سنتکام: دور تازهای از حملات علیه اهداف جمهوری اسلامی را آغاز کردهایم
فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) اعلام کرد نیروهای آمریکا از ساعت ۵ بعدازظهر به وقت شرق آمریکا (نیم بامداد ایران) دور تازهای از حملات علیه اهداف جمهوری اسلامی را آغاز کردهاند.
سنتکام هدف از این حملات را کاهش بیشتر توان جمهوری اسلامی برای حمله به دریانوردان غیرنظامی و کشتیهای تجاری در حال عبور از تنگه هرمز اعلام کرد.
در این بیانیه آمده که این حملات به دستور فرمانده کل قوا، دونالد ترامپ، و با هدف پاسخگو کردن نیروهای جمهوری اسلامی انجام شده است.
ژنرال بازنشسته فرانک مککنزی، فرمانده پیشین سنتکام، روز یکشنبه در گفتوگو با برنامه «Face the Nation» شبکه سیبیاس گفت ایالات متحده نهتنها توانایی حفظ آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز را دارد، بلکه در صورت صدور دستور، قادر است کنترل جزیره خارک را نیز در دست بگیرد.
او گفت: «این کاری است که باید به آن فکر کنیم، زیرا در اختیار داشتن بخشی از خاک ایران میتواند عامل مهمی در مذاکرات آینده با [حکومت] ایران باشد.»
نشریه نیوزویک ضمن بازتاب این اظهارات نوشته، این موضع در شرایطی مطرح شد که آمریکا بامداد یکشنبه در واکنش به حمله جمهوری اسلامی به یک کشتی تجاری با پرچم قبرس در تنگه هرمز، حدود ۱۴۰ هدف نظامی در ایران را هدف حملات هوایی قرار داد. بر اساس اعلام سنتکام، این حملات مواضع پرتاب موشک و پهپاد، انبارهای مهمات و دیگر زیرساختهای نظامی ایران را هدف گرفته است.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، پس از این عملیات گفت: «ایران انتخاب بدی کرد و حالا بهای آن را میپردازد.»
در مقابل، جمهوری اسلامی اعلام کرد اهداف مرتبط با آمریکا را در اردن، قطر، کویت، بحرین و عمان هدف حملات تلافیجویانه قرار داده است. همزمان، کشورهای حوزه خلیج فارس از فعال شدن سامانههای پدافند هوایی و رهگیری پرتابههای ورودی خبر دادند.
این تحولات بار دیگر اهمیت تنگه هرمز را در کانون توجه قرار داده است. پیش از آغاز جنگ، حدود یکپنجم تجارت جهانی نفت و گاز طبیعی از این آبراه عبور میکرد. حکومت ایران اعلام کرده است که تنگه هرمز «تا اطلاع ثانوی» بسته خواهد ماند، اما سنتکام تاکید کرده این تنگه یک آبراه بینالمللی است و نیروهای آمریکایی آماده حفظ جریان کشتیرانی در آن هستند.
مککنزی در ادامه گفت ارتش آمریکا از نظر نظامی توانایی تصرف خارک را دارد، هرچند این عملیات مستلزم ورود ناوهای جنگی به آبراههای باریک خلیج فارس است.
او افزود: «نیروی دریایی آمریکا معمولاً علاقهای به چنین عملیاتی ندارد، اما در انجام آن بسیار توانمند است و اگر لازم باشد، میتواند آن را با موفقیت انجام دهد.»
فرمانده پیشین سنتکام همچنین استدلال کرد که اصل بنیادین راهبرد جمهوری اسلامی «حفظ نظام» است و اگر آمریکا بخواهد از تهران امتیاز بگیرد، باید مستقیماً حکومت را تحت فشاری قرار دهد که حتی موجودیت آن را تهدید کند. به گفته او، ایالات متحده چنین تواناییهایی را در اختیار دارد، اگر رییسجمهوری تصمیم به استفاده از آنها بگیرد.
جزیره خارک که در سواحل جنوبی ایران قرار دارد، مهمترین پایانه صادرات نفت کشور محسوب میشود. تاسیسات آبعمیق این جزیره امکان بارگیری نفتکشهای بسیار بزرگ را فراهم میکند و به همین دلیل یکی از ارزشمندترین داراییهای راهبردی اقتصاد ایران به شمار میرود.
نیوزویک مینویسد همین اهمیت اقتصادی باعث شده است خارک به یکی از محورهای اصلی بحث درباره نحوه افزایش فشار بر تهران تبدیل شود. حامیان رویکرد سختگیرانه معتقدند کنترل یا از کار انداختن این جزیره میتواند مستقیماً شریان درآمدهای نفتی جمهوری اسلامی را هدف قرار دهد و همزمان اهرم مهمی برای واشینگتن در مذاکرات آینده ایجاد کند.
این ایده پیشینهای طولانی در مواضع دونالد ترامپ دارد. او در سال ۱۹۸۸، هنگام معرفی کتاب «هنر معامله»، به روزنامه گاردین گفته بود اگر [حکومت] ایران به نیروها یا منافع آمریکا حمله کند، «خارک را تصرف خواهد کرد.»
ترامپ در جریان درگیریهای اخیر نیز بارها از جزیره خارک بهعنوان «جواهر تاج ایران» نام برده و تهدید کرده است در صورت ادامه حملات [حکومت] ایران به کشتیرانی در تنگه هرمز، زیرساختهای نفتی این کشور را هدف قرار خواهد داد. او همچنین اوایل امسال بخشهایی از یک مصاحبه تلویزیونی قدیمی خود را دوباره منتشر کرد و آن را نشانه ثبات دیدگاهش درباره ایران طی چند دهه گذشته دانست.
با این حال، پیشنهاد تصرف خارک با مخالفت شماری از مقامها و کارشناسان آمریکایی نیز روبهرو است. به نوشته نیوزویک، حامیان این طرح، از جمله لیندسی گراهام، سناتور فقید آمریکا، معتقد بودند کنترل این جزیره میتواند با تهدید یکی از اصلیترین منابع درآمد نفتی ایران، توان مالی تهران را تضعیف و قدرت چانهزنی آمریکا را افزایش دهد.
در مقابل، منتقدان هشدار دادهاند که اشغال خارک نیروهای آمریکایی را در معرض حملات مداوم موشکی و پهپادی [حکومت] ایران از خاک اصلی این کشور قرار خواهد داد.
جو کنت، رییس پیشین مرکز ملی مبارزه با تروریسم آمریکا، پیشتر هشدار داده بود استقرار نیروهای آمریکایی در خارک ممکن است آنها را عملاً به گروگان تبدیل کند، زیرا [حکومت] ایران قادر خواهد بود بهطور مستمر مواضع آمریکا در این جزیره را هدف قرار دهد.
مقامهای جمهوری اسلامی نیز هشدار دادهاند هرگونه تلاش برای تصرف یا اشغال جزیره خارک با پاسخ شدید تهران روبهرو خواهد شد و خطر گسترش بیشتر جنگ را افزایش خواهد داد.
نیوزویک در پایان مینویسد با ادامه تبادل حملات میان جمهوری اسلامی و آمریکا، تهدید علیه کشتیرانی تجاری و اختلاف دو طرف بر سر کنترل تنگه هرمز، این پرسش که آیا واشینگتن باید مهمترین مرکز صادرات نفت ایران را هدف قرار دهد، اکنون بیش از هر زمان دیگری به یکی از محورهای اصلی بحثهای سیاستگذاری در آمریکا تبدیل شده است.
