیرند و در غیر این صورت بلاتکلیف میمانند.»
شهریاری پیشتر و در تیر ماه ۱۴۰۱ در گفتوگو با دیدهبان ایران گفته بود: «در مورد ایرانی بودن یا نبودن بسیاری از کسانی که شناسنامه ندارند شک و شبهههای فراوانی وجود دارد. اجازه نخواهیم داد هیچ افغانستانیای دارای شناسنامه ایرانی باشد.»
یادبود جانباختگان اعتراضات آبان ۱۴۰۱ در بوکان
مادران «امجد عنایتی»، «هیوا جانجان» و «میلاد معروفی»، پس از بازداشت اسرین محمدی، خواهر «شهریار محمدی» در منزل دایه مینا، مادر شهریار، در بوکان جمع شدند و با انتشار ویدیویی همبستگی خود را با یکدیگر اعلام کردند.
اسرین محمدی در تاریخ ۲۴ آبان به دست نیروهای امنیتی در بوکان بازداشت و روز شنبه ۲۷ آبان با تودیع قرار تامین آزاد شد.
مادران دادخواه در پیامهای خود نسبت به اینکه ماموران امنیتی اجازه برگزاری مراسم سالگرد فرزندان ایشان را بر سر مزارشان ندادند، اعتراض کرده و از برگزاری مراسم سالگرد این کشتهشدگان در خانههای خود خبر دادند.
در ویدیوی منتشر شده، دایه مینا، مادر شهریار محمدی با خواندن متنی به زبان کردی گفت: «یادبود پسرانمان است ... امروز که به ما اجازه ندادند سر خاکشان مراسم سالگرد بگیریم. الان هم من در منزل خودم مراسم گرفتم و سالگرد همه پسرانمان است.»
این مادر دادخواه اضافه کرد: «ما هم مثل همه مادران دیگر آرزو داشتیم سالگرد ازدواج برای پسرانمان بگیریم نه سالگرد شهید شدنشان. به آنها افتخار میکنم و هیچ کسی نمیتواند آنها را از قلب ما و قلب ملت بیرون بیاورد. تا روزی که زندهایم در برابر ظالم و ظلم ایستادگی میکنیم. کسانی هم که اجازه ندادند ما برای پسرانمان مراسم برگزار کنیم و جلوگیری کردند، این روز را ببینید که ما چه میکشیم. شهید نمیمیرد.»
او در ادامه شعری برای پسرش خواند و گفت: «پسر زیبای من ... عزیز جانم، با تو روز و شب و در زندگیام شاد بودم. چه زود رفتی پسر دلیر کشورم، غم سراسر سرزمین و کشورم ... ما با خون پاک تو عهد و پیمان میبندیم، هرگز در راه آزادی خلق از پا ننشینیم.»
مادر امجد عنایتی نیز در صحبتهای خود در این ویدیو گفت: «امروز سالروز (شهید شدن) پسرانمان شهیدانمان است. اجازه ندادند در قبرستان و روی مزارشان مراسم بگیریم. ما هم در خانه برایشان مراسم گرفتیم. سالگردشان مبارک باشد. انشاالله خدا خونشان را از یاد نبرد. دادخواه خونشان هستیم. خون همه شهدای انقلاب ژینا.»
دایه لیلا، مادر میلاد معروفی هم در صبحتهای خود با تاکید بر ادامه داشتن راه پسرانشان گفت: «ما مادران انقلاب به هیچ وجه از خون پسرانمان نمیگذریم و تا آخرین قطره خونمان و آخرین نفسمان دادخواه خون به ناحق ریخته شده فرزندانمان به دست رژیم جمهوری اسلامی هستیم. به ناحق خونشان ریخته شده و تا آخرین نفس دادخواه خون آنها خواهیم بود. سالروز شهید شدنشان مبارک باد».
هیوا جانجان، امجد عنایتی و میلاد معروفی، روز ۲۶ آبان ۱۴۰۱ در جریان خیزش انقلابی با شلیک مستقیم گلوله نیروهای امنیتی در بوکان جان باختند.
شهریار محمدی نیز یک روز بعد در تاریخ ۲۷ آبان با شلیک مستقیم نیروهای امنیتی جان خود را از دست داد.
محمدی روز ۲۵ آبان ۱۴۰۱ پیکر دوستش محمد حسنزاده، دیگر معترض کشته شده را برای جلوگیری از ربایش به دست ماموران امنیتی، از سردخانه به مسجد آرامستان بوکان منتقل کرد. تصویر شهریار هنگامی که بر سر پیکر دوست کشتهشدهاش تا صبح نشست تا ماموران امنیتی او را ندزدند و مخفیانه دفن نکنند، منتشر شد.
خانواده کاروان قادرشکری یادش را گرامی داشتند
خانواده کاروان قادرشکری، معترض ۱۶ ساله جانباخته در خیزش انقلابی در سالگرد کشته شدن او در محل کشته شدنش جمع شده و یادش را گرامی داشتند.
کاروان قادرشکری در تاریخ ٢٩ آبان ۱۴۰۱ با شلیک مستقیم نیروهای امنیتی در پیرانشهر کشته شد.
چهارمین سالگرد برهان منصورنیا، از جانباختگان آبان ۹۸
سوران منصورنیا، برادر برهان منصورنیا و از اعضای انجمن خانوادههای دادخواهان آبان، ویدیویی از سوگواری مادرش «ثریا منوچهری» بر مزار برهان را در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد.
او در متنی که همراه با این ویدیو منتشر کرده نوشت: «چهار سال از آن سالِ بد گذشت. برهان ما اگرچه پاک و سربلند مرد اما مادرم ثریا منوچهری هنوز هم مثل لحظههای اول قتل، چشمانش چون ابر بهار میگریند. برای او زمان در همان ساعت پنج غروب دوشنبه ۲۷ آبان ۹۸ ایستاده است؛ نه که نخواهد، که یارای حرکت ندارد.»
این دادخواه آبان تاکید کرده که این سوگ و خونِ بر زمین مانده برهان برای همه، خاصه مادرش که «بر جگرش خنجر زدهاند»، همیشه تازه است: «اندوه بزرگ ما اما آبستن امید بزرگی است. ما دادخواهیم و تا زمانی که عدالت را در پیشگاه مادران داغدار ننشانیم سر ایستادن نداریم. نه میبخشیم و نه فراموش میکنیم.»
برهان منصورنیا متولد اول تیر ۱۳۷۰ در مریوان و از جانباختگان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ است. برهان در تاریخ ۲۶ آبان ۹۸ در کرمانشاه از پشت هدف گلوله نیروهای امنیتی قرار گرفت و روز بعد در بیمارستان جان خود را از دست داد.
یابود رضا معظمی گودرزی بر مزارش در بروجرد
ویدیوی رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد فیروزه معظمی، مادر رضا معظمی گودرزی، از جانباختگان آبان خونین ۹۸ در سالگرد پسرش بر مزار او رفته و برایش شیون میکند.
رضا معظمی گودرزی متولد اول دی ماه ۱۳۷۸ بود و شب ۲۶ آبان ۱۳۹۸ در شهریار با شلیک گلوله نیروهای امنیتی جان باخت.
پیکر او در روستایی حوالی بروجرد به خاک سپرده شد.
بیانیه انجمن خانوادههای دادخواه آبان در چهارمین سالگرد اعتراضات آبان۹۸
انجمن خانوادههای دادخواه آبان در چهارمین سالگرد اعتراضات آبان ۹۸ با انتشار بیانیهای بر ادامه مسیر دادخواهی تاکید کرد و نوشت: «آبان تا پایان این سیاهی ادامه دارد.»
این بیانیه ضمن یادآوری جنایات جمهوری اسلامی در آبان خونین ۹۸ تاکید کرد: «چهار سال پیش در چنین روزهایی جمهوری اسلامی بدون هیچ مرز و محدودیتی علیه مردم سرزمینی که بر آن حکومت میکرد اسلحه کشید و خیابان را با خون آبان شست تا برای همیشه، دیوار بلندی میان خود و مردم بکشد.»
بر اساس این بیانیه، اکنون با گذشت چهار سال از آبان ۹۸، این اعتراضات به عنوان نقطهعطفِ مبارزاتی، شجاعتی را تکثیر کرده است که دیگر از ذهن و ضمیر هیچ ایرانیِ آزادیخواهی زدودنی نیست.
خانوادههای دادخواه امضاکننده بیانیه تاکید کردند بر اساس عهدی که «با یکدیگر و با خون عزیزان خود بستهاند»، مصمماند رد «باریکترین باریکههای خون و تکتک گلولههای آبان خونین» را دنبال کنند تا «عاملان و آمران این جنایت را در دادگاههای بینالمللی» و به طور قطع در آیندهای نه چندان دور، «در دادگاههای ایرانِ آزاد» بر صندلی عدالت بنشانند.
با گذشت چهار سال از کشتار مردم معترض در جریان اعتراضات آبان خونین ۹۸ و یک سال از کشتار معترضان در آبان ۱۴۰۱، شهروندان در ایران همچنان یاد این سرکوبهای خونین و کشتهشدگان آنها را زنده نگه داشتهاند و گزارشها و تصاویری از حضور بر مزار قربانیان جمهوری اسلامی منتشر میکنند.
بسیاری از مردم معترض جمله «آبان ادامه دارد» را به یکی از مشهورترین شعارهای اعتراضی برای دادخواهی تبدیل کردهاند.