عراقچی از سایر کشورها خواست طبق تفاهمنامه، در مدیریت تنگه هرمز دخالت نکنند
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، یکشنبه هفتم تیر، در نشست خبری مشترک با وزیر خارجه عراق در بغداد گفت یکی از اهداف سفر به عراق، هماهنگی برای تشییع جنازه علی خامنهای در بغداد، کاظمین، کربلا و نجف است.
عراقچی درباره وضعیت تنگه هرمز نیز گفت: «این آبراه، تحت مدیریت ایران بعد از ۳۰ روز به ظرفیت قبل از جنگ برمیگردد.»
او اضافه کرد: «مسئولیت این ترتیبات با ایران است و براساس یادداشت تفاهمی که بین ایران و آمریکا امضا شده است، هیچ نهاد و کشور دیگری در این خصوص مسئولیتی ندارد.»
عراقچی خواهان عدم دخالت طرفهای دیگر در موضوع مدیریت تنگه هرمز شد و از سایر طرفها خواست: «اجازه ندهند این یادداشت تفاهم از مسیر خود خارج شود.»
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، مسئولیت ادامه حملات اسرائیل به لبنان را متوجه آمریکا دانست و افزود: «جنگ باید در همه جبههها از جمله لبنان باید خاتمه یابد. دولت آمریکا بنا به تعهد در یادداشت تفاهم از سوی خود و اسرائیل قبول کرده که حملات اسرائیل را متوقف کند.»
عراقچی با استقبال از پیشنهاد همتای عراقی خود گفت: «از پیشنهاد فواد حسین برای برگزاری گفتوگوهای شورای همکاری خلیج فارس، ایران و عراق استقبال میکنیم و آمادگی داریم با دولت عراق همکاری کنیم.»
حسین نیز در این نشست خبری مشترک با ابراز نگرانی از درگیریهای نظامی در تنگه هرمز گفت: «جنگ هنوز در منطقه به شکلی متفاوت ادامه دارد.»
او با بیان اینکه عراق رابطه خوبی با ایالات متحده آمریکا دارد، افزود: «ما از گسترش دامنه جنگ در خلیج فارس حمایت نمیکنیم و مخالف حمله به ایران هستیم.»
حسین با اشاره به حملات متعدد به عراق در جریان جنگ، گفت: «ادامه جنگ منجر به نابودی منطقه خواهد شد.»
او در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت تنگه هرمز اشاره کرد و با تاکید بر اینکه «تنگه هرمز باید باز شود» گفت: «این شرایط باعث توقف صادرات نفت عراق شده است.»
رویترز گزارش داد که کمتر از دو هفته پس از امضای تفاهمنامه میان تهران و واشینگتن، حملات متقابل دو طرف در خلیج فارس، حمله ایران به پایگاههای آمریکا در بحرین و کویت، حملات تازه آمریکا به ایران و ادامه درگیریها در لبنان، آتشبس شکننده را با بحرانی جدی روبهرو کرده است.
خبرگزاری رویترز در گزارشی نوشت جمهوری اسلامی و ایالات متحده بامداد یکشنبه بار دیگر حملات متقابل خود را در خلیج فارس از سر گرفتند و هر یک، دیگری را به نقض توافق موقت آتشبسی متهم کردند که کمتر از دو هفته پیش برای پایان دادن به جنگ چهارماهه میان دو کشور امضا شده بود.
به گزارش رویترز، این دور از تنشها اندکی پس از آن آغاز شد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، هشدار داد واشینگتن ممکن است «کاری را که با موفقیت آغاز کرده، به صورت نظامی به پایان برساند.» او همچنین تهدید کرد اگر چنین شود، «جمهوری اسلامی ایران دیگر وجود نخواهد داشت.»
اندکی پس از این اظهارات، سپاه پاسداران اعلام کرد با موشک و پهپاد، مواضع نظامی آمریکا در کویت و بحرین را هدف قرار داده است. ارتش کویت نیز اعلام کرد سامانههای پدافند هوایی این کشور با حملات موشکی و پهپادی مقابله کردهاند و وزارت کشور بحرین از به صدا درآمدن آژیرهای خطر خبر داد. سپاه این حملات را پاسخی به حملات اخیر آمریکا «علیه ایران» دانست و اعلام کرد واشینگتن با این اقدامات، آتشبس را نقض کرده است. سپاه همچنین هشدار داد این حملات «به توقف کامل روندهای دیپلماتیک» منجر خواهد شد و فرماندهی نیروی دریایی آن تهدید کرد پایگاههای آمریکا در منطقه «در روزهای آینده جهنم را تجربه خواهند کرد.»
یک مقام آمریکایی نیز ضمن تایید حملات به تاسیسات نظامی آمریکا به رویترز گفت تاکنون هیچ گزارشی از کشته یا زخمی شدن نیروهای آمریکایی یا وارد آمدن خسارت عمده به پایگاههای این کشور در خاورمیانه دریافت نشده است، هرچند وضعیت همچنان در حال تغییر است. چند ساعت بعد، آژیرهای خطر برای دومین بار در بحرین به صدا درآمد. مقامهای بحرینی اعلام کردند حمله حکومت ایران به یک ساختمان مسکونی در استان محرق خسارت وارد کرده اما تلفات جانی نداشته است. بحرین همچنین از شورای امنیت سازمان ملل خواست نشست اضطراری برای بررسی این حملات برگزار کند. ارتش کویت نیز اعلام کرد دو موشک بالستیک را رهگیری کرده و این حملات خسارت یا تلفاتی بر جای نگذاشته است.
در همین حال، فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) اعلام کرد در پاسخ به حمله پهپادی جمهوری اسلامی به یک نفتکش با پرچم پاناما، بار دیگر اهداف نظامی ایران را هدف قرار داده است. به گفته سنتکام، این حملات علیه زیرساختهای نظارتی نظامی، سامانههای ارتباطی، سایتهای پدافند هوایی، تاسیسات نگهداری پهپاد و قابلیتهای مینگذاری جمهوری اسلامی انجام شده است. این فرماندهی اعلام کرد به [حکومت] ایران فرصت داده شده بود به آتشبس پایبند بماند، اما تهران این فرصت را از دست داد. در مقابل، سپاه پاسداران اعلام کرد حملات آمریکا به سیریک «سلطه ایران بر تنگه هرمز» را از بین نخواهد برد و هشدار داد حملات جمهوری اسلامی، مسیر عبور مورد نظر خود را به سایر کشتیها یادآوری خواهد کرد.
رویترز نوشت حمله روز شنبه به یک نفتکش در تنگه هرمز، در ادامه حمله روز پنجشنبه به یک کشتی باری، تازهترین حلقه از زنجیره تنشهایی است که پس از امضای تفاهمنامه ایران و آمریکا شدت گرفته است. به نوشته این خبرگزاری، جمهوری اسلامی در تلاش است کنترل بیشتری بر تنگه هرمز اعمال کند؛ آبراهی که پیش از جنگ حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکرد و بهتازگی پس از ماهها اختلال، روند بازگشایی آن آغاز شده بود. در همین حال، صدها کشتی که از آغاز جنگ در خلیج فارس متوقف شده بودند، طی دو هفته اخیر عبور از تنگه را از سر گرفتهاند و همین موضوع باعث کاهش قیمت جهانی نفت به نزدیکی سطح پیش از جنگ شده است.
این خبرگزاری افزود اختلاف اصلی تهران و واشینگتن اکنون بر سر نحوه مدیریت عبور کشتیها از تنگه هرمز است. آمریکا در حال ترویج مسیر جنوبی در امتداد سواحل عمان است، در حالی که جمهوری اسلامی میخواهد کشتیها از مسیر شمالی و از آبهای تحت کنترل ایران عبور کنند؛ مسیری که به نوشته رویترز، تهران در نهایت قصد دارد برای استفاده از آن از کشتیها عوارض دریافت کند.
رویترز همچنین به ادامه درگیریها در لبنان پرداخت و نوشت ارتش اسرائیل اعلام کرده است چند عضو حزبالله را که به آرپیجی مجهز بودند، در جنوب لبنان کشته و یک سکوی پرتاب راکت را در منطقه نبطیه منهدم کرده است. حزبالله تاکنون واکنشی به این حملات نشان نداده است. جمهوری اسلامی، آمریکا را به نقض تعهدات خود در قبال حفظ آتشبس در لبنان متهم میکند؛ در حالی که اسرائیل، که طرف توافق تهران و واشینگتن نیست، در هفتههای اخیر چندین بار با میانجیگری آمریکا با لبنان بر سر آتشبس توافق کرده است. با این حال، اسرائیل اعلام کرده تا زمانی که ملاحظات امنیتیاش برطرف نشود، از مناطق تصرفشده در جنوب لبنان عقبنشینی نخواهد کرد و حزبالله نیز تاکید کرده است تا زمان حضور نیروهای اسرائیلی در خاک لبنان، سلاح خود را زمین نخواهد گذاشت.
رویترز در پایان نتیجه میگیرد که کمتر از دو هفته پس از امضای تفاهمنامه میان تهران و واشینگتن، حملات متقابل در خلیج فارس، تشدید تنش بر سر تنگه هرمز و ادامه درگیریها در لبنان، این توافق را با بحرانی جدی روبهرو کرده و هر دو طرف، دیگری را مسئول نقض آتشبس و شکست روند دیپلماتیک میدانند.
همزمان با توافق لبنان و اسرائیل با میانجیگری ایالات متحده، بنیامین نتانیاهو اعلام کرد نیروهای اسرائیلی تا زمان خلع سلاح حزبالله در جنوب لبنان باقی خواهند ماند.
نخستوزیر اسرائیل در سخنرانی تلویزیونی خود تاکید کرد خروج نیروهای این کشور منوط به اجرای کامل توافق و خلع سلاح حزبالله است؛ موضوعی که همچنان یکی از اصلیترین چالشهای اجرای این توافق به شمار میرود.
جزییات بیشتر با علی رشید، عضو تحریریه ایراناینترنشنال
ایرانیان مقیم استرالیا در ملبورن با برگزاری تجمعی اعتراضی مقابل کنسولگری آمریکا، مخالفت خود را با هرگونه معامله و مشروعیتبخشی به جمهوری اسلامی اعلام میکنند.
هدف این تجمع، اعتراض به هرگونه توافق با جمهوری اسلامی است که رنج خانوادههای دادخواه، زندانیان سیاسی و قربانیان سرکوب و اعدام را نادیده میگیرد.
حسین آقایی، عضو تحریریه ایراناینترنشنال، با اشاره به ادامه حملات متقابل میان جمهوری اسلامی و آمریکا، وضعیت کنونی را «بنبست دیپلماتیک» توصیف کرد و گفت که تفاهم میان تهران و واشینگتن تاکنون در عمل اجرایی نشده و جمهوری اسلامی به تعهدات خود، بهویژه در زمینه امنیت تنگه هرمز، پایبند نبوده است.
به گفته او، تهران با استفاده از ابهامهای موجود در توافق، تلاش میکند کنترل خود بر تنگه هرمز را تثبیت کرده و کریدور دریایی مورد نظر خود را به طرفهای دیگر تحمیل کند.
روحالله رحیمپور، تحلیلگر سیاسی، در گفتوگو با ایراناینترنشنال گفت که جمهوری اسلامی با استفاده از اهرم تنگه هرمز در تلاش است موقعیت خود را در مذاکرات با آمریکا تقویت کرده و همزمان تصویری از کنترل و حاکمیت بر این آبراه راهبردی ارائه دهد.
به گفته او، تهران با این برآورد که واشینگتن همچنان به حفظ توافق تمایل دارد، احتمال گسترش تنشها به یک درگیری فراگیر را پایین ارزیابی میکند.
