سمیه مهری، روزنامهنگار؛ تنها سه روز تا افتتاح رسمی بازیهای آسیایی آیچی–ناگویا ۲۰۲۶ باقی مانده و با ورود تدریجی ورزشکاران و کاروانهای کشورهای مختلف به ژاپن، تبوتاب این رویداد افزایش یافته است. این سومین دورهای است که بازیهای آسیایی در ژاپن برگزار میشود.
با افزایش چشمگیر هزینه میزبانی رویدادهای بزرگ ورزشی در سالهای اخیر و دشوارتر شدن توجیه اقتصادی ساخت زیرساختهای جدید، برگزارکنندگان این دوره تلاش کردهاند با استفاده از روشهای کمهزینهتر، مخارج را کنترل کنند و از تحمیل بار مالی بیشتر بر مالیاتدهندگان استان آیچی بکاهند.
یکی از مهمترین این اقدامات، کنار گذاشتن ایده ساخت یک دهکده متمرکز برای ورزشکاران و استفاده از زیرساختهای موجود، از جمله هتلها، در کنار کشتی کروز و اقامتگاههای موقت برای اسکان ورزشکاران و اعضای کاروانها بوده است.
این ابتکار البته چالشهایی را نیز به همراه داشته است. گزارشهایی درباره مشکلات اسکان، حملونقل و آمادهسازی برخی محلهای برگزاری مسابقات منتشر شده که برگزارکنندگان را در آستانه افتتاحیه با چالشهایی روبهرو کرده است.
ورزشکارانی که اتاق نداشتند
یکی از مهمترین مسائل مطرحشده، شرایط اقامت ورزشکاران است. استفاده از شیوه غیرمتمرکز اسکان با انتقاد برخی ورزشکاران و کاروانها همراه شده است. در تیم بسکتبال مردان کره جنوبی که چند بازیکن با قد بیش از دو متر دارد، انتقادهایی درباره کوچک بودن اتاقها و کوتاه بودن تختها مطرح شده است.
مشکلات اسکان به کره جنوبی محدود نیست. شورای ملی ورزش مالزی اعلام کرده است هنگام ورود پنج ورزشکار رشته کاراته، اتاقی برای آنها در نظر گرفته نشده بود و مسئولان مالزی در نهایت با پرداخت هزینه اضافی، محل اقامت آنها را تامین کردند.
در رشته تیراندازی با کمان نیز محل اقامت ۱۶ ورزشکار و عضو کادر مالزی هنوز تایید نشده بود و مسئولان این کشور ۱۱ اتاق در هتلی دیگر رزرو کردند. آنها همچنین اعلام کردند در صورت لزوم، هزینه رفتوآمد ورزشکاران تا محل مسابقه را پرداخت خواهند کرد.
درباره کاروان هند نیز گزارشهایی از تاخیر در تخصیص برخی محلهای اقامت، بهویژه اقامتگاههای کانتینری، منتشر شده است. با این حال، مقامهای هندی گفتهاند این موضوع تاکنون به مشکلی جدی تبدیل نشده و دستکم درباره تیم کریکت، شکایتی از شرایط اقامت دریافت نکردهاند.
گزارشهایی درباره مشکلات یا تغییر محل اقامت برخی اعضای کاروانهای دیگر، از جمله تایوان و فیلیپین، نیز منتشر شده است.
در مقابل، شورای المپیک آسیا و کمیته برگزارکننده بازیها میگویند برای بیش از ۱۷ هزار ورزشکار و عضو کاروانهایی که تا مهلت تعیینشده بهطور رسمی ثبتنام کردهاند، محل اقامت مناسب در نظر گرفته شده است.
البته همه واکنشها به امکانات اقامتی نیز منفی نبوده است. برخی ورزشکاران از تنوع غذا و کیفیت امکانات تغذیهای ابراز رضایت کردهاند. کمیته برگزارکننده نیز اعلام کرده است مشکلات مطرحشده را بررسی میکند و یک مرکز پاسخگویی ۲۴ ساعته برای رسیدگی به درخواستهای کاروانها راهاندازی شده است.
از سوی دیگر، تابستان پرباران امسال بر مشکلات افزوده است. بارندگیهای شدید روزهای اخیر نیز به یکی دیگر از چالشهای برگزارکنندگان تبدیل شده است. گزارشها از آسیب دیدن برخی محلهای برگزاری مسابقات و نفوذ آب یا چکه کردن سقف در تعدادی از مجموعههای ورزشی حکایت میکنند.
در محل برگزاری رقابتهای روئینگ، شدت بارندگی باعث شد بخشی از تاسیسات موقت جمعآوری و دوباره نصب شود. در نتیجه، برخی مسابقات، لغو و بخشی از برنامه رقابتها به روزهای بعد منتقل شده است.
تیمهای فوتبال کرهجنوبی و قطر گم شدند!
نکته دیگر اینکه در چند مورد، حملونقل ورزشکاران نیز با مشکلاتی همراه بوده است. روز گذشته، اتوبوسهای حامل تیمهای فوتبال کره جنوبی و قطر در مسیر ورزشگاه راه را گم کردند و هر دو تیم حدود نیم ساعت دیرتر از زمان برنامهریزیشده به ورزشگاه رسیدند. مسابقه در نهایت طبق برنامه برگزار شد، اما این اتفاق پرسشهایی را درباره نحوه مدیریت سیستم جابهجایی ورزشکاران مطرح کرد.
یک روز بعد، ۲۵ شهریور، اتوبوسی که قرار بود تیم کره جنوبی را برای تمرین از هتل منتقل کند، در زمان تعیینشده نرسید و اعضای تیم ناچار شدند برای رفتن به محل تمرین وسیله دیگری پیدا کنند.
دردسر استقبال کم
در کنار مشکلات اجرایی، میزان استقبال مردم استان آیچی و شهر ناگویا از میزبانی بازیهای آسیایی نیز مورد توجه قرار گرفته است. در ماههای گذشته، میزان توجه عمومی به بازیها چندان بالا نبود. گزارشهایی درباره دشواری جذب داوطلبان منتشر شد و افزایش قابل توجه هزینههای برگزاری نیز در سطح محلی بحثبرانگیز بود.
با نزدیک شدن به افتتاحیه، با این حال نشانههایی از افزایش توجه عمومی دیده میشود. تقاضا برای بلیتهای اختصاصیافته به شهروندان ناگویا برای مراسم افتتاحیه بالا بوده و بلیت برخی رقابتهای پرطرفدار نیز به فروش رفته است.
در نقاط مختلف شهر، پرچمها و نمادهای بازیها بیش از گذشته دیده میشوند و برنامههای فرهنگی نیز برای حضور و استقبال تماشاگران در حال آمادهسازی است. البته هنوز درباره میزان استقبال افکار عمومی از بازیهای آسیایی نمیتوان قضاوت کرد.
با تمام این مشکلات و دلنگرانیها، باید امیدوار بود که این دوره از بازیها با موفقیت برگزار شود و بتواند پیام صلح و رقابت سالم را به سراسر آسیا برساند؛ پیامی که بهویژه در خاورمیانه، عمیقاً به آن نیازمندیم.
دبیر گفت: «معدن برای فدراسیون کشتی است و شخصی نیست. اساسنامه فدراسیون کشتی از قبل نوشته شده و یک بندش نوشته فدراسیون کشتی میتواند کار اقتصادی کند. خیلی از دستگاهها کار اقتصادی میکنند. بند اساسنامهشان است و قانون است. میتوانیم ساختوساز هم بکنیم.»
پیشتر، فدراسیون کشتی پس از انتشار گزارش ایراناینترنشنال، با استناد به اساسنامه فدراسیون کشتی، «انجام هرگونه فعالیت اقتصادی، بازرگانی، تبلیغاتی و تولیدی» را حق خود دانست.
شورای عالی معادن در جلسه روز ۲۷ مرداد ۱۴۰۵، برای «جبران بخشی از خسارات وارده به فدراسیون کشتی» در جنگ ۴۰روزه، با حداکثر آرا، به این فدراسیون ورزشی معافیت از دریافت «گواهی صلاحیت فنی و مالی» و مجوز اکتشاف معدنی داده است.
این در حالی است که فتحالله توسلی، نماینده مجلس شورای اسلامی، پیش از این در شبکه اجتماعی ایکس نوشته بود این معافیت با فشار به وزارت صمت به فدراسیون کشتی داده شده است: «یکی از فدراسیونهای ورزشی با فشار به وزارت صنعت و معدن از این وزارت معافیت صلاحیت فنی برای ثبت محدودههای اکتشافی دریافت کرده است! واقعاً در این کشور چه خبر است؛ فدراسیون ورزشی را چه به معدن؟ معدن را چه به فدراسیون و بعد چرا صلاحیت فنی باید معاف شود؟»
«قطعی و لازمالاجراست»
نکته اینکه در نامه وجیهالله جعفری، معاون امور معادن وزیر صمت و دبیر شورای عالی معادن، به مدیران کل صمت در تمام استانها و مناطق آزاد، آمده است که رأی شورای عالی معادن برای دادن معافیت اکتشافات معدنی به فدراسیون کشتی، «قطعی و لازمالاجرا»ست و معاون وزیر از مدیران کل خواسته «رونوشتی از اقدامات بهعملآمده را به دبیرخانه شورای عالی معادن ارسال کنند.»
فدراسیون کشتی که با این مصوبه از اصل تخصص در اکتشاف معدن معاف شده، نداشتن مهندس معدن در ارکان مدیریتی خود را مانعی برای ورود به این حوزه ندانسته و گفته است میتواند توان تخصصی لازم را در مرحله اجرای عملیات معدنی تأمین کند.
با وجود اینکه طبق قوانین اکتشاف معدن در ایران، هر شخصی که منطقهای را اکتشاف کند و به ماده معدنی برسد، وزارت صمت با توجه به صلاحیتهای تخصصی و مالی برای او «گواهی کشف» صادر میکند و به او حق تقدم در بهرهبرداری و استخراج از این معدن را میدهد، اما فدراسیون کشتی چنین رویهای را که نیاز به تخصص دارد، اینگونه توجیه میکند: «این تصمیم نه واگذاری معدن است، نه اعطای حق تقدم نسبت به محدودهای خاص و نه معافیت از اعمال مقررات فنی؛ بلکه ناظر بر تعیین نحوه احراز صلاحیت یک نهاد عمومی دارای ساختار قانونی خاص در چارچوب اختیارات مقرر است.»
ثروت عمومی در دست فدراسیون ورزشی
اصل ۴۵ قانون اساسی، معادن را صراحتاً در شمار انفال و ثروتهای عمومی قرار داده است. معافیت یک فدراسیون ورزشی از احراز صلاحیت فنی و مالی برای ورود به حوزهای غیرتخصصی، در عمل یکی از موانع دسترسی به این ثروت عمومی را برای مدیران آن کنار میزند و زمینه سوءاستفاده از منابع عمومی را فراهم میکند.
نکته اینجاست که با همین توجیه، سپاه پاسداران و دیگر نهادهای نظامی در جمهوری اسلامی مجوز فروش و صادرات نفت گرفتند و در نهایت بخش بزرگی از فروش نفت، بهعنوان ثروت مردم ایران، از اختیار دولت خارج شد.
