حملات روسیه به اوکراین ۸ کشته بر جا گذاشت؛ بیمارستان زنان و زایمان آسیب دید
در پی حملات گسترده پهپادی و موشکی روسیه به کییف و مناطق شمالشرقی اوکراین هشت نفر کشته شدند. یک بیمارستان زنان و زایمان و یک مزرعه نیز در جریان این حملات آسیب دیدند.
در پی حملات گسترده پهپادی و موشکی روسیه به کییف و مناطق شمالشرقی اوکراین هشت نفر کشته شدند. یک بیمارستان زنان و زایمان و یک مزرعه نیز در جریان این حملات آسیب دیدند.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین که برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک به سر میبرد، اعلام کرد در تازهترین حمله روسیه به کییف دو نفر جان خود را از دست دادند.
زلنسکی پنجشنبه دوم مهر در پیامرسان تلگرام نوشت: «در حالی که مردم خواب بودند، آسمان با نور انفجارها روشن شد.»
او اضافه کرد: «بار دیگر اهداف اصلی حمله آنها کییف و زیرساختهای غیرنظامی، ساختمانهای مسکونی، یک بیمارستان زنان و زایمان، زیرساختهای انرژی و مراکز لجستیکی بودند.»
بنا بر اعلام پلیس اوکراین، حملات روسیه به ۹ خانه، یک اداره پست، چند انبار و دهها خودرو در کییف خسارت وارد کرد.
در حملهای جداگانه به انبار سبزیجات یک مزرعه در روستایی در منطقه خارکیف در شمالشرق اوکراین، شش نفر کشته و ۱۲ تن دیگر زخمی شدند.
نیروی هوایی اوکراین اعلام کرد روسیه در موج حملات شبانه خود به نقاط مختلف این کشور، شمار نامشخصی موشک هایپرسونیک و بالستیک، ۲۸۲ پهپاد و دیگر تسلیحات را به کار گرفت.
مسکو در هفتههای اخیر حملات هوایی خود را تشدید کرده و پهپادهای سریعتری را به کار گرفته است که رهگیری آنها برای پدافند اوکراین دشوارتر است.
در سوی دیگر، اوکراین با کمبود موشکهای رهگیر برای مقابله با موشکهای بالستیک روسیه روبهرو است.
تاکید زلنسکی بر تشدید فشارها علیه کرملین
ویتالی کلیچکو، شهردار کییف، دوم مهر اعلام کرد علاوه بر دو کشته، هشت تن نیز در حملات روسیه به این شهر زخمی شدند.
خبرگزاری رویترز نوشت یکی از جانباختگان هنگام حمله در پارکینگ بیمارستان زنان و زایمان حضور داشت.
بر اساس این گزارش، بخشی از نمای ساختمان، پنجرهها و درهای بیمارستان آسیب دید، اما هیچیک از بیماران یا اعضای کادر درمان زخمی نشدند.
مقامهای منطقه ریونه در شمالغرب اوکراین نیز اعلام کردند حملات شبانه که تا صبح پنجشنبه ادامه داشت، به زیرساختهایی در این منطقه آسیب زد. آنها جزییات بیشتری درباره خسارتها ارائه نکردند.
رویترز گزارش داد منطقه وولین، هممرز با لهستان، نیز هدف حمله قرار گرفت.
رییسجمهوری اوکراین با اشاره به تحولات اخیر هشدار داد فشار ناکافی بر کرملین، امکان تکرار چنین حملاتی را برای روسیه فراهم کرده است.
او افزود: «در حال حاضر ایالات متحده فرصت دارد واکنشی قاطع نشان دهد. ما برای حفاظت از جان مردم به سامانههای رهگیر موشکهای بالستیک نیاز داریم.»
در شهر بندری اودسا در ساحل دریای سیاه، سرهی لیساک، رییس اداره نظامی منطقه، گفت حملات شبانه روسیه به یک مرکز درمانی آسیب رساند و شیشههای خانههای اطراف و یک مدرسه را شکست.
پیامدهای حملات روسیه به کشورهای همسایه اوکراین نیز رسید. مایا ساندو، رییسجمهوری مولداوی، اعلام کرد چهار پهپاد روسی وارد حریم هوایی این کشور شدند و دستکم یکی از آنها منفجر شد. رومانی نیز از سقوط یک پهپاد در خاک خود خبر داد.
لهستان، عضو ناتو، اعلام کرد دوم مهر در واکنش به حملات روسیه به اوکراین، دو بار هواگردهای نظامی خود را به پرواز درآورد.
روسیه اسفند ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین آغاز کرد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، ۲۷ شهریور هشدار داد مسکو میکوشد اروپا را مرعوب کند و عزم کشورهای این قاره را برای حمایت از اوکراین در جنگ با روسیه در هم بشکند.
مکرون تلاش برای حمله پهپادی به فرودگاه لایپزیگ را نمونهای از تغییر ماهیت اقدامات تهاجمی مسکو دانست.
موضع ورشو در قبال دعوت پوتین به اجلاس گروه ۲۰
دونالد توسک، نخستوزیر لهستان، دوم مهر هشدار داد دعوت از ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، برای شرکت در نشست گروه ۲۰ در ماه دسامبر در میامی فلوریدا ممکن است از سوی مسکو بهعنوان مشوقی برای ادامه سیاستهای تهاجمی علیه اوکراین تلقی شود.
توسک در یک نشست خبری گفت: «اگر دعوت پوتین به گروه ۲۰ بتواند ما را به صلحی عادلانه نزدیکتر کند، کاملا از آن حمایت میکنم.»
او افزود: «با این حال، نگرانی من و تجربهام میگوید که روسیه در این مقطع ممکن است چنین اقدامی را تشویقی برای ادامه سیاستهای تهاجمی خود در نظر بگیرد.»
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، اول مهر ابراز امیدواری کرد پوتین دعوت برای حضور در نشست گروه ۲۰ را بپذیرد، زیرا این نشست میتواند فرصتی برای گفتوگوی او با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، و دیگر رهبران جهان فراهم کند.
کرملین اعلام کرده است روسیه این دعوت را بررسی خواهد کرد.
بر اساس این گزارش که پنجشنبه دوم مهر منتشر شد، دادههای گمرکی ایران نشان میدهد نهادهای چینی در ماههای اخیر محمولههایی شامل قطعات و مواد قابل استفاده در برنامههای پهپادی و موشکی به ایران فرستادهاند.
چین همزمان با برقراری آتشبس موقت میان تهران و واشینگتن، نقش خود را در کاهش تنشها برجسته کرد و گفت وزارت خارجه این کشور در پیشبرد صلح دخیل بوده و شی نیز شخصا پیشنهادهایی برای پایان دادن به درگیری مطرح کرده است.
با این حال، والاستریت ژورنال نوشت در همان زمان یک هواپیما از چین در تهران به زمین نشست که محمولهای برای وزارت دفاع جمهوری اسلامی حمل میکرد.
بر پایه دادههای گمرکی، این محموله شامل قطعات الکترونیکی قابل استفاده در ساخت اجزای پهپادها و سامانههای هدایت موشکی بود.
این محموله یکی از حدود ۱۳۰۰ محموله حاوی قطعات «دوکاربردی» بود که از ابتدای سال تا پایان ژوئن از چین برای وزارت دفاع جمهوری اسلامی ارسال شد.
دو روز بعد نیز بیش از ۱۲ محموله دیگر، شامل قطعاتی به ارزش بیش از شش میلیون دلار که قابلیت استفاده در ساخت پهپاد داشتند، وارد ایران شد.
چین، با وجود تحریمهای آمریکا، به تنها خریدار عمده نفت ایران تبدیل شده و میلیاردها دلار در اختیار تهران قرار داده است.
مقامهای آمریکایی میگویند شرکتهای پوششی چینی در جابهجایی و پولشویی این درآمدها نقش دارند و بانکهای چینی هم با استفاده از یوان و زیرساخت مالی این کشور، انتقال پول را از نظارت آمریکا دور نگه میدارند.
حمایت چین، موضوعی حساس برای دولت ترامپ
مقامهای آمریکایی پیشتر تصاویر ماهوارهای نهادهای چینی را با حمله تیرماه جمهوری اسلامی که به کشته شدن سه نظامی آمریکایی در اردن انجامید، مرتبط دانسته بودند.
بر اساس سندی که والاستریت ژورنال مشاهده کرده، شرکتهای چینی در تامین مواد اولیه شیمیایی مورد استفاده برای تولید موشکهای بالستیک بهکاررفته در آن حمله نیز نقش داشتهاند.
همزمان با سفر رییسجمهوری چین به آمریکا، ترامپ به مقامهای ارشد و دستیارانش گفته است حفظ روابط خوب با شی برای او اولویت دارد.
افراد آگاه گفتند مقامهای ارشد در نتیجه بارها اهمیت کمکهای پکن به حکومت ایران را کمرنگ جلوه داده و از انتقادهایی که میتواند نشست رهبران ایالات متحده و چین را به خطر بیندازد، پرهیز کردهاند.
شماری از مقامهای دولت معتقدند این احتیاط، توان واشینگتن را برای اعمال فشار بر تهران کاهش میدهد. قانونگذاران هر دو حزب نیز خواستار گفتوگوی صریح ترامپ با شی در این رابطه شدهاند.
۲۷ شهریور، الیسا اسلاتکین، سناتور دموکرات، در نامهای به ترامپ هشدار داد بر پایه شواهد موجود، شرکتهای چینی با حمایت از برنامههای پهپادی و موشکی جمهوری اسلامی و کمک به اقتصاد ایران، به تهران امکان میدهند نیروهای آمریکایی را هدف قرار دهد.
پل هوایی چین و ایران
والاستریت ژورنال در ادامه از افزایش چشمگیر پروازهای باری از چین به ایران در سال جاری خبر داد.
کارشناسان معتقدند با مسدود شدن تجارت دریایی ایران از سوی نیروی دریایی آمریکا، این «پل هوایی» به یکی از مسیرهای حیاتی تامین تجهیزات برای برنامههای پهپادی و موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی تبدیل شده است.
این محمولهها در فرودگاه بینالمللی «خمینی» تهران تخلیه شدهاند. اسناد گمرکی که پایگاه اطلاعات تجاری «ایمپورتجنیوس» در اختیار والاستریت ژورنال گذاشته، از ورود دستگاههای ردیابی جیپیاس، موتورهای الکتریکی و قطعات موتور هواپیما به ایران حکایت دارند.
اسناد ژانویه ۲۰۲۵ تا پایان ژوئن ۲۰۲۶ نیز هزاران محموله برای وزارت دفاع جمهوری اسلامی و شرکتهای ایرانی را ثبت کردهاند که شامل اقلام قابل استفاده در ساخت پهپاد و دیگر تسلیحات بودهاند.
روابط اقتصادی و نظامی چین و ایران سابقهای دیرینه دارد، اما پس از آغاز کارزار «فشار حداکثری» دولت ترامپ در سال ۲۰۱۸ افزایش یافته است.
تهران و پکن در سال ۲۰۲۱ توافق راهبردی ۲۵ ساله امضا کردند و چین به بزرگترین خریدار نفت ایران تبدیل شد.
والاستریت ژورنال پیشتر گزارش داده بود شبکهای از بانکهای چینی و شرکتهای صوری در هنگکنگ برای کمک به دور زدن تحریمها و ادامه صادرات نفت ایران شکل گرفته است.
از مواد موشکی تا قطعات پهپاد شاهد
در سالهای اخیر، شرکتهای چینی موادی از جمله «سدیم پرکلرات» برای حکومت ایران تولید کردند؛ مادهای که در ساخت سوخت پیشران موشکهای بالستیک کاربرد دارد.
چند روز پیش از آغاز کارزار آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، دادههای گمرکی ایران از تحویل ۳۰۰ تن ترکیبات شیمیایی از چین به وزارت دفاع حکایت داشت.
با آغاز جنگ، تجارت میان دو کشور ابتدا بهشدت کاهش یافت و محاصره بنادر جنوبی ایران از سوی نیروی دریایی آمریکا فشار بیشتری بر روابط تجاری دو طرف وارد کرد. تهران در واکنش، ارتباط هوایی با چین را از طریق شرکت ماهانایر گسترش داد.
بر اساس دادههای فلایترادار۲۴، شمار پروازهای ماهان از پکن، شانگهای و گوانگژو به تهران از چهار پرواز در هفته در ابتدای مارس به حدود ۲۷ پرواز در هفته تا پایان آوریل رسید.
پژوهشگران میگویند بخشی از این محمولهها از سوی تامینکنندگان کمنامونشان چینی و با همکاری واردکنندگان ایرانی ارسال میشود.
کیت کورن، معاون برنامه اقتصاد در مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی واشینگتن، گفت شماری از قطعات عرضهشده از جمله اجزایی هستند که در ساخت پهپادهای شاهد کاربرد دارند.
بهدنبال تحریمهای تازه وزارت خزانهداری آمریکا علیه شرکتهای هواپیمایی ایرانی، در روزهای اخیر شماری از پروازهای بینالمللی از ایران به مقصدهایی از جمله بغداد، مسقط، جمهوری آذربایجان و گرجستان لغو شدهاند.
با وجود این، گزارشها نشان میدهند پروازها میان ایران و چین همچنان برقرار است.
عطاالله تارر، وزیر اطلاعات پاکستان، پنجشنبه دوم مهر در شبکه اجتماعی ایکس نوشت سامانههای پدافند هوایی این کشور پهپادهایی را که اول مهر از خاک افغانستان پرتاب شده بودند، شناسایی و پیش از رسیدن به اهدافشان خنثی کردند.
او افزود پاکستان پس از آن با استناد به «حق دفاع از خود»، ۱۰ نقطه در افغانستان را که به گفته اسلامآباد برای نگهداری و پرتاب پهپادها استفاده میشدند، هدف قرار داد.
تارر گفت حملات به اهداف نظامی مرتبط با حمله پهپادی محدود بودهاند و هشدار داد پاکستان به هر اقدام تحریکآمیز دیگری از سوی طالبان در افغانستان «قاطعانه» پاسخ خواهد داد.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، پرتاب پهپادها به خاک پاکستان را تکذیب کرد و گفت حملات پاکستان قندهار، پکتیا و خوست را هدف قرار داده و چهار غیرنظامی را کشته است.
او هشدار داد این حملات با «پاسخ مناسب» روبهرو خواهد شد و «پیامدهای نامطلوبی برای ارتش پاکستان» خواهد داشت.
تنش میان پاکستان و افغانستان در ماههای گذشته بارها به حملات متقابل انجامیده و در روزهای اخیر بار دیگر افزایش یافته است.
در حمله ۲۷ شهریور به مقر پلیس کوهات در شمالغرب پاکستان، دستکم ۳۱ نفر کشته شدند و بیش از ۱۰۰ نفر زخمی شدند.
خبرگزاری رویترز به نقل از مستغفر گربز، سخنگوی والی خوست، گزارش داد چند منطقه در این ولایت در جنوبشرق افغانستان هدف حملات پاکستان قرار گرفتند. به گفته او، این حملات در خوست تلفاتی نداشتند.
خبرگزاری فرانسه نیز به نقل از محمد رسول احمدی، سخنگوی والی پکتیا، گزارش داد جنگندههای پاکستانی مقر «قول اردوی ۲۰۳ منصوری» ارتش افغانستان را در این ولایت بمباران کردند.
احمدی درباره تلفات احتمالی این حمله اطلاعاتی ارائه نکرد.
یک ساکن قندهار نیز به خبرگزاری فرانسه گفت پیش از وقوع یک انفجار شدید در مرکز این شهر، صدای یک جنگنده را شنیده و پس از انفجار، آتشسوزی رخ داده است.
تشدید دوباره تنش میان پاکستان و افغانستان
حملات تازه پس از دور دیگری از حملات پاکستان به مناطق مرزی افغانستان در ۳۰ شهریور انجام شد. اسلامآباد اعلام کرد در آن حملات ۲۸ شبهنظامی کشته شدند، اما سازمان ملل از کشته شدن دستکم سه غیرنظامی خبر داد.
درگیری میان این دو متحد سابق که اکنون به رقیب یکدیگر تبدیل شدهاند، از زمستان ۱۴۰۴ تاکنون صدها کشته بر جای گذاشته است.
مرگبارترین مورد این درگیریها در اسفند ۱۴۰۴ رخ داد. طالبان اعلام کرد در حمله هوایی پاکستان به کابل بیش از ۴۰۰ نفر کشته شدند و یک مرکز ترک اعتیاد هدف قرار گرفت.
اسلامآباد این روایت را رد کرد و گفت «تاسیسات نظامی و زیرساختهای پشتیبانی تروریستی» را هدف قرار داده است.
اسلامآباد، طالبان افغانستان را به پناه دادن به شبهنظامیانی متهم میکند که از خاک این کشور علیه پاکستان حمله میکنند. طالبان این اتهام را رد کرده و میگوید فعالیت شبهنظامیان در پاکستان مساله داخلی این کشور است.
وزارت اطلاعات پاکستان در بیانیه خود نوشت اسلامآباد طی سالهای گذشته بارها درباره حضور «پناهگاههای تروریستی» و شبکههای پشتیبان آنها در افغانستان هشدار داده است و افزود طالبان به جای رسیدگی به این نگرانیها، با انجام «عملیات پهپادی خصمانه»، تنشها را تشدید کرده است.
در مقابل، مقامهای طالبان افغانستان، پاکستان را به پناه دادن به گروههای مخالف حکومت طالبان و نقض حاکمیت افغانستان متهم کردهاند.
طالبان افغانستان ۱۰ تیر در واکنش به حملات پاکستان به مناطق مرزی، حملات هوایی و پهپادی به خاک پاکستان انجام داد و اسلامآباد اعلام کرد چهار پهپاد را رهگیری و سرنگون کرده است.
تنش میان دو کشور از اواخر بهمن و اوایل اسفند ۱۴۰۴ به درگیری گستردهای انجامید که طی آن کابل و قندهار نیز هدف حمله قرار گرفتند.
به گزارش هیات معاونت سازمان ملل در افغانستان، در هفتههای درگیری، صدها غیرنظامی افغانستانی کشته شدند.
دو کشور ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ بر سر آتشبس موقت توافق کردند، اما تلاش میانجیگران برای دستیابی به راهحلی پایدار تاکنون نتیجه نداده است.
یکی از محورهای اصلی اختلاف، درخواست پاکستان از حکومت طالبان برای مقابله با تحریک طالبان پاکستان، موسوم به تیتیپی، است.
تیم کلی، قاضی دادگاه منطقهای ایالات متحده، پنجشنبه دوم مهر اعلام کرد ممنوعیت اعمالشده علیه این سه رسانه «احتمالا مغایر قانون اساسی است».
او به دولت ترامپ دستور داد کارتهای ورود خبرنگاران این رسانهها را فورا بازگرداند و مقامهای دولتی را به مدت ۱۴ روز از اجرای ممنوعیت دسترسی آنها به کاخ سفید منع کرد.
کلی استدلال دولت را مبنی بر اینکه این تصمیم با «ملاحظات امنیت ملی» اتخاذ شده است، نپذیرفت و یادآور شد خود ترامپ علت این ممنوعیت را «عدم صداقت و رویکرد منفی» در گزارشهای این رسانهها عنوان کرده است.
در حکم دادگاه آمده است که در پرونده، شواهد واقعی کافی برای تایید ادعای کاخ سفید وجود ندارد که لغو کارتهای دائمی خبرنگاران، واقعا از امنیت ملی محافظت میکند یا اینکه بازگرداندن این کارتها در جریان رسیدگی به پرونده، امنیت ملی را به خطر میاندازد.
خبرگزاری رویترز این حکم را ضربهای مهم به ترامپ در یکی از جدیترین مناقشههای او با رسانهها توصیف کرد.
شکایت سه رسانه از دولت ترامپ
کاخ سفید ۲۸ شهریور مانع ورود خبرنگاران سیانان، اماس نو و پولیتیکو شد و کارتهای خبرنگاری آنان را هنگام مراجعه به این نهاد ضبط کرد.
این سه رسانه ۳۰ شهریور در دادگاه فدرال واشینگتن از ترامپ و شماری دیگر از اعضای دولت او شکایت کردند و گفتند این ممنوعیت، حمایت متمم اول قانون اساسی آمریکا از آزادی بیان و آزادی مطبوعات و همچنین حق برخورداری آنان از روند قانونی منصفانه را نقض کرده است.
این رسانهها از دادگاه خواستند با صدور دستوری موقت، دسترسی آنها را به کاخ سفید تا زمان رسیدگی به شکایت برقرار کند.
ترامپ پیشتر گفته بود این سه رسانه «نباید بتوانند مدام مطالب ساختگی و دروغ منتشر یا گزارش کنند».
این مناقشه حقوقی تنها چند هفته پیش از انتخابات میاندورهای آمریکا در جریان است. این انتخابات سرنوشتساز ۱۲ آبان برگزار میشود و در آن همه ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان و ۳۵ کرسی از مجموع ۱۰۰ کرسی سنا به رای گذاشته خواهند شد.
به گزارش رویترز، در بحبوحه نگرانیها درباره مسائلی از جمله جنگ ایران و تورم، میزان رضایت از عملکرد ترامپ در نظرسنجیها به پایینترین سطح خود رسیده است.
جدال بر سر حق دسترسی خبرنگاران به کاخ سفید
قاضی پرونده اول مهر در جلسه رسیدگی اعلام کرد دو رویه قضایی پیشین در دادگاه استیناف حوزه کلمبیا بهروشنی نشان میدهند خبرنگاران پیش از لغو کارت ورودشان به کاخ سفید، حق برخورداری از روند قانونی را دارند.
کلی افزود به نظر نمیرسد کاخ سفید فرصت واقعی و موثری در اختیار این رسانهها گذاشته باشد تا به لغو دسترسی خود اعتراض کنند.
وکیل این رسانهها نیز گفت آنها بدون دریافت اطلاع قبلی و بدون برخورداری از فرصتی برای اعتراض به تصمیم کاخ سفید، از ورود به این مجموعه منع شدند.
او این تصمیم را «بیسابقه»، «غیرمنطقی» و «مجازاتی شدید» توصیف کرد.
در مقابل، یکی از وکلای وزارت دادگستری گفت دولت ترامپ در نامههایی که ۳۱ شهریور برای این رسانهها فرستاده، دلایل کافی برای لغو کارتهای ورود خبرنگاران ارائه کرده است.
با این حال، قاضی نسبت به این استدلال ابراز تردید کرد و یادآور شد این نامهها زمانی ارسال شدند که دسترسی رسانهها لغو و شکایت آنها ثبت شده بود.
وزارت دادگستری همچنین در لایحهای که ۳۱ شهریور به دادگاه ارائه کرد، استدلال کرد دسترسی به کاخ سفید «امتیاز» است، نه «حق»، و رییسجمهوری اختیار دارد دسترسی سازمانهای خبری را تعلیق کند.
ائتلافی از گروههای مدافع آزادی مطبوعات و دهها سازمان خبری، از جمله رویترز و واشینگتنپست، اول مهر با ارائه لایحهای حقوقی از موضع این سه رسانه حمایت کردند.
آنها تاکید کردند: «محروم کردن خبرنگاران و رسانهها از حقوقشان بهدلیل برداشت از دیدگاه تحریریه آنها، ناقض چند دهه رویه قضایی دیوان عالی است.»
پنج شبکه بزرگ تلویزیونی آمریکا ۳۰ شهریور در حمایت از سیانان پوشش مشترک رویدادهای مربوط به ترامپ را متوقف کردند و گفتند جای این شبکه را نخواهند گرفت.
