ادامه اعتراضات دانشآموزی در فرانسه؛ بیش از ۵۰۰ نفر در یک روز بازداشت شدند
دهها هزار دانشآموز و دانشجو در فرانسه، با وجود وعده دولت برای رسیدگی به کمبود معلم و فرسودگی مدارس، دوباره تظاهرات کردند. همزمان، گزارش خبرگزاری رویترز نشان میدهد فشار بودجهای و خروج خانوادههای برخوردار از مدارس دولتی، شکاف آموزشی را عمیقتر کرده است.
وزارت کشور فرانسه اعلام کرد در اعتراضات پنجشنبه ۱۶ مهر، ۷۱ هزار و ۵۰۰ نفر در سراسر کشور به خیابان آمدند که ۲۴ هزار و ۵۰۰ نفر از آنان در تجمع اصلی پاریس در میدان باستیل حضور داشتند.
به گزارش لوموند، ۵۵ هزار نفر نیز مقابل مدارس تجمع کردند که بخشی از آنان به راهپیماییها پیوستند.
بیشتر تجمعها مسالمتآمیز بود، اما در پایان برخی راهپیماییها درگیری رخ داد.
وزارت کشور از بازداشت ۵۰۴ نفر و زخمی شدن ۴۸ نیروی پلیس و ژاندارمری خبر داد.
معترضان برای سهشنبه ۲۱ مهر فراخوان تازهای دادهاند.
آسوشیتدپرس گزارش داد پلیس مقابل دبیرستان هلن بوشه در پاریس، که دانشآموزان ورودی آن را با سطلهای زباله بسته بودند، گاز اشکآور شلیک کرد.
وزارت آموزش اعلام کرد ۳۷۵ مدرسه پنجشنبه بهطور کامل یا جزیی تعطیل بودند.
بر اساس آمار وزارت کشور که این خبرگزاری نقل کرد، از اواخر ماه سپتامبر بیش از شش هزار و ۶۰۰ مورد بازداشت ثبت شده است.
دانشآموزان علاوه بر کمبود منابع آموزشی، به برخورد پلیس اعتراض دارند.
ادوارد ژفره، وزیر آموزش، وعده داد تا سهشنبه، سه هزار معلم جایگزین به حدود ۱۰۰ دبیرستان دارای کمبود نیرو اعزام شوند.
سباستین لوکورنو، نخستوزیر، نیز وعده داده تا پایان اکتبر پاسخهایی مشخص و دارای تامین مالی، ارائه کند.
نمایندگان دانشآموزان این وعدهها را ناکافی دانستهاند.
بازنگری ساعات طولانی مدرسه و سامانه درخواست ورود به دانشگاه نیز از برنامههای اعلامشده دولت است.
دولت پس از آن که نوجوانی در جریان اعتراضات دستش را از دست داد، استفاده پلیس از نارنجکهای صوتی را موقتا متوقف کرد.
بحران آموزش و شکاف طبقاتی
گزارش تازه رویترز این اعتراضات را به بحران گستردهتر آموزش دولتی فرانسه پیوند زده است؛ نظامی که قرار بود فرصت برابر برای کودکان خانوادههای فقیر و ثروتمند فراهم کند.
در سال تحصیلی ۲۰۲۴ـ۲۰۲۵، نزدیک به ۱۰ درصد ساعات تدریس مدارس متوسطه دولتی بدون معلم ماند که سهچهارم این کمبود ناشی از جایگزین نشدن معلمان غایب بود.
همچنین، طبق گزارشی در سال ۲۰۲۵، بین ۱۰ تا ۲۰ درصد ساختمانهای مدارس به شدت فرسودهاند.
رویترز نوشت هزینههای فزاینده بازنشستگی و ضرورت مهار کسری بودجه، توان دولت را برای بهبود آموزش محدود کرده است.
برآورد میشود هزینه بازنشستگی در فرانسه در سال آینده به ۴۳۶ میلیارد یورو برسد.
همزمان، ترکیب اجتماعی مدارس خصوصی تغییر کرده است. سهم دانشآموزان خانوادههای «بسیار برخوردار» در مدارس خصوصی طرف قرارداد دولت، از ۲۶.۴ درصد در سال ۲۰۰۰ به ۴۰.۲ درصد در سال ۲۰۲۱ رسیده است.
این مدارس عمدتا کاتولیکاند و حقوق معلمانشان را دولت میپردازد، اما خانوادهها هزینههای دیگر را تامین میکنند.
کلمانس رمی، مادری در نانت، پس از اعتصابهای مکرر مدرسه دولتی محلی، دخترانش را به مدرسه خصوصی برد. او که برای هر کودک ماهانه ۱۹۱ یورو میپردازد، اذعان دارد چنین انتخابی برای همه خانوادهها ممکن نیست.
اوپنایآی از شناسایی و مسدود کردن حسابهای مرتبط با یک عملیات نفوذ با منشا ایران خبر داد که با هفت هویت جعلی روزنامهنگاری، نزدیک به ۱۰۰ مقاله را در رسانههای آنلاین منتشر یا بازنشر کرده بود.
این شرکت در یک پست وبلاگی به تاریخ ۸ اکتبر، برابر با ۱۶ مهر، در گزارشی درباره عملیات نفوذ مرتبط با روسیه و ایران، توضیح داد که گردانندگان این فعالیتها چگونه از هوش مصنوعی و هویتهای پوششی برای رساندن پیامهای سیاسی به مخاطبان استفاده کردهاند. با این حال، اوپنایآی درباره عملیات ایرانی تصریح کرده که عامل مشخص آن را شناسایی نکرده و فعالیتها به عملکرد یک مجموعه تجاری مجری کارزارهای نفوذ سفارشی شباهت داشته است؛ بنابراین، این گزارش انتساب مستقیم عملیات به حکومت ایران را تایید نمیکند.
اوپنایآی این کارزار را «نامهای جعلی نویسندگان» نامیده است. به گفته این شرکت، حسابهای مرتبط با آن از ایران فعالیت میکردند، دستورهای خود را به فارسی مینوشتند و با استفاده از چتجیپیتی، محتوا را به فارسی و انگلیسی تولید میکردند. گردانندگان برای پنهان کردن موقعیت مکانی خود از ویپیان استفاده میکردند.
مقالهها با نام روزنامهنگاران جعلی به رسانهها راه یافتند مهمترین بخش عملیات، آمادهسازی مقالههای بلند انگلیسیزبان درباره ابعاد ژئوپلیتیکی درگیری آمریکا و ایران و پیشنهاد آنها برای انتشار به رسانههای واقعی بود.
گردانندگان پیشنویس مقالهها را در اختیار چتجیپیتی میگذاشتند و میخواستند متن با معیارهای پذیرش مطلب در یک رسانه مشخص تطبیق داده شود. پس از تایید اصلاحات، از مدل میخواستند ایمیلی برای پیشنهاد انتشار مقاله به دبیر همان رسانه تهیه کند.
این مکاتبات با هفت نام انجام میشد: اروین بی. هاسکینز، نوآ لمینگتون، سوفیا گونزالز، مایکل هریسون، اریکا فیوزیر، جنی ویلیامز و آلیس جانسون.
در زندگینامههای همراه مقالهها، این افراد روزنامهنگارانی غربی، عمدتا آمریکایی، با تمرکز بر سیاست بینالملل، خاورمیانه، حقوق بشر یا درگیریها معرفی میشدند. هویت نوآ لمینگتون مدعی اقامت در نیوزیلند بود. به گفته اوپنایآی، گردانندگان حتی برای نوشتن زندگینامه «مایکل هریسون» نیز از مدل کمک گرفته بودند.
اوپنایآی با بررسی منابع باز، نزدیک به ۱۰۰ مقاله را شناسایی کرد که با این نامها در بیش از دوازده رسانه منتشر یا بازنشر شده بودند. این رسانهها عمدتا کوچک و متوسط بودند و به امور بینالملل، ژئوپلیتیک و خاورمیانه میپرداختند؛ برخی نیز رویکرد ضدجنگ یا «مترقی» داشتند.
قدیمیترین مقاله شناساییشده در ژوئیه ۲۰۲۵ و تازهترین آن در اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شده بود. بر اساس گزارش، انتشار مقالهها پس از آغاز درگیری آمریکا و حکومت ایران بهشدت افزایش یافت.
برخی رسانهها این مطالب را در حسابهای شبکههای اجتماعی خود نیز معرفی کردند و به این ترتیب، امکان دسترسی گردانندگان عملیات به مخاطبانی فراهم شد که در غیر این صورت به آنها دسترسی نداشتند. یکی از این رسانهها تا اوت ۲۰۲۶ نزدیک به دو میلیون دنبالکننده در فیسبوک، حدود ۳۵۵ هزار دنبالکننده در ایکس و بیش از ۵۴۴ هزار دنبالکننده در اینستاگرام داشت. این ارقام، شمار دنبالکنندگان رسانه است و لزوما میزان دیدهشدن مقالههای مورد بحث را نشان نمیدهد.
حسابهای اجتماعی به هویتهای جعلی اعتبار میدادند برخی از هویتهای روزنامهنگاری برای تقویت ظاهر حرفهای خود در چند شبکه اجتماعی حساب داشتند. «مایکل هریسون» در مدیوم، ایکس و فیسبوک حضور داشت و «اروین بی. هاسکینز» در ایکس، فیسبوک، اینستاگرام و تردز فعالیت میکرد.
هاسکینز در معرفی خود مدعی بود «نویسنده آزاد آمریکایی» است، اما اطلاعات شفافیت اینستاگرام، محل حساب او را ایران نشان میداد. متا این حساب را در ماه اوت مسدود کرد.
اوپنایآی همچنین اشاره کرد که متا در ماه مارس یک عملیات نفوذ ایرانی را مختل کرده بود که در آن نیز هویتی با نام «مایکل هریسون» حضور داشت. این اشاره بهتنهایی به معنای اثبات یکسان بودن گردانندگان دو عملیات نیست.
ایراناینترنشنال هدف پاسخهای انبوه قرار گرفت محور دیگر فعالیت، تولید دستهجمعی نظر برای شبکههای اجتماعی بود. گردانندگان متن یا تصویر یک پست را به چتجیپیتی میدادند و از آن میخواستند پاسخهایی همسو با اهداف کارزار بنویسد. این پاسخها گاه تنها با فاصله چند دقیقه از یکدیگر منتشر میشدند.
بیشتر این محتوا درباره درگیری [حکومت] ایران، آمریکا و اسرائیل بود. در دستورها از مدل خواسته میشد آمریکا را متجاوز، اسرائیل را متحدی غیرقابلاعتماد برای آمریکا و ایران را قربانیای مقاوم و تسلیمناپذیر نشان دهد.
به گفته اوپنایآی، پستهای ایراناینترنشنال، شبکه مستقر در بریتانیا و منتقد حکومت ایران، بهطور ویژه هدف قرار گرفته بودند. گردانندگان بیش از ۲۴ مجموعه پاسخ خصمانه فارسی برای پستهای این رسانه تولید کردند.
بخشی از نظرها نیز برای تحسین مقالههای خود عملیات تهیه میشد. گردانندگان تصویر پستهایی را که مقالههایشان را معرفی میکردند به مدل میدادند و پاسخهای تاییدآمیز میخواستند؛ اقدامی که به ارزیابی اوپنایآی، احتمالا برای محبوبتر نشان دادن مطالب انجام میشد.
گزارشهای داخلی عملیات به انتشار محتوا هم به دست انسان و هم بهصورت خودکار اشاره داشتند، اما اوپنایآی میگوید مدرکی ندارد که این خودکارسازی با کمک مدلهایش انجام شده باشد.
گزارشهای داخلی اثرگذاری را بزرگنمایی میکردند اوپنایآی تنها شمار محدودی از پاسخهای تولیدشده را در فضای عمومی اینترنت پیدا کرد. بسیاری دیگر در جستوجوها دیده نشدند؛ احتمالا به این دلیل که منتشر نشده بودند یا حسابهای منتشرکننده پیشتر بسته شده بودند.
پاسخهای شناساییشده معمولا بخش کوچکی از نظرهای زیر هر پست را تشکیل میدادند و تعامل اندکی داشتند. شمار پسندها، بازدیدها و نظرهای آنها عموما یکرقمی یا دورقمی بود و بسیاری از پسندها نیز از حسابهای مرتبط با خود عملیات میآمد.
با این حال، گردانندگان در گزارشهای داخلی از روشی استفاده میکردند که اثرگذاری را بهشدت بزرگتر نشان میداد. آنها بهجای سنجش بازدید پاسخهای خود، تغییر شمار بازدید پست اصلی را پیش و پس از انتشار پاسخها محاسبه میکردند؛ بدون آنکه نقش محبوبیت پست، نظرهای دیگر کاربران یا عوامل دیگر را در نظر بگیرند.
اوپنایآی میگوید این روش نشان میدهد گردانندگان یا شیوه دقیقتری برای سنجش نمیشناختند یا تصمیم گرفته بودند از آن استفاده نکنند. آنها همچنین از چتجیپیتی برای تبدیل آمارهایشان به گزارشها و ارائههای حرفهای کمک میگرفتند.
نفوذ به رسانههای واقعی از نظرنویسی موثرتر بود اوپنایآی دو بخش اصلی عملیات را از نظر دامنه گسترش متفاوت ارزیابی کرده است. در مقیاس ششسطحی مورد استفاده این شرکت، فعالیت نظرنویسی در سطح دو قرار گرفت: انتشار در چند پلتفرم، با نشانههای اندک از گسترش قابلتوجه یا تسلط بر فضای پاسخها.
در مقابل، بخش انتشار مقالهها به دلیل راه یافتن مستمر به چند رسانه، در سطح چهار ارزیابی شد. این رتبهبندی دامنه گسترش محتوا را میسنجد و بهخودیخود اثبات نمیکند که مطالب، نگرش یا رفتار مخاطبان را تغییر دادهاند.
در همان گزارش، اوپنایآی عملیات با منشا روسیه را در سطح پنج قرار داد؛ نخستین عملیات در این سطح که از زمان آغاز گزارشدهی خود مختل کرده است. به گفته شرکت، گردانندگان آن ظاهرا افرادی بیخبر از ماهیت واقعی فعالیت را در آمریکای لاتین برای اداره یک «اندیشکده» به خدمت گرفته بودند و اسناد جعلی با عنوان «افشاشده» و متنهایی برای فایلهای صوتی تولید میکردند.
اوپنایآی میگوید تجربه بررسی ۳۰ عملیات نفوذ پنهان در دو سال و نیم گذشته نشان داده است که رساندن محتوا به رسانههای واقعی، در مقایسه با اتکا به حسابهای جعلی شبکههای اجتماعی، معمولا ظرفیت بیشتری برای دسترسی به مخاطبان و اثرگذاری ایجاد میکند. همه محتوای این دو عملیات با مدلهای این شرکت تولید نشده بود.
این شرکت اعلام کرده اطلاعات پرونده ایرانی را با مراجع ذیربط و شرکای خود در صنعت به اشتراک گذاشته است. به ارزیابی اوپنایآی، هوش مصنوعی در این موارد بیش از آنکه روش تازهای برای نفوذ ایجاد کرده باشد، اجرای روشهای قدیمی مبتنی بر هویتهای جعلی را سریعتر، گستردهتر و از نظر زبانی و ویرایشی آسانتر کرده است.
نضال حسن، عامل کشته شدن ۱۳ نفر در تیراندازی سال ۲۰۰۹ پایگاه فورت هود
یک مقام پنتاگون به رویترز گفت آمریکا قصد دارد اعدام نضال حسن، عامل کشته شدن ۱۳ نفر در تیراندازی سال ۲۰۰۹ پایگاه «فورت هود»، را بهصورت زنده پخش کند. اجرای این حکم با جوخه آتش برای سوم دسامبر، برابر با ۱۲ آذر، برنامهریزی شده و پخش زنده آن اقدامی بیسابقه خواهد بود.
حسن، روانپزشک پیشین نیروی زمینی آمریکا، قرار است در همان پایگاه نظامی در تگزاس اعدام شود که ۱۷ سال پیش در مرکز پزشکی آن آتش گشود. این نخستین اعدام با جوخه آتش در ارتش آمریکا از سال ۱۹۴۵ خواهد بود.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، پنجشنبه ۱۶ مهر در برنامه «هیومن ایونتس دیلی» شبکه «ریل امریکنز وویس» گفت اجرای حکم در معرض دید عموم قرار خواهد گرفت، اما درباره شیوه آن توضیح نداد. یک مقام پنتاگون که نخواست نامش فاش شود، سپس به رویترز گفت: «صحبت وزیر درست است. اجرای حکم بهصورت زنده پخش خواهد شد. جزئیات بعدا اعلام میشود.»
هگست که از اجرای حکم حسن با جوخه آتش حمایت کرده است، گفت انتخاب فورت هود، روز پنجشنبه و ساعت یک بعدازظهر برای اعدام او، تصمیمی «کاملا بدیهی» بود؛ زمان و مکانی که تقریبا با ساعت، روز هفته و محل تیراندازی سال ۲۰۰۹ مطابقت دارد.
او گفت: «مطمئن خواهیم شد که مردم بتوانند آن را تماشا کنند و اجرای حکم در معرض دید عموم باشد. چون مردم باید بدانند که... چنین کارهایی پیامدهای سنگینی دارد.»
وزیر جنگ آمریکا در پاسخ به این پرسش که آیا حسن درخواست نهاییای مطرح کرده است، گفت: «برایم مهم نیست. سوم دسامبر او را خواهیم دید.»
ترامپ اجرای حکم با جوخه آتش را تایید کرده است هیات منصفه یک دادگاه نظامی در اوت ۲۰۱۳، حسن را در ۴۵ فقره اتهام قتل عمد با تصمیم قبلی و اقدام به قتل عمد با تصمیم قبلی مجرم شناخت و به اعدام محکوم کرد. او با یک سلاح کمری مجهز به نشانهگیر لیزری در مرکز پزشکی این پایگاه وسیع نظامی در مرکز تگزاس تیراندازی کرده بود.
این حمله چند هفته پیش از موعد اعزام حسن به افغانستان رخ داد. او که اکنون ۵۶ سال دارد، هنگام بازداشت بر اثر تیراندازی پلیس دچار فلج جزئی شد و از آن زمان از صندلی چرخدار استفاده میکند.
بر اساس قوانین نظامی آمریکا، اجرای حکم اعدام با جوخه آتش به تایید رییسجمهوری نیاز دارد. پنتاگون روز دوشنبه اعلام کرد دونالد ترامپ به توصیه هگست این حکم را تایید کرده است.
هگست با اشاره به سابقه استفاده از این شیوه گفت: «از زمان جنگ جهانی دوم چنین کاری نکردهایم. خب، این تا حدی شبیه همان طرز فکری است که در جنگ جهانی دوم داشتیم.»
کاخ سفید از اعلام اینکه آیا ترامپ از پخش زنده اعدام نیز حمایت میکند یا نه، خودداری کرد و پرسشها را به پنتاگون ارجاع داد.
ارتش آمریکا پس از بیش از شش دهه حکم اعدام اجرا میکند گروه مخالف مجازات مرگ «اقدام علیه مجازات اعدام» اعلام کرد در صورت اجرای حکم حسن، این نخستین اعدام در ارتش آمریکا از سال ۱۹۶۱ خواهد بود. به گفته مرکز اطلاعات مجازات اعدام، حکم سال ۱۹۶۱ با دار زدن اجرا شد و آخرین موارد شناختهشده اعدام به دست جوخههای آتش ارتش آمریکا به سال ۱۹۴۵ بازمیگردد.
استفاده از جوخه آتش در قوانین دستکم پنج ایالت آمریکا نیز پیشبینی شده است. کارولینای جنوبی در سال ۲۰۲۵ نخستین اعدام به این شیوه در آمریکا طی ۱۵ سال را اجرا کرد.
دولت ترامپ بهتازگی جوخه آتش، صندلی الکتریکی و خفه کردن با گاز را به روشهای مجاز اجرای حکم اعدام برای سنگینترین جرایم فدرال افزوده است. افزایش گزینههای اجرای احکام اعدام فدرال تا حدی ناشی از دشوارتر شدن تامین داروهای مورد نیاز برای تزریق مرگبار بوده؛ روشی که اجرای آن نیز گاهی با مشکل روبهرو شده است.
هفته گذشته، تلاش ایالت تنسی برای اعدام یک زن برای نخستین بار در بیش از ۲۰۰ سال ناکام ماند. کارکنان زندان نتوانستند تزریق مرگبار را با موفقیت انجام دهند و کریستا پایک، زندانی محکوم به اعدام، زنده ماند اما در بیمارستان بستری شد.
وکلای پایک چهارشنبه گفتند او در بیمارستان «خشمگین و سردرگم» به هوش آمده است. به گفته آنان، حال او همچنان بسیار وخیم است و با پابند به تخت بیمارستان بسته شده است.
File photo from Saudi Aramco website shows Marjan offshore field
شرکت نفتی آرامکو عربستان سعودی قراردادی با یک شرکت مهندسی آمریکایی برای ارتقای تاسیسات میدان نفتی فراساحلی مرجان در خلیج فارس امضا کرده است؛ میدانی که با میدان فروزان ایران مشترک است و اختلاف چشمگیری میان میزان برداشت دو کشور از آن وجود دارد.
شرکت آمریکایی کیبیآر (KBR) روز ششم اکتبر اعلام کرد خدمات مهندسی و اجرای پروژه برای تأسیسات فرآورش نفت در دریا، سامانههای فشردهسازی گاز و سیستمهای تامین برق میدان مرجان را بر عهده گرفته است.
هدف این پروژه حفظ ظرفیت تولید نفت و بهبود فرآورش گاز همراه نفت اعلام شده است. ارزش قرارداد منتشر نشده است.
این قرارداد در ادامه برنامه گسترده عربستان برای افزایش تولید از میدان مرجان منعقد شده است.
آرامکو اعلام کرده بود که طرح توسعه این میدان در پایان سال ۲۰۲۵ روزانه ۳۰۰ هزار بشکه به ظرفیت تولید آن افزوده است. این طرح با هدف رساندن ظرفیت تولید میدان به روزانه ۸۰۰ هزار بشکه طراحی شده بود.
در مقابل، ایران که بخش متعلق به خود از این مخزن مشترک را فروزان مینامد، برداشت بسیار کمتری دارد.
بر اساس ارزیابی مجموعه «دادههای باز ایران» که ۲۱ ژانویه منتشر شد، تولید نفت ایران از میدان فروزان حدود ۳۵ هزار بشکه در روز برآورد شده است؛ رقمی که در مقایسه با ظرفیت ۸۰۰ هزار بشکهای برنامهریزیشده برای بخش عربستان، اختلافی بیش از ۲۰ برابری را نشان میدهد.
این مجموعه، کمبود سرمایهگذاری و محدودیتهای مدیریتی را از عوامل اصلی عقبماندگی ایران در توسعه میدانهای مشترک نفت و گاز دانسته است.
توسعه تاسیسات گازی عربستان در برابر تأخیر پروژههای ایران
عربستان همزمان زیرساختهای فرآورش گاز خود را نیز گسترش داده است.
آرامکو اعلام کرده که تاسیسات گازی تناجیب در دسامبر ۲۰۲۵ فعالیت خود را آغاز کرده و انتظار میرود ظرفیت فرآورش گاز خام آن در سال ۲۰۲۶ به روزانه ۲ میلیارد و ۶۰۰ میلیون فوت مکعب برسد.
این تاسیسات گاز تولیدی میدانهای مرجان و زلوف را فرآورش میکند.
در سوی ایرانی، خبرگزاری شانا، وابسته به وزارت نفت، در فوریه گزارش داد که پروژه جمعآوری گازهای همراه نفت که در میدان فروزان و چند میدان فراساحلی دیگر سوزانده میشوند، به پیشرفت ۷۶ درصدی رسیده است.
بر اساس این گزارش، بهرهبرداری از پروژه در صورت تامین منابع مالی برای سال ۲۰۲۸ پیشبینی شده است.
پیشروی عربستان و کویت در توسعه میدان گازی آرش
عربستان و کویت همچنین توسعه میدان گازی فراساحلی الدره را پیش میبرند؛ میدانی که ایران آن را آرش مینامد و مدعی داشتن سهمی از ذخایر آن است.
نشریه تخصصی انرژی «مید» (MEED) در ماه اوت گزارش داد که شرکت عملیات مشترک خفجی قراردادهایی به ارزش تقریبی شش میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار برای اجرای دو بسته پروژه فراساحلی و یک بسته پروژه خشکی واگذار کرده است.
این مجموعه متعلق به شرکت عملیات خلیج فارس آرامکو و شرکت نفت خلیج فارس کویت، از زیرمجموعههای شرکتهای ملی انرژی دو کشور، است.
ایران میگوید بخشی از میدان آرش در محدوده آبهای این کشور قرار دارد و تهران باید در توسعه آن مشارکت داشته باشد.
با این حال، عربستان و کویت این ادعا را رد میکنند و معتقدند حقوق بهرهبرداری از میدان منحصرا متعلق به این دو کشور است.
فاصله تولید ایران با امارات، عراق و قطر
عقبماندگی ایران در بهرهبرداری از ذخایر مشترک تنها به عربستان محدود نمیشود.
بر اساس ارزیابی ژانویه مجموعه دادههای باز ایران، امارات متحده عربی روزانه حدود ۱۳۰ هزار بشکه نفت از میدانهای مشترک با ایران استخراج میکند، در حالی که میزان برداشت ایران از این میدانها حدود ۵۸ هزار بشکه در روز است.
این ارزیابی همچنین نشان میدهد برداشت عراق از میدانهای نفتی مشترک تقریباً دو برابر ایران است.
در مخزن مشترک پارس جنوبی و گنبد شمالی نیز، برداشت قطر از لایه نفتی این مخزن ۱۳ برابر ایران برآورد شده است.
عمان تنها استثنا در این مقایسه است. بر اساس این گزارش، ایران و عمان هر یک روزانه حدود ۱۰ هزار بشکه نفت از میدان مشترک هنگام، که در عمان «بوخای غربی» نامیده میشود، استخراج میکنند.
کاهش ۴۰ درصدی تولید نفت ایران در جریان جنگ
در همین حال، تولید کلی نفت خام ایران در جریان جنگ بهشدت کاهش یافته است.
آژانس بینالمللی انرژی برآورد کرده که تولید نفت خام ایران از روزانه ۳ میلیون و ۵۹۰ هزار بشکه در فوریه به ۲ میلیون و ۱۶۰ هزار بشکه در اوت رسیده است.
این ارقام نشاندهنده کاهش حدود ۴۰ درصدی تولید نفت خام ایران در فاصله شش ماه است.
در شرایطی که کشورهای همسایه با سرمایهگذاری در زیرساختها و قراردادهای جدید در حال افزایش ظرفیت برداشت از ذخایر مشترک هستند، ایران علاوه بر عقبماندگی در توسعه این میدانها، با افت شدید تولید نفت در نتیجه جنگ نیز روبهرو شده است.
نیکلاس مادورو، رییسجمهوری برکنار شده ونزوئلا و همسرش سلیا فلورس در دادگاهی در نیویورک
نیکلاس مادورو، رییسجمهوری برکنارشده ونزوئلا، و همسرش سیلیا فلورس، پنجشنبه ۱۶ مهر با اتهام کیفری جدیدی در آمریکا روبهرو شدند که به ادعای شکنجه مخالفان سیاسی و شهروندان آمریکایی برای حفظ قدرت در ونزوئلا مربوط میشود.
همزمان، آلوین هلرستاین، قاضی فدرال آمریکا که رسیدگی به پرونده این زوج را برعهده دارد، درخواست آزادی سیلیا فلورس از زندان پیش از آغاز محاکمه را که به دلایل پزشکی ارائه شده بود، رد کرد.
بر اساس کیفرخواست اصلاحشدهای که در دادگاه فدرال منهتن ثبت شده است، اتهام جدید «توطئه برای ارتکاب شکنجه» به اتهامات پیشین مادورو و فلورس در ارتباط با قاچاق مواد مخدر افزوده شده است.
در صورت محکومیت، مادورو و همسرش با مجازات حبس روبهرو خواهند شد که حداقل الزامی آن ۵۰ سال است.
فلورس ۶۹ ساله و مادورو ۶۳ ساله، سوم ژانویه در خانه خود در کاراکاس به دست نیروهای نظامی آمریکا بازداشت و برای رسیدگی به اتهامات مربوط به مواد مخدر به نیویورک منتقل شدند.
پس از بازداشت مادورو، ونزوئلا تحت رهبری دلسی رودریگز، معاون پیشین او، همکاریهای خود را با ایالات متحده افزایش داده است.
روابط آمریکا و ونزوئلای نفتخیز در طول ۱۳ سال حکومت مادورو، که از رهبران سوسیالیست بود، پرتنش باقی ماند.
مقامهای آمریکایی و سازمانهای حقوق بشری سالهاست مقامهای ونزوئلا را به شکنجه بازداشتشدگان متهم میکنند، اما کیفرخواست پنجشنبه نخستین موردی است که مادورو شخصا با اتهامات کیفری مرتبط با این ادعاها روبهرو میشود.
جزئیات اتهامات شکنجه؛ از شوک الکتریکی تا آزار بازداشتشدگان آمریکایی
دادستانها در یکی از موارد مطرحشده در کیفرخواست اعلام کردند مادورو در سال ۲۰۱۳ دستور بازداشت یک افسر ارتش ونزوئلا را صادر کرد، زیرا به او ظنین بود که قصد برنامهریزی برای کودتا دارد.
بهگفته دادستانها، اعضای اداره ضدجاسوسی نظامی ونزوئلا سپس این افسر را بازجویی کردند و حدود ۲۰ بار با سیم برق متصل به جریان الکتریکی به او شوک وارد کردند.
بر اساس این اتهامات، ماموران همچنین این فرد را برای چند دقیقه در هر نوبت از دستها و پاهایش آویزان کردند.
در مورد دیگری که به سال ۲۰۲۲ مربوط میشود، یک شهروند آمریکایی هنگام ورود به ونزوئلا بازداشت و به توطئه برای ترور مادورو متهم شد.
طبق کیفرخواست، ماموران ضدجاسوسی نظامی این شهروند آمریکایی را با ضربوشتم و وارد کردن شوک الکتریکی به دستها، پاها و اندام تناسلی شکنجه کردند.
تاد بلانش، دادستان کل آمریکا، در پیامی در شبکههای اجتماعی گفت وزارت دادگستری ایالات متحده از زمان بازداشت مادورو و فلورس «برای روشن کردن ابعاد جرایم ادعایی آنها علیه مردم ونزوئلا و ایالات متحده» تلاش کرده است.
وکلای مادورو بلافاصله به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخ ندادند.
مخالفت دادگاه با آزادی همسر مادورو
وکلای سیلیا فلورس در درخواست آزادی موکل خود استدلال کرده بودند که او به یک عمل پزشکی قلب نیاز دارد و مایل است دوران بهبودی را در محیطی راحتتر سپری کند.
سیلیا فلورس، دادستان کل سابق ونزوئلا و همسر نیکلاس مادورو
آنها پیشنهاد داده بودند فلورس به اقامتگاهی در منطقه نیویورک منتقل شود که بهصورت شبانهروزی تحت حفاظت نیروهای امنیتی خصوصی قرار داشته باشد.
وکلای او همچنین تاکید کرده بودند که موکلشان خطری برای جامعه محسوب نمیشود.
با این حال، قاضی آلوین هلرستاین با درخواست آزادی به قید وثیقه مخالفت کرد و گفت شواهد موجود علیه فلورس ظاهرا قوی است.
قاضی همچنین اظهار داشت که فلورس از نظر ظاهری در وضعیت جسمی نسبتا مناسبی قرار دارد.
فلورس در جلسه دادگاه پیراهن تیره زندان بر تن داشت و برای شنیدن ترجمه همزمان اسپانیایی روند رسیدگی از هدفون استفاده میکرد.
هلرستاین با اشاره به نخستین حضور فلورس در دادگاه در پنجم ژانویه گفت: «هر ارزشی که داشته باشد، ظاهر او امروز بدتر از زمانی نیست که نخستین بار در جلسه تفهیم اتهام دیدمش؛ شاید حتی کمی بهتر هم باشد.»
قاضی افزود: «آن زمان هنوز بهدلیل تهاجم نظامی پانسمان داشت.»
دادستانهای دفتر دادستانی فدرال منهتن نیز با آزادی فلورس مخالفت کردند.
آنها استدلال کردند که او در بازداشتگاه از خدمات پزشکی کافی برخوردار بوده و در صورت آزادی، خطر فرار او «بسیار شدید» خواهد بود.
دادستانها همچنین گفتند آزادی فلورس ممکن است خطری برای عموم ایجاد کند، از جمله احتمال ارعاب شاهدان پرونده.
با وجود رد درخواست آزادی، این تصمیم تاثیری بر روند محاکمه فلورس یا مجازات احتمالی او نخواهد داشت.
در جریان جلسه پنجشنبه، مارک دانلی، وکیل فلورس، گفت هنوز فرصت نکرده است اتهامات جدید را با موکلش بررسی کند. از فلورس نیز خواسته نشد در برابر اتهام جدید اعلام گناهکاری یا بیگناهی کند.
مادورو و فلورس پیشتر اتهامات مربوط به قاچاق مواد مخدر را رد کرده و خود را بیگناه دانسته بودند.
این زوج از زمان بازداشت در مرکز بازداشت متروپولیتن بروکلین نگهداری میشوند و قرار است محاکمه آنها اول ژوئن ۲۰۲۷ آغاز شود.
سیلیا فلورس پیش از آنکه بانوی اول ونزوئلا شود، دادستان کل این کشور بود و ریاست مجلس ملی ونزوئلا را نیز برعهده داشت.
دادستانهای آمریکایی میگویند او صدها هزار دلار رشوه از یک قاچاقچی بزرگ مواد مخدر دریافت کرده است؛ اتهامی که بخشی از پرونده کیفری او در ایالات متحده محسوب میشود.
عکس آرشیوی: یکی از نیروهای ائتلاف تحت حمایت عربستان سعودی، در جریان عملیات. اسکرینشات از ویدیویی که ۱۳ مهر ۱۴۰۵ منتشر شد. عکس از طریق رویترز.
مقامهای هوانوردی غیرنظامی عربستان سعودی اعلام کردند حملات روزهای سهشنبه و چهارشنبه، ۱۴ و ۱۵ مهر، به فرودگاههای ریاض و ابها سه کشته و ۳۶ زخمی بر جای گذاشت. رویترز پنجشنبه ۱۶ مهر از مشاهده دود برخاسته از یک هواپیما در فرودگاه ریاض خبر داد.
این مقامها در بیانیهای اعلام کردند حمله به فرودگاه بینالمللی ملک خالد در ریاض، پایتخت عربستان، یک کشته و هشت زخمی داشت و در حمله به تاسیسات فرودگاه ابها در جنوب غربی این کشور نیز دو نفر کشته و ۲۸ نفر زخمی شدند.
در این بیانیه مشخص نشده است کدام فرودگاه سهشنبه و کدامیک چهارشنبه هدف حمله قرار گرفت.
ائتلاف تحت رهبری عربستان که با حوثیهای تحت حمایت جمهوری اسلامی میجنگد، وعده تلافی داد و تاکید کرد این حملات «بیپاسخ نخواهد ماند».
این ائتلاف اواخر چهارشنبه اعلام کرد بیش از ۸۰ موضع نظامی حوثیها را در استانهای صعده، حدیده، جوف و مارب هدف قرار داده است.
رویترز در گزارشی جداگانه پنجشنبه ۱۶ مهر، بهنقل از یک شاهد و سه فرد مطلع از موضوع، از مشاهده دود برخاسته از یک هواپیمای متوقف در فرودگاه ریاض خبر داد.
بهگفته این سه نفر، گمان میرود هنگام حادثه کسی داخل هواپیما نبوده باشد. مقامهای سعودی تا زمان انتشار گزارش رویترز وقوع این حادثه را بهطور تایید نکرده بودند. در این گزارش، علت بلند شدن دود و ارتباط احتمالی آن با حملات مشخص نشده است.
حمله به فرودگاه عدن
فرودگاههای عربستان تنها زیرساختهای هوانوردی هدفگرفتهشده در جریان تشدید نبرد میان حوثیها و نیروهای ائتلاف به رهبری عربستان سعودی نبودند.
وزارت حملونقل دولت رسمی یمن اعلام کرد حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی بامداد چهارشنبه ۱۵ مهر با موشکهای بالستیک و پهپادهای حامل مواد منفجره به فرودگاه بینالمللی عدن حمله کردند.
بهگفته این وزارتخانه، یکی از موشکها چند دقیقه پیش از زمان مقرر برای فرود هواپیمایی از قاهره، به نزدیکی باند فرود اصابت کرد. این پرواز به جده هدایت شد و دو هواپیمای مستقر در فرودگاه نیز به دلیل نگرانی از حملات بیشتر انتقال یافتند.
فرودگاه عدن اصلیترین دروازه هوایی بینالمللی برای مناطق خارج از کنترل حوثیها در یمن است.
نبردهای روزهای اخیر بر مناطق اطراف تنگه بابالمندب متمرکز بوده است؛ گذرگاهی که پس از محدود شدن تجارت از تنگه هرمز در اثر جنگ آمریکا و جمهوری اسلامی، برای صادرات انرژی اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
نیروهای دولت یمن با پشتیبانی هوایی ائتلاف تحت رهبری عربستان، ضدحملهای را برای بازپسگیری مناطق راهبردی نزدیک تنگه و اطراف شهر مخا آغاز کردند. این مناطق در شهریور و اوایل مهر به تصرف حوثیها در آمده بودند. با این حال، بهنوشته رویترز، هنوز روشن نیست نیروهای دولتی بتوانند دستاوردهای پیشروی خود را حفظ کنند.
رشاد العلیمی، رییس شورای ریاستجمهوری یمن، ۱۲ مهر آغاز عملیات را با هدف گسترش حاکمیت دولت بر سراسر کشور اعلام کرده بود. ائتلاف تحت رهبری عربستان نیز وعده داد از این عملیات بهطور کامل پشتیبانی کند.
بیش از ۲۰۰ هزار آواره در دور تازه نبردها
گسترش پیامدهای جنگ آمریکا و جمهوری اسلامی به یمن، بار دیگر به جنگ پیچیده ۱۲ ساله این کشور دامن زده است. سازمان بینالمللی مهاجرت چهارشنبه ۱۵ مهر اعلام کرد شمار آوارگان از آغاز دور تازه نبردها به بیش از ۲۰۰ هزار نفر رسیده است.
ایمی پوپ، مدیرکل این سازمان، گفت: «مردم برای نجات جانشان فرار میکنند و هیچ جای امنی برای پناه بردن پیدا نمیکنند.»
او با اشاره به افزایش نیاز به غذا و سرپناه، خواستار تامین بودجه بیشتر شد.
مخزن آب اهدایی یک نهاد خیریه در جوار یک اردوگاه موقت آوارگان در نزدیکی عدن، یمن، ۱۵ مهر ۱۴۰۵. رویترز.
هر دو طرف درگیر، بدون ارائه جزییات، از کشته شدن صدها نفر در نبردها خبر میدهند. سازمان ملل نیز میگوید در بخشهایی از یمن، از هر چهار خانواده، سه خانواده با گرسنگی روبهرو هستند.
حوثیها بارها زیرساختهای عربستان، متحد آمریکا، از جمله فرودگاهها، پالایشگاههای نفت و خطوط لوله را هدف قرار دادهاند.
ائتلاف تحت رهبری عربستان چهارشنبه اعلام کرد یک موشک بالستیک حوثیها را در شمال ریاض رهگیری و منهدم کرده است. این ائتلاف گفت سکوی پرتاب را در صنعا، پایتخت تحت کنترل حوثیها، زیر نظر دارد و آن را منهدم خواهد کرد، اما جزییاتی درباره تلفات یا خسارتها ارائه نداد.
یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثیها، نیز در بیانیهای گفت این گروه فرودگاه بینالمللی ملک خالد در ریاض را با چند پهپاد هدف قرار داده است.
تلاش عربستان برای جلب حمایت نظامی متحدان
هرگونه تسلط حوثیها بر بابالمندب میتواند کشتیرانی و جریان انتقال نفت در جهان را تهدید کند. عربستان برای عقب راندن این گروه در پی جلب کمک بینالمللی است.
دو مقام چهارشنبه به رویترز گفتند ترکیه در حال ارسال کمکهایی با ماهیت عمدتا دفاعی و فنی به عربستان است. پیشتر ترکیه و پاکستان متعهد شده بودند تعهد دفاع جمعی خود را در چارچوب ائتلاف تازه با عربستان اجرا کنند.
یک مقام آمریکایی و یک مقام نظامی سوری مطلع از موضوع نیز گفتند سوریه امکان ارائه کمک نظامی به عربستان را بررسی میکند. گزینههای مطرح شامل کمک دفاعی برای محافظت از عربستان در برابر حملات یا اعزام نیرو برای مشارکت در عملیات تهاجمی علیه حوثیهاست.
بهگفته مقام آمریکایی، عربستان سعودی از سوریه خواسته است نیروهایی برای جنگ با حوثیها اعزام کند.
یک دیپلمات سوری در پاسخ به درخواست رویترز از وزارت امور خارجه این کشور برای اظهارنظر گفت دمشق در برابر حملات حوثیها قاطعانه در کنار ریاض ایستاده است، اما تمرکز اصلی دولت بر اولویتهای داخلی، از جمله بازسازی پس از جنگ داخلی سوریه، است.
ادامه نبرد در اطراف بابالمندب و مخا
منابع نظامی و دولتی یمن به رویترز گفتند نبرد در جبهه غربی همچنان در منطقه ذباب، مشرف به بابالمندب، متمرکز است و نیروهای حامی دولت میکوشند در تپههای راهبردی شرق این دشت ساحلی پیشروی کنند.
دولت یمن دوشنبه ۱۳ مهر از تسلط بر مواضع کلیدی ذباب و بازپسگیری بندر مخا خبر داده بود. با این حال، مقامهای نظامی حاضر در منطقه و تحلیلگران در گزارش تازه رویترز، اعلام رسیدن نیروهای دولتی به مخا را زودهنگام توصیف کردند.
مخا در محل اتصال به یکی از مسیرهای تدارکاتی منتهی به تعز قرار دارد؛ شهری که از میدانهای اصلی نبرد است.
حوثیها که بخش بزرگی از شمال یمن را در کنترل دارند، در سال ۱۳۹۳ صنعا را تصرف کردند. پس از آن، ائتلافی نظامی به رهبری عربستان، با نگرانی از نفوذ جمهوری اسلامی در یمن و گسترش بیثباتی در مرزهای این کشور، وارد جنگ شد.
این ائتلاف جمهوری اسلامی را به تسلیح، آموزش و تامین مالی حوثیها متهم میکند. حوثیها عضویت در شبکه نیروهای نیابتی تهران در خاورمیانه را رد میکنند و میگویند تسلیحاتشان را خودشان میسازند. تهران نیز این اتهامها را رد میکند.